{
"word": "собака",
"stress": 4,
"stem": "СОБАК",
"forms": [
"собака"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гьой"
},
{
"labels": [
"выражение"
],
"examples": [
{
"ru": "вот где собака зарыта",
"av": "иш гьадин букӏун буго"
},
{
"ru": "он на этом собаку съел",
"av": "гьелъие досул кӏудияб махщел буго"
},
{
"ru": "устал как собака",
"av": "кутакалда саквана",
"comment": "хӏама гӏадин свакана"
}
]
}
]
}
{
"word": "собачий",
"stress": 4,
"forms": [
"собачий",
"собачья",
"собачье"
],
"senses": [
{
"text": "гьойдул, гьабзазул",
"examples": [
{
"ru": "собачий лай",
"av": "гьойдул хӏапи"
},
{
"ru": "собачий холод",
"av": "кутакаб квачай"
}
]
}
]
}
{
"word": "собес",
"stress": 4,
"forms": [
"собес"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "собес",
"precomment": "социальное обеспечение"
}
]
}
{
"word": "собеседник",
"stress": 6,
"forms": [
"собеседник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "накъиталъе гӏахьаллъи гьабулев чи, аскӏов гӏодов чӏун хабар-кӏалалда вугев чи",
"examples": [
{
"ru": "он интересный собеседник",
"av": "дов ракӏ гъезабулев, кепаб хабар-кӏалалъул чи вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "собеседование",
"stress": 6,
"forms": [
"собеседование"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодор чӏун, накъит гьаби"
},
{
"text": "цӏализе лъугьунезулгун гьабулеб гара-чӏвари"
},
{
"text": "чван къотӏараб темаялда тӏасан хасаб гара-чӏвари"
}
]
}
{
"word": "собирание",
"stress": 6,
"forms": [
"собирание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏари, данде гьаби",
"precomment": "по глаголу собирать"
}
]
}
{
"word": "собиратель",
"stress": 6,
"forms": [
"собиратель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги бакӏарун данде гьабулев чи, коллекция гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "собирать",
"stress": 6,
"forms": [
"собирать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "собрать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "собираться",
"stress": 6,
"forms": [
"собираться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "собираются тучи",
"av": "накӏкӏал данде ракӏарулел руго"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "собраться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "соблаговолить",
"stress": 11,
"forms": [
"соблаговолить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "разилъи кьезе",
"labels": [
"устаревшее слово",
"в ироническом смысле"
]
}
]
}
{
"word": "соблазн",
"stress": 5,
"forms": [
"соблазн"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гъира, хьул, анищ",
"examples": [
{
"ru": "ввести в соблазн",
"av": "хьул лъезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "соблазнитель",
"stress": 8,
"forms": [
"соблазнитель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гъира ккезабулев, анищ багъаризабулев, хӏацӏадизарулев (чи); ясал гуккулев чи; гуккун, хӏеренаб мацӏ бицун руччаби жиндехунго руссинарулев чи"
}
]
}
{
"word": "соблазнительница",
"stress": 8,
"forms": [
"соблазнительница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гъира ккезабулей; анищ багъаризабулей, хӏацӏадизарулей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "соблазнительный",
"stress": 8,
"stem": "СОБЛАЗНИТЕЛЬН",
"forms": [
"соблазнительный",
"соблазнительная",
"соблазнительное"
],
"senses": [
{
"text": "гъира бахъинабулеб, гъира ккезабулеб, анищ кколеб; хьул лъезабулеб",
"examples": [
{
"ru": "соблазнительное предложение",
"av": "гъира ккезабулеб предложение",
"comment": "цебе лъураб суал"
}
]
}
]
}
{
"word": "соблазнить",
"stress": 8,
"forms": [
"соблазнить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гъира бахъинабизе, гъира ккезабизе, анищ ккезабизе, хьул лъезабизе, хӏацӏадизабизе",
"precomment": "кого-что"
},
{
"text": "гуккизе, хӏалимаб мацӏ бицун гуккизе",
"precomment": "кого (обмануть)",
"comment": "яс"
}
]
}
{
"word": "соблазниться",
"stress": 8,
"forms": [
"соблазниться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гъира бахъине, гъира ккезе, анищ ккезе",
"precomment": "чем"
},
{
