{
"word": "чӏегӏер",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏер"
],
"senses": [
{
"text": "Trauer",
"labels": [
"indeklinabel"
],
"examples": [
{
"av": "чӏегӏер базе",
"de": "in Trauer sein; Trauer tragen; Trauerkleidung anlegen, Trauer anlegen",
"comment": "zu einer bestimmten Frist"
},
{
"av": "васасухъ чӏегӏер бан йиго эбел",
"de": "die Mutter trauert um den Sohn"
},
{
"av": "кету хунилан гӏонкӏкӏоца чӏегӏер балареб",
"de": "die Maus trägt keine Trauer um die verendete Katze",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "чӏегӏер бахъизе",
"de": "die Trauer ablegen",
"comment": "nach Ablauf einer Zeit"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "чӏегӏер",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏер",
"чӏегӏерго"
],
"senses": [
{
"text": "schwarz",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "чӏегӏер белъине",
"de": "schwarz färben"
},
{
"av": "чӏегӏер гьабизе",
"de": "schwarz machen; schwärzen",
"comment": "etwas"
}
]
},
{
"text": "hassenswert; verhasst",
"labels": [
"bildlich"
]
},
{
"examples": [
{
"av": "гьумер чӏегӏер гьабизе",
"de": "in eine unangenehme Lage bringen; bloßstellen"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "чӏегӏераб",
"stress": 6,
"stem": "чӏегӏера",
"forms": [
"чӏегӏераб",
"ЧӀегӏерав",
"ЧӀегӏерас",
"ЧӀегӏерасул",
"ЧӀегӏерай",
"ЧӀегӏералъ",
"ЧӀегӏералъул"
],
"gender_forms": [
"чӏегӏераб",
"чӏегӏерав",
"чӏегӏерай"
],
"senses": [
{
"text": "schwarz, von schwarzer Farbe",
"examples": [
{
"av": "чӏегӏераб буртина",
"de": "schwarze Burka"
},
{
"av": "чӏегӏераб гурде",
"de": "schwarzes Hemd"
},
{
"av": "чӏегӏераб къалам",
"de": "schwarzer Bleistift"
},
{
"av": "чӏегӏераб ххам",
"de": "schwarzer Stoff"
},
{
"av": "чӏегӏерал берал",
"de": "schwarze Augen",
"labels": [
"bildlich",
"Redewendung"
]
},
{
"av": "чӏегӏерал кьунсрул",
"de": "schwarze Brauen"
},
{
"av": "чӏегӏерал накӏкӏал",
"de": "schwarze Wolken"
},
{
"av": "тӏом чӏегӏерав",
"de": "schwarzhäutig"
},
{
"av": "жаниса чӏегӏерав",
"de": "mit schwarzer Seele, mit einem Makel im Inneren",
"comment": "wörtl. von innen schwarz"
},
{
"av": "чӏегӏерабги хъахӏабги батӏа гьабизе",
"de": "Schwarz von Weiß unterscheiden"
},
{
"av": "чӏегӏераб балагь",
"de": "großer Kummer, großes Unglück",
"comment": "wörtl. schwarzes Leid, schwarzes Unglück"
},
{
"av": "чӏегӏераб бигьаро",
"de": "Schwarz-Pappel",
"labels": [
"Botanik"
]
},
{
"av": "чӏегӏераб борохь",
"de": "schwarze Schlange",
"labels": [
"Schimpfwort",
"Redewendung"
]
},
{
"av": "чӏегӏераб кагъат",
"de": "Todesbenachrichtigung",
"comment": "wörtl. schwarzer Brief"
},
{
"av": "чӏегӏераб къо",
"de": "schwarzer Tag, kummervoller Tag, schwerer Tag"
},
{
"av": "чӏегӏераб къо чӏана досда",
"de": "ein schwarzer Tag ist für ihn gekommen"
},
{
"av": "чӏегӏераб къо чӏезабизе",
"de": "Qualen verursachen, quälen"
},
{
"av": "чӏегӏераб лахӏду",
"de": "Grab, Grabgrube",
"labels": [
"bildlich",
"Redewendung"
]
},
{
"av": "чӏегӏераб сагӏан",
"de": "Dost; Oregano",
"labels": [
"Botanik"
]
},
{
"av": "чӏегӏерав тушман",
"de": "gehasster Feind",
"comment": "wörtl. schwarzer Feind"
},
{
"av": "чӏегӏераб цӏибил",
"de": "schwarze Trauben",
"comment": "Sorte"
},
{
"av": "чӏегӏераб цер",
"de": "Silberfuchs"
},
{
"av": "чӏегӏераб цергӏанги вихьуларо дов",
"de": "er ist überhaupt nicht zu sehen, verschwindet wie ein Silberfuchs",
"comment": "Jäger meinen, dass der Silberfuchs schwer zu verfolgen ist"
},
{
"av": "чӏегӏераб къо",
"de": "Leiden, Qual"
}
]
},
{
"text": "dunkelhäutig; dunkelhaarig; bräunlich",
"comment": "über eine Person",
"examples": [
{
"av": "чӏегӏераб гьумер",
"de": "braunes Gesicht"
}
]
},
{
"text": "dunkel",
"examples": [
{
"av": "чӏегӏераб рагӏад",
"de": "dunkler Schatten"
},
{
"av": "чӏегӏераб рас",
"de": "dunkles Haar"
},
{
"av": "рас чӏегӏерав",
"de": "dunkelhaarig, braunhaarig"
},
{
"av": "чӏегӏераб тӏанкӏ",
"de": "dunkler Fleck; Makel, Schandfleck"
},
{
"av": "чӏегӏераб тӏанкӏ лъезе",
"de": "beschmutzen (die Ehre), sich blamieren"
}
]
},
{
"text": "Tscheeraw",
"precomment": "Großbuchstabe 'ЧӀ'",
"forms": [
"ЧӀегӏерав",
"ЧӀегӏерас",
"ЧӀегӏерасул"
],
"comment": "männlicher Eigenname"
},
{
"text": "Tscheerai",
"precomment": "Großbuchstabe 'ЧӀ'",
"comment": "Eigenname (weiblich)",
"forms": [
"ЧӀегӏерай",
"ЧӀегӏералъ",
"ЧӀегӏералъул"
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "чӏегӏербакь",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏербакь",
"чӏегӏербакьалъ",
