←

sources.avar.me / uk-av

пал

49 статей

→
Оглавление страницы (49)

пал

сообщить о неточности
{
  "word": "пал",
  "forms": [
    "пыл"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кутакаб багӏари, цӏа"
    },
    {
      "text": "рекӏел хӏасрат, шавкъ"
    }
  ]
}

паладій

сообщить о неточности
{
  "word": "паладій",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "палладий"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "палладий",
      "precomment": "хімічний елемент, метал"
    }
  ]
}

палата

сообщить о неточности
{
  "word": "палата",
  "stress": 4,
  "stem": "ПАЛАТ",
  "forms": [
    "палата"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кӏалгӏа, кутакалда къачӏараб мина"
    },
    {
      "text": "азарханабазда унтарал регулеб рукъ"
    },
    {
      "text": "цо-цо идарабазул цӏар",
      "examples": [
        {
          "uk": "книжкова палата",
          "av": "тӏахьазул палата"
        }
      ]
    }
  ]
}

палатальний

сообщить о неточности
{
  "word": "палатальний",
  "stress": 6,
  "stem": "ПАЛАТАЛЬН",
  "forms": [
    "палатальный",
    "палатальная",
    "палатальное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "палаталияб",
      "comment": "гьаракь",
      "labels": [
        "лінгвістика"
      ]
    }
  ]
}

палаталізація

сообщить о неточности
{
  "word": "палаталізація",
  "stress": 10,
  "forms": [
    "палатализация"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "палатализация",
      "comment": "рагьукъал гьаркьал, мацӏалзул гьодги дагьабги борхун, рахъи; тамах гьаби",
      "labels": [
        "лінгвістика"
      ]
    }
  ]
}

палати

сообщить о неточности
{
  "word": "палати",
  "stress": 6,
  "stem": "ПОЛЫХА",
  "forms": [
    "полыхать"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид",
    "розмовне слово"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гваргъан (гваргъун) рекӏине",
      "examples": [
        {
          "uk": "палає пожежа",
          "av": "цӏа гваргъун рекӏун буго"
        }
      ]
    }
  ]
}

палати

сообщить о неточности
{
  "word": "палати",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "пылать"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гвангъун цӏа рекӏине"
    },
    {
      "text": "багӏарлъун вахъине"
    },
    {
      "text": "рекӏел хӏасрат кутаклъизе, шавкъ щвезе"
    }
  ]
}

палати

сообщить о неточности
{
  "word": "палати",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "хоромы"
  ],
  "labels": [
    "множина",
    "розмовне слово"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кӏудияб, чӏухӏараб мина",
      "comment": "просторий будинок",
      "comment_lang": "ru"
    }
  ]
}

палатний

сообщить о неточности
{
  "word": "палатний",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "палатный",
    "палатная",
    "палатное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "палатаялъул, палатаялъе (унтаразе) хъулухъ гьабулев",
      "examples": [
        {
          "uk": "палатний лікар",
          "av": "палатаялъул тохтур"
        }
      ]
    }
  ]
}

палац

сообщить о неточности
{
  "word": "палац",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "дворец"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "чӏухӏараб мина, гьин",
      "comment": "гьундул"
    },
    {
      "text": "кӏалгӏа",
      "examples": [
        {
          "uk": "палац піонерів",
          "av": "Пионеразул кӏалгӏа"
        },
        {
          "uk": "палац одружень",
          "av": "Ригьназул хъвай-хъвагӏай гьабулеб кӏалгӏа"
        }
      ]
    }
  ]
}

палацовий

сообщить о неточности
{
  "word": "палацовий",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "дворцовый",
    "дворцовая",
    "дворцовое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьундузул (аб)",
      "examples": [
        {
          "uk": "палацовий сад",
          "av": "гьундузул ах"
        },
        {
          "uk": "палацовий переворот",
          "av": "халкъалъ гӏахьаллъи гьабичӏого, дворалъул партияз хӏалица бетӏер (монарх) хиси"
        }
      ]
    }
  ]
}

палевий

сообщить о неточности
{
  "word": "палевий",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "палевый",
    "палевая",
    "палевое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "багӏарсиябги канчӏтӏогьилабги жубараб кьер"
    }
  ]
}

палений

сообщить о неточности
{
  "word": "палений",
  "forms": [
    "жжёный",
    "жжёная",
    "жжёное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бухӏараб, къвагъараб, бежараб",
      "examples": [
        {
          "uk": "палена кава",
          "av": "къвагъараб кофе"
        },
        {
          "uk": "палена цегла",
          "av": "бежараб кирпич"
        }
      ]
    }
  ]
}

