{
"word": "къвагъ",
"forms": [
"къвагъ",
"къвагъалъ",
"къвагъалъул"
],
"senses": [
{
"text": "cızbız; kavurga; kavurma tortusu"
}
],
"see_also": [
{
"target": "къвакӏ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къвагъи",
"stress": 4,
"forms": [
"къвагъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "къвагъизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "къвагъизаби",
"stress": 4,
"forms": [
"къвагъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "къвагъизабизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "къвагъизабизе",
"stress": 4,
"stem": "къвагъизаб",
"forms": [
"къвагъизабизе",
"къвагъизабула",
"къвагъизабила",
"къвагъизабуна",
"къвагъизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"ettirgen çatı"
],
"forceto": "къвагъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "къвагъизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "къвагъизе",
"stress": 4,
"stem": "къвагъ",
"forms": [
"къвагъизе",
"къвагъула",
"къвагъила",
"къвагъана",
"къвагъе"
],
"senses": [
{
"text": "kızartmak, kavurmak"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "къвагьдей",
"stress": 8,
"forms": [
"къвагьдей"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"fiil"
],
"masdarfrom": "кьвагьдезе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "къвакеро",
"stress": 6,
"stem": "къвакер",
"forms": [
"къвакеро",
"къвакероялъ",
"къвакероялъул",
"къвакеродул",
"къвакераби"
],
"senses": [
{
"text": "fare kapanı",
"examples": [
{
"av": "къвакерда базе мугь гьечӏо досул къавулъ",
"tr": "evinde fare kapanına takacak bir tek tanesi bile yok",
"comment": "fakirlik hakkında"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къваки",
"stress": 4,
"forms": [
"къваки"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "къвакизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "къвакизе",
"stress": 4,
"stem": "къвак",
"forms": [
"къвакизе",
"къвакула",
"къвакила",
"къвакана",
"къваке"
],
"senses": [
{
"text": "göz kırpmak",
"examples": [
{
"av": "бер къвакизе",
"tr": "göz kırpmak",
"comment": "kelm. göz kırpmak"
},
{
"av": "дов цо берцинай ясалде къвакана",
"tr": "bir güzele göz kırptı"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "къвакъвади",
"stress": 4,
"forms": [
"къвакъвади",
"къвакъвадиялъ",
"къвакъвадиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"fiil"
],
"masdarfrom": "къвакъвадизе"
},
{
"text": "gıdaklama",
"examples": [
{
"av": "гӏанкъуязул къвакъвадиялъ ворчӏизавуна дун",
"tr": "tavukların gıdaklaması beni uyandırdı"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "къвакъвадизаби",
"stress": 4,
"forms": [
"къвакъвадизаби"
],
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"see_also": [
{
"target": "къвакъвадизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "къвакъвадизабизе",
"stress": 4,
"stem": "къвакъвадизаб",
"forms": [
"къвакъвадизабизе",
"къвакъвадизабула",
"къвакъвадизабила",
"къвакъвадизабуна",
"къвакъвадизабе"
],
"senses": [
{
"forceto": "къвакъвадизе",
"labels": [
"ettirgen çatı",
"sıklık bildiren biçim"
],
"examples": [
{
"av": "зурма къвакъвадизабизе",
"tr": "zurna çalmak"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "къвакъвадизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "къвакъвадизе",
"stress": 4,
"stem": "къвакъвад",
"forms": [
"къвакъвадизе",
"къвакъвадула",
"къвакъвадила",
"къвакъвадана",
"къвакъваде"
],
"senses": [
{
"text": "gıdaklamak",
"labels": [
"sıklık bildiren biçim"
],
"examples": [
{
"av": "гӏанкӏу къвакъвадулеб буго",
"tr": "tavuk gıdaklıyor"
},
{
"av": "ГӀанкӏу къвакъвадаги дур къайиялда, Къоролай гурони дуе щоларин",
"tr": "Bırak evinde tavuk gıdaklasın, Sana ancak dul kadın kalsın",
