{
"word": "нух",
"homonym": 1,
"forms": [
"нух",
"нухалъ",
"нухлул",
"нухал"
],
"senses": [
{
"text": "Weg; Pfad; Strecke",
"examples": [
{
"av": "бокъараб нух",
"de": "festgetretener Weg"
},
{
"av": "гӏатӏидаб нух",
"de": "breite Straße"
},
{
"av": "къокъаб нух",
"de": "kurzer Weg"
},
{
"av": "машинадул нух",
"de": "Chaussee; Landstraße"
},
{
"av": "чӏедераб нух",
"de": "enge Straße"
},
{
"av": "нух батизе",
"de": "den Weg finden"
},
{
"av": "нух батизе",
"de": "einen Ausweg aus der Lage finden",
"labels": [
"bildlich"
]
},
{
"av": "нух бахъизе",
"de": "einen Weg anlegen"
},
{
"av": "нух бахъизе",
"de": "gelangen; ankommen",
"labels": [
"bildlich"
]
},
{
"av": "нух бацӏцӏад гьабизе",
"de": "die Straße räumen; den Weg frei machen"
},
{
"av": "нух бацӏцӏад гьабизе",
"de": "den Weg sichern, Gefahren auf dem Weg beseitigen",
"labels": [
"bildlich"
],
"comment": "für Zar, König, Khan usw."
},
{
"av": "нух бихьизабизе",
"de": "den Weg zeigen"
},
{
"av": "нух бихьизабизе",
"de": "den Weg zeigen, führen",
"labels": [
"bildlich"
],
"comment": "vorwärts"
},
{
"av": "нух биччазе",
"de": "den Weg freimachen"
},
{
"av": "нух бокъинабизе",
"de": "einen Weg bahnen"
},
{
"av": "нух кквезе",
"de": "den Weg versperren"
},
{
"av": "нух къазе",
"de": "den Weg versperren"
},
{
"av": "нух къазе",
"de": "keine Ruhe lassen; belästigen",
"labels": [
"bildlich"
]
},
{
"av": "нух къосине",
"de": "vom Weg abkommen, sich verirren"
},
{
"av": "рохьоб нух къосун хутӏизе",
"de": "sich im Wald verirren"
},
{
"av": "нух къотӏун ине",
"de": "die Straße überqueren"
},
{
"av": "нух кьезе",
"de": "Weg frei machen; Platz machen"
},
{
"av": "нух малъизе",
"de": "den Weg zeigen"
},
{
"av": "нух рагьизе",
"de": "den Weg öffnen"
},
{
"av": "нух тезе",
"de": "durchlassen, Platz machen; den Weg zurücklegen"
},
{
"av": "нух бачунев (малъулев) чи",
"de": "Führer; Wegbegleiter"
},
{
"av": "тӏаде нух гьечӏеб бакӏ",
"de": "ein unzugänglicher Ort"
},
{
"av": "нух гьечӏеб кьуру букӏунареб, кьо гьечӏеб гӏор букӏунареб",
"de": "es gibt einen Felsen — es gibt auch einen Pfad darauf, es gibt einen Fluss — es gibt auch eine Brücke darüber",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "нухлул рагӏал",
"de": "Bankett, Rand"
},
{
"av": "нухлул свери",
"de": "Straßenkurve"
},
{
"av": "нухлул кӏиябго рахъалда",
"de": "zu beiden Seiten der Straße"
},
{
"av": "нухтӏа дандчӏвазе",
"de": "unterwegs zusammentreffen",
"comment": "unterwegs"
},
{
"av": "нух берцин гьабизе",
"de": "weggehen, fortgehen"
},
{
"av": "нух босизе",
"de": "weggehen, abhauen; die Segel streichen, das Weite suchen"
},
{
"av": "кинабго нухтӏа ккела",
"de": "alles wird gut, alles fügt sich"
},
{
"av": "нухтӏе гъегъ базе",
"de": "Böses tun; Knüppel zwischen die Beine werfen",
"comment": "wörtl. Steine auf den Weg werfen"
}
]
},
{
"text": "Weg, Linie, Richtung",
"examples": [
{
"av": "гӏумруялъул нух",
"de": "Lebensweg"
},
{
"av": "тӏарикъаталъул нух",
"de": "sufische Strömung"
}
]
},
{
"text": "Weg, Pfad, Reise; töten",
"labels": [
"bildlich"
],
"examples": [
{
"av": "нухтӏа вахъине",
"de": "sich auf den Weg machen",
"comment": "auf eine Reise"
},
{
"av": "нухтӏа лъезе",
"de": "auf den Weg verabschieden"
},
{
"av": "нухтӏа лъезе",
"de": "eintreiben, jagen",
"labels": [
"bildlich"
],
"comment": "etwas"
},
{
"av": "нухтӏа хӏетӏе лъезе",
"de": "sich auf den Weg machen"
},
{
"av": "нухтӏа гъара батугеги!",
"de": "möge kein Unglück auf dem Weg passieren!"
