{
"word": "удав",
"stress": 3,
"forms": [
"удав"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "удав",
"comment": "борохь",
"labels": [
"зоология"
]
}
]
}
{
"word": "удаваться",
"stress": 5,
"forms": [
"удаваться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "удасться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "удавить",
"stress": 5,
"forms": [
"удавить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гъанкъизе",
"precomment": "кого",
"comment": "лъицаниги",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "удавиться",
"stress": 5,
"forms": [
"удавиться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "живго жинцаго гъанкъизе",
"comment": "кварида ван"
}
]
}
{
"word": "удаление",
"stress": 5,
"forms": [
"удаление"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏалъизаби, нахъе гьаби, нахъе бачахъи",
"precomment": "по глаголу удалить"
},
{
"text": "рикӏкӏалъи, нахъе ин",
"precomment": "по глаголу удалиться"
}
]
}
{
"word": "удалец",
"stress": 5,
"forms": [
"удалец"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "лебалав чи, бахӏарчи"
}
]
}
{
"word": "удалённый",
"forms": [
"удалённый",
"удалённая",
"удалённое"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏадаб",
"precomment": "отдалённый, далёкий"
}
]
}
{
"word": "удалить",
"stress": 5,
"forms": [
"удалить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏад гьабизе, рикӏкӏалъизабизе",
"precomment": "что (отдалить)",
"examples": [
{
"ru": "удалить мишень на десять метров",
"av": "кьвагьдезе лъураб гӏуж анцӏго метралъ рикӏкӏалъизабизе"
}
]
},
{
"text": "нахъе гъезе, бачахъизе",
"precomment": "кого (заставить уйти)",
"examples": [
{
"ru": "удалить игрока с поля",
"av": "майданалдаса хӏалев чи нахъе гъезе"
}
]
},
{
"text": "бахъизе",
"precomment": "что",
"labels": [
"медицина"
],
"examples": [
{
"ru": "удалить зуб",
"av": "гӏус бахъизе"
}
]
},
{
"text": "инабизе",
"precomment": "что (вывести)",
"examples": [
{
"ru": "удалить пятно",
"av": "ланг инабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "удалиться",
"stress": 5,
"forms": [
"удалиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏалъизе",
"precomment": "отдалиться",
"examples": [
{
"ru": "удалиться от речки",
"av": "лъарахъа (лъаралдаса) рикӏкӏалъизе"
},
{
"ru": "он удалился от темы",
"av": "дов темаялдаса рикӏкӏалъана"
}
]
},
{
"text": "ине, нахъе ине, хазабизе",
"precomment": "уйти, уехать",
"examples": [
{
"ru": "поспешно удалиться",
"av": "хехго нахъе ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "удалой",
"stress": 5,
"forms": [
"удалой",
"удалая",
"удалое"
],
"senses": [
{
"text": "лебалаб, бахӏарчияб",
"examples": [
{
"ru": "удалой конь",
"av": "лебалаб чу"
},
{
"ru": "удалая песня",
"av": "бахӏарчилъиялъул цӏураб кечӏ; бахӏарчилъи бихьизабулеб"
}
]
}
]
}
{
"word": "удаль",
"stress": 1,
"forms": [
"удаль"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏурхъулъа борчӏараб бахӏарчилъи, лебаллъи"
}
]
}
{
"word": "удальство",
"stress": 9,
"forms": [
"удальство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"see_also": [
{
"target": "удаль",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "удалять(ся)",
"stress": 5,
"forms": [
"удалять(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "удалить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "удар",
"stress": 3,
"forms": [
"удар"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "кьаби",
"examples": [
{
"ru": "удар кулаком",
"av": "заруца кьаби"
},
{