"labels": [
"folklor"
]
},
{
"av": "гӏемер къвакъвадулеб гӏанкӏудул ханал дагьал рукӏуна",
"tr": "tavuk ne kadar çok gıdaklarsa, o kadar az yumurtlar",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "нуж къвакъвадун, ниж къинлъарун",
"tr": "siz boş konuşuyorsunuz, biz ise çalışıyoruz",
"labels": [
"deyiş"
],
"comment": "kelimenin tam anlamıyla siz gıdaklıyorsunuz, biz yumurtluyoruz"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "sıklık bildiren biçim"
}
{
"word": "къвакӏ",
"forms": [
"къвакӏ",
"къвакӏалъ",
"къвакӏалъул"
],
"see_also": [
{
"target": "къвагъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къвакӏадго",
"stress": 4,
"forms": [
"къвакӏадго"
],
"senses": [
{
"text": "sağlam, sağlam durumda; sert, sert durumda",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "цӏер жеги къвакӏадго бугоан",
"tr": "buz henüz sağlamdı"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "къвакӏан",
"stress": 4,
"forms": [
"къвакӏан"
],
"senses": [
{
"text": "kıtır kıtır",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "къвакӏан бекун ана гъотӏол гӏаркьел",
"tr": "ağacın dalı çıtırtıyla kırıldı"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "къвакӏараб",
"stress": 4,
"stem": "къвакӏара",
"forms": [
"къвакӏараб"
],
"senses": [
{
"labels": [
"ortaç"
],
"participlefrom": "къвакӏизе",
"refwordnum": "2"
},
{
"text": "sağlam, sert",
"examples": [
{
"av": "къвакӏараб кагъат",
"tr": "dayanıklı kağıt"
}
]
},
{
"text": "sıkı; sert",
"examples": [
{
"av": "къвакӏараб гӏадлу",
"tr": "sıkı disiplin"
}
]
},
{
"text": "sert, yumuşak olmayan",
"examples": [
{
"av": "къвакӏараб бусен",
"tr": "sert yatak"
}
]
},
{
"text": "kuvvetli, keskin",
"examples": [
{
"av": "къвакӏараб тамахьо",
"tr": "sert tütün"
},
{
"av": "къвакӏараб чагъир",
"tr": "sert şarap"
}
]
},
{
"text": "sağlam, dayanıklı, kararlı, dış etkilerden etkilenmeyen; katı, kesin",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"examples": [
{
"av": "къвакӏараб жаваб",
"tr": "kesin cevap"
},
{
"av": "къвакӏарав чи",
"tr": "dayanıklı insan, metanetli kimse"
}
]
},
{
"text": "bayat; katı",
"comment": "ekmek için, ekmek hakkında",
"examples": [
{
"av": "къвакӏараб чед",
"tr": "bayat ekmek"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "къвакӏизе",
"kind": "from",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ortaç"
}
{
"word": "къвакӏи",
"stress": 4,
"forms": [
"къвакӏи",
"къвакӏиялъ",
"къвакӏиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "къвакӏизе"
},
{
"text": "sağlamlık, sertlik",
"examples": [
{
"av": "чармил къвакӏи",
"tr": "dökme demirin dayanıklılığı"
}
]
},
{
"text": "sertlik; katılık",
"examples": [
{
"av": "къануналъул къвакӏи",
"tr": "kanunun katılığı"
}
]
},
{
"text": "sağlamlık, dayanıklılık; keskinlik, acılık",
"examples": [
{
"av": "чогърол къвакӏи",
"tr": "şarabın sertliği"
}
]
},
{
"text": "sağlamlık, dayanıklılık; kararlılık",
"labels": [
"mecaz anlamda"
]
},
{
"text": "katılık; kalpsizlik",
"examples": [
{
"av": "чадил къвакӏи",
"tr": "ekmeğin bayatlığı"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "къвакӏизаби",
"stress": 4,
"forms": [
"къвакӏизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "къвакӏизабизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "къвакӏизабизе",
"stress": 4,
"stem": "къвакӏизаб",
"forms": [
"къвакӏизабизе",
"къвакӏизабула",
"къвакӏизабила",
"къвакӏизабуна",
"къвакӏизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"ettirgen çatı"
],
"forceto": "къвакӏизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "къвакӏизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "къвакӏизе",
"stress": 4,
"stem": "къвакӏ",
"forms": [
"къвакӏизе",
"къвакӏула",
