{
"word": "гӏин",
"forms": [
"гӏин",
"гӏиналъ",
"гӏинзул",
"гӏундул"
],
"senses": [
{
"text": "ear",
"examples": [
{
"av": "гӏин базе (баккизе, рехизе)",
"en": "to listen; to pay attention"
},
{
"av": "хӏанчӏазул кучӏдузухъ гӏин базе",
"en": "to listen to birdsong"
},
{
"av": "гӏин ккун бачине",
"en": "to pull the ears"
},
{
"av": "гӏин кьуризе",
"en": "to pull someone's ear (scold)"
},
{
"av": "гӏин кьурун мацӏ къватӏибе рехулеб жо",
"en": "twist its ear and it sticks out its tongue",
"labels": [
"riddle"
],
"comment": "'nartil chirakh' kerosene lamp"
},
{
"av": "гӏин кьурун рехизе",
"en": "squander; throw to the wind",
"comment": "e.g., to drink away"
},
{
"av": "гӏин чӏвазе (чӏван чӏезе)",
"en": "to put an ear to; to listen closely"
},
{
"av": "гӏин-гӏинго багӏарлъана",
"en": "even his/her ears turned red"
},
{
"av": "гӏинда нахъа зар базе",
"en": "to hit behind the ear with a fist"
},
{
"av": "гӏинда нахъа хъатги чӏван, гӏенеккун чӏана",
"en": "He listened with his hand behind his ear.",
"comment": "so that [he] hears"
},
{
"av": "гӏинда (гӏинзуниб) тӏала бана",
"en": "it buzzed in the ears"
},
{
"av": "цо гьаракь гӏинда чӏвана",
"en": "some voice was heard"
},
{
"av": "гӏинтӏа бакӏав (къарав)",
"en": "hard of hearing; deaf-eared"
},
{
"av": "гӏинтӏа бакӏлъун (къан) вуго дов",
"en": "he is hard of hearing; he is somewhat deaf; he hears poorly"
},
{
"av": "гӏинтӏа тӏагъур базабизе",
"en": "to pull a papakha over the ear",
"comment": "it was considered a matter of honor for a highlander"
},
{
"av": "гӏинтӏа цӏодорав",
"en": "with a keen ear"
},
{
"av": "гӏинтӏе щуризе",
"en": "whisper in one's ear; whisper"
},
{
"av": "гӏиналда рагӏаралдаса бералда бихьараб лъикӏ",
"en": "better to see with eyes than hear with ears",
"labels": [
"proverb"
]
},
{
"av": "гӏинзулъ жо базе",
"en": "to slap someone on the ear"
},
{
"av": "гӏинзукь чӏезе",
"en": "stand where it is audible; stand where one can be heard",
"comment": "lit. under the ear"
},
{
"av": "гӏинзуниб салахӏ цӏалулеб буго",
"en": "ringing in the ears"
},
{
"av": "гӏинзуниб хӏебецӏ букарулеб буго",
"en": "itching in the ear from pus"
},
{
"av": "гӏинзунибе тӏезе",
"en": "to read aloud",
"labels": [
"bookish"
],
"comment": "e.g. Quran; lit. to pour into the ear"
},
{
"av": "цояб гӏинзунибе ани, цогидаб гӏинзуниса къватӏибе бачӏуна",
"en": "in one ear in, out the other",
"labels": [
"saying"
],
"comment": "about one who is disobedient"
},
{
"av": "гӏундул гъуцӏизаризе",
"en": "to prick up one's ears; to become alert"
},
{
"av": "гӏундул рорлъизе",
"en": "to pierce ears",
"comment": "for earrings"
},
{
"av": "гӏундул ругеб тӏагъур",
"en": "ushanka (fur hat)"
},
{
"av": "гӏундул гьечӏеб",
"en": "earless"
},
{
"av": "гӏин борлъараб капекги кьеларо",
"en": "won't give even a kopek with a hole",
"comment": "lit.; in the past, jewelers soldered loops to small coins, and women wore them on their chests as jewelry; with a hole in the loop"
},
{
"av": "гӏинда нахъе щун буго досул кӏал",
"en": "he is grinning from ear to ear",
"comment": "refers to a broad smile of joy or satisfaction"
},
{
"av": "гӏинтӏе квачӏ бегьизе чӏечӏо",
"en": "refused in no way; wouldn't let [him/her] get close; not at all",
"comment": "lit. did not allow touching the ears with a paw"
},
{
"av": "тӏоргъол гӏундул",
"en": "ear flaps of a hat"
},
{
"av": "гӏундул къокъаб бацӏ",
"en": "crop-eared wolf",
"labels": [
"poetic",
"idiom"
],
"comment": "epithet of the hero"
},
{
"av": "ГӀодугеян абе дир эбелалда, ГӀададани хвечӏин гӏундул къокъаб бацӏ!",
"en": "Tell my mother not to weep; the crop-eared wolf did not die in vain!",
"labels": [
"folklore"
]
},
{
"av": "къададаги гӏундул руго, гӏалахалдаги берал руго",
"en": "walls have ears, and the field has eyes",
"labels": [
"proverb"
]