"чӏегӏербакьалъул",
"чӏегӏербакьал"
],
"senses": [
{
"text": "Dünndarm"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "чӏегӏергъадил",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏергъадил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "чӏегӏергъедо",
"comment": "Genitiv"
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏегӏергъедо",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "чӏегӏергъедо",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏергъедо",
"чӏегӏергъадица",
"чӏегӏергъадил",
"чӏегӏергъудул"
],
"senses": [
{
"text": "Krähe"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "чӏегӏергъудул",
"stress": 6,
"stem": "чӏегӏергъуду",
"forms": [
"чӏегӏергъудул",
"чӏегӏергъудуз",
"чӏегӏергъудузул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "чӏегӏергъедо"
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏегӏергъедо",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "чӏегӏергьалил",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏергьалил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "чӏегӏергьоло",
"comment": "Genitiv"
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏегӏергьоло",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "чӏегӏергьоло",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏергьоло",
"чӏегӏергьалица",
"чӏегӏергьалил"
],
"senses": [
{
"text": "Pferdebohnen, Ackerbohnen",
"labels": [
"Botanik"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "чӏегӏержо",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏержо",
"чӏегӏержоялъ",
"чӏегӏержоялъул"
],
"senses": [
{
"text": "schwarzes Schaf",
"labels": [
"veraltet"
],
"comment": "die von Bergbewohnern während Dürre um die Saatfelder und durch das Dorf geführt wird, um Regen herbeizuführen",
"examples": [
{
"av": "чӏегӏержо сверизе",
"de": "die schwarze Schaf-Zeremonie durchführen; das schwarze Schaf herumführen",
"comment": "um die Saaten herum und durch das Aul"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "чӏегӏерзаз",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерзаз",
"чӏегӏерзазица",
"чӏегӏерзазил"
],
"senses": [
{
"text": "Dorn, Stachel",
"comment": "dorniger Strauch"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "чӏегӏеркари",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏеркари",
"чӏегӏеркариялъ",
"чӏегӏеркариялъул"
],
"senses": [
{
"text": "schwarze Maulbeere"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "чӏегӏерккараб",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерккараб"
],
"gender_forms": [
"чӏегӏерккараб",
"чӏегӏерккарав",
"чӏегӏерккарай"
],
"senses": [
{
"text": "schwärzlich"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "чӏегӏеркьераб",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏеркьераб"
],
"gender_forms": [
"чӏегӏеркьераб",
"чӏегӏеркьерав",
"чӏегӏеркьерай"
],
"senses": [
{
"text": "schwarzer Farbe"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "чӏегӏеркӏкӏубаб",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏеркӏкӏубаб"
],
"gender_forms": [
"чӏегӏеркӏкӏубаб",
"чӏегӏеркӏкӏубав",
"чӏегӏеркӏкӏубай"
],
"senses": [
{
"text": "dunkelhäutig; braun",
"examples": [
{
"av": "чӏегӏеркӏкӏубаб гьумер",
"de": "braunes Gesicht"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "чӏегӏерлъи",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерлъи",
"чӏегӏерлъиялъ",
"чӏегӏерлъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "чӏегӏерлъизе"
},
{
"text": "Schwärzung"
},
{
"text": "Schwärze"
},
{
"text": "unklare Umrisse; Silhouette",
"examples": [
{
"av": "рикӏкӏада цо чӏегӏерлъи бихьулеб букӏана",
"de": "in der Ferne zeichnete sich eine Silhouette ab"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "чӏегӏерлъизаби",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерлъизаби",
"чӏегӏерлъизабиялъ",
"чӏегӏерлъизабиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "чӏегӏерлъизабизе"
},
{
"text": "Schwärzung; Niello"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "чӏегӏерлъизабизе",
"stress": 6,
"stem": "чӏегӏерлъизаб",
"forms": [
"чӏегӏерлъизабизе",
"чӏегӏерлъизабула",
"чӏегӏерлъизабила",
"чӏегӏерлъизабуна",
"чӏегӏерлъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "mit etwas Schwarzem bedecken, schwarz machen; schwärzen; schwarz färben",
"labels": [
"Kausativ"
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "чӏегӏерлъизе",
"stress": 6,
"stem": "чӏегӏерлъ",
"forms": [
"чӏегӏерлъизе",
"чӏегӏерлъула",
"чӏегӏерлъила",