палений

сообщить о неточности
{
  "word": "палений",
  "stem": "ПАЛЁН",
  "forms": [
    "палёный",
    "палёная",
    "палёное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "чӏурхӏараб"
    }
  ]
}

палеозойський

сообщить о неточности
{
  "word": "палеозойський",
  "stress": 7,
  "stem": "ПАЛЕОЗОЙСК",
  "forms": [
    "палеозойский",
    "палеозойская",
    "палеозойское"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ракьалъул историялъул (тарихалъул) цӏакъго цебесеб эраялде (гӏасруялде) кколеб"
    }
  ]
}

палеонтолог

сообщить о неточности
{
  "word": "палеонтолог",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "палеонтолог"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "палеонтолог",
      "comment": "ганчӏиде сверарал хӏайваназул ва хурдузул хӏакъалъулъ бугеб гӏелмуялда (палеонтологиялда) тӏад хӏалтӏулев гӏалимчи"
    }
  ]
}

палеонтологія

сообщить о неточности
{
  "word": "палеонтологія",
  "stress": 10,
  "forms": [
    "палеонтология"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "палеонтология",
      "comment": "ганчӏиде сверарал хӏайваназул ва хурдузул хӏакъалъулъ бугеб гӏелму"
    }
  ]
}

палець

сообщить о неточности
{
  "word": "палець",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "палец"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "килищ",
      "comment": "кверзул, хӏатӏил"
    },
    {
      "text": "машинабазул, механизмабазул палец",
      "examples": [
        {
          "uk": "палець об палець не вдарити",
          "av": "килщида килищ кӏутӏунгутӏизе"
        },
        {
          "uk": "пальця в рот не клади",
          "av": "(чияр) кӏалдиб килищ лъоге"
        },
        {
          "uk": "як свої п'ять пальців знати",
          "av": "жиндирго щуябго килищ гӏадин лъазе",
          "comment": "цӏакъ лъикӏ лъазе"
        },
        {
          "uk": "на пальцях перелічити",
          "av": "килщазда рикӏкӏине",
          "comment": "килщазда рикӏкӏинегӏанги дагь руго"
        }
      ]
    }
  ]
}

паливний

сообщить о неточности
{
  "word": "паливний",
  "stress": 2,
  "stem": "ТОПЛИВН",
  "forms": [
    "топливный",
    "топливная",
    "топливное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏатариялъул",
      "examples": [
        {
          "uk": "паливна база",
          "av": "цӏатариялъул база"
        }
      ]
    }
  ]
}

паливо

сообщить о неточности
{
  "word": "паливо",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "топливо"
  ],
  "labels": [
    "середній рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏатари; цӏада лъолеб жо",
      "examples": [
        {
          "uk": "тверде паливо",
          "av": "къвакӏараб цӏатари",
          "comment": "цӏул ва гь. ц."
        },
        {
          "uk": "рідке паливо",
          "av": "лъамияб цӏатари",
          "comment": "нарт ва гь. ц."
        }
      ]
    }
  ]
}

палий; який упав

сообщить о неточности
{
  "word": "палий; який упав",
  "stress": 3,
  "stem": "УПАВШ",
  "forms": [
    "упавший",
    "упавшая",
    "упавшее"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "загӏипаб, загӏиплъараб",
      "precomment": "слабкий",
      "examples": [
        {
          "uk": "говорити приглушеним голосом",
          "av": "загӏипаб гьаракьалъ кӏалъазе"
        }
      ]
    }
  ]
}

палити

сообщить о неточности
{
  "word": "палити",
  "forms": [
    "жечь"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бухӏизе; бухӏизабизе",
      "precomment": "кого-що в різних значеннях",
      "examples": [
        {
          "uk": "палити папір",
          "av": "кагъат бухӏизе"
        },
        {
          "uk": "палити дрова",
          "av": "цӏул бухӏизе"
        },
        {
          "uk": "сонце пече обличчя",
          "av": "бакъуца гьумер бухӏулеб (бухӏизабулеб) буго"
        },
        {
          "uk": "кропива пече",
          "av": "мичӏица бухӏизабулеб буго"
        }
      ]
    }
  ]
}

палити

сообщить о неточности
{
  "word": "палити",
  "stress": 4,
  "stem": "ПАЛИ",
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "палить"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "къвагъизе; цӏа гъун бухӏизе, чӏурхӏизе",
      "precomment": "кого-що, опалювати",
      "examples": [
        {
          "uk": "палити гусака",
          "av": "хъаз чӏурхӏизе"
        },
        {
          "uk": "праска палить простирадло",
          "av": "итуялъ шаршав чӏурхӏулеб буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "кисанго багӏари речӏчӏизе, бакъул бухӏи чӏвазе",
      "precomment": "кого-що і без додатка, обдавати спекою"
    }
  ]
}

