{
"word": "сто",
"forms": [
"сто"
],
"labels": [
"имя числительное"
],
"senses": [
{
"text": "нусго",
"examples": [
{
"ru": "на все сто",
"av": "цӏакъ гьава рекъон, цӏакъ лъикӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "стог",
"forms": [
"стог"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏарахъ",
"comment": "харил"
},
{
"text": "гӏари",
"comment": "тӏорщалил"
}
]
}
{
"word": "стоговать",
"stress": 7,
"forms": [
"стоговать"
],
"labels": [
"несовершенный вид",
"сельское хозяйство, сельскохозяйственный термин"
],
"senses": [
{
"text": "гӏархъал гьаризе",
"precomment": "что"
},
{
"text": "гӏарал гьаризе",
"comment": "гӏороде буссинабизе"
}
]
}
{
"word": "стоимость",
"stress": 3,
"forms": [
"стоимость"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "багьа",
"examples": [
{
"ru": "стоимость товара",
"av": "къайидул багьа"
},
{
"ru": "стоимость жизни",
"av": "гӏумруялъул багьа"
}
]
}
]
}
{
"word": "стоить",
"stress": 3,
"stem": "СТОИ",
"forms": [
"стоить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "багьа букӏине",
"precomment": "что, чего и с нареч. (иметь цену)",
"examples": [
{
"ru": "книга стоит три рубля",
"av": "тӏехь лъабго гъурщил багьаяб буго",
"comment": "тӏехьалъул багьа лъабго гъурущ буго"
}
]
},
{
"text": "ккезе",
"precomment": "кого-чего (заслуживать)",
"examples": [
{
"ru": "это не стоит сожаления",
"av": "гьелда хадуб ракӏ бухӏизецин кколаро, пикру гьабизецин кколаро"
}
]
},
{
"text": "хӏажат букӏине, мустахӏикъаб букӏине",
"precomment": "безл. с неопр. (иметь смысл)",
"examples": [
{
"ru": "эту книгу стоит прочитать",
"av": "гьаб тӏехь цӏализе мустахӏикъаб буго"
}
]
},
{
"text": "ккезе",
"examples": [
{
"ru": "и думать не стоит",
"av": "пикру гьабизецин ккеларо"
}
]
},
{
"text": "гӏезе",
"examples": [
{
"ru": "стоит только сказать одно слово",
"av": "цохӏо рагӏи абуни, гӏола"
}
]
},
{
"text": "чӏезе",
"examples": [
{
"ru": "это мне дорого стоит",
"av": "дие гьеб хираго чӏола"
},
{
"ru": "не стоит (нет смысла делать)",
"av": "гьабизе ккеларо, гьеб гьабун ккезе жо гьечӏо"
},
{
"ru": "не стоит (не надо благодарить)",
"av": "баркала кьезегӏанасеб жого гьабичӏин, баркала кьезе ккеларо"
},
{
"ru": "ему ничего не стоит прийти сюда",
"av": "гьаниве вачӏин гьесие цӏакъ бигьаяб жо",
"comment": "гьев гьаниве цӏакъ бигьаго вачӏуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "стоический",
"stress": 4,
"forms": [
"стоический",
"стоическая",
"стоическое"
],
"senses": [
{
"text": "къвакӏараб, яхӏ бугеб, къо хӏехьолеб, бахӏарчияб",
"precomment": "стойкий"
}
]
}
{
"word": "стойбище",
"stress": 3,
"forms": [
"стойбище"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гочунеб халкъалъул заманалъ чӏолеб бакӏ"
},
{
"text": "мегӏер-гӏалахалда боцӏуца хӏалхьи гьабулеб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "стойка",
"homonym": 1,
"forms": [
"стойка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "чан къан чӏей",
"comment": "чан бихьигун, гьой чӏолеб куц"
},
{
"text": "стойка, халатаб чӏедераб стол",
"precomment": "прилавок в столовой, буфете",
"comment": "гьекъолел жал ричулеб бакӏалда"
}
]
}
{
