{
"word": "соображать",
"stress": 8,
"stem": "СООБРАЖА",
"forms": [
"соображать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бичӏчӏизе, ургъизе, бетӏер хӏалтӏизе",
"precomment": "понимать, воспринимать",
"examples": [
{
"ru": "я устал и плохо соображаю",
"av": "дун сакван вуго ва щибго жо бичӏчӏулеб (хӏал) гьечӏо"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "сообразить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "соображение",
"stress": 8,
"stem": "СООБРАЖЕНИ",
"forms": [
"соображение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏисаб гьаби, ургъи"
},
{
"text": "пикру",
"examples": [
{
"ru": "у меня есть свои соображения по этому поводу",
"av": "гьелъулъ буго кинабго магӏна, аслу"
}
]
},
{
"text": "гӏилла, сабаб",
"examples": [
{
"ru": "по экономическим соображениям",
"av": "экономикиял гӏиллабазе гӏоло"
}
]
}
]
}
{
"word": "сообразительность",
"stress": 8,
"forms": [
"сообразительность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏодорлъи, рекӏеда вати"
},
{
"text": "нахъгӏунтӏи, хадувгъей"
}
]
}
{
"word": "сообразительный",
"stress": 8,
"forms": [
"сообразительный",
"сообразительная",
"сообразительное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏодорав, хехго нахъгӏунтӏулев, хехго хадув гъолев"
}
]
}
{
"word": "сообразить",
"stress": 8,
"stem": "СООБРАЗИ",
"forms": [
"сообразить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏисаб гьабизе, ургъизе, ургъун бихьизе",
"precomment": "что и без доп."
},
{
"text": "бичӏчӏизе, ракӏалде бачӏине, нахъгӏунтӏизе",
"precomment": "что и без доп.",
"examples": [
{
"ru": "я сразу сообразил в чём дело",
"av": "иш сундулъ бугебали дида бачӏинахъего бичӏчӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "сообразно",
"stress": 6,
"forms": [
"сообразно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "рекъон, хӏисаб гьабун",
"comment": "и предлог с дат. п. или с предлогом с тв. п.",
"comment_lang": "ru",
"examples": [
{
"ru": "поступать сообразно с законом",
"av": "законалда рекъон гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "сообща",
"stress": 6,
"forms": [
"сообща"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ, цолъун",
"comment": "гьабизе"
}
]
}
{
"word": "сообщать",
"stress": 6,
"forms": [
"сообщать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "сообщить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "сообщаться",
"stress": 6,
"forms": [
"сообщаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бухьун букӏине, бухьине, гьоркьоб хурхен букӏизе; цоцазулгун бухьен букӏине",
"precomment": "с кем-чем; быть соединённым",
"examples": [
{
"ru": "Москва–река сообщается с Волгой",
"av": "Москва-гӏоралъул Волгаялъулгун бухьен буго"
},
{
"ru": "как уже сообщалось",
"av": "цебеккун лъазабухъе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "сообщиться",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "сообщение",
"stress": 6,
"stem": "СООБЩЕНИ",
"forms": [
"сообщение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "баян кьей, бицин, лъазаби",
"precomment": "по глаголу сообщить"
},
{
"text": "лъазаби",
"examples": [
{
"ru": "экстренное сообщение",
"av": "хехаб, нахъбахъизе бегьулареб лъазаби"
}
]
},
{
"text": "бухьен",
"precomment": "связь",
"examples": [
{
"ru": "телефонное сообщение",
"av": "телефоналъул бухьен"
},
{
"ru": "пути сообщения",
"av": "бухьеналъул (бухьеналъе ругел) нухал"
}
]
}
]
}
{
"word": "сообщить",
"stress": 6,
"forms": [
"сообщить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "баян кьезе, лъазабизе, бицине",
"precomment": "что, о чем"
}
]
}
{
"word": "сообщник",
"stress": 3,
"forms": [
"сообщник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "квешаб ишалъе, такъсиралъе цадахъчи",
"comment": "гӏахьалчи"
}
]
}
{
"word": "сообщница",
"stress": 3,
"forms": [
"сообщница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "квешаб ишалъе цадахъчӏужу"
}
]
}
{
"word": "соорудить",
"stress": 7,
"forms": [
"соорудить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "базе, гьабизе, гӏуцӏизе, эхетизабизе",
"precomment": "что",
"comment": "цощинаб мина ва ц.",
"examples": [
{
"ru": "соорудить дом",
"av": "мина (ригь) базе"
},
{
"ru": "соорудить памятник",
"av": "памятник гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "сооружать",
"stress": 7,
"forms": [
"сооружать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "соорудить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "сооружение",
"stress": 7,
"forms": [
"сооружение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "бай, гьаби, гӏуцӏи, эхетизаби",
"precomment": "по глаголу соорудить",
"comment": "мина ва ц."
