←

sources.avar.me / phrase-av-ru

мацӏ

22 фразеологизмов

→
Оглавление страницы (22)

МАЦӀАЛДАСА ГАРАЦӀ БИЧИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀАЛДАСА ГАРАЦӀ БИЧИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "обрести дар речи; язык развязался",
      "literal": "на языкё узел развязался"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Гьекъараб жоялъ Мухӏидинил мацӏалдаса гарацӏ бичана.",
      "ru": "От выпитого у Мухидина развязался язык.",
      "author": "Т. Таймасханов",
      "source": "Сардил чапар"
    }
  ],
  "page": 203
}

МАЦӀАЛДАСА ГЬОЩО ТӀЕЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀАЛДАСА ГЬОЩО ТӀЕЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "лицемёрить, фальши-вить",
      "literal": "из языка мёд источать"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "— Вай, дир росу берцин, Сулейман, мун вихьулеб жоян хьулцин букӏинчӏо,— ян ахӏулеб букӏана гьелъ, гьоцӏоги мацӏалдасан тӏолаго, риччичӏониги квер-бацӏалъ бералги рацӏцӏунаго.",
      "ru": "— Вай, Сулейман, свет очёй моих, и не надёялась увидеть тебя,— кричала она, лицемёрно вытирая платком сухие глаза.",
      "author": "М. Мухӏамадов",
      "source": "Зоб цӏадае гъугъала"
    }
  ],
  "page": 203
}

МАЦӀАЛДА ГАРАЦӀ БАЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀАЛДА ГАРАЦӀ БАЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "потерять дар речи, проглотить язык",
      "literal": "завязать узел на языке"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Щибго рагӏи абизе рекӏедаги ватуларого, цо гӏа-раялъ мацӏалда гарацӏги бан, чӏун хутӏун вукӏана гьев.",
      "ru": "Он остановился в оцепенении, на некоторое время потеряв дар рёчи.",
      "author": "М. Абакар",
      "source": "Эбел"
    }
  ],
  "page": 202
}

МАЦӀАЛДА ГАРАЦӀ БАРАВ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀАЛДА ГАРАЦӀ БАРАВ",
  "senses": [
    {
      "n": 1,
      "translation": "молчаливый",
      "literal": "завязавший узел на языке"
    },
    {
      "n": 2,
      "translation": "язык плохо подвешен",
      "equiv": "approx"
    }
  ],
  "page": 202
}

МАЦӀАЛДА ИЦ БАЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀАЛДА ИЦ БАЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "проглотить язык",
      "equiv": "approx",
      "literal": "на языке моль завелась"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "— Дур мацӏалда иц базе гурин, гьогьен чӏвазе кӏалгӏаги ричӏе! — ян ахӏана Исхӏакъица хадуб.",
      "ru": "— Ты что, язык проглотил что ли, скажи хоть слово! — крикнул Исхак вдогонку.",
      "author": "М. Мухӏамадов",
      "source": "Мугӏрузул сухъмахъал"
    }
  ],
  "page": 202
}

МАЦӀАЛДА РАКЬА ГЬЕЧӀЕВ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀАЛДА РАКЬА ГЬЕЧӀЕВ",
  "labels": [
    "ирон."
  ],
  "senses": [
    {
      "translation": "язык без костей",
      "equiv": "exact"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Мацӏалда ракьа гьечӏилан, Бокьа-бокьараб бицунге.",
      "ru": "Даже если язык без костей. Глупости не болтай.",
      "author": "ЦӀ. ХӀамзат",
      "source": "ТӀаса рищарал кучӏдул"
    }
  ],
  "page": 202
}

МАЦӀАЛДА СОГӀ БУГЕВ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀАЛДА СОГӀ БУГЕВ",
  "labels": [
    "ирон."
  ],
  "senses": [
    {
      "translation": "язык без костей",
      "equiv": "approx",
      "literal": "на языке мозоли имеющий"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "— Ругьунлъун ватилаха пударун, гьесул мацӏалда буго согӏ, нилъер кверазда буго,— ян абун жаваб кьуна гьезие Халуница.",
      "ru": "— Оттого, что он такой болтливый, у него мозоли на языкё, а не на руках,— ответила им Ха лун.",
      "author": "М. Мухӏамадов",
      "source": "Кьалбаз ккола гъветӏ"
    }
  ],
  "page": 202
}

МАЦӀАЛДА ЦӀУМУР БАРАВ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀАЛДА ЦӀУМУР БАРАВ",
  "senses": [
    {
      "translation": "болтливый; язык хорошо подвешен",
      "equiv": "approx",
      "literal": "на языкё колокольчик подвешен"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Дир кӏудада вукӏана, Мацӏалда цӏумур барав.",
      "ru": "У деда моего Язык был хорошо подвешен.",
      "author": "М. Гъайирбекова",
      "source": "ЧӀикӏаб къварилъиялъул къиса"
    }
  ],
  "page": 203
}

МАЦӀАЛТӀЕ БАЧӀАНЩИНАБ РАГӀИ АБИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀАЛТӀЕ БАЧӀАНЩИНАБ РАГӀИ АБИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "говорить всё, что на ум взбрело",
      "literal": "на язык пришёд-шее слово говорить"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Цин Сами гьесун вукӏана мацӏалтӏе бачӏанщинаб рагӏиги абун Хъаничае рецц гьабизе, амма Набица гордел къвал туркӏун, чӏезавуна.",
      "ru": "Сначала Сами хотёл сказать о Канича всё, что думает, и похвалить её, но Иаби одёрнул его.",
      "author": "М. Сулиманов",
      "source": "ТӀаса рищарал"
    }
  ],
  "page": 203
}