"word": "стойка",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"forms": [
"стойка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "загӏбитӏун эхети",
"labels": [
"военный термин"
],
"examples": [
{
"ru": "стойка на руках",
"av": "квачӏида эхети, квачӏида чӏей"
}
]
}
]
}
{
"word": "стойкий",
"stress": 3,
"stem": "СТОЙК",
"forms": [
"стойкий",
"стойкая",
"стойкое"
],
"senses": [
{
"text": "щулияб, кьурулареб, чӏараб",
"examples": [
{
"ru": "стойкий запах",
"av": "чӏараб, унареб махӏ"
}
]
},
{
"text": "къвакӏарав, къуркьуларев, чучуларев, гӏемер мехалъ бегьулеб, холареб",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "стойкий характер",
"av": "къвакӏараб гӏамал-хасият"
}
]
}
]
}
{
"word": "стойко",
"stress": 3,
"forms": [
"стойко"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "щулаго, къвакӏун, кьуричӏого"
}
]
}
{
"word": "стойкость",
"stress": 3,
"forms": [
"стойкость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "щулалъи, кьурунгутӏи, чучунгутӏи"
},
{
"text": "къвакӏи, къуркьунгутӏи, итунгутӏи",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "стойло",
"stress": 3,
"stem": "СТОЙЛ",
"forms": [
"стойло"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "руссун",
"comment": "бокьоб жиб-жиб хӏайваналъе къотӏун гьабураб бакӏ",
"examples": [
{
"ru": "конюшня с десятью стойлами",
"av": "анцӏго руссун бугеб чолбокь"
}
]
}
]
}
{
"word": "стойловый",
"stress": 3,
"forms": [
"стойловый",
"стойловая",
"стойловое"
],
"senses": [
{
"text": "русснадул, русснаде къотӏараб",
"examples": [
{
"ru": "стойловый период содержания животных",
"av": "хӏайванал русснаде къотӏараб заман"
}
]
}
]
}
{
"word": "стоймя",
"stress": 6,
"forms": [
"стоймя"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "бахъун чӏезабун, эхетун"
}
]
}
{
"word": "сток",
"forms": [
"сток"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "чвахи, тӏаса гӏодобе балагьун чвахи",
"precomment": "по гл. стечь",
"examples": [
{
"ru": "жёлоб для стока воды",
"av": "лъим чвахизе (лъураб) рогӏоро"
}
]
},
{
"text": "гомог, чаликаратӏ, царакъоро"
}
]
}
{
"word": "стократ",
"stress": 6,
"forms": [
"стократ"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "нусцӏул"
}
]
}
{
"word": "стол",
"forms": [
"стол"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "стол",
"examples": [
{
"ru": "накрыть на стол",
"av": "столалда квана-гьекъолеб жо лъезе"
},
{
"ru": "убрать со стола",
"av": "столалдаса нахъе босизе, бакӏаризе"
}
]
},
{
"text": "квен-тӏех, кваналеб бакӏ",
"precomment": "еда",
"examples": [
{
"ru": "сесть за стол",
"av": "кваназе гӏодор чӏезе"
},
{
"ru": "накрыть стол",
"av": "квен цебе лъезе"
},
{
"ru": "диетический стол",
"av": "унтарасе чӏезабураб квен",
"comment": "гьесие данде кколеб"
}
]
},
{
"text": "отдел, стол",
"precomment": "отдел, учреждение",
"labels": [
"устаревшее слово"
],
"examples": [
{
"ru": "паспортный стол",
"av": "паспортал кьолеб стол",
"comment": "милициялда"
},
{
"ru": "стол заказов",
"av": "заказал кьолеб стол",
"comment": "бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "столб",
"forms": [
"столб"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏуби",
