{
"word": "прабабуся",
"stress": 5,
"forms": [
"прабабушка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияв инсул (кӏудил) яги кӏодоэбелалъул (кӏодол) эбел (кӏудил эбел, кӏодол эбел)"
}
]
}
{
"word": "праввець",
"stress": 7,
"forms": [
"столбняк"
],
"labels": [
"медицина",
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "щукӏдул рукӏкӏин",
"precomment": "собою",
"labels": [
"медицина"
]
}
]
}
{
"word": "правда",
"stress": 3,
"stem": "ПРАВД",
"forms": [
"правда"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "битӏараб, хӏакъикъат, хӏакъаб иш",
"precomment": "істина",
"examples": [
{
"uk": "говорити правду",
"av": "битӏараб бицине"
}
]
},
{
"text": "ритӏухълъи",
"precomment": "справедливість",
"examples": [
{
"uk": "стояти за правду",
"av": "битӏараб ккун чӏезе; битӏаралда нахъвилълъине"
},
{
"uk": "правда на нашому боці",
"av": "ритӏухълъи нилъер рахъалда (нилъехъан) буго"
}
]
},
{
"text": "битӏараб буго",
"labels": [
"присудок"
]
},
{
"text": "битӏараб (битӏун) буго",
"labels": [
"вставне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "він, правда, вже приходив",
"av": "гьев, битӏун буго, вачӏун вукӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "правдивий",
"stress": 6,
"stem": "ПРАВДИВ",
"forms": [
"правдивый",
"правдивая",
"правдивое"
],
"senses": [
{
"text": "битӏараб, хӏакъаб",
"examples": [
{
"uk": "правдива звістка",
"av": "хӏакъаб хабар"
}
]
},
{
"text": "ракӏ рагьараб",
"precomment": "щирий",
"examples": [
{
"uk": "правдива людина",
"av": "ракӏ рагьарав чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "правдивість",
"stress": 6,
"forms": [
"правдивость"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "ритӏухълъи, битӏараб букӏин, хӏакълъи",
"examples": [
{
"uk": "правдивість розповіді",
"av": "хабаралъул ритӏухълъи"
}
]
},
{
"text": "ракӏ рагьи, нахъарукъ гьечӏолъи",
"precomment": "щирість"
}
]
}
{
"word": "правдоподібний",
"stress": 10,
"forms": [
"правдоподобный",
"правдоподобная",
"правдоподобное"
],
"senses": [
{
"text": "битӏараб гӏадаб, битӏаралда релълъараб, божизесеб, хӏакъикъаталда релълъараб",
"examples": [
{
"uk": "правдоподібна чутка",
"av": "божизесеб хабар"
}
]
}
]
}
{
"word": "праведний",
"stress": 3,
"forms": [
"праведный",
"праведная",
"праведное"
],
"senses": [
{
"text": "диналъе ритӏухъав, гьелъул тӏалабал тӏуразарулев"
},
{
"text": "цӏакъго витӏун хъвадулев, вацӏцӏадав"
}
]
}
{
"word": "праведник",
"stress": 3,
"forms": [
"праведник"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "рацӏцӏадго диналъул тӏалабал тӏуразарулев, гьезда рекъон гӏумру гьабулев чи",
"labels": [
"релігія"
]
},
{
"text": "цӏакъго витӏарав, вацӏцӏадав чи",
"labels": [
"у переносному значенні",
"в іронічному сенсі"
]
}
]
}
{
"word": "правий",
"stress": 3,
"stem": "ПРАВ",
"homonym": 1,
"forms": [
"правый",
"правое"
],
"senses": [
{
"text": "кваранаб",
"examples": [
{
"uk": "правий бік",
"av": "кваранаб рахъ"
}
]
},
{
"text": "политикияб ва жамгӏияб гӏумруялъул цебетӏураб рахъалъе тушманаб; жибго партиялда жаниб — партиялъул политикаялъе тушманаб",
"labels": [
"політика"
]
}
]
}
{
"word": "правий",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"forms": [
"правый",
"правая",
"правое"
],
"senses": [
{
"text": "битӏараб, хӏакъаб"
},
{
"text": "гӏайиб гьечӏев, такъсир ккечӏев",
"precomment": "невинний"
},
{
"text": "битӏараб абулев, гъалатӏ ккечӏев"
}
]
}
{
"word": "правило",
"stress": 3,
"stem": "ПРАВИЛ",
"homonym": 1,
"forms": [
"правило"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "правило, къагӏида",
"labels": [
"у різних значеннях"
],
"examples": [
{
"uk": "граматичні правила",
"av": "грамматикаялъул правилаби"
},
{
"uk": "правила вуличного руху",
"av": "къватӏазда хьвадиялъул правилаби (къагӏидаби)"
},
{
"uk": "дотримуватися правил",
"av": "правилаби дурусго (ритӏун) хӏалтӏизаризе"
},
{
"uk": "дотримуватися правил",
"av": "къагӏидабазда (правилабазда) рекъон тӏубазабизе"
},
{
"uk": "дотримуватися правил",