МАЦӀИЕ АХИР ЛЪЕЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀИЕ АХИР ЛЪЕЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "положить конец сплётням",
      "equiv": "exact"
    }
  ],
  "page": 203
}

МАЦӀИЛ ГЬЕЦӀО РЕХИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀИЛ ГЬЕЦӀО РЕХИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "распускать сплётни, наговаривать на кого-л.; бросать камешки в чей-л. огород",
      "equiv": "approx",
      "literal": "с языка камень сбросить"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Гьа, гьанже лъие хӏажалъараб кӏикъоялда анцӏилъе сонал рахиндал щвараб гьесул талихӏалде тӏаде мацӏил гьецӏо рехизе, гьедигӏан хъубаб бугьтаналъул чӏорги речӏчӏун гьесул гӏазизаб ракӏ лъукъизе.",
      "ru": "Кому понадобилось наговаривать на него, обидеть его доброе сердце, когда он только к пяти десятилетнему возрасту начал обретать своё счастье.",
      "author": "М. Мухӏамадов",
      "source": "Бакъдасел"
    }
  ],
  "page": 203
}

МАЦӀИЦА ЧӀИАРАВ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀИЦА ЧӀИАРАВ",
  "senses": [
    {
      "translation": "несчастный, невезучий",
      "literal": "языком убитый"
    }
  ],
  "page": 204
}

МАЦӀ БАГЬИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀ БАГЬИЗЕ",
  "labels": [
    "разг."
  ],
  "senses": [
    {
      "translation": "много разговаривать; чесать язык, языком",
      "equiv": "approx",
      "literal": "язык продырявить"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Дур мацӏ багьилин ккола дида, дир чакма бегьи-лалде.",
      "ru": "Твой язык прохудится скорее, чем мой сапоги.",
      "author": "М. Мухӏамадов",
      "source": "Рикӏкӏадал мугӏрузда"
    }
  ],
  "page": 201
}

МАЦӀ БЕРЦИНАВ ЧИ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀ БЕРЦИНАВ ЧИ",
  "senses": [
    {
      "translation": "красноречивый человек, краснобай"
    }
  ],
  "page": 201
}

МАЦӀ БИЦИНЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀ БИЦИНЕ",
  "senses": [
    {
      "n": 1,
      "translation": "уговаривать кого-л."
    },
    {
      "n": 2,
      "translation": "говорить неправду"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Цинги, живго Казбекги дие гьадаб мацӏ бицине вачӏана.",
      "ru": "Потом сам Казбек пришёл уговаривать меня.",
      "author": "М. Мухӏамадов",
      "source": "Гьитӏинав гьокочи"
    }
  ],
  "page": 201
}

МАЦӀ БУКАРИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀ БУКАРИЗЕ",
  "labels": [
    "разг."
  ],
  "senses": [
    {
      "translation": "язык чешется",
      "equiv": "exact"
    }
  ],
  "page": 201
}

МАЦӀ ККВЕЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀ ККВЕЗЕ",
  "senses": [
    {
      "n": 1,
      "translation": "язык отнялся, язык проглотил",
      "equiv": "approx",
      "literal": "язык держать"
    },
    {
      "n": 2,
      "translation": "заболев, быть в беспамятстве"
    }
  ],
  "page": 201
}

МАЦӀ КЬЕЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀ КЬЕЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "доносить на кого-л.",
      "literal": "язык отдать"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Командирас разведкаялъ витӏарав гьев, тӏадкъайги тӏубан нахъ вуссунаго, нахъасан жасусаз мацӏги кьун, бандазул кӏудияб къукъаялъ сверун ккун вуго.",
      "ru": "Когда он, отправленный в разведку командиром, возвращался, то был схвачен группой бандитов, которым предатели донесли на него.",
      "author": "М. Мухӏамадов",
      "source": "ЧӀегӏераб гамачӏ"
    }
  ],
  "page": 201
}

МАЦӀ КЬУЛЧӀИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀ КЬУЛЧӀИЗЕ",
  "labels": [
    "разг."
  ],
  "senses": [
    {
      "translation": "проглотить язык, перестать говорить",
      "equiv": "exact"
    }
  ],
  "page": 201
}

МАЦӀ ЛЪАЗАБИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀ ЛЪАЗАБИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "понять что-л.",
      "literal": "язык выучить"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Дуцаго хӏаракат бахъе, ГӀатӏимат, ТӀабигӏаталъул мацӏ лъазабизе.",
      "ru": "Старайся сама, Патимат, Понять язык природы.",
      "author": "Ф. ГӀалиева",
      "source": "Ракьул гӏерекъ гьороца унаро"
    }
  ],
  "page": 202
}

МАЦӀ ХАЛАТ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀ ХАЛАТ",
  "labels": [
    "разг."
  ],
  "senses": [
    {
      "translation": "длинный язык; болтун; ябеда",
      "equiv": "exact"
    }
  ],
  "page": 202
}

МАЦӀ ХӀАНЧӀИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "МАЦӀ ХӀАНЧӀИЗЕ",
  "labels": [
    "разг."
  ],
  "senses": [
    {
      "translation": "прикусить язык",
      "equiv": "exact"
    }
  ],
  "page": 202
}