"examples": [
{
"ru": "телеграфный столб",
"av": "телалъул хӏуби"
},
{
"ru": "позвоночный столб",
"av": "мугъзагьод (мугъзал хӏуби), гьодимокъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "столбенеть",
"stress": 8,
"forms": [
"столбенеть"
],
"labels": [
"несовершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "цӏоро-гъорон хутӏизе, хаган хутӏизе, виххун хутӏизе",
"comment": "виххун"
},
{
"text": "тӏилгӏазе"
}
]
}
{
"word": "столбец",
"stress": 6,
"forms": [
"столбец"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гъоркь-тӏад ругел мухъазул хӏуби",
"comment": "газеталда, тӏехьалда",
"examples": [
{
"ru": "столбцы цифр",
"av": "цифрабазул (тарихазул) хӏубал"
}
]
}
]
}
{
"word": "столбняк",
"stress": 7,
"forms": [
"столбняк"
],
"labels": [
"медицина",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "щукӏдул рукӏкӏин",
"precomment": "собой",
"labels": [
"медицина"
]
}
]
}
{
"word": "столетие",
"stress": 5,
"forms": [
"столетие"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "нусго сон, век, къарну",
"precomment": "век"
},
{
"text": "нусго сон тӏубай",
"precomment": "годовщина чего-либо"
}
]
}
{
"word": "столетний",
"stress": 5,
"stem": "СТОЛЕТН",
"forms": [
"столетний",
"столетняя",
"столетнее"
],
"senses": [
{
"text": "нусгосонилаб",
"precomment": "о сроке",
"examples": [
{
"ru": "столетняя война",
"av": "нусгосонилаб рагъ"
}
]
},
{
"text": "нусго сон бараб",
"precomment": "о возрасте",
"examples": [
{
"ru": "столетний дуб",
"av": "нусго сон бараб миккигъветӏ"
},
{
"ru": "столетний юбилей",
"av": "нугсо сон тӏубаялъул юбилей",
"comment": "баялъул"
}
]
}
]
}
{
"word": "столица",
"stress": 5,
"forms": [
"столица"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тахшагьар"
}
]
}
{
"word": "столичный",
"stress": 5,
"forms": [
"столичный",
"столичная",
"столичное"
],
"senses": [
{
"text": "тахшагьаралъул",
"examples": [
{
"ru": "столичный город",
"av": "тахшагьар"
},
{
"ru": "столичный житель",
"av": "тахшагьаралда гӏумру гьабулев чи, тахшагьаралъулав"
}
]
}
]
}
{
"word": "столкновение",
"stress": 9,
"forms": [
"столкновение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цоцада дандтунки, цоцалъ тунки",
"comment": "по глаголу столкнуться",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "тунка-гӏуси",
"precomment": "стычка"
},
{
"text": "къец, кьал",
"comment": "спор, ссора",
"examples": [
{
"ru": "вооружённое столкновение",
"av": "яргъилаб тунка-гӏуси"
}
]
}
]
}
{
"word": "столкнуть",
"stress": 7,
"forms": [
"столкнуть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тункизе",
"precomment": "кого-что, сдвинуть с места, сбросить",
"examples": [
{
"ru": "столкнуть лодку в воду",
"av": "раса лъелъе тункизе"
}
]
},
{
"text": "цоцалъ тункизаризе, цоцалъ речӏчӏизаризе",
"precomment": "друг с другом"
},
{
"text": "цоцада данде рачине, данделъизаризе, данде ккезаризе"
}
]
}
{
"word": "столкнуться",
"stress": 7,
"forms": [
"столкнуться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цоцалъ речӏчӏизе",
"precomment": "с кем-чем",
"comment": "удариться друг с другом"
},
{
"text": "данде чӏвазе, данде ккезе; данделъизе",
