{
"word": "сподвижник",
"stress": 6,
"forms": [
"сподвижник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб ишалъе гьалмагълъи гьабурав чи, цадахъ къеркьарав гьалмагъ"
}
]
}
{
"word": "сподвижница",
"stress": 6,
"forms": [
"сподвижница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб ишалъе гьалмагълъи гьабурай гӏадан, цадахъ къеркьарай гьалмагъ"
}
]
}
{
"word": "сподручный",
"stress": 6,
"forms": [
"сподручный",
"сподручная",
"сподручное"
],
"labels": [
"просторечное слово"
],
"senses": [
{
"text": "санагӏатаб, квегӏенаб, гьабизе бигьаяб"
},
{
"text": "кумекчи; хадучи, пагьла"
}
]
}
{
"word": "спозаранку",
"stress": 7,
"forms": [
"спозаранку",
"спозаранок"
],
"labels": [
"наречие",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "цудунго, радакьго, боцӏолъго, рогьалилъ",
"precomment": "рано утром",
"examples": [
{
"ru": "встать спозаранку",
"av": "цудунго вахъине"
}
]
}
]
}
{
"word": "споить",
"stress": 4,
"forms": [
"споить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьекъезе жо кьезе",
"precomment": "кому что (дать выпить)"
},
{
"text": "гьекъолдизавизе, гьекъолдизе ругьун гьавизе",
"precomment": "кого-что (приучить к пьянству)"
}
]
}
{
"word": "спокойно",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"спокойно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "парахатго, гӏодове виччан, цо хӏалалда чӏун",
"examples": [
{
"ru": "сидеть спокойно",
"av": "парахатго гӏодов чӏезе, гӏодове виччан чӏезе"
},
{
"ru": "говорить спокойно",
"av": "гӏодове виччан кӏалъазе"
}
]
},
{
"text": "парахатго вуго, гӏодове виччан вуго",
"precomment": "безличное предложение",
"labels": [
"в значении сказуемого"
],
"examples": [
{
"ru": "на душе спокойно",
"av": "ракӏ гӏодобе биччан буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "спокойный",
"stress": 5,
"stem": "СПОКОЙН",
"forms": [
"спокойный",
"спокойная",
"спокойное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодове виччарав, сабурав, гъалмагъир гьечӏев, парахатав",
"examples": [
{
"ru": "спокойное море",
"av": "гӏодобе биччараб ралъад"
},
{
"ru": "спокойный образ жизни",
"av": "парахатаб гӏумру"
},
{
"ru": "спокойный характер",
"av": "сабураб хасият"
},
{
"ru": "спокойной ночи",
"av": "сордо лъикӏ"
},
{
"ru": "будьте спокойны",
"av": "парахат рукӏа, ургъел гьабуге"
},
{
"ru": "со спокойной совестью",
"av": "гьумер хъахӏго, хъал бацӏцӏадго; намус бацӏцӏадго"
}
]
}
]
}
{
"word": "спокойствие",
"stress": 5,
"forms": [
"спокойствие"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодобе биччай, сасин",
"precomment": "тишина, покой",
"examples": [
{
"ru": "в лесу царило спокойствие",
"av": "рохьоб гӏодобе биччан букӏана",
"comment": "рохьоб гӏодобе биччаялъ ханлъи гьабулеб букӏана"
}
]
},
{
"text": "парахалъи, хӏалхьи",
"precomment": "отсутствие волнений, тревог"
},
{
"text": "гӏодове виччай, сабру",
"precomment": "уравновешенность",
"examples": [
{
"ru": "сохранять спокойствие",
"av": "сабру гьабизе, гӏодове виччан чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "спокон",
"stress": 5,
"forms": [
"спокон"
],
"labels": [
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "спокон веку (веков)",
"av": "вижараб къоялдаса нахъе, некӏогоялдаса нахъе, цӏакъ цебегоялдаса нахъе; умумулъанго"
}
]
}
]
}
{
"word": "споласкивать",
"stress": 5,
"forms": [
"споласкивать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "сполоснуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "сползать",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"сползать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъурщун ун, нахъе вачӏине",
"comment": "хъурщун кивениги щвезе ва нахъе вачӏине"
}
]
}
{
"word": "сползать",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"сползать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "сползти",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "сползти",
