къо

{
  "word": "къо",
  "forms": [
    "къо",
    "къоялъ",
    "къойица",
    "къоялъул",
    "къойил",
    "къоял"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "gün",
      "examples": [
        {
          "av": "бащдаб къо",
          "tr": "öğle vakti; yarım gün"
        },
        {
          "av": "бертадул къо",
          "tr": "düğün günü"
        },
        {
          "av": "жакъасеб къо",
          "tr": "bugün"
        },
        {
          "av": "ихдалил къо",
          "tr": "bahar günü"
        },
        {
          "av": "къокъаб къо",
          "tr": "kısa gün"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏул къо",
          "tr": "çalışma günü"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏулареб къо",
          "tr": "tatil gün"
        },
        {
          "av": "цо къо",
          "tr": "bir gün"
        },
        {
          "av": "цо къо бачӏина",
          "tr": "gün gelecek"
        },
        {
          "av": "къо инабизе",
          "tr": "gün geçirmek, vakit öldürmek",
          "comment": "aylaklıkta"
        },
        {
          "av": "къо цӏазе",
          "tr": "gün tayin etmek; süreyi netleştirmek"
        },
        {
          "av": "къо гьоркьоб биччан",
          "tr": "günde aşırı"
        },
        {
          "av": "къо цӏабуцӏунеб буго",
          "tr": "gün uzuyor"
        },
        {
          "av": "нахъисеб къоялъ",
          "tr": "ertesi gün"
        },
        {
          "av": "тӏубараб къоялъ",
          "tr": "tüm gün, bütün gün"
        },
        {
          "av": "цо къоялъ",
          "tr": "bir günde; bir gün, günün birinde"
        },
        {
          "av": "щибаб къоялъ",
          "tr": "her gün"
        },
        {
          "av": "къоялдаса къоялде",
          "tr": "her gün, günden güne"
        },
        {
          "av": "кӏочонарел къоял",
          "tr": "unutulmaz günler"
        },
        {
          "av": "халатал къоял",
          "tr": "uzun günler"
        },
        {
          "av": "гьал къоязда",
          "tr": "bu günlerde"
        },
        {
          "av": "къо радал букӏаго",
          "tr": "vakit geçmeden",
          "comment": "kelimenin tam anlamıyla henüz sabahken"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "çalışma günü; yevmiye",
      "labels": [
        "mecaz anlamda"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "дозие къойихъ лъикӏ жо щолеб буго",
          "tr": "çalışma günü için iyi ödeme alıyorlar"
        },
        {
          "av": "къойитӏа долъие анцӏго куй щвана",
          "tr": "yevmiye karşılığı on koç aldı"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "gün",
      "comment": "bayram anlamında",
      "examples": [
        {
          "av": "Бергьенлъиялъул къо",
          "tr": "Zafer Günü"
        },
        {
          "av": "ччугӏихъанасул къо",
          "tr": "balıkçı günü"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "günler, hayat",
      "labels": [
        "mecaz anlamda"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "лъикӏаб къо бихьаги дуда",
          "tr": "hayatın mutlu olsun"
        },
        {
          "av": "рос вугеб къоялда къо релълъунаро",
          "tr": "kocayla yaşamak, onsuz yaşama benzemez"
        },
        {
          "av": "букӏинчӏесде къо бачӏани, къадги чирахъ рекӏуна",
          "tr": "yoksul kişi bolluk günlerine kavuşursa, gündüz bile lamba yakar",
          "labels": [
            "atasözü"
          ]
        }
      ]
    },
    {
      "text": "zorluk; bela; sıkıntı",
      "labels": [
        "mecaz anlamda"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "къо бихьизе",
          "tr": "zorluklara göğüs germek"
        },
        {
          "av": "гӏемер къо бихьана гъосда",
          "tr": "o pek çok zorluk gördü"
        },
        {
          "av": "къо бихьичӏого щибниги лъугьунаро",
          "tr": "zorluk çekilmeden hiçbir şey başarılamaz"
        },
        {
          "av": "бихьараб къоги кирилъун хъван батаги, квараб мучариги садакъалъун батаги",
          "tr": "[Yolculukta] çektiğin zorluklar için [Allah] sana mükafat versin, yediğin o ekmekleri de Kendinden bir sadaka kessin",
          "labels": [
            "atasözü"
          ]
        },
        {
          "av": "къо рехизе",
          "tr": "teslim olmak, vazgeçmek, sınavı verememek; güçlükler karşısında başarısız olmak"
        },
        {
          "av": "къо хӏехьезе",
          "tr": "dayanıklılık göstermek; sınavı kazanmak; zorluklardan geçmek"
        },
        {
          "av": "гьудул къо ккедал лъала",
          "tr": "dost felakette belli olur",
          "labels": [
            "atasözü"
          ]
        }
      ]
    },
    {
      "text": "haysiyet, şeref",
      "labels": [
        "mecaz anlamda"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "инсул къоялда чӏа",
          "tr": "babana layık bir evlat ol"
        },
        {
          "av": "къо гӏодобегӏанлъиларо",
          "tr": "şereften bir şey eksilmez"
        },
        {
          "av": "къо бахараб заман",
          "tr": "kuşluk vakti, geç sabah"
        },
        {
          "av": "къо бигъине",
          "tr": "sorunlarla karşılaşmak"
        },
        {
          "av": "къо битӏаги!",
          "tr": "mutluluklar!; bol şans!"
        },
        {
          "av": "къо лъикӏ гьабизе",
          "tr": "biriyle vedalaşmak"
        },
        {
          "av": "къо щварав чи",
          "tr": "ölüme mahkûm kişi"
        },
        {
          "av": "огь бухӏаяб къо!",
          "tr": "ah, bu gün yansın!"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "isim",
  "form": "yalın durum"
}