"precomment": "с кем",
"comment": "встретиться"
}
]
}
{
"word": "столковаться",
"stress": 8,
"forms": [
"столковаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏи данде ккезе, кӏалъан цо пикруялде рачӏине, къотӏи-къай гьабизе",
"precomment": "с кем-чем и без дополнения",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "столоваться",
"stress": 7,
"forms": [
"столоваться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кваназе, квана-гьекъезе гӏодор чӏезе"
}
]
}
{
"word": "столовая",
"stress": 5,
"forms": [
"столовая"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "столовая, ашбаз, ашбазхана; кваналеб рукъ",
"examples": [
{
"ru": "рабочая столовая",
"av": "хӏалтӏухъабазул столовая"
}
]
}
]
}
{
"word": "столовый",
"stress": 5,
"stem": "СТОЛОВ",
"homonym": 1,
"forms": [
"столовый",
"столовая",
"столовое"
],
"senses": [
{
"text": "кванил",
"examples": [
{
"ru": "столовая ложка",
"av": "кванил гъуд"
},
{
"ru": "столовый прибор",
"av": "кванил тӏагӏел-гӏучӏ"
}
]
},
{
"text": "квание хӏалтӏизабулеб, кваналеб",
"precomment": "идущий в пищу",
"examples": [
{
"ru": "столовая тыква",
"av": "кваналеб хъабахъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "столовый",
"stress": 5,
"stem": "СТОЛОВ",
"homonym": 2,
"forms": [
"столовый",
"столовая",
"столовое"
],
"senses": [
{
"text": "столоваялъе, ашбазалъе бугеб; кваналеб рукъалъул",
"precomment": "для столовой",
"examples": [
{
"ru": "столовый гарнитур мебели",
"av": "кваналеб рокъоб лъолеб мебель"
},
{
"ru": "столовые часы",
"av": "столоваялда букӏунеб сагӏат, столоваялъул сагӏат"
}
]
}
]
}
{
"word": "столп",
"forms": [
"столп"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏуби"
},
{
"text": "кӏудияв, цӏар рагӏарав хӏаракатчи",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "столпить",
"stress": 6,
"forms": [
"столпить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "данде ракӏаризе, руккел гьабизе, данде кӏутӏизе"
}
]
}
{
"word": "столпиться",
"stress": 6,
"forms": [
"столпиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "рукка-руккелал лъугьине, данде ракӏарун рукӏине (цо бакӏалда); гӏемераб жо цо бакӏалда букӏине"
}
]
}
{
"word": "столпотворение",
"stress": 11,
"forms": [
"столпотворение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хъуй-хъай, гӏемераб халкъ бакӏарараб бакӏалда букӏунеб гъавгъа; низам биххи",
"examples": [
{
"ru": "вавилонское столпотворение",
"av": "гӏадлу-низам гьечӏеб дандеракӏари; жура-гъурай; бигъараб лъугьа-бахъин"
}
]
}
]
}
{
"word": "столь",
"forms": [
"столь"
],
"labels": [
"наречие",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "гьедигӏан",
"examples": [
{
"ru": "столь много",
"av": "гьедигӏан гӏемер"
},
{
"ru": "это не столь важно",
"av": "гьеб гьедигӏан кӏвар бугеб (хӏажатаб) жо гуро"
}
]
}
]
}
{
"word": "столько",
"stress": 3,
"forms": [
"столько"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "гьедигӏан, гьедигӏан цӏакъ",
"examples": [
{
"ru": "он не столько силён",
"av": "дов гьедигӏан кутакав чи гуро"
},
{
"ru": "где он был столько времени?",
"av": "гьедигӏан заманалъ дов кив вукӏарав (гьебгощинаб мехалъ дов кив вукӏарав)?"