},
{
"text": "рукъзал, мина, бараб бакӏ, гӏимарат",
"precomment": "здание"
}
]
}
{
"word": "соответственно",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"соответственно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "рекъон кколедухъ, букӏине кколедухъ, ахӏвал-хӏалалда рекъон",
"precomment": "надлежащим образом"
},
{
"precomment": "с дательным падежом или с предлогом «с» с творительным падежом",
"labels": [
"предлог"
],
"examples": [
{
"ru": "действовать соответственно приказу (с приказом)",
"av": "буюрухъалда рекъон иш гьабизе"
},
{
"ru": "действовать соответственно обстоятельствам",
"av": "ахӏвал-хӏалазда рекъон иш гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "соответствие",
"stress": 6,
"stem": "СООТВЕТСТВИ",
"forms": [
"соответствие"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "рекъей, рекъонккей, дандеккей",
"examples": [
{
"ru": "полное соответствие интересов",
"av": "мурадал тӏубанго данде ккей"
},
{
"ru": "соответствие между расходом и приходом",
"av": "тӏаде бачӏунебги харжги данде ккей"
},
{
"ru": "в соответствии с законом",
"av": "законалда рекъон, законалда данде кколеб куцалъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "соответствовать",
"stress": 6,
"forms": [
"соответствовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "данде ккезе, рекъезе",
"precomment": "кому-чему",
"comment": "цо жо цогидалда",
"examples": [
{
"ru": "одно не соответствует другому",
"av": "цояб цогиялда данде кколеб гьечӏо"
},
{
"ru": "соответствовать занимаемой должности",
"av": "гӏодов чӏараб (гьабулеб) хъулухъалда данде ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "соответствующий",
"stress": 6,
"stem": "СООТВЕТСТВУЮЩ",
"forms": [
"соответствующий",
"соответствующая",
"соответствующее"
],
"senses": [
{
"text": "рекъолеб, битӏун кколеб, данде кколеб",
"precomment": "подходящий, пригодный",
"examples": [
{
"ru": "соответствующим образом",
"av": "данде кколеб хӏалалда"
},
{
"ru": "обратиться в соответствующее учреждение",
"av": "рекъон кколел идарабазде ине"
},
{
"ru": "найти для лаборатории соответствующее помещение",
"av": "лабораториялъе данде кколеб рукъ батизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "соотечественник",
"stress": 5,
"forms": [
"соотечественник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "ватӏанцояв"
}
]
}
{
"word": "соотечественница",
"stress": 5,
"forms": [
"соотечественница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "ватӏанцояй"
}
]
}
{
"word": "соотносительный",
"stress": 8,
"forms": [
"соотносительный",
"соотносительная",
"соотносительное"
],
"senses": [
{
"text": "цогидалда бухьараб, цогидалдехун бухьен бугеб"
}
]
}
{
"word": "соотношение",
"stress": 8,
"forms": [
"соотношение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏиго я чанго предметалда, лъугьа-бахъиналда гьоркьоб бугеб бухьен, гьоркьоблъи"
},
{
"text": "цоцада данде ккун бугеб хӏал",
"examples": [
{
"ru": "соотношение борющихся сил",
"av": "къеркьолел ругел къуватазул цоцада данде ккун бугеб хӏал"
}
]
}
]
}