"text": "хӏацӏадизе"
}
]
}
{
"word": "соблазнять(ся)",
"stress": 8,
"forms": [
"соблазнять(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "соблазнить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "соблюдать",
"stress": 7,
"forms": [
"соблюдать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏунизе, кквезе, дурусго цӏунизе, дурусго тӏубазабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "соблюдать дисциплину",
"av": "гӏадлу цӏунизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "соблюдение",
"stress": 7,
"forms": [
"соблюдение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "дурусго тӏубай, дурусго цӏуни"
}
]
}
{
"word": "соблюсти",
"stress": 8,
"forms": [
"соблюсти"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "соблюдать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "собой",
"stress": 4,
"forms": [
"собой",
"собою"
],
"labels": [
"местоимение"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "само собой(собою) разумеется",
"av": "жиндасанго бичӏчӏула, щаклъизе бакӏ гьечӏо"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "себя",
"kind": "from",
"comment": "творительный падеж",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "соболезнование",
"stress": 6,
"forms": [
"соболезнование"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "зигара бай, зигара гьаби",
"examples": [
{
"ru": "выразить соболезнование",
"av": "зигара базе"
}
]
}
]
}
{
"word": "соболезновать",
"stress": 6,
"forms": [
"соболезновать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъиданиги зигара базе, ургъалилъ, къварилъиялъулъ гӏахьаллъи гьабизе",
"precomment": "кому-чему"
}
]
}
{
"word": "собор",
"stress": 4,
"forms": [
"собор"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб килиса",
"precomment": "церковь"
},
{
"text": "собор",
"comment": "некӏо Русалда данделъи",
"labels": [
"исторический термин"
]
}
]
}
{
"word": "собою",
"stress": 4,
"forms": [
"собою"
],
"labels": [
"местоимение"
],
"see_also": [
{
"target": "собой",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "собрание",
"stress": 5,
"forms": [
"собрание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "собрание, данделъи",
"examples": [
{
"ru": "общее собрание колхозников",
"av": "колхозчагӏазул гӏаммаб данделъи"
}
]
},
{
"text": "цо щибниги ишалъе бищараб цо чӏараб данделъи",
"precomment": "выборный орган",
"examples": [
{
"ru": "законодательное собрание",
"av": "законал рахъулеб собрание"
}
]
},
{
"text": "коллекция, щибниги гӏемераб жо (данде гьабураб)",
"examples": [
{
"ru": "собрание сочинений",
"av": "данде гьарурал асарал"
},
{
"ru": "собрание монет",
"av": "гӏисингӏарцул коллекция"
}
]
}
]
}
{
"word": "собрат",
"stress": 5,
"forms": [
"собрат"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "цощинаб ишалда цадахъчи, гьалмагъ",
"examples": [
{
"ru": "собрат по искусству",
"av": "искусствоялъул (маданияталъул) рахъал гьалмагъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "собрать",
"stress": 5,
"forms": [
"собрать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏаризе, данде гьабизе",
"precomment": "кого-что (созвать)",
"examples": [
{
"ru": "собрать людей",
"av": "гӏадамал ракӏаризе"
}
]
},
{
"text": "данде бакӏаризе, данде гьабизе",
"precomment": "что (скопить)",
"examples": [
{
"ru": "собрать много книг",
"av": "гӏемерал тӏахьал данде гьаризе"
}
]
},
{
"text": "бакӏаризе",
"precomment": "что (снять)",
"examples": [
{
"ru": "собрать урожай",
"av": "бачӏин бакӏаризе"
}
]
},
{
"text": "бакӏаризе, данде гьабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "собрать сведения",
"av": "баянал данде гьаризе"
}
]
},
{
"text": "нухде, сапаралде хӏадур гьавизе, къачӏазе",
"precomment": "кого-что (снарядить)",
"examples": [
{
"ru": "собрать детей в школу",
"av": "лъимал школалде къачӏазе"
}
]
},
{
"text": "дандразе, цолъизаризе",
"precomment": "соединить отдельные части",
"examples": [
{
"ru": "собрать все силы",
"av": "киналго къуватал цолъизаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "собраться",
"stress": 5,
"forms": [