"къвакӏила",
"къвакӏана",
"къвакӏе"
],
"senses": [
{
"text": "sertleşmek; katılaşmak; tutmak, pekişmek",
"examples": [
{
"av": "ракьул хъал къвакӏана",
"tr": "toprağın yüzeyi sertleşti"
},
{
"av": "цемент къвакӏизегӏан те",
"tr": "bırak, çimento donana kadar"
}
]
},
{
"text": "daha katı, sert olmak"
},
{
"text": "güçlenmek, sertleşmek, keskinleşmek"
},
{
"text": "sağlam, dayanıklı, kararlı hale gelmek",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"examples": [
{
"av": "къвакӏун чӏезе",
"tr": "dediğinde direnmek; karakterini korumak; pes etmemek"
}
]
},
{
"text": "bayatlamak; katılaşmak, kalpsizleşmek",
"examples": [
{
"av": "чед къвакӏун буго",
"tr": "ekmek bayatladı"
}
]
},
{
"text": "kızartmak",
"examples": [
{
"av": "тӏатӏи къвакӏизе",
"tr": "iç yağı eritmek"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "къвакӏулди",
"stress": 7,
"forms": [
"къвакӏулди",
"къвакӏулдица",
"къвакӏулдил"
],
"senses": [
{
"text": "geveze; boşboğaz",
"labels": [
"konuşma dili"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къвал",
"forms": [
"къвал",
"къвалалъ",
"къвалица",
"къвалалъул",
"къвалил",
"къвалал"
],
"senses": [
{
"text": "yük bağlamak için yün veya kenevirden ip",
"examples": [
{
"av": "гӏертӏил къвал",
"tr": "testiyi taşımak için ev yapımı uzun şerit"
}
]
},
{
"text": "kol (giysi)",
"examples": [
{
"av": "гужгатул къвал",
"tr": "beşmet kolu"
},
{
"av": "къвалал къокъаб гурде",
"tr": "kısa kollu gömlek (elbise)"
}
]
},
{
"text": "kolan; kemeri iyice sıkmak",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"examples": [
{
"av": "къвал къазе",
"tr": "kolanı sıkmak"
},
{
"av": "чол кьолол къвал къай",
"tr": "eyer kolanını sık"
},
{
"av": "къвал къазе",
"tr": "kemerini sıkmak; dayanıklılık göstermek, sınava dayanmak",
"labels": [
"mecaz anlamda"
]
}
]
},
{
"text": "kucaklaşma",
"examples": [
{
"av": "къвал базе",
"tr": "koynuna almak, kucaklamak, sarılmak"
},
{
"av": "долъ яцалда къвал бана",
"tr": "kız kardeşine sarıldı"
},
{
"av": "къвалал разе",
"tr": "kucaklaşmak"
},
{
"av": "цоцазда къвалалги ран рачӏунел рукӏана дол",
"tr": "sarmaş dolaş yürüyorlardı"
},
{
"av": "къвал цӏезе",
"tr": "kucak dolusu almak"
},
{
"av": "къвал цӏун хер бана эбелалъ бачие",
"tr": "anne buzağıya kucak dolusu saman verdi"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къвалаб",
"stress": 4,
"stem": "къвала",
"forms": [
"къвалаб"
],
"gender_forms": [
"къвалаб",
"къвалав",
"къвалай"
],
"senses": [
{
"text": "alaca, benekli",
"examples": [
{
"av": "къвалаб болъон",
"tr": "alacalı domuz"
},
{
"av": "къвалаб оц",
"tr": "alaca öküz"
}
]
},
{
"text": "alacalı, renk renk",
"labels": [
"ağız sözü"
],
"comment": "beyazlı siyahlı, siyah ve beyaz",
"examples": [
{
"av": "къвалал хьитал",
"tr": "siyah-beyaz renkli ayakkabı"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "къвалакь",
"stress": 6,
"forms": [
"къвалакь",
"къвалакье",
"къвалакьа",
"къвалакьан"
],
"senses": [
{
"text": "koltuk altında; koltuğunun altında",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "къвалакь ккун буго дос тӏагъур",
"tr": "şapkasını koltuğunun altında tutuyor"
},
{
"av": "къвалакь ккун тӏахьалгун вачӏана дов",
"tr": "koltuğunun altında kitaplarla geldi"
},
{
"av": "къвалакьа бахъана долъ цо бухьараб жо",
"tr": "koltuğunun altından bir çıkın çıkardı"
},
{
"av": "гурде къвалакьа чӏалхун буго",
"tr": "gömleğin kol altı sökülmüş"
},
{
"av": "къвалакье квер бегьизе",
"tr": "elini koltuğunun altına sokmak"
},
{
"av": "къвалакь ккуни микки бежулев",
"tr": "koltuğunun altında güvercin kızartacak olan",
"labels": [
"deyiş"
],
"comment": "yani tutkulu, ateşli; gücünün zirvesinde olan"
}
]
},
{