}
]
}
]
}
{
"word": "столяр",
"stress": 5,
"forms": [
"столяр"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏулал устар"
}
]
}
{
"word": "столярничать",
"stress": 5,
"forms": [
"столярничать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏулал устарлъи гьабизе"
}
]
}
{
"word": "столярный",
"stress": 5,
"stem": "СТОЛЯРН",
"forms": [
"столярный",
"столярная",
"столярное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏулал устарлъул, цӏулал устарасул",
"examples": [
{
"ru": "столярный инструмент",
"av": "цӏулал устарасул тӏагӏел"
},
{
"ru": "столярная работа",
"av": "цӏулал хӏалтӏи"
},
{
"ru": "столярный клей",
"av": "цӏулал сину"
}
]
}
]
}
{
"word": "стоматолог",
"stress": 7,
"forms": [
"стоматолог"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏусазул тохтур, ца-кӏалалъул тохтур"
}
]
}
{
"word": "стоматология",
"stress": 9,
"forms": [
"стоматология"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "ца-кӏалалъул унтабазда тӏад хӏалтӏулеб медицинаялъул бутӏа"
}
]
}
{
"word": "стон",
"forms": [
"стон"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "угьи, зигарди"
}
]
}
{
"word": "стонать",
"stress": 5,
"forms": [
"стонать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "угьдизе, зигардизе",
"examples": [
{
"ru": "стонать от боли",
"av": "унтиялъ зигардизе"
},
{
"ru": "стонать под игом кого-чего-либо",
"av": "лъилниги зулмуялда гъоркь зигардизе, инагьдизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "стоп",
"forms": [
"стоп"
],
"labels": [
"междометие"
],
"senses": [
{
"text": "чӏезе те, чӏа"
}
]
}
{
"word": "стопа",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"стопа"
],
"labels": [
"женский род",
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "гъоркьахӏетӏе",
"precomment": "ноги",
"examples": [
{
"ru": "плоская стопа",
"av": "гъоркьа лъухъаб хӏетӏе"
},
{
"ru": "идти по стопам",
"av": "лъилниги нух ккун ине; мисал босизе, нахъвилълъине"
},
{
"ru": "припадать к стопам",
"av": "бетӏер чӏвазе, хӏелхӏедизе, гьардезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "стопа",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"стопа"
],
"labels": [
"женский род",
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "стопа",
"comment": "кочӏода жаниб роцада такрар гьабулеб бутӏа",
"labels": [
"литература, литературоведение"
]
}
]
}
{
"word": "стопа",
"stress": 5,
"homonym": 3,
"forms": [
"стопа"
],
"labels": [
"женский род",
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "тай, мачӏу, пачка",
"examples": [
{
"ru": "стопа книг",
"av": "тӏахьазул тай, мачӏу"
}
]
}
]
}
{
"word": "стопа",
"stress": 5,
"homonym": 4,
"forms": [
"стопа"
],
"labels": [
"женский род",
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "гьарацӏи",
"examples": [
{
"ru": "выпить стопу вина",
"av": "гьарацӏи цӏураб чагъир гьекъезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "стопка",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"стопка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гъуни, гохӏ",
"examples": [
{
"ru": "стопка писем",
"av": "кагътазул гъуни"
},
{
"ru": "стопка монет",
"av": "гӏисинаб гӏарцул гохӏ, гъуни"
}
]
}
]
}
{
"word": "стопка",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"forms": [
"стопка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб стакан",
"precomment": "стаканчик",
"comment": "чагъир гьекъолеб"
}
]
}
{
"word": "стопор",
"stress": 3,
"forms": [
"стопор"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "стопор",
"comment": "машинабазул рагъарулел бутӏаби цо хӏалалда чӏезарулеб квегӏенлъи",
"labels": [
"техника"
]
}
]
}
{
"word": "стопорить",
"stress": 3,
"forms": [
