←

sources.avar.me / uk-av

пон

29 статей

→
Оглавление страницы (29)

понад

сообщить о неточности
{
  "word": "понад",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "превыше"
  ],
  "labels": [
    "прислівник"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏадегӏан",
      "comment": "букӏине",
      "examples": [
        {
          "uk": "любов до вітчизни понад усе",
          "av": "сундасаго (киналдасаго) ватӏаналде (инсул ракьалде) бугеб рокьи тӏадегӏанаб буго"
        }
      ]
    }
  ]
}

понад

сообщить о неточности
{
  "word": "понад",
  "forms": [
    "сверх"
  ],
  "labels": [
    "родовий відмінок"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏасан",
      "precomment": "поверх чого-небудь",
      "examples": [
        {
          "uk": "поверх піджака він одягнув шубу",
          "av": "пинжакалда тӏасан дос тӏимугъ (хъабарча) ретӏана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цӏикӏкӏун",
      "precomment": "більше, з перевищенням",
      "examples": [
        {
          "uk": "понад кошторис",
          "av": "сметаялдаса цӏикӏкӏун"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гьелда тӏадеги, гьеб тун батӏиябги, гьеб гуребги",
      "precomment": "окрім, крім",
      "examples": [
        {
          "uk": "понад усе це",
          "av": "гьеб киналдего тӏаде"
        }
      ]
    }
  ]
}

понад

сообщить о неточности
{
  "word": "понад",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "свыше"
  ],
  "labels": [
    "прислівник"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏадехунисел хӏакимзабаздасан",
      "precomment": "від вищих властей",
      "examples": [
        {
          "uk": "за розпорядженням зверху",
          "av": "тӏадехунисел хӏакимзабазул буюрухъалда рекъон"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "Аллагьасдасан",
      "precomment": "з небес",
      "labels": [
        "застаріле слово"
      ]
    },
    {
      "text": "цӏикӏкӏун",
      "precomment": "з родовим відміноком",
      "labels": [
        "прийменник"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "понад сто людей",
          "av": "нусго чиясдаса цӏикӏкӏун"
        },
        {
          "uk": "понад триста кілометрів",
          "av": "лъабнусгоялдаса цӏикӏкӏун километр"
        }
      ]
    }
  ]
}

понадплановий

сообщить о неточности
{
  "word": "понадплановий",
  "stress": 8,
  "stem": "СВЕРХПЛАНОВ",
  "forms": [
    "сверхплановый",
    "сверхплановая",
    "сверхплановое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "планалдаса цӏикӏкӏараб",
      "examples": [
        {
          "uk": "понадпланова продукція",
          "av": "планалдаса цӏикӏкӏун гьабураб продукция (къайи-къоно)"
        }
      ]
    }
  ]
}

понадіятися

сообщить о неточности
{
  "word": "понадіятися",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "понадеяться"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хьул букӏине, божун вукӏине",
      "precomment": "на кого-що, з неозначеним займенником і з сполучником «що»",
      "labels": [
        "розмовне слово"
      ]
    }
  ]
}

поневолити

сообщить о неточности
{
  "word": "поневолити",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "поработить"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лагъзаллъун гьаризе, лагълъуде сверизаризе",
      "precomment": "кого-що",
      "comment": "обратить в рабство"
    },
    {
      "text": "кверщаликье рачине",
      "comment": "подчинить своей власти",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ]
    }
  ]
}

поневолювач

сообщить о неточности
{
  "word": "поневолювач",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "поработитель"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "чияр гъийин кваналев чи; цогидал лагълъуде ккезарулев чи; гьел жиндир кверщаликь ругев чи"
    }
  ]
}

понеділок

сообщить о неточности
{
  "word": "понеділок",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "понедельник"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "итни, итни къо",
      "examples": [
        {
          "uk": "у понеділок вранці",
          "av": "итни къоялъ радал"
        },
        {
          "uk": "у понеділок увечері",
          "av": "итниялъ къаси"
        }
      ]
    }
  ]
}