палити

сообщить о неточности
{
  "word": "палити",
  "stress": 4,
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "палить"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид",
    "розмовне слово"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цадахъ гӏарада базе",
      "precomment": "стріляти"
    }
  ]
}

палиця

сообщить о неточности
{
  "word": "палиця",
  "stress": 2,
  "stem": "ПАЛК",
  "forms": [
    "палка"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏил",
      "examples": [
        {
          "uk": "робити що-небудь з-під палки",
          "av": "хӏалица гьабизабизе",
          "comment": "тӏилицаги вухун, гьабизабизе"
        },
        {
          "uk": "палична дисципліна",
          "av": "тӏилил гӏадлу"
        }
      ]
    }
  ]
}

паличка

сообщить о неточности
{
  "word": "паличка",
  "stress": 2,
  "stem": "ПАЛОЧК",
  "forms": [
    "палочка"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "examples": [
        {
          "uk": "барабанні палички",
          "av": "къолотӏилал"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "палочка, бактерий",
      "precomment": "бацила",
      "labels": [
        "медицина"
      ]
    },
    {
      "text": "хӏалкӏолъи бугеб тӏил (лъималазул хӏаялда цӏар)",
      "precomment": "паличка-виручалочка"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "палка",
      "kind": "from",
      "comment": "уменьшительное значение",
      "comment_lang": "ru"
    }
  ]
}

паличний

сообщить о неточности
{
  "word": "паличний",
  "stress": 2,
  "stem": "ПАЛОЧН",
  "forms": [
    "палочный",
    "палочная",
    "палочное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏилил",
      "examples": [
        {
          "uk": "паличні удари",
          "av": "тӏилил кьабиял",
          "comment": "тӏилица бухи"
        },
        {
          "uk": "палична дисципліна",
          "av": "тӏилил гӏадлу"
        }
      ]
    }
  ]
}

палиш; запалюєш

сообщить о неточности
{
  "word": "палиш; запалюєш",
  "forms": [
    "жжёшь",
    "жгут"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "жечь",
      "kind": "from",
      "comment": "настоящее время",
      "comment_lang": "ru"
    }
  ]
}

палкий

сообщить о неточности
{
  "word": "палкий",
  "stress": 2,
  "stem": "ПЫЛК",
  "forms": [
    "пылкий",
    "пылкая",
    "пылкое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кутакаб шавкъ бугев, цӏа гӏадав",
      "examples": [
        {
          "uk": "палкий юнак",
          "av": "цӏа гӏадав гӏолилав"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "шавкъалъул, кутакаб хӏасраталъул цӏурав",
      "examples": [
        {
          "uk": "палка уява",
          "av": "хӏасратаб хиял"
        }
      ]
    }
  ]
}

палкий

сообщить о неточности
{
  "word": "палкий",
  "stress": 4,
  "stem": "СТРАСТН",
  "forms": [
    "страстный",
    "страстная",
    "страстное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кутакаб шавкъ бугев, кутакаб гӏишкъуялъул",
      "examples": [
        {
          "uk": "страсна промова",
          "av": "шавкъалда гьабураб кӏалъай"
        },
        {
          "uk": "палкий мисливець",
          "av": "кутакаб шавкъ (гъира) бугев чанахъан"
        },
        {
          "uk": "палкий погляд",
          "av": "хӏасратаб балагьи"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хӏасраталъ вухӏулев"
    },
    {
      "text": "щибниги ишалде кутакалда машгъулав",
      "comment": "чи"
    }
  ]
}

палко

сообщить о неточности
{
  "word": "палко",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "страстно"
  ],
  "labels": [
    "прислівник"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏакъ шавкъалда, кутакаб гӏишкъуялда",
      "examples": [
        {
          "uk": "палко кохати що-небудь",
          "av": "цӏакъ кутакалда щибниги бокьизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

паломник

сообщить о неточности
{
  "word": "паломник",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "паломник"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "зияратчи",
      "comment": "зияраталъ хьвадулев чи"
    }
  ]
}

паломництво

сообщить о неточности
{
  "word": "паломництво",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "паломничество"
  ],
  "labels": [
    "середній рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хӏежалде ин, зияраталъ ин, зияратчилъи, хӏеж борхи",
      "precomment": "відвідування Мекки і Медини"
    }
  ]
}

паломниця

сообщить о неточности
{
  "word": "паломниця",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "паломница"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "зияратчӏужу",
      "comment": "зияраталъ хьвадулей гӏадан"
    }
  ]
}