"стопорить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "машинаялъул яги механизмалъул хьвади чӏезе яги хьадар гьабизе",
"precomment": "что"
},
{
"text": "сундулниги цебетӏей чӏезабизе яги хьадар гьабизе"
}
]
}
{
"word": "стопориться",
"stress": 3,
"forms": [
"стопориться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъегъезе, чӏезе, багъаричӏого чӏезе, тиричӏого чӏезе",
"precomment": "о машине"
},
{
"text": "чӏун хутӏизе",
"labels": [
"в переносном значении",
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "стопроцентный",
"stress": 8,
"stem": "СТОПРОЦЕНТН",
"forms": [
"стопроцентный",
"стопроцентная",
"стопроцентное"
],
"senses": [
{
"text": "нусго проценталъул",
"examples": [
{
"ru": "стопроцентный раствор",
"av": "нусго проценталъул раствор",
"comment": "билъен"
}
]
},
{
"text": "тӏубараб нормаялъул, тӏубараб",
"precomment": "полный, сплошной",
"examples": [
{
"ru": "стопроцентная явка",
"av": "киналго рачӏин",
"comment": "рачӏун руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "стоптанный",
"stress": 3,
"stem": "СТОПТАНН",
"forms": [
"стоптанный",
"стоптанная",
"стоптанное"
],
"senses": [
{
"text": "гъаркьун рехарал; щинкӏида арал; агъла арал",
"examples": [
{
"ru": "стоптанная обувь",
"av": "гъаркьун рехарал хьитал"
},
{
"ru": "стоптанные каблуки",
"av": "щинкӏида арал угъдул"
}
]
}
]
}
{
"word": "стоптать",
"stress": 6,
"forms": [
"стоптать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гъаркьун рехизе",
"precomment": "что"
},
{
"text": "щинкӏида инаризе",
"comment": "гӏемер ретӏун, цояб рахъ чӏикӏизабун гьетӏизаризе (хьитал)",
"examples": [
{
"ru": "стоптать сапоги",
"av": "чакмаби щинкӏида инаризе (гъаркьун рехизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "стоптаться",
"stress": 6,
"forms": [
"стоптаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цояб рахъалде гьетӏизе, щинкӏида ине",
"comment": "хьитал, чакмаби"
}
]
}
{
"word": "стоп-кран",
"stress": 8,
"forms": [
"стоп-кран"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "стоп-кран",
"comment": "хӏажалъи ккани, поезд чӏезабизе вагоналъуб букӏунеб кран"
}
]
}
{
"word": "стоп-сигнал",
"stress": 10,
"forms": [
"стоп-сигнал"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "тормоз гьабун букӏин бихьизабулеб канлъул сингал"
}
]
}
{
"word": "сторговать",
"stress": 8,
"forms": [
"сторговать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "даран гьабун босизе"
}
]
}
{
"word": "сторговаться",
"stress": 8,
"forms": [
"сторговаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "дармилъ багьаялда рекъе-решезе, мухьалда рекъезе, даран данде ккезабизе, цо багьаялде рачӏине",
"precomment": "с кем и без дополнения"
}
]
}
{
"word": "сторицей",
"stress": 5,
"forms": [
"сторицей",
"сторицею"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "нусцӏул, цӏакъ гӏемер нухалъ, гӏемерцӏул",
"examples": [
{
"ru": "воздать кому-либо сторицей",
"av": "лъиениги нусго нухалъ цӏикӏкӏун бецӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "сторож",
"stress": 3,
"forms": [
"сторож"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хъаравул"
}
]
}
{
"word": "сторожевой",
"stress": 9,
"forms": [
"сторожевой",
"сторожевая",
"сторожевое"
],
"senses": [
{
"text": "хъаравуллъиялъул",
"examples": [
{
"ru": "сторожевая вышка",
"av": "хъаравуллъиялъул си"
},
{
"ru": "сторожевое судно",
"av": "хъаравуллъи гьабулеб гама"
},
{
"ru": "сторожевая служба",
"av": "хъаравуллъиялъул хъулухъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "сторожить",
"stress": 7,
"forms": [
"сторожить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъаравуллъи гьабизе",
"precomment": "кого-что"
}
]
}
{
"word": "сторожка",
"stress": 5,
"forms": [