"av": "правилаби цӏунизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "правило",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"правило"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "линейка, къадал устарасул линейка",
"comment": "къадалъ гьецӏо битӏун лъезе хӏалтӏизабулеб"
}
]
}
{
"word": "правильний",
"stress": 3,
"stem": "ПРАВИЛЬН",
"forms": [
"правильный",
"правильная",
"правильное"
],
"senses": [
{
"text": "дурусаб, битӏараб",
"labels": [
"у різних значеннях"
],
"examples": [
{
"uk": "правильна відповідь",
"av": "битӏараб жаваб"
},
{
"uk": "правильні риси обличчя",
"av": "битӏараб куц-мухъ"
},
{
"uk": "правильний трикутник",
"av": "битӏараб треугольник",
"comment": "лъабабго бокӏон, гьумер бащадаб; лъабокӏон"
}
]
}
]
}
{
"word": "правильно",
"stress": 3,
"forms": [
"правильно"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "битӏун, дурусго",
"examples": [
{
"uk": "правильно вимовляти",
"av": "битӏун абизе, бахъизе",
"comment": "рагӏи, гьаракь"
}
]
},
{
"text": "битӏун буго",
"labels": [
"у значенні присудка"
]
}
]
}
{
"word": "правильність",
"stress": 3,
"forms": [
"правильность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "дуруслъи, битӏун букӏин",
"examples": [
{
"uk": "правильність тактики",
"av": "тактика битӏун букӏин"
}
]
}
]
}
{
"word": "правитель",
"stress": 5,
"forms": [
"правитель"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏаким, пачалихъалъул бетӏер"
}
]
}
{
"word": "правити",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"править"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакимлъи, бетӏерлъи гьабизе",
"precomment": "ким-чим",
"examples": [
{
"uk": "керувати державою",
"av": "пачалихъалъе бетӏерлъи гьабизе"
}
]
},
{
"text": "(битӏун) бачине",
"examples": [
{
"uk": "правити конем",
"av": "чу бачине",
"comment": "тӏадги рекӏун"
}
]
}
]
}
{
"word": "правити",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"forms": [
"править"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "битӏизабизе",
"precomment": "що, виправити",
"examples": [
{
"uk": "виправляти помилки",
"av": "гъалатӏал рутӏизаризе"
}
]
},
{
"text": "рекӏинабизе",
"precomment": "точити",
"comment": "чархида кквезе",
"examples": [
{
"uk": "правити бритву",
"av": "даллакнус рекӏинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "правка",
"stress": 3,
"forms": [
"правка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "битӏизаби",
"precomment": "виправлення",
"examples": [
{
"uk": "правка тексту",
"av": "текст битӏизаби",
"comment": "тексталда гъалатӏал ритӏизари"
}
]
},
{
"text": "рекӏинаби, чархида кквей",
"precomment": "бритв тощо"
}
],
"see_also": [
{
"target": "править",
"kind": "from",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "правлячий",
"stress": 3,
"stem": "ПРАВЯЩ",
"forms": [
"правящий",
"правящая",
"правящее"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏерлъи, хӏакимлъи кодоб бугеб",
"examples": [
{
"uk": "правляча партія",
"av": "бетӏерлъи гьабулеб партия"
}
]
}
]
}
{
"word": "правління",
"stress": 6,
"stem": "ПРАВЛЕНИ",
"forms": [
"правление"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏерлъи гьаби, билълъанхъизаби"
},
{
"text": "правление",
"precomment": "установа",
"examples": [
{
"uk": "правління колгоспу",
"av": "колхозалъул правление"
}
]
},
{
"text": "хӏакимлъиялъул квелъ",
"precomment": "важелі правління"
}
],
"see_also": [
{
"target": "править",
"kind": "from",
"refwordnum": "1",
"comment": "по глаголу править 1",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "правнук",
"stress": 3,
"forms": [
"правнук"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "лъималазулги лъималазул вас",
"comment": "васакӏол, ясакӏол вас"
}
]
}
{
"word": "правнучка",
"stress": 3,
"forms": [
"правнучка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "лъималазулги лъималазул яс",
"comment": "васакӏол, ясакӏол яс"
}
]
}
{
"word": "право",
"stress": 3,
"stem": "ПРАВ",
"homonym": 1,