"ru": "удар ногой",
"av": "хӏатӏица кьаби"
}
]
},
{
"text": "щибниги кибниги кьабулеб гьаракь",
"precomment": "звук, стук",
"examples": [
{
"ru": "слышатся удары топора",
"av": "гӏощтӏол гьаракь рагӏулеб буго"
}
]
},
{
"text": "тохлъукье тӏаде щвараб балагь",
"precomment": "потрясение, огорчение"
},
{
"text": "гӏаданибе би тӏинкӏи",
"precomment": "кровоизлияние",
"labels": [
"медицина"
]
},
{
"text": "кьаби щвезаби",
"labels": [
"военный термин"
]
},
{
"text": "кьаби",
"labels": [
"спортивный термин"
],
"examples": [
{
"ru": "точный удар",
"av": "битӏун ккараб кьаби"
}
]
},
{
"precomment": "ставить под удар",
"text": "квешаб хӏалалде ккезавизе"
},
{
"precomment": "солнечный удар",
"text": "бетӏералда бакъ бухӏун унти"
},
{
"precomment": "он сегодня в ударе",
"text": "дов жакъа чӏинкьа-кӏитӏун вуго"
}
]
}
{
"word": "ударение",
"stress": 5,
"forms": [
"ударение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "ударение",
"labels": [
"лингвистика"
],
"examples": [
{
"ru": "логическое ударение",
"av": "логикияб, магӏнаяб ударение",
"comment": "предложениялъул аслияб рагӏи гьаркьица батӏа гьаби"
},
{
"ru": "тоническое ударение",
"av": "ударение бугеб слог гьаркьица батӏа гьаби",
"comment": "гьаркьилаб ударение"
}
]
},
{
"text": "батӏа гьаби, батӏаго тӏаде кӏвар кьей",
"comment": "каламалъул, тексталъул бищунго кӏвар бугеб бутӏаялде",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "ударить",
"stress": 3,
"stem": "УДАРИ",
"forms": [
"ударить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кьабизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "ударить кулаком",
"av": "зар кьабизе"
}
]
},
{
"text": "кьабизе, речӏчӏизе",
"precomment": "во что, по чему",
"examples": [
{
"ru": "ударить по столу",
"av": "столалда кьабизе",
"comment": "зар"
},
{
"ru": "молния ударила в дерево",
"av": "гъотӏода пири речӏчӏана"
}
]
},
{
"text": "гъугъай, гьаракь бахъине",
"precomment": "ударом произвести звук",
"examples": [
{
"ru": "ударил гром",
"av": "зоб гъугъалеб гьаракь бахъана"
},
{
"ru": "ударили орудия",
"av": "гӏарадабазул гъугъай бахъана"
}
]
},
{
"text": "тӏаделъизе, тӏаде кӏанцӏизе, кьаби щвезабизе",
"precomment": "по кому-чему (внезапно атаковать)"
},
{
"text": "тӏаде щвезе, тӏаде гӏунтӏизе",
"precomment": "наступить",
"examples": [
{
"ru": "ударили морозы",
"av": "цӏорой тӏаде щвана"
}
]
},
{
"text": "кьаби щвезабизе",
"precomment": "по кому-чему (начать борьбу)",
"labels": [
"в переносном значении",
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "ударить по недостаткам",
"av": "гӏунгутӏабазда кьаби щвезабизе"
},
{
"ru": "ударить в голову",
"av": "гӏадалъе бахине"
},
{
"ru": "ударить по карману",
"av": "зарал ккезе"
},
{
"ru": "ударить по рукам",
"av": "къотӏи гьабизе"
},
{
"ru": "палец о палец не ударить",
"av": "килщида килищ кӏутӏунгутӏизе"
},
{
"ru": "не ударить в грязь лицом",
"av": "гьумер багӏарлъичӏого, ворчӏизе; бергьенлъиялда тӏубазабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "удариться",
"stress": 3,
"forms": [
"удариться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тункизе, речӏчӏизе, щвезе",
"precomment": "обо что чем (ушибиться)",
"examples": [
{
"ru": "он ударился головой",
"av": "досул бетӏер тункана"
},
{
"ru": "пуля ударилась об стену",
"av": "гулла къадалъ щвана"
}
]
},
{
"text": "сундениги машгъуллъизе",
"precomment": "во что (с увлечением предаваться чему-либо)",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "удариться в крайность",
