{
"word": "къурайшиял",
"stress": 5,
"stem": "къурайшия",
"forms": [
"къурайшиял",
"къурайшияз",
"къурайшиязул"
],
"senses": [
{
"text": "курейшити",
"labels": [
"множина",
"книжне"
],
"comment": "представники знатного мекканського племені, в якому народився пророк Мухаммед"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "множина"
}
{
"word": "къурбан",
"stress": 6,
"forms": [
"къурбан",
"къурбаналъ",
"къурбаналъул",
"къурбаница",
"къурбанил"
],
"senses": [
{
"text": "жертва",
"examples": [
{
"av": "къурбан гьабизе",
"uk": "принести в жертву",
"comment": "досл. робити жертву"
},
{
"av": "къурбан хъвей",
"uk": "жертвоприношення"
}
]
},
{
"text": "жертовна тварина",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"av": "къурбаналъул бутӏа",
"uk": "частка жертовної тварини",
"comment": "напр. велику рогату худобу можна ділити на 7 осіб"
},
{
"av": "къурбаналъул гьан",
"uk": "м'ясо жертовної тварини"
}
]
},
{
"text": "Курбан",
"precomment": "велика буква 'Q'",
"forms": [
"къурбаница",
"къурбанил"
],
"comment": "ім'я власне чоловіче"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "къурбанкъо",
"stress": 6,
"forms": [
"къурбанкъо",
"къурбанкъоялъ",
"къурбанкъоялъул"
],
"senses": [
{
"text": "день пожертви",
"comment": "десятий день місячного місяця зу-ль-хідджа, в якому паломники в Меці приносять жертви біля гори Арафат"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "къурбанлъи",
"stress": 6,
"forms": [
"къурбанлъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дієслово"
],
"masdarfrom": "къурбанлъизе"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "къурбанлъизе",
"stress": 6,
"stem": "къурбанлъ",
"forms": [
"къурбанлъизе",
"къурбанлъула",
"къурбанлъила",
"къурбанлъана",
"къурбанлъе"
],
"senses": [
{
"text": "стати жертвою; упасти жертвою; пожертвувати",
"examples": [
{
"av": "дидаса къурбанлъизе хӏадурав гьудул",
"uk": "друг, готовий пожертвувати собою заради мене"
}
]
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "інфінітив"
}
{
"word": "къурбанмоцӏ",
"stress": 6,
"forms": [
"къурбанмоцӏ",
"къурбанмоцӏалъ",
"къурбанмоцӏалъул"
],
"senses": [
{
"text": "місяць жертвопринесення",
"comment": "місяць зуль-хіджа за місячним календарем"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "къуркъби",
"stress": 8,
"stem": "къуркъб",
"forms": [
"къуркъби",
"къуркъбуз",
"къуркъбузул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множина"
],
"pluralfor": "къверкъ"
}
],
"see_also": [
{
"target": "къверкъ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "множина"
}
{
"word": "къуркъуди",
"stress": 3,
"forms": [
"къуркъуди"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"багатократна форма",
"дієслово"
],
"masdarfrom": "къуркъудизе"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "къуркъудизе",
"stress": 3,
"stem": "къуркъуд",
"forms": [
"къуркъудизе",
"къуркъудула",
"къуркъудила",
"къуркъудана",
"къуркъуде"
],
"senses": [
{
"text": "побурчати, поворчати",
"labels": [
"багатократна форма"
],
"examples": [
{
"av": "гӏиси-бикъинаб жо сабаблъунги кидаго къуркъудулев вукӏуна мун",
"uk": "і через усякі дрібниці постійно бурчиш ти"
},
{
"av": "тӏокӏай къуркъудуге мун дие",
"uk": "більше не бурчи мені"
}
]
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "багатократна форма"
}
{
"word": "къуркъур",
"stress": 7,
"forms": [
"къуркъур",
"къуркъуралъ",
"къуркъуралъул"
],
"senses": [
{
"text": "дрібна суперечка; бурчання"
},
{
"text": "грижа",
"labels": [
"у переносному значенні"
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "къуркьи",
"stress": 3,
"forms": [
"къуркьи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дієслово"
],
"masdarfrom": "къуркьизе"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "къуркьизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"къуркьизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каузативна форма",
"дієслово"
],
"masdarforceto": "къуркьизабизе"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "къуркьизабизе",
"stress": 3,
"stem": "къуркьизаб",
"forms": [
"къуркьизабизе",
"къуркьизабула",
"къуркьизабила",
"къуркьизабуна",
"къуркьизабе"
],
"senses": [
{
"text": "зсувати, зсунути з місця; змусити зрушитися з місця",
"labels": [
"каузативна форма"
],
"examples": [
{
"av": "цагъур цебехун къуркьизабизе",
"uk": "висунути скриню вперед"
}
]
},
{
"text": "змусити кого-небудь здригнутися; похитнути кого-небудь; здолати кого-небудь",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"av": "дуда къуркьизабизе кӏолеб кьуру гуро дов",
"uk": "він схожий на ту скелю, яку не зрушиш з місця, і ти його не здолаєш"
},
{
"av": "къуркьизавизе кӏоларев",
"uk": "непохитний"
}
]
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "каузативна форма"
}
{
"word": "къуркьизе",
"stress": 3,
"stem": "къуркь",
"forms": [
"къуркьизе",
"къуркьула",
"къуркьила",
"къуркьана"
],
"senses": [
{
"text": "зсуватися, зрушитися з місця"
},
{
"text": "здригнутися, (по)хитнутися; здаватися",
"examples": [
{
"av": "мун къуркьуге!",
"uk": "ти не здавайся!"