"чӏегӏерлъана",
"чӏегӏерлъе"
],
"senses": [
{
"text": "schwarz werden"
},
{
"text": "(er)dunkeln; dunkel werden",
"examples": [
{
"av": "накӏкӏал чӏегӏерлъана",
"de": "die Wolken wurden dunkel"
}
]
},
{
"text": "hassen",
"labels": [
"bildlich"
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "чӏегӏермах",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏермах",
"чӏегӏермахалъ",
"чӏегӏермахалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Ulme; Karagatsch",
"labels": [
"Botanik"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏегӏерцӏул",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "чӏегӏернакӏкӏ",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏернакӏкӏ",
"чӏегӏернакӏкӏалъ",
"чӏегӏернакӏкӏалъул",
"чӏегӏернакӏкӏал"
],
"senses": [
{
"text": "schwarze Wolke; dunkle Wolke",
"examples": [
{
"av": "чӏегӏернакӏкӏал раккана",
"de": "dunkle Wolken sind aufgezogen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "чӏегӏернарт",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏернарт",
"чӏегӏернартица",
"чӏегӏернартил"
],
"senses": [
{
"text": "Erdöl; Rohöl",
"labels": [
"veraltet"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "чӏегӏерракь",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерракь",
"чӏегӏерракьалъ",
"чӏегӏерракьалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Schwarzerde",
"examples": [
{
"av": "чӏегӏерракьалда ролъ бекьизе",
"de": "Weizen auf Schwarzerde säen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "чӏегӏерхалкъ",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерхалкъ",
"чӏегӏерхалкъалъ",
"чӏегӏерхалкъалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Pöbel, einfaches Volk, Gesindel",
"comment": "Leute"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "чӏегӏерхер",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерхер",
"чӏегӏерхералъ",
"чӏегӏерхералъул"
],
"senses": [
{
"text": "Dost; Oregano",
"labels": [
"Botanik"
],
"comment": "schwarzer Pflanzenfarbstoff"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "чӏегӏерхӏайван",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерхӏайван",
"чӏегӏерхӏайваналъ",
"чӏегӏерхӏайваналъул",
"чӏегӏерхӏайванал"
],
"senses": [
{
"text": "Großvieh, Rindvieh",
"comment": "wörtl. schwarzes Vieh"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "чӏегӏерхӏалтӏухъан",
"stress": 6,
"stem": "чӏегӏерхӏалтӏухъа",
"forms": [
"чӏегӏерхӏалтӏухъан",
"чӏегӏерхӏалтӏухъанас",
"чӏегӏерхӏалтӏухъанасул",
"чӏегӏерхӏалтӏухъаби"
],
"senses": [
{
"text": "Hilfsarbeiter, ungelernter Arbeiter"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "чӏегӏерхӏанчӏи",
"stress": 6,
"stem": "чӏегӏерхӏанчӏ",
"forms": [
"чӏегӏерхӏанчӏи",
"чӏегӏерхӏанчӏаз",
"чӏегӏерхӏанчӏазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "чӏегӏерхӏинчӏ"
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏегӏерхӏинчӏ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "чӏегӏерхӏанчӏил",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерхӏанчӏил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "чӏегӏерхӏинчӏ",
"comment": "Genitiv"
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏегӏерхӏинчӏ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "чӏегӏерхӏинчӏ",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерхӏинчӏ",
"чӏегӏерхӏанчӏица",
"чӏегӏерхӏанчӏил",
"чӏегӏерхӏанчӏи"
],
"senses": [
{
"text": "Saatkrähe"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "чӏегӏерцӏвак",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерцӏвак",
"чӏегӏерцӏвакица",
"чӏегӏерцӏвакил",
"чӏегӏерцӏвакал"
],
"senses": [
{
"text": "braunhäutiges Mädchen; Brünette",
"labels": [
"umgangssprachlich"
],
"examples": [
{
"av": "сапнаца чурунилан чӏегӏерцӏвак хъахӏлъиларо",
"de": "auch wenn sie sich mit Seife wäscht, die Dunkelhäutige wird nicht weiß",
"labels": [
"Redensart"
]
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "чӏегӏерцӏул",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерцӏул",
"чӏегӏерцӏулалъ",
"чӏегӏерцӏулалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Ulme; Karagatsch",
"labels": [
"Botanik"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏегӏермах",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "чӏегӏерчараб",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерчараб"
],
"gender_forms": [
"чӏегӏерчараб",
"чӏегӏерчарав",
"чӏегӏерчарай"
],
"senses": [
{
"text": "mit schwarzen Flecken"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}