"av": "зани бегизабизе, гӏорхъолъа ворчӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "ударник",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"ударник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "чахъма",
"precomment": "в оружии"
},
{
"text": "ударник",
"comment": "къали ва гь. ц. музыкалиял алатал рухулев чи"
}
]
}
{
"word": "ударник",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"forms": [
"ударник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "ударник",
"examples": [
{
"ru": "ударник труда",
"av": "захӏматалъул ударник",
"comment": "цеветӏурав хӏалтӏухъан"
}
]
}
]
}
{
"word": "ударница",
"stress": 3,
"forms": [
"ударница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "ударница",
"comment": "цеетӏурай хӏалтӏухъан"
}
]
}
{
"word": "ударный",
"stress": 3,
"stem": "УДАРН",
"forms": [
"ударный",
"ударная",
"ударное"
],
"senses": [
{
"text": "ударниказул, цебе тӏураб, хӏаракатаб, жигараб",
"precomment": "передовой по работе",
"examples": [
{
"ru": "ударная бригада",
"av": "ударниказул бригада"
}
]
},
{
"text": "хехаб, цӏакъго кӏвар бугеб, тӏубачӏого чара гьечӏеб",
"precomment": "срочный, важный",
"examples": [
{
"ru": "ударная работа",
"av": "кӏвар бугеб, гӏедегӏараб хӏалтӏи, тӏубачӏого чара гьечӏеб хӏалтӏи"
}
]
},
{
"text": "кьаби щвезабулеб, тӏаде кӏанцӏулеб, гьужумалде бортулеб",
"precomment": "о войсках",
"examples": [
{
"ru": "ударная войсковая группа",
"av": "аскаралъул гьужумалде бортулеб къокъа"
}
]
},
{
"labels": [
"музыка"
],
"examples": [
{
"ru": "ударные музыкальные инструменты",
"av": "рухулел-кьабулел музыкалиял алатал",
"comment": "къали ва гь.ц."
}
]
},
{
"labels": [
"лингвистика"
],
"examples": [
{
"ru": "ударный гласный",
"av": "ударение тӏаде ккараб рагьараб гьаракь"
}
]
}
]
}
{
"word": "ударять(ся)",
"stress": 5,
"forms": [
"ударять(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "ударить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "удаться",
"stress": 3,
"forms": [
"удаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "битӏун ккезе, лъикӏ ккезе, битӏа-бишун ккезе, бергьенлъиялда тӏубазе",
"precomment": "успешно завершиться",
"examples": [
{
"ru": "операция удалась",
"av": "операция битӏун ккана"
}
]
},
{
"text": "рес ккезе",
"precomment": "кому-чему и с неопределённой формой глагола",
"examples": [
{
"ru": "ему удалось приехать",
"av": "досие вачӏине рес ккана",
"comment": "щвана"
}
]
}
]
}
{
"word": "удача",
"stress": 3,
"stem": "УДАЧ",
"forms": [
"удача"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "битӏккей, талихӏккей, икъбал, бергьенлъи",
"examples": [
{
"ru": "желаю удачи!",
"av": "бергьенлъи щваги (дуе)!"
},
{
"ru": "творческая удача",
"av": "творчествоялъулаб бергьенлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "удачливый",
"stress": 3,
"forms": [
"удачливый",
"удачливая",
"удачливое"
],
"labels": [
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "битӏ бугев, битӏ кколев, талихӏ бугев, икъбал бугев, гьабураб иш данде билълъунев"
}
]
}
{
"word": "удачно",
"stress": 3,
"forms": [
"удачно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "бергьенлъиялда, лъикӏ",
"precomment": "успешно"
}
]
}
{
"word": "удачный",
"stress": 3,
"forms": [
"удачный",
"удачная",
"удачное"
],
"senses": [
{
"text": "битӏун ккараб, бергьенлъиялда араб",
"precomment": "успешный"
},
{
"text": "лъикӏаб",
"precomment": "хороший",
"examples": [
{
"ru": "удачный перевод",
"av": "лъикӏаб (лъикӏ ккараб) таржама",
"comment": "перевод"
}
]
}
]
}