"forms": [
"право"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "ихтияр",
"examples": [
{
"uk": "виборче право",
"av": "рищиязда гӏахьаллъизе ихтияр"
},
{
"uk": "право на працю",
"av": "хӏалтӏизе ихтияр"
}
]
},
{
"text": "право",
"precomment": "наука",
"examples": [
{
"uk": "міжнародне право",
"av": "халкъазда гьоркьосеб право"
}
]
},
{
"text": "право",
"labels": [
"множина"
],
"examples": [
{
"uk": "посвідчення водія",
"av": "водителасул право (шоферасул)"
},
{
"uk": "позбавити права",
"av": "правоялдаса махӏрум гьавизе"
}
]
},
{
"text": "кьучӏ, хӏужжа; гӏилла",
"precomment": "основа",
"examples": [
{
"uk": "з повним правом можна сказати",
"av": "тӏубараб кьучӏ букӏун абизе бегьула"
},
{
"uk": "вступити у свої права",
"av": "жиндирго ихтияралде лъугьине",
"comment": "ихтиярал рилълъанхъизаризе"
},
{
"uk": "по праву",
"av": "ихтияр букӏун"
}
]
}
]
}
{
"word": "право",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"forms": [
"право"
],
"senses": [
{
"labels": [
"вставне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "я, право, не знаю, що мені робити",
"av": "дида, хӏакъикъаталда, лъаларо дица щиб гьабилебали",
"comment": "щиб гьабизе кколебали"
}
]
}
]
}
{
"word": "правовий",
"stress": 7,
"forms": [
"правовой",
"правовая",
"правовое"
],
"senses": [
{
"text": "ихтияралъулаб"
}
]
}
{
"word": "правовірний",
"stress": 7,
"forms": [
"правоверный"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "муъминав, иман бугев, диналъул тӏалабаздаса таруларев"
}
]
}
{
"word": "правомочний",
"stress": 7,
"forms": [
"правомочный",
"правомочная",
"правомочное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубараб законнияб ихтияр бугев"
}
]
}
{
"word": "правомочність",
"stress": 7,
"forms": [
"правомочие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "законнияб ихтияралъул тӏубараб бетӏергьанлъи",
"comment": "букӏин",
"labels": [
"юридичний термін"
]
}
]
}
{
"word": "правомірний",
"stress": 7,
"forms": [
"правомерный",
"правомерная",
"правомерное"
],
"senses": [
{
"text": "законалда рекъараб, данде кколеб; битӏараб; ихтияралда рекъараб",
"examples": [
{
"uk": "правомірний вчинок",
"av": "законалда, ихтияралда данде кколеб иш"
}
]
}
]
}
{
"word": "правомірність",
"stress": 7,
"forms": [
"правомерность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "законалда данде ккей, битӏун букӏин"
}
]
}
{
"word": "правопис",
"stress": 9,
"forms": [
"правописание"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "битӏунхъвай, орфография"
}
]
}
{
"word": "правопорушення",
"stress": 11,
"forms": [
"правонарушение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "закон хвезаби, законалдаса бахъараб иш",
"labels": [
"юридичний термін"
],
"examples": [
{
"uk": "трудове правопорушення",
"av": "хӏалтӏул (захӏматалъул) хӏакъалъулъ закон, ихтияр хвезаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "правопорушник",
"stress": 11,
"forms": [
"правонарушитель"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "закон хвезабурав чи, такъсирчи",
"labels": [
"юридичний термін"
]
}
]
}
{
"word": "праворуч",
"stress": 4,
"forms": [
"вправо"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "кваранаб рахъалде, кваранса",
"examples": [
{
"uk": "повернути праворуч",
"av": "кваранаб рахъалде вуссине"
}
]
}
]
}
{
"word": "праворуч",
"stress": 4,
"forms": [
"справа"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "кваранса, кваранаб рахъалдасан",
"examples": [
{
"uk": "праворуч від дороги",
"av": "нухлул кваранаб рахъалдасан"
}
]
}
]
}
{
"word": "православний",
"stress": 8,
"stem": "ПРАВОСЛАВН",
"forms": [
"православный",
"православная",
"православное"
],
"senses": [
{
"text": "православный (христиан) диналъул",
"examples": [
{
"uk": "православна церква",
"av": "христианазул килиса"
}
]
},
{
"text": "христианав",
"precomment": "православний",
"comment": "насранияв",
"labels": [
"у значенні іменника"
]
},
{
"text": "христианай",
"precomment": "православна",