"сторожка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хъаравуласул рукъ"
}
]
}
{
"word": "сторона",
"stress": 7,
"forms": [
"сторона"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "рахъ",
"labels": [
"в разных значениях"
],
"examples": [
{
"ru": "в сторону леса",
"av": "рохь бугеб рахъалдехун",
"comment": "рохьил"
},
{
"ru": "со всех сторон",
"av": "кинабго рахъалдасан"
},
{
"ru": "по обеим сторонам дороги",
"av": "нухлул кӏиябго рахъалда"
},
{
"ru": "положительная сторона чего-либо",
"av": "сундулниги лъикӏаб рахъ"
},
{
"ru": "лицевая сторона материи",
"av": "хамил гьумераб рахъ"
}
]
},
{
"text": "улка, вилаят, бакӏ",
"precomment": "страна, местность",
"examples": [
{
"ru": "родная сторона",
"av": "нилъерго бакӏ",
"comment": "рахъ"
},
{
"ru": "в стороне оставить",
"av": "къватӏиб тезе"
},
{
"ru": "шутки в сторону",
"av": "махсараби жалго те"
},
{
"ru": "моё дело – сторона",
"av": "дир иш гьечӏо"
},
{
"ru": "встать на чью-либо сторону",
"av": "лъилниги рахъ кквезе"
},
{
"ru": "с моей стороны",
"av": "дир рахъалдасан"
},
{
"ru": "с другой стороны",
"av": "цойгияб рахъалъ"
},
{
"ru": "родственники со стороны матери",
"av": "эбелалъул рахъалдасан (эбелдахъан) гӏагарал чагӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "сторониться",
"stress": 7,
"forms": [
"сторониться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цояб рахъалде хьвазе, нух тезе, цояб рахъалде ине, добегӏан къазе",
"precomment": "отходить в сторону"
},
{
"text": "данде ккезе бокьичӏого цояб рахъалде хьвазе",
"precomment": "кого-чего, избегать",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "сторониться друзей",
"av": "гьалмагъзабаздаса вахчизе, нахъе къан чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "сторонний",
"stress": 5,
"forms": [
"сторонний",
"сторонняя",
"стороннее"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏисеб; чияраб; битӏухъе тӏаде кколареб"
}
]
}
{
"word": "сторонник",
"stress": 5,
"forms": [
"сторонник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "лъилниги рахъ ккурав чи, хӏалае вахъунев чи"
}
]
}
{
"word": "сторублёвка",
"forms": [
"сторублёвка"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "анцӏго туменалъул кагъат, нусго гъурщил кагъат"
}
]
}
{
"word": "сторублёвый",
"stem": "СТОРУБЛЁВ",
"forms": [
"сторублёвый",
"сторублёвая",
"сторублёвое"
],
"senses": [
{
"text": "нусго гъурущалъул (гъурщилаб), анцӏго туменалъулаб",
"examples": [
{
"ru": "сторублёвая ассигнация",
"av": "анцӏго туменалъул кагъат",
"comment": "гӏарац"
},
{
"ru": "сторублёвая покупка",
"av": "нусго гъурщиде босараб жо, нусго гъурщил даран"
}
]
}
]
}
{
"word": "стосковаться",
"stress": 8,
"forms": [
"стосковаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "урхъизе, чӏалгӏине, ракӏ щвезе",
"precomment": "о ком-чем, по кому-чему, по ком-чем"
}
]
}
{
"word": "сточить",
"stress": 5,
"forms": [
"сточить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "ханида лъухьун, бахкада бахъун, чархида ккун, рекӏинабизе, бахъизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "сточить зазубрины на ноже",
"av": "носода бугеб кьужен тӏагӏинабизе, гажахин лъугӏизабизе",
"comment": "чархида кквезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "сточиться",
"stress": 5,
"forms": [
"сточиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер лъухьиялъ, чархида кквеялъ тӏеренлъизе, чӏедерлъизе"
}
]
}
{
"word": "сточный",
"stress": 3,
"stem": "СТОЧН",
"forms": [
"сточный",
"сточная",
"сточное"
],
"senses": [
{
"text": "чвахизе (лъураб) бугеб",
"precomment": "служащий для стока",
"examples": [
{
"ru": "сточные трубы",
"av": "(лъим) чвахизе лъурал рогӏрал"
}
]
},
{
"text": "кибе бугониги чвахи бугеб",