}
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "гӏиндамес",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏиндамес"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "гӏиндамес бакъвазабизе",
"en": "to split one's ears (with a scream, noise); to drone in someone's ears"
},
{
"av": "гӏиндамес бакъвазабизе",
"en": "to tire with tales; to confuse; to bamboozle"
}
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏинзукъаб",
"stress": 3,
"stem": "гӏинзукъа",
"forms": [
"гӏинзукъаб"
],
"gender_forms": [
"гӏинзукъаб",
"гӏинзукъав",
"гӏинзукъай"
],
"senses": [
{
"text": "deaf; hard of hearing",
"examples": [
{
"av": "гӏинзукъав херав",
"en": "deaf old man"
}
]
}
],
"pos": "adjective",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏинзукълъи",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинзукълъи",
"гӏинзукълъиялъ",
"гӏинзукълъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"verb"
],
"masdarfrom": "гӏинзукълъизе"
},
{
"text": "deafness",
"examples": [
{
"av": "гӏинзукълъи бачӏун буго",
"en": "I suffer from deafness"
}
]
}
],
"pos": "verb",
"form": "masdar"
}
{
"word": "гӏинзукълъизе",
"stress": 3,
"stem": "гӏинзукълъ",
"forms": [
"гӏинзукълъизе",
"гӏинзукълъула",
"гӏинзукълъила",
"гӏинзукълъана",
"гӏинзукълъе"
],
"senses": [
{
"text": "to become deaf; to go deaf",
"examples": [
{
"av": "тӏохтӏаса гъоркье йортаралдаса гӏинзукълъана дой",
"en": "she went deaf after falling from the roof"
}
]
}
],
"pos": "verb",
"form": "infinitive"
}
{
"word": "гӏинзул",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинзул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "гӏин",
"comment": "genitive case"
},
{
"text": "aural; of the ear",
"examples": [
{
"av": "гӏинзул пардав",
"en": "eardrum",
"labels": [
"anatomy"
]
},
{
"av": "гӏинзул тӏарс",
"en": "auricle; pinna"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏин",
"kind": "from"
}
],
"pos": "noun",
"form": "genitive"
}
{
"word": "гӏинккунбач",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинккунбач",
"гӏинккунбачица",
"гӏинккунбачил"
],
"senses": [
{
"text": "dawdler; mumbler; slowcoach",
"comment": "lit. the one who can be pulled by the ears"
}
],
"pos": "adjective",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏинкъаб",
"stress": 3,
"stem": "гӏинкъа",
"forms": [
"гӏинкъаб",
"ГӀинкъав",
"ГӀинкъас",
"ГӀинкъасул",
"ГӀинкъай",
"ГӀинкъалъ",
"ГӀинкъалъул"
],
"gender_forms": [
"гӏинкъаб",
"гӏинкъав",
"гӏинкъай"
],
"senses": [
{
"text": "deaf; hard of hearing",
"examples": [
{
"av": "гӏинкъай кӏодо",
"en": "deaf old woman"
},
{
"av": "гӏинкъаб гъвала",
"en": "deaf as a post; stone deaf",
"labels": [
"contemptuous"
],
"comment": "lit. a small goat"
}
]
},
{
"text": "Inca",
"precomment": "capital letter \"ГӀ\"",
"comment": "masculine proper noun",
"forms": [
"ГӀинкъав",
"ГӀинкъас",
"ГӀинкъасул"
]
},
{
"text": "Inca",
"precomment": "capital letter \"ГӀ\"",
"comment": "feminine proper noun",
"forms": [
"ГӀинкъай",
"ГӀинкъалъ",
"ГӀинкъалъул"
]
}
],
"pos": "adjective",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏинкъвар",
"stress": 8,
"forms": [
"гӏинкъвар",
"гӏинкъварица",
"гӏинкъварил",
"гӏинкъварал"
],
"senses": [
{
"text": "hard of hearing; a deaf person",
"labels": [
"colloquial",
"contemptuous"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏинкъуч",
"kind": "see"
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "гӏинкъго",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинкъго"
],
"senses": [
{
"text": "deaf; in a deaf state",
"labels": [
"adverb"
],
"examples": [
{
"av": "гӏинкъго хутӏизе",
"en": "remain deaf"
}
]
}
],
"pos": "adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏинкълъи",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинкълъи",
"гӏинкълъиялъ",
"гӏинкълъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"verb"
],
"masdarfrom": "гӏинкълъизе"
}
],
"pos": "verb",
"form": "masdar"
}
{
"word": "гӏинкълъи",
"stress": 9,
"forms": [
"гӏинкълъи",
"гӏинкълъиялъ",
"гӏинкълъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "deafness"
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "гӏинкълъизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинкълъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"causative",
"verb"
],
"masdarforceto": "гӏинкълъизабизе"
}
],
"pos": "verb",
"form": "masdar"
}
{
"word": "гӏинкълъизабизе",
"stress": 3,
"stem": "гӏинкълъизаб",
"forms": [
"гӏинкълъизабизе",
"гӏинкълъизабула",
"гӏинкълъизабила",
"гӏинкълъизабуна",
"гӏинкълъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "to deafen; to deprive of hearing",
"labels": [
"causative"
],
"examples": [
{
"av": "гӏарадабазул гъугъадиялъ гӏинкълъизавуна рагъухъан",
"en": "the roar of the artillery salvo deafened the soldier"
}
]
}
],
"pos": "verb",
"form": "causative"
}
{
"word": "гӏинкълъизе",
"stress": 3,
"stem": "гӏинкълъ",
"forms": [
"гӏинкълъизе",
"гӏинкълъула",
"гӏинкълъила",
"гӏинкълъана",
"гӏинкълъе"
],
"senses": [
{
"text": "(to) go deaf; become hard of hearing; lose hearing",
"examples": [
{
"av": "гьале гьанже канлъукълъунги вуго, гӏинкълъунги вуго, дир вас, дун",
"en": "now, my son, both my sight has failed and I have lost my hearing"
}
]
}
],
"pos": "verb",
"form": "infinitive"
}
{
"word": "гӏинкъуч",
"stress": 7,
"forms": [
"гӏинкъуч",
"гӏинкъучица",
"гӏинкъучил",
"гӏинкъучал"
],
"senses": [
{
"text": "hard of hearing; deaf person",
"labels": [
"contemptuous"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏинкъвар",
"kind": "see"
}
],
"pos": "adjective",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏинлъир",
"stress": 7,
"forms": [
"гӏинлъир",
"гӏинлъиралъ",
"гӏинлъиралъул",
"гӏинлъирал"
],
"senses": [
{
"text": "ear of grain; spike",
"labels": [
"dialectal"
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "гӏинтӏами",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинтӏами"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"verb"
],
"masdarfrom": "гӏинтӏамизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏенекки",
"kind": "see"
}
],
"pos": "verb",
"form": "masdar"
}
{
"word": "гӏинтӏамизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинтӏамизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"causative",
"verb"
],
"masdarforceto": "гӏинтӏамизабизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏенеккизаби",
"kind": "see"
}
],
"pos": "verb",
"form": "masdar"
}
{
"word": "гӏинтӏамизабизе",
"stress": 3,
"stem": "гӏинтӏамизаб",
"forms": [
"гӏинтӏамизабизе",
"гӏинтӏамизабула",
"гӏинтӏамизабила",
"гӏинтӏамизабуна",
"гӏинтӏамизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"causative"
],
"forceto": "гӏинтӏамизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏинтӏамизе",
"kind": "from"
},
{
"target": "гӏенеккизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "verb",
"form": "causative"
}
{
"word": "гӏинтӏамизе",
"stress": 3,
"stem": "гӏинтӏам",
"forms": [
"гӏинтӏамизе",
"гӏинтӏамула",
"гӏинтӏамила",
"гӏинтӏамуна",
"гӏинтӏаме"
],
"senses": [
{
"text": "(to) listen; to hear someone/something",
"examples": [
{
"av": "вагӏзаялъулъ гӏинтӏамизе",
"en": "listen to a sermon"
},
{
"av": "кочӏохъ гӏинтӏамун руго лъимал",
"en": "the children are listening to the song"
},
{
"av": "лъикӏго гӏинтӏамун чӏана",
"en": "listened with interest"
},
{
"av": "дир рагӏабазухъ гӏинтӏаме",
"en": "listen to my words"
}
]
},
{
"text": "obey; listen to someone/something",
"examples": [
{
"av": "инсухъ гӏинтӏамизе",
"en": "to listen to one's father"
},
{
"av": "цӏикӏкӏаразухъ гӏинтӏаме нужеца",