"comment": "насранияй",
"labels": [
"у значенні іменника"
]
}
]
}
{
"word": "православ'я",
"stress": 8,
"forms": [
"православие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "православие",
"comment": "христиан диналъул аслиял мазгьабазул цояб"
}
]
}
{
"word": "правосуддя",
"stress": 7,
"forms": [
"правосудие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "суд, пачалихъалда судалъулаб хӏаракатчилъи; юстиция",
"precomment": "юстиція"
},
{
"text": "законалъул ва ритӏухълъиялъул кьучӏалда гьабураб (къотӏараб) хӏукму"
}
]
}
{
"word": "прагнення",
"stress": 7,
"forms": [
"стремление"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "лъураб хӏалалъ ин",
"examples": [
{
"uk": "прагнення вчитися",
"av": "цӏализе жигар бахъи"
},
{
"uk": "прагнення до перемоги",
"av": "бергьенлъиялъе жигар бахъи"
}
]
},
{
"text": "жигар бахъи, хӏаракат бахъи"
}
]
}
{
"word": "прагнути",
"stress": 2,
"forms": [
"жаждать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "къечезе",
"precomment": "чого"
},
{
"text": "кӏудияб гъира (шавкъ, хӏасрат, къасд) ккезе",
"precomment": "чого і з невизначеним займенником, сильно бажати",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"uk": "прагну побачити вас",
"av": "мун вихьизе кӏудияб хӏасрат буго (дир)"
},
{
"uk": "прагнути знань",
"av": "лъаялъухъ хӏасралъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "прагнути",
"stress": 6,
"forms": [
"стремиться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъураб хӏалалъ церехун ине, цо рахъалдехун ралагьун ине",
"precomment": "до кого-чого і з неопр.",
"examples": [
{
"uk": "прагнути знань",
"av": "лъай щвеялъе (щвезе) жигар бахъизе"
}
]
},
{
"text": "сундухъго балагьичӏого лъураб хӏалалда ине, хехго цере ине"
},
{
"text": "кирениги ине, щвезе жигар бахъизе, къасд гьабизе"
}
]
}
{
"word": "прадід",
"stress": 3,
"forms": [
"прадед"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудил (кӏудияв инсул, кӏудалал яги кӏодоэбелалъул) эмен"
},
{
"text": "умумул",
"precomment": "предки",
"labels": [
"множина"
],
"examples": [
{
"uk": "прадіди",
"av": "умумул"
}
]
}
]
}
{
"word": "прадід",
"stress": 5,
"forms": [
"прадедушка"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"see_also": [
{
"target": "прадед",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "празношатающийся",
"stress": 11,
"forms": [
"праздношатающийся",
"праздношатающаяся",
"праздношатающееся"
],
"labels": [
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "щибго иш гьечӏого чӏалгӏаде тира-сверулев чи; лоти"
}
]
}
{
"word": "практик",
"stress": 3,
"forms": [
"практик"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалбихьи бугев, хӏалбихьи щварав, хӏалбихьиялда ругьунлъарав чи"
}
]
}
{
"word": "практика",
"stress": 3,
"stem": "ПРАКТИК",
"forms": [
"практика"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалбихьи, практика",
"labels": [
"у різних значеннях"
],
"examples": [
{
"uk": "поєднувати теорію з практикою",
"av": "теорияги хӏалбихьиги цоцалъ рекъезабизе"
},
{
"uk": "бути на практиці",
"av": "практикаялда вукӏине"
},
{
"uk": "поїхати на практику",
"av": "практикаялде ине"
},
{
"uk": "у нього великий досвід викладання",
"av": "дарсал кьеялъул (мугӏалимлъиялъул) гьесул кӏудияб хӏалбихьи буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "практикант",
"stress": 8,
"forms": [
"практикант"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "практикант (практикаялда вугев чи)",
"examples": [
{
"uk": "студент-практикант",
"av": "практикаялда вугев студент, студент-практикант"
}
]
}
]
}
{
"word": "практикантка",
"forms": [
"практикантка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "пратикантка"
}
]
}
{
"word": "практикувати",
"stress": 10,
"forms": [
"практиковать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизабизе",
"precomment": "що",
"examples": [
{
"uk": "практикувати новий спосіб",
"av": "цӏияб къагӏида хӏалтӏизабизе, цӏияб къагӏидаялъул хӏал бихьизе"
}
]
},
{