"stress": 7,
"forms": [
"сползти"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гъоркье хъурщизе, хъурщун гъоркье ине",
"precomment": "ползком спуститься"
},
{
"text": "дагь-дагьккун гӏодобе гьунун ине, ччукӏун ине",
"precomment": "сдвинуться"
},
{
"text": "дагь-дагьккун цӏиялдаса, цебе тӏуралдаса нахъе къазе",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "сполна",
"stress": 6,
"forms": [
"сполна"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубан, тӏолабго, кинабго",
"examples": [
{
"ru": "деньги получены сполна",
"av": "кинабго гӏарац щвана"
},
{
"ru": "хватит сполна",
"av": "гӏунги тӏокӏ буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "сполоснуть",
"stress": 8,
"forms": [
"сполоснуть"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "хулизе, дагьабго чура-хулизе",
"precomment": "что"
}
]
}
{
"word": "сполох",
"stress": 5,
"forms": [
"сполох"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "пири пирхи, зодил кунчӏи",
"precomment": "вспышка молнии, зарница"
}
]
}
{
"word": "спор",
"forms": [
"спор"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "къец, дагӏбади, дагӏба-къец"
},
{
"text": "дагӏба",
"examples": [
{
"ru": "затеять спор",
"av": "дагӏба базе лъугьине, дагӏбаялде байбихьизе"
},
{
"ru": "спору нет",
"av": "щаклъи гьечӏо, тӏад кӏалъазе, дагӏба базе жо гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "спорадический",
"stress": 7,
"forms": [
"спорадический",
"спорадическая",
"спорадическое"
],
"senses": [
{
"text": "нагагьаб, даимаб гуреб"
},
{
"text": "гъоркьо-гьоркьоб букӏунеб"
}
]
}
{
"word": "спорить",
"stress": 3,
"forms": [
"спорить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "дагӏбадизе, къацандизе, тӏад кӏалъазе, данде къеркьезе",
"precomment": "с кем"
},
{
"text": "гьоркьоб жо базе",
"precomment": "заключить пари",
"comment": "чалтук базе"
}
]
}
{
"word": "спориться",
"stress": 3,
"forms": [
"спориться"
],
"labels": [
"несовершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "данде билълъине, битӏа-бишун ине (хӏалтӏи), гъираялда ине",
"examples": [
{
"ru": "дело спорится",
"av": "иш битӏа-бишун унеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "спорный",
"stress": 3,
"forms": [
"спорный",
"спорная",
"спорное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадкӏалъай бугеб, дагӏбадулаб, дагӏба базе бегьулеб",
"examples": [
{
"ru": "спорный вопрос",
"av": "дагӏбаялда бугеб суал"
}
]
}
]
}
{
"word": "спороть",
"stress": 5,
"forms": [
"спороть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏалхине, чӏалхун нахъе рахъизе",
"precomment": "что",
"comment": "удалить",
"examples": [
{
"ru": "спороть пуговицы с пальто",
"av": "пальтоялдаса тӏаби (маргъалал) чӏалхун нахъе рахъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "спорт",
"forms": [
"спорт"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "спорт",
"comment": "гимнастика, гугари, бокс, теннис…"
}
]
}
{
"word": "спортивный",
"stress": 6,
"stem": "СПОРТИВН",
"forms": [
"спортивный",
"спортивная",
"спортивное"
],
"senses": [
{
"text": "спорталъул, спорталда хурхараб",
"examples": [
{
"ru": "спортивные принадлежности",
"av": "спорталъе къваригӏунел жал"
},
{
"ru": "спортивный костюм",
"av": "спорталъул костюм",
"comment": "спорталда ретӏунеб костюм"
}
]
}
]
}
{
"word": "спортсмен",
"stress": 8,
"forms": [
"спортсмен"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "спортсмен",
"comment": "даимго спорталда тӏад чӏарав чи"
}
]
}
{
"word": "спортсменка",
"stress": 8,
"forms": [
"спортсменка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "спортсменка",
"comment": "даимго спорталда тӏад чӏарай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "спорхнуть",
"stress": 7,
"forms": [
"спорхнуть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "пархун боржун ине",
"comment": "о птице, бабочке и т. п."
