{
"word": "уровень",
"stress": 1,
"forms": [
"уровень"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "битӏун кколеб бакӏ, битӏараб бакӏ, тӏасияб рахъ, гьумер",
"examples": [
{
"ru": "на уровне второго этажа",
"av": "кӏиабилеб тӏалаялда битӏун кколеб бакӏалда"
},
{
"ru": "над уровнем моря",
"av": "ралъдал гьумералдаса тӏадегӏан"
},
{
"ru": "ниже уровня моря",
"av": "ралъдал гьумералдаса гӏодобегӏан"
}
]
},
{
"text": "даража",
"examples": [
{
"ru": "культурный уровень",
"av": "культураялъул даража"
}
]
},
{
"text": "тӏадегӏанаб даражаялда совещание",
"precomment": "совещание на высшем уровне"
}
]
}
{
"word": "уровнять",
"stress": 6,
"forms": [
"уровнять"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "битӏизабизе, битӏа-бишизабизе, цокӏаллъизабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "уровнять дорогу",
"av": "нух битӏизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "урод",
"stress": 3,
"forms": [
"урод"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "сакъатав чи, гӏайибав чи",
"precomment": "с физическим недостатком",
"examples": [
{
"ru": "в семье не без урода",
"av": "къабихӏав чи камураб хъизан букӏунареб",
"comment": "кици"
}
]
},
{
"text": "къабихӏаб гӏамалалъул чи, лайикъав чи, къадарав чи",
"precomment": "нравственный"
},
{
"text": "бегӏукъ, сурукъ",
"precomment": "некрасивый",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "уродить",
"stress": 5,
"stem": "УРОДИ",
"forms": [
"уродить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏин кьезе, пихъ кьезе",
"precomment": "что",
"comment": "хуриса, ахикьа",
"examples": [
{
"ru": "земля хорошо уродила",
"av": "ракьалъ лъикӏаб бачӏин кьуна"
}
]
},
{
"text": "гьавизе",
"precomment": "кого-что, родить, породить",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "кто тебя такого уродил?",
"av": "лъицагӏаги гьединав мун гьавурав?"
}
]
}
]
}
{
"word": "уродиться",
"stress": 5,
"forms": [
"уродиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бижизе, барщизе, цӏубазе, бачӏине",
"precomment": "вырасти, созреть",
"comment": "хуриса жо",
"examples": [
{
"ru": "уродилось много хлеба",
"av": "гӏемераб хӏалухъен бижана"
}
]
},
{
"text": "лъиданиги релълъарав вижизе",
"precomment": "в кого, родиться похожим на кого-либо",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "в кого он уродился?",
"av": "лъида релълъарав жогӏаги дов?"
},
{
"ru": "мальчик уродился весь в отца",
"av": "вас цӏакъ инсуда релълъарав (гьавун) вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "уродливость",
"stress": 3,
"forms": [
"уродливость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "сакъатлъи, гӏайиблъи"
},
{
"text": "сурукълъи, бегӏукълъи",
"precomment": "некрасивость"
}
]
}
{
"word": "уродливый",
"stress": 3,
"stem": "УРОДЛИВ",
"forms": [
"уродливый",
"уродливая",
"уродливое"
],
"senses": [
{
"text": "сакъатаб, гӏайибаб",
"precomment": "с физическим недостатком"
},
{
"text": "бегӏукъаб, сурукъаб",
"precomment": "безобразный"
},
{
"text": "мекъаб",
"precomment": "искаженный, извращенный",
"examples": [
{
"ru": "уродливое воспитание",
"av": "мекъаб тарбия"
}
]
}
]
}
{
"word": "уродовать",
"stress": 3,
"forms": [
"уродовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "сакъатлъизабизе, гӏайиблъизабизе",
"precomment": "кого-что, калечить"
},
{
"text": "сурукълъизабизе",
"precomment": "портить",
"examples": [
{
"ru": "оспа уродует лицо",
"av": "тӏадерахъиялъ гьумер сурукълъизабула"
},
{
"ru": "это платье её уродует",
"av": "гьеб гурдеялъ дой сурукълъизаюлей йиго"
}
]
},
{
"text": "хвезабизе, мекъса сверизабизе",
"precomment": "нравственно"
}
]
}
{
"word": "уродство",
"stress": 3,
"forms": [
"уродство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏайиблъи, сакъатлъи",
"precomment": "физический недостаток"
},
{
"text": "сурукълъи, бегӏукълъи",