"text": "практикаялда вукӏине",
"precomment": "проходити практику"
}
]
}
{
"word": "практикуватися",
"stress": 10,
"forms": [
"практиковаться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "практикаялда, гӏумруялда хӏалтӏулеб букӏине, рекъон ккезе; рекъон букӏине",
"precomment": "застосовуватися на практиці"
},
{
"text": "хӏалбихьи щвезе",
"precomment": "у чому",
"examples": [
{
"uk": "практикуватися в російській мові",
"av": "гӏурус мацӏалда хӏалбихьи щвезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "практицизм",
"stress": 8,
"forms": [
"практицизм"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "теориялдаса хӏалбихьиялде цӏикӏкӏун кӏвар кьей"
},
{
"text": "практика цӏикӏкӏун букӏин"
},
{
"text": "цо сундениги ишалъулаб бербалагьи"
}
]
}
{
"word": "практичний",
"stress": 6,
"forms": [
"практичный",
"практичная",
"практичное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалбихьи бугев, иш лъалев",
"precomment": "діловитий"
},
{
"text": "санагӏатаб, квегӏенаб; данде кколеб",
"precomment": "зручний, придатний",
"examples": [
{
"uk": "практичний метод",
"av": "санагӏатаб, данде кколеб къагӏида (метод)"
},
{
"uk": "практичний колір",
"av": "бегьулеб (данде кколеб, рекъолеб) кьер"
}
]
}
]
}
{
"word": "практичність",
"stress": 6,
"forms": [
"практичность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалбихьи букӏин; иш лъай",
"precomment": "діловитість"
},
{
"text": "ярагьин, бегьи, пайда букӏин, санагӏат букӏин",
"precomment": "придатність",
"examples": [
{
"uk": "практичність способу",
"av": "къагӏидаялъул (куцалъул, нухалъул) пайда букӏин, ярагьин"
}
]
}
]
}
{
"word": "пральний",
"stress": 5,
"stem": "СТИРАЛЬН",
"forms": [
"стиральный",
"стиральная",
"стиральное"
],
"senses": [
{
"text": "чурулеб, черолеб",
"examples": [
{
"uk": "пральний порошок",
"av": "ретӏел чурулеб порошок"
},
{
"uk": "пральна машина",
"av": "черолеб машина"
}
]
}
]
}
{
"word": "пральня",
"stress": 3,
"forms": [
"прачечная"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "ретӏел чурулеб бакӏ",
"comment": "черолеб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "праліс",
"stress": 2,
"stem": "ЧАЩ",
"forms": [
"чаща"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "ризаб, жанисан нух бахъизе захӏматаб рохь",
"examples": [
{
"uk": "у гущавині лісу",
"av": "ризаб рохьоб"
}
]
}
]
}
{
"word": "прамати",
"stress": 5,
"forms": [
"праматерь"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"see_also": [
{
"target": "прародительница",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "прамова",
"stress": 6,
"forms": [
"праязык"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "некӏсияб, цӏакъ цебегосеб, гӏагарал мацӏазе гӏахьалаб мацӏ; теориялда рекъон, гьелги данде ккун, чӏезабураб мацӏ (цо кидаялиго букӏараб мацӏ)",
"labels": [
"лінгвістика"
]
}
]
}
{
"word": "праний",
"stress": 3,
"stem": "СТИРАН",
"forms": [
"стираный",
"стираная",
"стираное"
],
"senses": [
{
"text": "чурараб",
"examples": [
{
"uk": "прана сорочка",
"av": "чурараб гурде"
},
{
"uk": "праньки",
"av": "чурарал кӏазал"
}
]
}
]
}
{
"word": "прання",
"stress": 3,
"stem": "СТИРК",
"forms": [
"стирка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "черей",
"comment": "ретӏел чури",
"examples": [
{
"uk": "віддати в прання",
"av": "чуризе кьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "праотець",
"stress": 3,
"forms": [
"праотец"
],
"labels": [
"чоловічий рід",
"застаріле слово"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"uk": "відправити до праотців",
"av": "хвезавизе",
"labels": [
"шутливое"
]
},
{
"uk": "відправитися до праотців",
"av": "хвезе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "прародитель",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "прапор",
"forms": [
"флаг"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "байрахъ",
"examples": [
{
"uk": "червоний прапор",
"av": "багӏараб байрахъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "прапорець",
