{
"word": "слуга",
"stress": 5,
"forms": [
"слуга"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "чукъа, цеветел, рагьдател"
}
]
}
{
"word": "служанка",
"stress": 5,
"forms": [
"служанка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хъулухъчӏужу, гъарабаш, цеетел, рокъой тарай гӏадан",
"comment": "рокъотел"
}
]
}
{
"word": "служащий",
"stress": 3,
"forms": [
"служащий"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хъулухъчи, хъулухъалда вугев чи"
}
]
}
{
"word": "служба",
"stress": 3,
"stem": "СЛУЖБ",
"forms": [
"служба"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хъулухъ",
"labels": [
"в разных значениях"
]
},
{
"text": "хъулухъ гьаби"
},
{
"text": "хъулухъ гьабулеб бакӏ"
},
{
"text": "дин, гӏибадат, тӏагӏат",
"labels": [
"религия"
],
"examples": [
{
"ru": "военная служба",
"av": "рагъулаб хъулухъ"
},
{
"ru": "поступить на службу",
"av": "хъулухъалде лъугьине"
},
{
"ru": "служба связи",
"av": "бухьеналъулаб хъулухъ"
},
{
"ru": "сослужить службу кому-либо",
"av": "лъиениги пайда гьабизе"
},
{
"ru": "не в службу, а в дружбу",
"av": "хъулухъалъе гӏоло гуро, гьудул-лъиялъе гӏоло (кумек гьабе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "служебный",
"stress": 5,
"stem": "СЛУЖЕБН",
"forms": [
"служебный",
"служебная",
"служебное"
],
"senses": [
{
"text": "хъулухъалъул",
"examples": [
{
"ru": "служебное время",
"av": "хӏалтӏуда ругеб мех, заман, хӏалтӏул заман"
}
]
},
{
"text": "кумекалъе бугеб, кӏиабилеб даражаялъулаб",
"precomment": "вспомогательный",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "служебная роль",
"av": "кӏиабилеб даражаялъулаб роль"
}
]
},
{
"text": "кумекалъе бугеб",
"labels": [
"грамматика"
],
"examples": [
{
"ru": "служебное слово",
"av": "кумекрагӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "служение",
"stress": 5,
"forms": [
"служение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хъулухъ гьаби, хӏалтӏи",
"precomment": "по глаголу служить",
"examples": [
{
"ru": "служение науке",
"av": "гӏелмуялъе (гӏоло) хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "служитель",
"stress": 5,
"forms": [
"служитель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хъулухъчи",
"examples": [
{
"ru": "служитель культа",
"av": "динияб хъулухъалъул чи",
"comment": "дибир, малла, кашиш ва ц."
}
]
}
]
}
{
"word": "служить",
"stress": 5,
"forms": [
"служить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъулухъ гьабизе, хъулухъалъе чӏезе, кумек гьабизе",
"precomment": "кому-чему, где, кем",
"examples": [
{
"ru": "служить в армии",
"av": "армиялда хъулухъ гьабизе"
},
{
"ru": "служить делу мира",
"av": "ракълил ишалъе гӏоло хӏалтӏизе"
}
]
},
{
"text": "букӏине",
"precomment": "чем (быть, являться)",
"examples": [
{
"ru": "служить примером",
"av": "мисаллъун вукӏине"
}
]
},
{
"text": "ярагьине, бегьизе",
"precomment": "чем, для чего (быть пригодным)",
"examples": [
{
"ru": "эта комната служит мне кабинетом",
"av": "гьаб рукъ дие кабинеталъе бегьула, ярагьуна"
}
]
},
{
"text": "хӏалтӏизабизе",
"examples": [
{
"ru": "сепаратор служит для отделения сливок от молока",
"av": "рахьдадаса тӏорахь батӏа гьабизе хӏалтӏизабула сепаратор"
}
]
},
{
"text": "тӏагӏат гьабизе, дин гьабизе",
"labels": [
"религия"
]
}
]
}
{
"word": "слух",
"forms": [
"слух"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏи, гӏенекки",
"comment": "гӏинда"
},
{
"text": "слух",
"labels": [
"музыка"
],
"examples": [
{
"ru": "у него хороший музыкальный слух",
"av": "гьесда музыка лъикӏ бичӏчӏула",
"comment": "музыкалиял гьаркьал ритӏун ричӏчӏула ва гьел битӏун рахъизе лъала"
}
]
},
{
"text": "хабар",
"precomment": "известие, молва",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "не верить слухам",
"av": "харбазда божунгутӏизе"
},
{
"ru": "ни слуху ни духу",
"av": "я хабар гуро, я калам гуро",
"comment": "щибго хабар гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "слуховой",
"stress": 7,
"forms": [
"слуховой",
"слуховая",
"слуховое"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏиялда хурхараб, гӏинда рагӏиялъе, гӏнеккиялъе бугеб",
"examples": [
{
"ru": "слуховой нерв",
"av": "гӏинзул нерв"
},
{
"ru": "слуховое окно",
"av": "тӏохда бугеб каратӏ, горду",
"comment": "чердакалъубе канлъи бачӏине, гьава хьвадизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "случай",
"stress": 3,
"forms": [
"случай"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "лъугьа-бахъин; хабар гьечӏого кколеб жо, тохлъукьеяб иш",
"precomment": "происшествие",
"examples": [
{
"ru": "несчастный случай",
"av": "талихӏ къараб лъугьа-бахъин"
}
]
},
{
"text": "санагӏатаб, данде кколеб заман",
"precomment": "подходящее время",
"examples": [
{
"ru": "в противном случае",
"av": "гьедин гьечӏони"
},
{
"ru": "в случае чего",
"av": "нагагьлъун"
},
{
"ru": "ни в коем случае",
"av": "щиб хӏалалде кканиги"
},
{
"ru": "по случаю",
"av": "сабаблъун"
},
{
"ru": "купить по случаю",
"av": "кинаб бугониги гӏиллаялъе гӏоло бичун босизе, ккараб ресалдаса пайда босизе"
},
{
"ru": "в отдельных случаях",
"av": "цо-цо мехалъ"
},
{
"ru": "на крайний случай",
"av": "рес къотӏараб мехалде"
},
{
"ru": "в таком случае",
"av": "гьединаб мехалъ"
},
{
"ru": "во всяком случае",
"av": "кинаса кканиги, бугониги"
},
{
"ru": "в крайнем случае",
"av": "рес къотӏани"
}
]
}
]
}
{
"word": "случайно",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"случайно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалдаго гьечӏого, хабар гьечӏого",
"precomment": "непредвиденно",
"examples": [
{
"ru": "случайно встретиться",
"av": "ракӏалдаго гьечӏого данделъизе"
}
]
},
{
"text": "цощинаб",
"labels": [
"в значении вводного слова"
],
"examples": [
{
"ru": "ты, случайно, не на собрание идёшь?",
"av": "цощинаб, мун данделъиялдегӏаги гуревищ унев вугев?"