"precomment": "безобразие"
},
{
"text": "мекъсаккей",
"precomment": "искажение, извращение",
"examples": [
{
"ru": "уродство воспитания",
"av": "тарбия кьеялъул мекъсаккей",
"comment": "тарбиядул мекъсаккей"
}
]
}
]
}
{
"word": "урожай",
"stress": 5,
"forms": [
"урожай"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏин",
"examples": [
{
"ru": "урожай на корню",
"av": "хурибго бугеб, жеги бакӏаричӏеб бачӏин"
},
{
"ru": "убрать урожай",
"av": "бачӏин бакӏаризе"
},
{
"ru": "небывалый урожай",
"av": "кидаго букӏинчӏеб гӏадаб бачӏин"
},
{
"ru": "вырастить хороший урожай",
"av": "лъикӏаб бачӏин гӏезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "урожайность",
"stress": 5,
"stem": "УРОЖАЙНОСТ",
"forms": [
"урожайность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏин, бачӏиналъул къадар",
"examples": [
{
"ru": "повышение урожайности сельскохозяйственных культур",
"av": "росдал магӏишаталъул культурабазул бачӏин цӏикӏкӏинаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "урожайный",
"stress": 5,
"stem": "УРОЖАЙН",
"forms": [
"урожайный",
"урожайная",
"урожайное"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏиналъул, бачӏиналда хурхараб, бачӏин цӏикӏкӏараб",
"examples": [
{
"ru": "урожайный год",
"av": "бачӏин цӏикӏкӏараб сон"
},
{
"ru": "урожайные сорта",
"av": "бачӏин цӏикӏкӏун кьолел сортал"
}
]
}
]
}
{
"word": "урождённая",
"forms": [
"урождённая"
],
"senses": [
{
"text": "гьаюраб, йижараб мехалъ жий йикӏарай…",
"precomment": "употребляется перед девичьей фамилией"
}
]
}
{
"word": "уроженец",
"stress": 5,
"forms": [
"уроженец"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гьавурав чи",
"comment": "кивниги",
"examples": [
{
"ru": "уроженец Москвы",
"av": "Москваялда гьавурав чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "уроженка",
"stress": 5,
"forms": [
"уроженка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гьаюрай гӏадан",
"comment": "кийниги",
"examples": [
{
"ru": "уроженка Буйнакска",
"av": "Буйнахъскиялда гьаюрай гӏадан"
}
]
}
]
}
{
"word": "урок",
"stress": 3,
"forms": [
"урок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "дарс",
"precomment": "задание",
"examples": [
{
"ru": "делать уроки",
"av": "дарсал гьаризе"
},
{
"ru": "отвечать урок",
"av": "дарс бицине"
}
]
},
{
"text": "дарс",
"precomment": "учебный час",
"examples": [
{
"ru": "урок русского языка",
"av": "гӏурус мацӏалъул дарс"
}
]
},
{
"text": "гьеб досие дарслъун букӏина",
"precomment": "это послужит ему уроком"
}
]
}
{
"word": "урон",
"stress": 3,
"forms": [
"урон"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "зиян, зарал, ками",
"precomment": "ущерб",
"examples": [
{
"ru": "понести урон",
"av": "зарал ккезе"
},
{
"ru": "причинить урон",
"av": "зарал гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "уронить",
"stress": 5,
"forms": [
"уронить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бортизабизе, гӏодобе бортизабизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "уронить книгу",
"av": "тӏехь гӏодобе бортизабизе"
}
]
},
{
"text": "гӏодобе ккезабизе, гӏодобегӏан гьабизе, гӏодобегӏанлъизабизе",
"precomment": "унизить"
},
{
"text": "дализабизе, бортизабизе",
"precomment": "опустить",
"examples": [
{
"ru": "уронить голову",
"av": "бетӏер дализабизе, дализе биччазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "урочище",
"stress": 3,
"forms": [
"урочище"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏабигӏияб гӏурхъилъун бугеб бакӏ",
"comment": "масала: кӏкӏал, хъитӏ, гӏор, лъар, мегӏер хӏор сага ва. гь.ц."
}
]
}
{
"word": "урочный",
"stress": 3,
"stem": "УРОЧН",
"forms": [
"урочный",
"урочная",
"урочное"
],
"senses": [
{
"text": "заман чӏезабураб, бихьизабураб",
"examples": [
{
"ru": "урочная работа",
"av": "заман бихьизабураб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}