"stress": 5,
"forms": [
"флажок"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб байрахъ"
}
],
"see_also": [
{
"target": "флаг",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "прапороносець",
"stress": 7,
"forms": [
"знаменосец"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "байрахъулав; байрахъчи",
"examples": [
{
"uk": "прапороносець миру",
"av": "ракълил байрахъулав"
}
]
}
]
}
{
"word": "прародителька",
"stress": 7,
"forms": [
"прародительница"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "кьолбол (тухумалъул) кӏудияй (жиндасан кьибил байбихьарай)"
}
]
}
{
"word": "прародич",
"stress": 7,
"forms": [
"прародитель"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "кьолбол (тухумалъул) бетӏер, кӏудияв (жиндасан кьибил байбихьарав)"
},
{
"text": "умумул",
"labels": [
"множина"
]
}
]
}
{
"word": "праска",
"stress": 3,
"forms": [
"утюг"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "иту"
}
]
}
{
"word": "прасувальний",
"stress": 5,
"stem": "ГЛАДИЛЬН",
"forms": [
"гладильный",
"гладильная",
"гладильное"
],
"senses": [
{
"text": "иту чӏвалеб (бахъулеб)",
"examples": [
{
"uk": "прасувальна дошка",
"av": "иту чӏвалеб (бахъулеб) хъарщи"
},
{
"uk": "прасувальний цех",
"av": "иту чӏвалеб (бахъулеб) цех"
}
]
}
]
}
{
"word": "прасування",
"stress": 5,
"forms": [
"глажение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "иту бахъи",
"comment": "чӏвай"
},
{
"text": "лъухьи"
}
]
}
{
"word": "прасування",
"stress": 3,
"forms": [
"утюжка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "иту бахъи"
}
]
}
{
"word": "прасувати",
"stress": 3,
"forms": [
"гладить"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "иту бахъизе",
"precomment": "що",
"examples": [
{
"uk": "прасувати білизну",
"av": "бусадул къайиялда иту бахъизе"
}
]
},
{
"text": "лъухьизе; квер бахъизе",
"precomment": "кого-що"
},
{
"examples": [
{
"uk": "гладити по голівці кого-небудь",
"av": "бокьа-бокьараб гьабизе тезе; щиб гьабуниги, тӏад рекъезе"
},
{
"uk": "кого-небудь гладити проти шерсті",
"av": "лъиданиги рекӏелъ рекъолареб жо абизе, лъиениги бокьулареб жо гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "прасувати",
"stress": 5,
"forms": [
"отутюживать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "отутюжить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "прасувати",
"stress": 3,
"forms": [
"утюжить"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "иту бахъизе",
"precomment": "що",
"comment": "парталалда ва гь. ц."
}
]
}
{
"word": "прати",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"стирать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "стереть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "прати",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"стирать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "чуризе",
"precomment": "що (білизна)",
"comment": "гъоркьан ретӏел"
}
]
}
{
"word": "прах",
"forms": [
"прах"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏур",
"precomment": "пил",
"labels": [
"застаріле слово"
]
},
{
"text": "хварав чиясул къаркъала, жаназа, хутӏел",
"precomment": "останки",
"examples": [
{
"uk": "все пішло прахом",
"av": "кинабго хӏурудахъ ана; гьоркьоб ана"
},
{
"uk": "рознести в пух і прах",
"av": "хӏурудахъ биччазе, тӏагӏинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "працевлаштування",
"stress": 10,
"forms": [
"трудоустройство"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏуде тӏами, хӏалтӏудалъун хьезари"
}
]
}
{
"word": "працездатний",
"stress": 11,
"forms": [
"работоспособный",
"работоспособная",
"работоспособное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизе кӏолев"
},
{
"text": "хӏалтӏун бажарулев"
}
]
}
{
"word": "працездатний",
"stress": 10,
"stem": "ТРУДОСПОСОБН",
"forms": [
"трудоспособный",
"трудоспособная",
"трудоспособное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизе кӏолеб, хӏалтӏун бажарулеб",
"examples": [
{
"uk": "працездатне населення",