понежитися

сообщить о неточности
{
  "word": "понежитися",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "понежиться"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дагьалъ кеп, лазат босизе",
      "comment": "вегун"
    }
  ]
}

понести

сообщить о неточности
{
  "word": "понести",
  "stress": 7,
  "stem": "ПОНЕС",
  "forms": [
    "понести"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "босун ине, щвезабизе",
      "precomment": "кого-що",
      "examples": [
        {
          "uk": "понести папери на підпис",
          "av": "кагътал гъолбас гьабизе росун ине"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "дуризавизе, векеризавизе",
      "precomment": "кого-що",
      "comment": "помчать"
    },
    {
      "text": "рекеризе, дуризе",
      "comment": "помчаться",
      "examples": [
        {
          "uk": "коні побігли",
          "av": "чуял рекерун ана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "пузе, гьогьен чӏвазе",
      "precomment": "безособовий дієслово",
      "comment": "повеять",
      "examples": [
        {
          "uk": "з вікна повіяло холодом",
          "av": "гордухъан квач чӏвана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хӏехьезе",
      "precomment": "що",
      "comment": "потерпеть",
      "examples": [
        {
          "uk": "понести покарання",
          "av": "тамихӏ хӏе-хьезе"
        },
        {
          "uk": "понести тяжку втрату",
          "av": "захӏматаб (бакӏаб) ками бихьизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "баччизе, босизе",
      "precomment": "кого-що",
      "comment": "деякий час",
      "comment_lang": "ru",
      "examples": [
        {
          "uk": "дай я понесу валізу",
          "av": "дица босилин чемодан"
        }
      ]
    }
  ]
}

понестися

сообщить о неточности
{
  "word": "понестися",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "понестись"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рекерун, ункъиде кӏанцӏун ине",
      "examples": [
        {
          "uk": "коні понесли",
          "av": "чуял цересан рекерун ана (росун унел гӏадин, ана)"
        }
      ]
    }
  ]
}

понижувати(ся)

сообщить о неточности
{
  "word": "понижувати(ся)",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "понижать(ся)"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "понизить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

понизитися

сообщить о неточности
{
  "word": "понизитися",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "понизиться"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏодобе ккезе, дагьлъизе",
      "examples": [
        {
          "uk": "швидкість знизилася",
          "av": "хехлъи гӏодобе ккана (дагьлъана)"
        },
        {
          "uk": "ціни знизилися",
          "av": "багьаби гӏодоре ккана"
        },
        {
          "uk": "у хворого знизилася температура",
          "av": "унтарасул цӏа-кан гӏодобе ккана"
        }
      ]
    }
  ]
}

поникати

сообщить о неточности
{
  "word": "поникати",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "поникать"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "поникнуть",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

поникнути

сообщить о неточности
{
  "word": "поникнути",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "поникнуть"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "къулизе, гӏодобе дализе",
      "comment": "склониться",
      "examples": [
        {
          "uk": "колосся поникло від бурі",
          "av": "бураналъ тӏорал гӏодоре дализаруна"
        },
        {
          "uk": "голова поникла",
          "av": "бетӏер гӏодобе къулана (далана)"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "къулизабизе",
      "precomment": "чим",
      "comment": "склонить"
    },
    {
      "text": "кеп гьечӏого лъугьине, гӏодов чӏвазе",
      "comment": "утратить бодрость духа",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ]
    }
  ]
}

понині

сообщить о неточности
{
  "word": "понині",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "поныне"
  ],
  "labels": [
    "прислівник"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "жегиги, гьанжелъагӏанги",
      "labels": [
        "застаріле слово"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "цей обряд зберігся і донині",
          "av": "гьеб гӏадат жегиги цӏунун хутӏун буго"
        }
      ]
    }
  ]
}

поновлювати

сообщить о неточности
{
  "word": "поновлювати",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "подновлять"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "подновить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