}
]
}
]
}
{
"word": "случайность",
"stress": 5,
"stem": "СЛУЧАЙНОСТ",
"forms": [
"случайность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалдаго гьечӏого ккей, ракӏалдаго гьечӏого ккараб жо",
"examples": [
{
"ru": "по счастливой случайности",
"av": "ракӏалдаго гьечӏеб талихӏалъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "случайный",
"stress": 5,
"stem": "СЛУЧАЙН",
"forms": [
"случайный",
"случайная",
"случайное"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалда гьечӏого, хабар гьечӏого ккараб, тохлъукье лъугьараб; кьучӏ, гӏилла гьечӏого ккараб",
"examples": [
{
"ru": "случайная ошибка",
"av": "ракӏалдаго гьечӏого ккараб гъалатӏ"
}
]
},
{
"text": "мех-мехалдасан кколеб, лъугьунеб",
"precomment": "не систематический",
"examples": [
{
"ru": "случайный заработок",
"av": "мех-мехалдасан щолеб хӏалтӏухъмухь, харж"
}
]
}
]
}
{
"word": "случать",
"stress": 5,
"forms": [
"случать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "случить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "случаться",
"stress": 5,
"forms": [
"случаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "случиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "случить",
"stress": 5,
"forms": [
"случить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кӏанцӏизабизе, тӏаде биччазе",
"precomment": "кого (животных)",
"comment": "барти гӏалаялде, куй чахъдаде, бугъа гӏакдаде"
}
]
}
{
"word": "случиться",
"stress": 5,
"forms": [
"случиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъугьине",
"precomment": "произойти",
"examples": [
{
"ru": "что случилось?",
"av": "щиб лъугьараб?"
}
]
},
{
"text": "ккезе",
"precomment": "безличная форма с неопределённой формой глагола",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "случилось мне как-то ночевать в лесу",
"av": "киналиго рохьоб сордо базе ккун букӏана дица"
}
]
}
]
}
{
"word": "случка",
"stress": 3,
"forms": [
"случка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде биччай",
"precomment": "по глаголу случить",
"comment": "куй чахъдаде, бугъа гӏакдаде, барти гӏалаялде ва ц."
}
]
}
{
"word": "слушание",
"stress": 3,
"forms": [
"слушание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏенекки, гӏинтӏами",
"examples": [
{
"ru": "слушание лекций",
"av": "лекциязухъ гӏин тӏами"
}
]
}
]
}
{
"word": "слушатель",
"stress": 3,
"forms": [
"слушатель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "сундухъниги-лъихъниги гӏенеккулев чи",
"examples": [
{
"ru": "внимательный слушатель",
"av": "кӏвар кьун гӏенеккулев чи"
}
]
},
{
"text": "вузалъул цӏалдохъан, лекциязухъ гӏенеккулев, курсант, студент"
}
]
}
{
"word": "слушательница",
"stress": 3,
"forms": [
"слушательница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"see_also": [
{
"target": "слушатель",
"kind": "from",
"comment": "женский род",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "слушать",
"stress": 3,
"stem": "СЛУША",
"forms": [
"слушать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏенеккизе, гӏин тӏамизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "слушать концерт",
"av": "концерталъухъ гӏенеккизе"
},
{
"ru": "я вас слушаю",
"av": "дун духъ гӏенеккун вуго"
},
{
"ru": "слушай!",
"av": "гӏин тӏаме!",
"comment": "гӏенекке!"
}
]
},
{
"text": "суд гьабизе, делоялъухъ гӏенеккизе, балагьизе",
"precomment": "что",
"labels": [
"юридический термин"
]
}
]
}
{
"word": "слушаться",
"stress": 3,
"forms": [
"слушаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏенеккизе; гӏин тӏамизе",
"precomment": "кого-чего",
"examples": [
{
"ru": "ребёнок слушается родителей",
"av": "лъимер эбел-инсухъ гӏенеккула"
}
]
},
{
"text": "балагьизе",
"comment": "суд гьабизе",
"examples": [
{
"ru": "дело слушается в суде",
"av": "делоялъухъ судалда балагьулеб (гӏенеккулеб) буго"
}
]
}
]
}