"av": "хӏалтӏун бажарулел гӏадамал"
}
]
}
]
}
{
"word": "працездатність",
"stress": 11,
"forms": [
"работоспособность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏун бажари, хӏалтӏизе кӏвей"
}
]
}
{
"word": "працездатність",
"stress": 10,
"stem": "ТРУДОСПОСОБНОСТ",
"forms": [
"трудоспособность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизе кӏвей, хӏалтӏун бажари",
"examples": [
{
"uk": "втрата працездатності",
"av": "хӏалтӏизе кӏоларевлъун лъугьин"
}
]
},
{
"text": "гӏемер хӏалтӏизе кӏвей, кӏвахӏ-свак гьечӏого хӏалтӏизе бажари, цогидаздаса цӏикӏкӏун хӏалтӏизе гьунар букӏин",
"precomment": "працездатність"
}
]
}
{
"word": "працелюбний",
"stress": 9,
"forms": [
"трудолюбивый",
"трудолюбивая",
"трудолюбивое"
],
"senses": [
{
"text": "захӏмат бокьулев"
},
{
"text": "захӏмат хирияв"
},
{
"text": "хӏалтӏизе бокьулев"
}
]
}
працелюбний, роботящий
сообщить о неточности{
"word": "працелюбний, роботящий",
"stress": 6,
"forms": [
"работящий",
"работящая",
"работящее"
],
"labels": [
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏ (жигаралда) хӏалтӏулев"
}
]
}
{
"word": "працелюбність",
"stress": 7,
"forms": [
"трудолюбие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "захӏмат бокьи, захӏмат хиралъи, хӏалтӏизе бокьи"
}
]
}
{
"word": "працювати",
"stress": 4,
"stem": "РАБОТА",
"forms": [
"работать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизе, гьарудизе",
"labels": [
"у різних значеннях"
],
"examples": [
{
"uk": "працювати на заводі",
"av": "заводалда хӏалтӏизе"
},
{
"uk": "працювати вдома",
"av": "рокъов хӏалтӏизе"
},
{
"uk": "працювати зі словником",
"av": "словарьгун хӏалтӏизе"
},
{
"uk": "механізм працює добре",
"av": "механизм лъикӏ хӏалтӏулеб буго"
},
{
"uk": "завод працює на вугіллі",
"av": "завод тӏорччода хӏалтӏула",
"comment": "тӏорччоца хӏалтӏизабулеб буго"
},
{
"uk": "телефон не працює",
"av": "телефон хӏалтӏулеб гьечӏо"
},
{
"uk": "він любить працювати",
"av": "гьесие хӏалтӏизе бокьула"
},
{
"uk": "серце відмовляється працювати",
"av": "рекӏеца хӏалтӏизе инкар гьабулеб буго"
},
{
"uk": "магазин працює з восьми годин",
"av": "тукен сагӏат микьгоялдаса нахъе (микьгоялдасан) хӏалтӏула"
},
{
"uk": "ким він працює?",
"av": "щивлъун дов хӏалтӏулев вугев?"
},
{
"uk": "працювати руками",
"av": "квераз хӏалтӏизе"
},
{
"uk": "працювати педаллю",
"av": "педалалъ хӏалтӏизе"
},
{
"uk": "працювати на самого себе",
"av": "жиндиего хӏалтӏизе"
},
{
"uk": "працювати на всю сім'ю",
"av": "тӏолабго хъизамалъе гӏоло хӏалтӏизе, тӏолабго хъизамалъул хӏалтӏи гьабизе"
},
{
"uk": "час працює на нас",
"av": "заман нилъее пайдаялъе хӏалтӏулеб буго"
},
{
"uk": "працювати над собою",
"av": "жиндаго тӏад хӏалтӏизе, махшел камил гьабизе"
},
{
"uk": "працювати головою",
"av": "бетӏер хӏалтӏизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "працюватися",
"stress": 4,
"forms": [
"работаться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"labels": [
"безособове дієслово"
],
"examples": [
{
"uk": "по ранкам гарно працюється",
"av": "радарадал лъикӏ хӏалтӏизе кӏола"
},
{
"uk": "мені сьогодні працюється",
"av": "жакъа дида лъикӏ хӏалтӏизе кӏолеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "працювати, трудитися",
"stress": 5,
"forms": [
"трудиться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизе, гьарудизе, квалквадизе, захӏмат баччизе",
"examples": [
{
"uk": "працювати на заводі",
"av": "заводалда хӏалтӏизе"
},
{
"uk": "працювати на благо батьківщини",
"av": "ватӏаналъе гӏоло (пайдаялъе) хӏалтӏизе"
}
]
},
{
"text": "хӏалтӏизе",
"precomment": "над чим",
"comment": "заниматься; сунданиги тӏад",
"examples": [
{
"uk": "працювати над книгою",
"av": "тӏехьалда тӏад хӏалтӏизе"
}
]
},
{
"text": "захӏмат баччизе, къо бихьизабизе",
"precomment": "з невизначеним займенником і без додатка",
"comment": "затруднить себя; жиндаго",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "не турбуйтеся!",
"av": "захӏмат баччуге! къо бихьизабуге!"