поношений

сообщить о неточности
{
  "word": "поношений",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "поношенный",
    "поношенная",
    "поношенное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ретӏараб, ретӏун басралъараб",
      "examples": [
        {
          "uk": "поношений костюм",
          "av": "басралъараб костюм"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "куц-мухъ хвараб, бечӏараб",
      "labels": [
        "у переносному значенні",
        "розмовне слово"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "поношений вигляд",
          "av": "куц-мухъ хвараб сипат-сурат"
        }
      ]
    }
  ]
}

понтон

сообщить о неточности
{
  "word": "понтон",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "понтон"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "понтон",
      "comment": "заманалъе лъураб кьо тӏасан рехараб тӏину битӏараб гама"
    }
  ]
}

понтонний

сообщить о неточности
{
  "word": "понтонний",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "понтонный",
    "понтонная",
    "понтонное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "понтоналъул",
      "examples": [
        {
          "uk": "понтонний міст",
          "av": "понтоналъул кьо"
        }
      ]
    }
  ]
}

понудити

сообщить о неточности
{
  "word": "понудити",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "понудить"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьабизе тӏамизе, гьабизабизе",
      "precomment": "кого",
      "comment": "зробити що-небудь",
      "comment_lang": "ru",
      "examples": [
        {
          "uk": "примусити до згоди",
          "av": "разилъизе тӏамизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

понукати

сообщить о неточности
{
  "word": "понукати",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "понукать"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хехлъизабизе, гӏедегӏизабизе, бацӏизе",
      "precomment": "кого",
      "labels": [
        "розмовне слово"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "понукати коня",
          "av": "чу бацӏизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "вагъа-вачаризавизе, чӏинкьа-кӏитӏизавизе",
      "labels": [
        "у переносному значенні",
        "розмовне слово"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "понукати ледаря",
          "av": "кӏухӏал чӏинкьа-кӏитӏизавизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

понукати, примушувати

сообщить о неточности
{
  "word": "понукати, примушувати",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "понуждать"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "понудить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

понурити

сообщить о неточности
{
  "word": "понурити",
  "stress": 4,
  "stem": "ПОНУРИ",
  "forms": [
    "понурить"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бетӏер гӏодобе къулизабизе",
      "precomment": "голову",
      "examples": [
        {
          "uk": "вони сиділи, спустивши голови",
          "av": "гьел, бутӏрулги къулизарун, гӏодор чӏун рукӏана"
        }
      ]
    }
  ]
}

понуритися

сообщить о неточности
{
  "word": "понуритися",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "понуриться"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "пашманго бетӏер дализе (къулизе) биччазе",
      "examples": [
        {
          "uk": "сидіти похнюпившись",
          "av": "пашманго бетӏерги дализе биччан, гӏодов чӏезе"
        }
      ]
    }
  ]
}

понюхати

сообщить о неточности
{
  "word": "понюхати",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "понюхать"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "махӏ сунтӏизе",
      "precomment": "що",
      "examples": [
        {
          "uk": "і понюхати не дати",
          "av": "рекӏеда ватизецин течӏого (махӏ сунтӏизегӏанцин течӏого); сунданиги аскӏовегӏанцин виччангутӏизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

понятий

сообщить о неточности
{
  "word": "понятий",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "понятой"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "нугӏ",
      "comment": "сундуе бугониги нугӏлъи гьабизе вачарав чи"
    }
  ]
}

поняття

сообщить о неточности
{
  "word": "поняття",
  "stress": 4,
  "stem": "ПОНЯТИ",
  "forms": [
    "понятие"
  ],
  "labels": [
    "середній рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "магӏна, бичӏчӏи, рекӏелъе ин"
    }
  ]
}

поні

сообщить о неточности
{
  "word": "поні",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "пони"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід",
    "невідмінюване"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "пони",
      "comment": "гьитӏинаб, логокъаб тайпаялъул чу"
    }
  ]
}