{
"word": "чӏаго",
"stress": 3,
"forms": [
"чӏаго"
],
"senses": [
{
"text": "yaşayan, canlı durumda",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "чӏаго букӏине",
"tr": "yaşamak, hayatta olmak"
},
{
"av": "гъоркьиса дир кӏодо чӏаго йикӏана",
"tr": "geçen yıl büyükannem hâlâ hayattaydı"
},
{
"av": "дов жеги чӏаго вуго",
"tr": "o hâlâ yaşıyor"
},
{
"av": "нижеда лъана дой чӏаго йикӏин",
"tr": "yaşadığı bize malum oldu"
},
{
"av": "чӏаго гьабизе",
"tr": "birini canlandırmak; eski haline getirmek",
"comment": "bir şey; herhangi bir şey"
},
{
"av": "чӏаго хутӏизе",
"tr": "hayatta kalmak"
},
{
"av": "дов чӏаго хутӏана",
"tr": "hayatta kaldı"
},
{
"av": "чӏаго хутӏаги!",
"tr": "Allah sana ömür versin!",
"comment": "kelm. hayatta kalasın!"
},
{
"av": "мун чӏаго хутӏаяв",
"tr": "yaşayasın [uzun süre], ömrün uzasın"
},
{
"av": "чӏаго таги",
"tr": "Tanrı versin de [uzun süre] yaşayasın"
},
{
"av": "чӏаго рикьи — анкьго хвел",
"tr": "sağ olarak ayrılmak yedi ölüm gibidir",
"labels": [
"atasözü"
]
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "чӏагого",
"stress": 3,
"forms": [
"чӏагого"
],
"senses": [
{
"text": "canlı olarak, diri diri",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "чӏагого вукъизе",
"tr": "diri diri gömmek"
},
{
"av": "чӏагого хабалъ лъезе",
"tr": "diri diri mezara gömmek"
},
{
"av": "чӏагого хвезе",
"tr": "ölü olmak; işe yaramaz olmak"
},
{
"av": "чӏагого хабалъе лъугьинавун вуго",
"tr": "canlı canlı mezara gir sanki",
"comment": "yani biri veya bir şey tarafından hırpalanmış"
}
]
},
{
"text": "çiğ olarak"
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "чӏаголъи",
"stress": 3,
"forms": [
"чӏаголъи",
"чӏаголъиялъ",
"чӏаголъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "чӏаголъизе"
},
{
"text": "canlanma"
},
{
"text": "yeniden doğuş; uyanış",
"comment": "doğanın"
},
{
"text": "hayat, varoluş",
"examples": [
{
"av": "дунявияб чӏаголъи",
"tr": "bu dünyadaki hayat, şu andaki yaşam",
"labels": [
"Kur'an terimi"
]
},
{
"av": "дунявияб чӏаголъиялда разилъизе",
"tr": "bu dünyadaki yaşamla yetinmek"
},
{
"av": "чӏаголъи кин бугеб?",
"tr": "nasıl gidiyor?"
}
]
},
{
"text": "canlılık, hareketlilik; çeviklik, tez canlılık, çeviklik, beceriklilik",
"examples": [
{
"av": "чӏаголъи бачӏинабизе",
"tr": "birine, bir şeye canlılık kazandırmak"
},
{
"av": "чӏаголъи бачӏине",
"tr": "canlanmak"
},
{
"av": "чӏаголъи бугей гӏадан йиго Баху",
"tr": "Bahu hamarat bir kadındır"
}
]
},
{
"text": "yetenek",
"examples": [
{
"av": "чӏаголъи бугев",
"tr": "yetenekli; muktedir"
},
{
"av": "чӏаголъи гьечӏев",
"tr": "yeteneksiz, zayıf"
},
{
"av": "чӏаголъи гьабизе",
"tr": "yetenek ortaya çıkarmak"
},
{
"av": "чӏаголъи хвезе",
"tr": "zayıflamak, [çalışma] yeteneğini kaybetmek"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "чӏаголъизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"чӏаголъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "чӏаголъизабизе"
},
{
"text": "diriliş; canlanma"
},
{
"text": "yeniden doğuş; canlanma; rönesans"
},
{
"text": "canlanma; hareketlilik"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "чӏаголъизабизе",
"stress": 3,
"stem": "чӏаголъизаб",
"forms": [
"чӏаголъизабизе",
"чӏаголъизабула",
"чӏаголъизабила",
"чӏаголъизабуна",
"чӏаголъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "diriltmek, canlandırmak; birini hayata döndürmek",
"labels": [
"ettirgen çatı"
]
},
{
"text": "bir şeyi yeniden canlandırmak"
},
{
"text": "uyandırmak",
"comment": "doğayı"
},
{
"text": "canlandırmak, birini/bir şeyi canlandırmak; birine/bir şeye canlılık vermek"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "чӏаголъизе",
"stress": 3,
"stem": "чӏаголъ",
"forms": [
"чӏаголъизе",
"чӏаголъула",
"чӏаголъила",
"чӏаголъана",
"чӏаголъе"
],
"senses": [
{
"text": "diriltmek, dirilmek; canlandırmak, canlanmak",
"examples": [
{
"av": "хваралъуса чӏаголъизе",
"tr": "ölülerden dirilmek"
}
]
},
{
"text": "yeniden doğmak, canlanmak"
},
{
"text": "uyanmak",
"comment": "doğa hakkında",
"examples": [
{
"av": "ихдал тӏолабго тӏабигӏат чӏаголъула",
"tr": "ilkbaharda bütün doğa uyanır"
}
]
},
{
"text": "canlanmak",
"examples": [
{
"av": "лъимер чӏаголъана",
"tr": "çocuk canlandı"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "чӏагояб",
"stress": 3,
"stem": "чӏагоя",
"forms": [
"чӏагояб"
],
"gender_forms": [
"чӏагояб",
"чӏагояв",
"чӏагояй"
],
"senses": [
{
"text": "canlı, sağ",
"examples": [
{
"av": "чӏагояб къаркъала",
"tr": "canlı organizma",
"comment": "kelm. canlı beden"
},
{
"av": "я чӏагоязулъ гуро, я хваразулъ гуро",
"tr": "ne ölü ne diri, yarı ölü"
}
]
},
{
"text": "canlı, ruh sahibi",
"examples": [
{
"av": "чӏагояб тӏабигӏат",
"tr": "canlı doğa"
},
{
"av": "чӏагояб гуреб тӏабигӏат",
"tr": "cansız doğa"
}
]
},
{
"text": "canlı, hareketli, çevik, atik, becerikli",
"examples": [
{
"av": "чӏагояб лъимер",
"tr": "ele avuca sığmaz çocuk"
}
]
},
{
"text": "faal, fiilî ehliyete sahip; canlı, güçlü",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"examples": [
{
"av": "нижеда лъана дов чӏагояв чи вукӏин",
"tr": "onun güçlü bir adam olduğunu öğrendik"
}
]
},
{
"text": "öğütülmemiş",
"examples": [
{
"av": "чӏагояб ролъ",
"tr": "öğütülmemiş buğday, taneli buğday"
},
{
"av": "чӏагояб цӏайи",
"tr": "canlı ağırlık"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "чӏаго-гӏатӏго",
"stress": 3,
"forms": [
"чӏаго-гӏатӏго"
],
"senses": [
{
"text": "yaşayan, canlı; sağ salim",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "дун жеги чӏаго-гӏатӏго вуго",
"tr": "daha sağlığım yerinde, halim vakti yerinde"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}