},
{
"av": "тушманасе ниж къуркьизе гьечӏо",
"uk": "ми не здригнемо перед ворогами"
}
]
},
{
"text": "вивихнути",
"examples": [
{
"av": "досул хӏетӏе къуркьун буго",
"uk": "він вивихнув собі ногу"
}
]
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "інфінітив"
}
{
"word": "къурр",
"forms": [
"къурр"
],
"senses": [
{
"labels": [
"дитяча лексика"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "къукӏ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "къурущ",
"stress": 5,
"forms": [
"къурущ",
"къурщица",
"къурщил",
"къурщал"
],
"senses": [
{
"text": "квочка; чубата курка"
},
{
"examples": [
{
"av": "тӏанчӏазда кӏусараб къурущ гӏадин",
"uk": "як квочка, що стереже курчат",
"comment": "про турботливого хазяїна"
},
{
"av": "рокъов къурущ, къватӏив гӏанкӏу",
"uk": "вдома як квочка, на вулиці як курка",
"labels": [
"приказка"
],
"comment": "про домосідку"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "—"
}
{
"word": "къурущин",
"stress": 5,
"forms": [
"къурущин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дієслово"
],
"masdarfrom": "къурущине"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "къурущине",
"stress": 5,
"stem": "къурущ",
"forms": [
"къурущине",
"къурущуна",
"къурущина",
"къурущана",
"къуруще"
],
"senses": [
{
"text": "стати клушею"
},
{
"examples": [
{
"av": "къурущараб гӏанкӏу гӏадав",
"uk": "кудкудакуватий"
}
]
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "інфінітив"
}
{
"word": "къурщал",
"stress": 3,
"stem": "къурща",
"forms": [
"къурщал",
"къурщаз",
"къурщазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множина"
],
"pluralfor": "къурущ"
}
],
"see_also": [
{
"target": "къурущ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "множина"
}
{
"word": "къурщил",
"stress": 6,
"forms": [
"къурщил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "къурущ",
"comment": "родовий відмінок"
}
],
"see_also": [
{
"target": "къурущ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "родовий"
}
{
"word": "Къуръан",
"stress": 6,
"forms": [
"Къуръан",
"Къуръаналъ",
"Къуръаналъул",
"Къуръанал"
],
"senses": [
{
"text": "Коран",
"examples": [
{
"av": "Къуръан малъизе",
"uk": "навчити читати Коран"
},
{
"av": "Къуръан рекӏехъе лъазабизе",
"uk": "вивчити Коран напам'ять"
},
{
"av": "Къуръан цӏализе",
"uk": "прочитати Коран"
},
{
"av": "Къуръан цӏализе",
"uk": "прочитати Коран за покійним"
},
{
"av": "Къуръан бакьулъа рагӏи",
"uk": "вірне слово, правда, істина",
"comment": "досл. слово з самісінької середини Корану"
},
{
"av": "Къуръаналхӏа!",
"uk": "клянусь Кораном!"
},
{
"av": "Къуръаналъул аятал",
"uk": "айяти Корану"
},
{
"av": "Къуръаналъул суратал",
"uk": "сури Корану"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}