"precomment": "имеющий сток"
},
{
"examples": [
{
"ru": "сточные воды",
"av": "чвахун унел хъубал лъинал, канализациялъусан унел лъинал"
}
]
}
]
}
{
"word": "стошнить",
"stress": 6,
"stem": "СТОШНИ",
"forms": [
"стошнить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лагӏизе, лагӏизабизе, лагӏизе бачӏине, гьегӏдезабизе, ракӏ сверизабизе",
"precomment": "кого, безличное употребление"
}
]
}
{
"word": "стоя",
"stress": 3,
"forms": [
"стоя"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "вахъун чӏун; эхетухъего",
"labels": [
"деепричастие"
],
"examples": [
{
"ru": "читать стоя",
"av": "вахъун чӏовухъе цӏализе"
}
]
}
]
}
{
"word": "стояк",
"stress": 4,
"forms": [
"стояк"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏуби"
},
{
"text": "щибниги тӏад базабизе, цолъизабизе эхетизабураб труба, цили, хӏуби"
}
]
}
{
"word": "стоялый",
"stress": 4,
"stem": "СТОЯЛ",
"forms": [
"стоялый",
"стоялая",
"стоялое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемераб мехалъ хӏалтӏизабичӏого тараб",
"precomment": "о лошади"
},
{
"text": "чӏараб; гӏемераб мех бараб",
"precomment": "долго стоявший, испорченный",
"examples": [
{
"ru": "стоялая вода",
"av": "чӏараб лъим, мех бараб лъим"
},
{
"ru": "стоялый мёд",
"av": "мех бараб гьоцӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "стоянка",
"stress": 4,
"forms": [
"стоянка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏолеб бакӏ",
"precomment": "остановка",
"examples": [
{
"ru": "стоянка автобусов",
"av": "автобусал чӏолеб бакӏ"
}
]
},
{
"precomment": "место",
"examples": [
{
"ru": "место стоянки",
"av": "чӏараб бакӏ"
}
]
},
{
"text": "некӏсияб росу, цӏакъго цебе заманалда инсанасул мина-къайи букӏараб бакӏ",
"labels": [
"археологический термин"
]
}
]
}
{
"word": "стоять",
"stress": 4,
"forms": [
"стоять"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бахъун чӏезе, эхетун чӏезе",
"examples": [
{
"ru": "часовой стоит",
"av": "хъаравул вахъун чӏун вуго"
},
{
"ru": "стоять на коленях",
"av": "накабазда чӏезе"
}
]
},
{
"text": "букӏине",
"precomment": "находиться",
"examples": [
{
"ru": "стол стоит у окна",
"av": "стол горда аскӏоб буго"
},
{
"ru": "дом стоит на берегу реки",
"av": "рукъ гӏурул рагӏалда буго"
},
{
"ru": "лошади стоят в конюшне",
"av": "чуял бокьор руго"
}
]
},
{
"text": "чӏезе",
"precomment": "о часах"
},
{
"text": "чӏезе, чӏун букӏине",
"precomment": "бездействовать",
"examples": [
{
"ru": "машина стояла два часа",
"av": "машина кӏиго сагӏаталъ чӏун букӏана"
}
]
},
{
"precomment": "быть расположенным",
"examples": [
{
"ru": "отряд стоит в деревне",
"av": "къукъа росулъ буго"
},
{
"ru": "село стоит на горе",
"av": "росу магӏарда тӏад буго"
}
]
},
{
"text": "рахъ кквезе",
"precomment": "защищать",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "стоять за правду",
"av": "битӏаралъул (ритӏухълъиялъул) рахъ кквезе"
}
]
},
{
"examples": [
{
"ru": "время не стоит",
"av": "заман чӏун букӏунаро"
},
{
"ru": "я на этом стою",
"av": "дун диргояб ккун чӏун вуго"
},
{
"ru": "над душой стоит",
"av": "тӏаса вичӏуларо"
},
{
"ru": "стоять во главе",
"av": "бетӏер лъи гьабизе"
},
{
"ru": "стоять на страже мира",
"av": "рекъел цӏуниялъул (ракълил) хъаравуллъуда рукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "стоячий",
"stress": 4,
"stem": "СТОЯЧ",
"forms": [
"стоячий",
"стоячая",
"стоячее"
],
"senses": [
{
"text": "эхетараб, бахъун чӏараб",
"examples": [
{
"ru": "стоячий воротник",
"av": "бахъун чӏараб габур",
"comment": "гвердил ва гь. ц."
}
]
},
{
"text": "чӏараб, чвахун унареб",
"precomment": "непроточный",
"comment": "лъим",
"examples": [
{
"ru": "стоячая вода",
"av": "чӏараб лъим"
}
]
}
]
}