палуба

сообщить о неточности
{
  "word": "палуба",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "палуба"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "палуба",
      "comment": "гамил тӏасияб рахъ, рагъи",
      "examples": [
        {
          "uk": "верхня палуба",
          "av": "тӏасияб палуба, тӏасияб рагъи"
        }
      ]
    }
  ]
}

пальма

сообщить о неточности
{
  "word": "пальма",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "пальма"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "чамасдак, чамасдакил гъветӏ",
      "examples": [
        {
          "uk": "фінікова пальма",
          "av": "финикалъул чамасдак"
        },
        {
          "uk": "пальма першості",
          "av": "бергьенлъиялъул цӏар, сундулъниги тӏокӏлъи бихьизабун щвараб тӏоцебесеб бакӏ"
        }
      ]
    }
  ]
}

пальник

сообщить о неточности
{
  "word": "пальник",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "горелка"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "горелка",
      "examples": [
        {
          "uk": "пальник газової плити",
          "av": "газалъул плитаялъул горелка"
        }
      ]
    }
  ]
}

пальто

сообщить о неточности
{
  "word": "пальто",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "пальто"
  ],
  "labels": [
    "середній рід",
    "невідмінюване"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "пальто"
    }
  ]
}

пальчик

сообщить о неточности
{
  "word": "пальчик",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "пальчик"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьитӏинаб килищ",
      "labels": [
        "зменшувальне значення"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "хлопчик-мізинчик",
          "av": "килищгӏанасев вас"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "палец",
      "kind": "from",
      "comment": "уменьшительное значение",
      "comment_lang": "ru"
    }
  ]
}

палю

сообщить о неточности
{
  "word": "палю",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "жгу",
    "жжёшь",
    "жжёт",
    "жжём",
    "жжёте",
    "жгут"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "жечь",
      "kind": "from",
      "comment": "настоящее время",
      "comment_lang": "ru"
    }
  ]
}

паля

сообщить о неточности
{
  "word": "паля",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "свая"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хӏуби",
      "comment": "ракьулъ къазабун, щула гьабураб",
      "examples": [
        {
          "uk": "міст на палях",
          "av": "ракьулъ къазарурал хӏубазда тӏад гьабураб кьо"
        }
      ]
    }
  ]
}

палій

сообщить о неточности
{
  "word": "палій",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "поджигатель"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏа гъурав чи"
    },
    {
      "text": "рагъул цӏа бакулев чи, рагъде гьусулев чи",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ]
    }
  ]
}

палісадник

сообщить о неточности
{
  "word": "палісадник",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "палисадник"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рукъалда цебе бугеб сверун къараб гьитӏинаб ах"
    }
  ]
}

палітра

сообщить о неточности
{
  "word": "палітра",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "палитра"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "художникас релъаби журазарулеб хъарщи"
    },
    {
      "text": "сураталда батӏи-батӏиял релъабазул рекъонккей"
    },
    {
      "text": "сурат бахъулаго, художникасда ратарал ресал",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "багата палітра письменника",
          "av": "хъвадарухъанасул бечедаб мацӏ, берцинал сипатал, образал, гьесда ратарал цӏиял ресал"
        }
      ]
    }
  ]
}

палітурка

сообщить о неточности
{
  "word": "палітурка",
  "forms": [
    "переплёт"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "сундулниги хьухьун гьабураб жо, хьури",
      "precomment": "за дієсловом переплести"
    },
    {
      "text": "мужалат",
      "precomment": "(обкладинка книжки)"
    },
    {
      "text": "рама",
      "precomment": "(віконний)"
    },
    {
      "text": "захӏматаб хӏал; бигъараб хӏал",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "потрапити в халепу",
          "av": "захӏматаб хӏалалде ккезе; хӏинкъараб хӏалалде ккезе"
        }
      ]
    }
  ]
}

палітурний

сообщить о неточности
{
  "word": "палітурний",
  "stem": "ПЕРЕПЛЁТН",
  "forms": [
    "переплётный",
    "переплётная",
    "переплётное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "мужалаталъул; мужалатал гьарулеб",
      "examples": [
        {
          "uk": "палітурні машини",
          "av": "мужалатал гьарулел машинаби"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "мужалатал гьарулеб бакӏ",
      "precomment": "у значенні іменника палітурна, жіночий рід",
      "comment": "тӏахьазе мужалатал гьарулеб мастерская"
    }
  ]
}

палітурник

сообщить о неточности
{
  "word": "палітурник",
  "forms": [
    "переплётчик"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "мужалатал гьарулев чи, переплётчик"
    }
  ]
}

палітурниця

сообщить о неточности
{
  "word": "палітурниця",
  "forms": [
    "переплётчица"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "мужалатал гьарулей гӏадан, переплётчица"
    }
  ]
}