"собраться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "данделъизе",
"precomment": "сойтись"
},
{
"text": "хӏадурлъизе, къачӏазе",
"precomment": "куда и неопределённое (приготовиться)",
"comment": "нухде, сапаралде",
"examples": [
{
"ru": "собраться в гости",
"av": "гьоболлъухъ ине къачӏазе"
},
{
"ru": "он собрался уехать",
"av": "дов ине хӏадурлъана, къачӏана"
}
]
},
{
"text": "данде бакӏаризе",
"examples": [
{
"ru": "собраться с мыслями",
"av": "пикру бакӏа-бахаризе"
},
{
"ru": "собраться с силами",
"av": "къуват данде гьабизе, хӏухьбахъи гьабун, къуват бачӏинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "собственник",
"stress": 2,
"forms": [
"собственник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏергьанчи, сундулниги бетӏергьанлъи гьабулев чи; ракь-милкалъул бетӏергьан"
}
]
}
{
"word": "собственница",
"stress": 2,
"forms": [
"собственница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏергьанчӏужу, бетӏергьанлъи гьабулей гӏадан, ракь-милкалъул бетӏергьанай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "собственнический",
"stress": 2,
"forms": [
"собственнический",
"собственническая",
"собственническое"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏергьанчилъиялъулаб"
}
]
}
{
"word": "собственно",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"собственно"
],
"senses": [
{
"text": "битӏун бицани",
"labels": [
"вводное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "он, собственно, прав",
"av": "битӏун бицани, дов витӏун вуго"
},
{
"ru": "собственно говоря",
"av": "битӏухъе абуни"
}
]
},
{
"text": "жибго, тӏубан",
"labels": [
"частица"
],
"examples": [
{
"ru": "волжскую систему составляют собственно Волга и ее притоки",
"av": "Волгаялъул системалъун ккола жибго Волга ва гьелде журалел гӏорал"
}
]
}
]
}
{
"word": "собственноручно",
"stress": 12,
"forms": [
"собственноручно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго квералъ"
}
]
}
{
"word": "собственноручный",
"stress": 12,
"stem": "СОБСТВЕННОРУЧН",
"forms": [
"собственноручный",
"собственноручная",
"собственноручное"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго квералъ гьабураб",
"examples": [
{
"ru": "собственноручная подпись",
"av": "жиндирго квералъ гьабураб гъолбас"
}
]
}
]
}
{
"word": "собственность",
"stress": 2,
"forms": [
"собственность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏергьанлъи, милк",
"examples": [
{
"ru": "уничтожить частную собственность на землю",
"av": "ракьул бетӏергьанлъи тӏагӏинабизе"
}
]
},
{
"text": "бетӏергьанаб жо, милклъун бугеб жо",
"examples": [
{
"ru": "государственная собственность",
"av": "пачалихъалъул бетӏергьанлъи, милк"
},
{
"ru": "частная собственность",
"av": "цо чи бетӏергьанаб милк"
}
]
}
]
}
{
"word": "собственный",
"stress": 2,
"stem": "СОБСТВЕНН",
"forms": [
"собственный",
"собственная",
"собственное"
],
"senses": [
{
"text": "живго бетӏергьанаб",
"precomment": "принадлежащий кому-чему-либо",
"examples": [
{
"ru": "собственный дом",
"av": "живго бетӏергьанаб мина"
}
]
},
{
"text": "хасаб",
"precomment": "свой: свойственный кому-чему-либо",
"examples": [
{
"ru": "собственное имя",
"av": "хасаб цӏар",
"labels": [
"грамматика"
]
},
{
"ru": "собственный вес",
"av": "жиндаго бугеб цӏайи"
},
{
"ru": "собственными силами",
"av": "жиндирго хӏалалъ, къуваталдалъун"
},
{
"ru": "чувство собственного достоинства",
"av": "жиндирго напсалъул къимат гьаби, къимат букӏин"
}
]
}
]
}
{
"word": "собутыльник",
"stress": 6,
"forms": [
"собутыльник"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ гьекъолдулев чи, шишадул гьалмагъ"
}
]
}
{
"word": "событие",
"stress": 4,
"stem": "СОБЫТИ",
"forms": [
"событие"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "лъугьа-бахъин, лъугьа-бахъараб иш",
"examples": [
{
"ru": "международные события",
"av": "халкъазда гьоркьосел лъугьа-бахъинал"
}
]
}
]
}
{
"word": "собью",
"stress": 5,
"forms": [
"собью",
"собьюсь",
"собьёшь",
"собьёшься"
],
"see_also": [
{
"target": "сбить",
"kind": "from",
"comment": "будущее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}