}
]
},
{
"text": "Erlaubnis; Genehmigung",
"labels": [
"bildlich"
],
"examples": [
{
"av": "гьелъие нух кьоларо",
"de": "das ist nicht erlaubt"
},
{
"av": "нух кьолареб иш",
"de": "unauflösbare Handlung"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "нух",
"homonym": 2,
"forms": [
"нух",
"нухалъ"
],
"senses": [
{
"text": "mal",
"examples": [
{
"av": "лъабабилеб нух буго гьаб",
"de": "das ist schon das dritte Mal"
},
{
"av": "ахирисеб нухалъ",
"de": "das letzte Mal"
},
{
"av": "гьаб нухалъ",
"de": "diesmal"
},
{
"av": "кӏиабилеб нухалъ",
"de": "zum zweiten Mal, wiederholt"
},
{
"av": "тӏоцебесеб нухалъ",
"de": "das erste Mal"
},
{
"av": "цо нухалъ",
"de": "einmal"
},
{
"av": "цо нухалъ",
"de": "einst"
},
{
"av": "цохӏо нухалъ",
"de": "nur einmal, das einzige Mal"
},
{
"av": "чанго нухалъ",
"de": "mehrmals"
},
{
"av": "щуго нухалъ",
"de": "fünfmal"
},
{
"av": "чан нухалъ абуниги",
"de": "egal wie viel man spricht"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "нухарегӏи",
"stress": 2,
"forms": [
"нухарегӏи",
"нухарегӏиялъ",
"нухарегӏиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "нухарегӏизе"
},
{
"text": "Begleitung; Abschied"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "нухарегӏизе",
"stress": 2,
"stem": "нухарегӏ",
"forms": [
"нухарегӏизе",
"нухарегӏула",
"нухарегӏила",
"нухарегӏана",
"нухарегӏе"
],
"senses": [
{
"text": "jemanden irgendwohin begleiten",
"examples": [
{
"av": "вас армиялде нухарегӏизе",
"de": "den Sohn zum Militär verabschieden"
},
{
"av": "мун нухарегӏизе вахъина дун",
"de": "ich gehe dich begleiten"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "нухбитӏи",
"stress": 2,
"forms": [
"нухбитӏи",
"нухбитӏиялъ",
"нухбитӏиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "нухбитӏизе"
},
{
"text": "Glück, Wohlbefinden auf dem Weg"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "нухбитӏизе",
"stress": 2,
"stem": "нухбитӏ",
"forms": [
"нухбитӏизе",
"нухбитӏула",
"нухбитӏила",
"нухбитӏана"
],
"senses": [
{
"text": "den Weg glücklich beenden; Geschäfte unterwegs erfolgreich lösen; das Ziel der Wanderung oder Reise erreichen",
"examples": [
{
"av": "гьаб нухалъ нухбитӏизе битӏичӏо",
"de": "diesmal war die Reise misslungen"
},
{
"av": "нухбитӏаги!",
"de": "gute Reise!"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "нухи",
"stress": 4,
"stem": "нух",
"forms": [
"нухи",
"нухиялъ",
"нухиялъул",
"нухидул",
"нухаби"
],
"senses": [
{
"text": "Vlies; Wollknäuel",
"examples": [
{
"av": "квасул нухи",
"de": "Wollknäuel"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "нухлукъаб",
"stress": 5,
"forms": [
"нухлукъаб"
],
"gender_forms": [
"нухлукъаб",
"нухлукъав",
"нухлукъай"
],
"senses": [
{
"text": "weglos",
"examples": [
{
"av": "нухлукъаб бакӏ",
"de": "wegloses Gelände"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "нухлул",
"stress": 5,
"forms": [
"нухлул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "нух",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "Straßen-, Weg-",
"examples": [
{
"av": "нухлул харж",
"de": "Reisekosten"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "нух",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "нухлулав",
"stress": 5,
"stem": "нухлула",
"forms": [
"нухлулав",
"нухлулас",
"нухлуласул"
],
"senses": [
{
"text": "Wanderer; Reisender; Pilger",
"examples": [
{
"av": "цо нухлулав рещтӏана нижехъ",
"de": "ein Wanderer war bei uns zu Gast"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "нухлулай",