"en": "obey your elders"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏенеккизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "verb",
"form": "infinitive"
}
{
"word": "гӏинтӏахер",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинтӏахер",
"гӏинтӏахералъ",
"гӏинтӏахералъул"
],
"senses": [
{
"text": "priming powder; powder pulp",
"labels": [
"archaic"
],
"examples": [
{
"av": "туманкӏул гӏинтӏахер балеб бакӏ",
"en": "priming of a flintlock",
"comment": "rifles; guns"
}
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "гӏинтӏацӏодор",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинтӏацӏодор",
"гӏинтӏацӏодорица",
"гӏинтӏацӏодорил"
],
"senses": [
{
"text": "one with acute, sensitive hearing",
"labels": [
"colloquial"
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "гӏинтӏацӏодорлъи",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинтӏацӏодорлъи",
"гӏинтӏацӏодорлъиялъ",
"гӏинтӏацӏодорлъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "acuteness of hearing; auditory sensitivity"
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "гӏинтӏи",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинтӏи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"verb"
],
"masdarfrom": "гӏинтӏизе"
}
],
"pos": "verb",
"form": "masdar"
}
{
"word": "гӏинтӏи",
"stress": 7,
"stem": "гӏинтӏ",
"forms": [
"гӏинтӏи",
"гӏинтӏиялъ",
"гӏинтӏиялъул",
"гӏинтӏидул",
"гӏинтӏул"
],
"senses": [
{
"text": "rosehip; wild rose",
"examples": [
{
"av": "гӏинтӏи тӏегьан буго",
"en": "the rosehip blooms"
},
{
"av": "гӏинтӏдул заз",
"en": "rosehip thorns"
},
{
"av": "гӏинтӏдул тӏегь",
"en": "rosehip flower"
},
{
"av": "гӏинтӏидул хьуялда гъоркь гъапулъун вукӏана вехь",
"en": "the shepherd dozed under a wild rose bush"
}
]
},
{
"text": "rose hips",
"examples": [
{
"av": "гӏинтӏи бакӏаризе (бетӏизе)",
"en": "gathering rosehip berries"
},
{
"av": "гӏинтӏи гьализабизе",
"en": "to brew rosehip berries",
"comment": "for tea"
},
{
"av": "гӏинтӏдул чай",
"en": "rosehip berry tea"
}
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "гӏинтӏизе",
"stress": 3,
"stem": "гӏинтӏ",
"forms": [
"гӏинтӏизе",
"гӏинтӏула",
"гӏинтӏила",
"гӏинтӏана",
"гӏинтӏе"
],
"senses": [
{
"text": "to turn; to twist",
"comment": "e.g., a bull in a furrow",
"examples": [
{
"av": "оц гӏинтӏизе",
"en": "turn the bull (idiom: to change one's mind/opinion)"
},
{
"av": "гьеб оц гьанибехун гӏинтӏе!",
"en": "bring that bull over here!"
},
{
"av": "гӏинтӏизе кӏолареб",
"en": "untamable; indomitable"
}
]
}
],
"pos": "verb",
"form": "infinitive"
}
{
"word": "гӏинчӏи",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинчӏи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"verb",
"dialectal"
],
"masdarfrom": "гӏинчӏизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "рагӏи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "verb",
"form": "masdar"
}
{
"word": "гӏинчӏизе",
"stress": 3,
"stem": "гӏинчӏ",
"forms": [
"гӏинчӏизе",
"гӏинчӏула",
"гӏинчӏила",
"гӏинчӏана",
"гӏинчӏе"
],
"senses": [
{
"text": "to hear",
"labels": [
"dialectal"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "рагӏизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "verb",
"form": "infinitive"
}
{
"word": "гӏинщ",
"forms": [
"гӏинщ",
"гӏинщалъ",
"гӏинщалъул",
"гӏинщал"
],
"senses": [
{
"text": "edge; rim; collar",
"examples": [
{
"av": "кӏазил гӏинщ",
"en": "edge of the scarf"
}
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "гӏин-квачӏ",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏин-квачӏ",
"гӏин-квачӏалъ",
"гӏин-квачӏалъул"
],
"senses": [
{
"text": "body organs",
"comment": "lit. ear and hand",
"labels": [
"collective noun"
],
"examples": [
{
"av": "гӏин-квачӏалда курхьин-кӏиликӏ базе",
"en": "to put on earrings and a bracelet"
}
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}