}
]
}
{
"word": "спорщик",
"stress": 3,
"forms": [
"спорщик"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "дагӏбадулав, дагӏба-рагӏи гӏемерав чи, дагӏбадулев чи, гӏемер дагӏбадизе бокьулев чи, къацандухъан"
}
]
}
{
"word": "спорщица",
"stress": 3,
"forms": [
"спорщица"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "дагӏбадулай, дагӏба-рагӏи гӏемерай гӏадан, дагӏбадулей гӏадан, гӏемер дагӏбадизе бокьулей гӏадан, къацандухъан"
}
]
}
{
"word": "спорый",
"stress": 3,
"stem": "СПОР",
"forms": [
"спорый",
"спорая",
"спорое"
],
"labels": [
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "хехаб, лъикӏ унеб, хӏасил кколеб, данде билълъунеб, хехго цебе тӏолеб",
"precomment": "о работе и т. п.",
"examples": [
{
"ru": "спорая работа",
"av": "хехго цебе тӏолеб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "спорынья",
"stress": 8,
"forms": [
"спорынья"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорол унти",
"comment": "болезнь злаков"
}
]
}
{
"word": "способ",
"stress": 3,
"forms": [
"способ"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "къагӏида, куц, гӏамал, нух",
"examples": [
{
"ru": "способ производства",
"av": "производствоялъул къагӏида"
},
{
"ru": "способ употребления лекарства",
"av": "дару гьекъолеб, хӏалтӏизабулеб куц"
},
{
"ru": "таким способом",
"av": "гьадинаб куцалда"
}
]
}
]
}
{
"word": "способность",
"stress": 5,
"stem": "СПОСОБНОСТ",
"forms": [
"способность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "бажари, махщел, бажари буголъи",
"precomment": "умение, свойство",
"examples": [
{
"ru": "способность летать",
"av": "боржине бажари"
}
]
},
{
"text": "гьунар, пагьму, махщел буголъи (букӏин)",
"precomment": "одарённость",
"labels": [
"множественное число"
]
}
]
}
{
"word": "способный",
"stress": 5,
"forms": [
"способный",
"способная",
"способное"
],
"senses": [
{
"text": "гьунар бугев, сундуениги бажари бугев, махщел бугев, пагьму бугев",
"examples": [
{
"ru": "он способен работать без отдыха",
"av": "гьесухъа хӏалхьи гьабичӏого хӏалтӏун бажарула"
},
{
"ru": "способный ученик",
"av": "пагьму бугев цӏалдохъан"
}
]
}
]
}
{
"word": "способствовать",
"stress": 5,
"forms": [
"способствовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "квербакъи гьабизе, кумек гьабизе, санагӏалъи ккезабизе, санагӏат гьабизе, сабаблъун ккезе",
"precomment": "кому-чему",
"examples": [
{
"ru": "способствовать победе",
"av": "бергьенлъиялъе квербакъи гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "споткнуться",
"stress": 7,
"forms": [
"споткнуться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "малъ кӏутӏизе, сунданиги тункизе, доба-гьаниб тенкезе",
"examples": [
{
"ru": "споткнуться о камень",
"av": "ганчӏида малъ кӏутӏизе, тункизе"
}
]
},
{
"text": "бабадизе, дуъдуизе",
"labels": [
"в переносном значении",
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "споткнуться при чтении",
"av": "цӏалулаго бабадизе, къосун ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "спотыкаться",
"stress": 7,
"forms": [
"спотыкаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "споткнуться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "спохватиться",
"stress": 8,
"forms": [
"спохватиться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "танкан ракӏалде бачӏине (щвезе), рекӏеда ватизе",
"examples": [
{
"ru": "спохватиться вовремя",
"av": "жиндир заманалда рекӏеда ватизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "спохватываться",
"stress": 6,
"forms": [
"спохватываться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "спохватиться",
"kind": "see"
}
]
}