"stress": 5,
"stem": "нухлула",
"forms": [
"нухлулай",
"нухлулалъ",
"нухлулалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Wanderin; Reisende; Pilgerin"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "нухлулал",
"stress": 5,
"stem": "нухлула",
"forms": [
"нухлулал",
"нухлулаз",
"нухлулазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "нухлулав"
}
],
"see_also": [
{
"target": "нухлулав",
"kind": "from"
},
{
"target": "нухлулай",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "нухмалъи",
"stress": 2,
"forms": [
"нухмалъи",
"нухмалъиялъ",
"нухмалъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Leitung; Führung",
"examples": [
{
"av": "нухмалъи гьабизе",
"de": "leiten, führen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "нухмалъухъан",
"stress": 2,
"stem": "нухмалъухъа",
"forms": [
"нухмалъухъан",
"нухмалъухъанас",
"нухмалъухъаналъ",
"нухмалъухъанасул",
"нухмалъухъаналъул",
"нухмалъухъаби"
],
"senses": [
{
"text": "Leiter und Leiterin",
"labels": [
"selten"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "нухрагӏункӏкӏ",
"stress": 5,
"forms": [
"нухрагӏункӏкӏ",
"нухрагӏункӏкӏалъ",
"нухрагӏункӏкӏалъул",
"нухрагӏункӏкӏал"
],
"senses": [
{
"text": "Nerz, Spitzmaus"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "нухтӏадулав",
"stress": 2,
"stem": "нухтӏадула",
"forms": [
"нухтӏадулав",
"нухтӏадулас",
"нухтӏадуласул"
],
"senses": [
{
"text": "Bote; Gemeindebote",
"labels": [
"veraltet"
],
"comment": "mit einem Auftrag im Rahmen der Gemeinschaftsarbeit entsandt"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "нухтӏадулай",
"stress": 2,
"stem": "нухтӏадула",
"forms": [
"нухтӏадулай",
"нухтӏадулалъ",
"нухтӏадулалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Botin; Gemeindebotin",
"labels": [
"veraltet"
],
"comment": "mit einem Auftrag im Rahmen der allgemeinen Pflicht gesandt"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "нухтӏадулал",
"stress": 2,
"stem": "нухтӏадула",
"forms": [
"нухтӏадулал",
"нухтӏадулаз",
"нухтӏадулазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "нухтӏадулав"
}
],
"see_also": [
{
"target": "нухтӏадулав",
"kind": "from"
},
{
"target": "нухтӏадулай",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "нухтӏалъи",
"stress": 2,
"forms": [
"нухтӏалъи",
"нухтӏалъиялъ",
"нухтӏалъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Botendienst; Frondienst",
"examples": [
{
"av": "гьитӏинаб нухтӏалъи",
"de": "kleine Last; kleiner Frondienst",
"comment": "wenn ein Botenläufer in die nahegelegene Ortschaft geschickt wird"
},
{
"av": "кӏудияб нухтӏалъи",
"de": "große Last, schwerer Frondienst",
"comment": "wenn der Botenläufer sich auf einen langen Weg machen muss, z.B. ins Zentrum des Naibs"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "нухуд",
"stress": 4,
"forms": [
"нухуд",
"нухудалъ",
"нухудалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Erbse"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хилъало",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "нухудалъул",
"stress": 4,
"forms": [
"нухудалъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "нухуд",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "Erbsen-",
"examples": [
{
"av": "нухудалъул чурпа",
"de": "Erbsensuppe"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "нухуд",
"kind": "from"
},
{
"target": "хилъалодул",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}