}
]
}
]
}
{
"word": "працюючий",
"stress": 5,
"forms": [
"трудящийся",
"трудящаяся",
"трудящееся"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏулеб, гьавудулеб, захӏмат баччулеб",
"examples": [
{
"uk": "трудящі маси",
"av": "захӏматхалкъ"
}
]
},
{
"labels": [
"у значенні іменника"
],
"examples": [
{
"uk": "працюючий",
"av": "захӏматчи"
}
]
}
]
}
{
"word": "праця",
"forms": [
"труд"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "захӏмат, хӏалтӏи",
"examples": [
{
"uk": "жити своєю працею",
"av": "жиндирго захӏматалдалъун бетӏербахъи гьабизе"
},
{
"uk": "фізична праця",
"av": "кверзул захӏмат"
},
{
"uk": "розумова праця",
"av": "гӏакълияб хӏалтӏи"
},
{
"uk": "наймана праця",
"av": "мухьдахъ ккун гьабулеб хӏалтӏи"
},
{
"uk": "суспільно корисна праця",
"av": "обществоялъе пайдаяб хӏалтӏи"
},
{
"uk": "продуктивність праці",
"av": "захӏматалъул (хӏалтӏул) рахъи"
},
{
"uk": "поділ праці",
"av": "захӏмат бикьи"
},
{
"uk": "знаряддя праці",
"av": "хӏалтӏул алатал"
}
]
},
{
"text": "захӏмалъи",
"precomment": "зусилля",
"examples": [
{
"uk": "це коштувало мені великої праці",
"av": "гьеб гьабизе дие цӏакъ захӏмалъана"
},
{
"uk": "без праці",
"av": "захӏмат бихьичӏого, къо бихьичӏого, бигьаго"
},
{
"uk": "без праці не витягнеш і рибки зі ставка",
"av": "захӏмат бихьичӏого хӏориниса ччугӏаги бахъуларо",
"labels": [
"пословица"
]
},
{
"uk": "з працею",
"av": "хӏалица"
},
{
"uk": "з працею піднятися",
"av": "хӏалица тӏаде вахъине"
},
{
"uk": "йти з працею",
"av": "хӏалица ине"
}
]
},
{
"text": "асар",
"precomment": "результат діяльності",
"comment": "лъилниги гӏакълуялъ бижизабураб",
"examples": [
{
"uk": "наукові праці",
"av": "гӏелмиял асарал"
},
{
"uk": "список друкованих праць",
"av": "басмаялда рахъарал асаразул сияхӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "працівник",
"stress": 4,
"forms": [
"работник"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏухъан, хъулухъчи",
"labels": [
"у різних значеннях"
],
"examples": [
{
"uk": "відмінний працівник",
"av": "цӏакъав хӏалтӏухъан"
},
{
"uk": "науковий працівник",
"av": "гӏелмияв хӏалтӏухъан"
}
]
},
{
"text": "хӏалтӏун бажарулев чи",
"examples": [
{
"uk": "у сім'ї двоє працівників",
"av": "хъизамалда хӏалтӏун бажарулев кӏиго чи вуго"
}
]
},
{
"text": "цеве тарав чи, цеветел",
"precomment": "наймит; батрак",
"labels": [
"застаріле слово"
]
}
]
}
{
"word": "прачка",
"stress": 3,
"forms": [
"прачка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "ретӏел чурулей (черолей) чӏужу"
}
]
}
{
"word": "праща",
"stress": 5,
"forms": [
"праща"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гамачӏ рехулеб некӏсияб рагъул алат",
"labels": [
"що стосується історії"
]
}
]
}
{
"word": "пращур",
"stress": 3,
"forms": [
"пращур"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "тухумалъул, кьолбол бетӏер",
"comment": "тухум жиндасан байбихьарав"
}
]
}