"text": "koyun koyuna; kucak kucağa; kol kola",
"examples": [
{
"av": "къвалакь ккун цо берцинай ясгун вуго ав сураталда",
"tr": "fotoğrafta bir güzel kadınla sarmaş dolaş [çekilmiş]"
},
{
"av": "къвалакь ккун лъадигун тирула дов",
"tr": "karısıyla kol kola geziniyor"
},
{
"av": "росасул къвалакь",
"tr": "kocasının kollarında"
},
{
"av": "къвалакье вачине",
"tr": "kollarına almak; kucaklamak"
},
{
"av": "инсуца вас къвалакье вачана",
"tr": "baba oğluna sarıldı"
},
{
"av": "къвалакье къазе",
"tr": "kucaklamak; sıkıca sarılmak"
},
{
"av": "лъилниги къвалакье кӏанцӏизе",
"tr": "birinin kucağına atılmak"
},
{
"av": "росасул къвалакьа яхъана дос лъади",
"tr": "başkasının karısını kocasının kollarından aldı"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "къвалакьбакӏ",
"stress": 6,
"forms": [
"къвалакьбакӏ",
"къвалакьбакӏалъ",
"къвалакьбакӏалъул",
"къвалакьбакӏал"
],
"senses": [
{
"text": "koltuk altı",
"examples": [
{
"av": "къвалакьбакӏалдаса рас бетӏизе",
"tr": "koltuk altı kıllarını yolmak"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къвалалгьечӏ",
"stress": 4,
"forms": [
"къвалалгьечӏ",
"къвалалгьечӏалъ",
"къвалалгьечӏалъул",
"къвалалгьечӏал"
],
"senses": [
{
"text": "elyaf dolgulu yelek",
"examples": [
{
"av": "къвалалгьечӏ мугъзада бана",
"tr": "sırtına dolgulu bir yelek geçirdi"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къвалзуниб",
"stress": 4,
"stem": "къвалзуни",
"forms": [
"къвалзуниб",
"къвалзунибе",
"къвалзуниса"
],
"senses": [
{
"text": "yenide, yene",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "кӏудил тӏингъил къвалзуниб цӏулакьо батана",
"tr": "büyük babanın kürkünün kolunda cevizler bulundu"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "къвали",
"stress": 4,
"stem": "къвал",
"forms": [
"къвали",
"къвалуца",
"къвалул"
],
"senses": [
{
"text": "ekin baldırı",
"labels": [
"botanik"
],
"comment": "beyaz çiçekli ve yenilebilir yumrulu yenilebilir ot",
"examples": [
{
"av": "къвали бухъизе",
"tr": "yabani kereviz yumrularını kazıp çıkarmak"
},
{
"av": "къвалул тӏин",
"tr": "ardıç otu gövdesi"
},
{
"av": "къвалутӏе ана ниж",
"tr": "avrasya baldıranı (ya da yabani kereviz vb. bitki) toplamak için gittik"
},
{
"av": "къвалулъ пурщаби",
"tr": "kaz otu dolgulu küçük hamur işleri"
},
{
"av": "къвали бухъулеб хур лъан буго",
"tr": "köygöçüren kazılabilecek bir tarlaya rastladı",
"labels": [
"deyiş"
],
"comment": "yani kolay kazanca alışmış"
}
]
},
{
"text": "patates",
"labels": [
"ağız sözü"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къвалхалат",
"stress": 4,
"forms": [
"къвалхалат",
"къвалхалаталъ",
"къвалхалаталъул",
"къвалхалатал"
],
"senses": [
{
"text": "dağlı koyun derisi kürk",
"comment": "uzun, bilekte daralan kollu"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къванща",
"stress": 7,
"stem": "къванщ",
"forms": [
"къванща",
"къванщаялъ",
"къванщица",
"къванщаялъул",
"къванщил",
"къунщби"
],
"senses": [
{
"text": "şakak; şakaklardaki saçlar",
"examples": [
{
"av": "кваранаб къванщялдаса тӏомги ччукӏизабун лъураб кӏудияб гӏужалъ гьасул гьумер сурукълъизабун бугоан",
"tr": "sağ şakağındaki derin yara izi yüzünü çirkinleştirdi"
},
{
"av": "къунщби хъахӏлъаниги",
"tr": "yaşlı olmasına rağmen",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla şakaklar bile ağarmış olsa"
},
{
"av": "Азалидул зангал ругел дир гӏанкӏил, Зайиткунал къунщби ругел дир гӏанкӏил",
"tr": "Benim küçük tavşanımın ipek botları var, Ve şakakları ipek ipliktendir",
"labels": [
"folklor"
]
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къванщил",
"stress": 7,
"forms": [
"къванщил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "къванща",
"comment": "ismin -in hâli"
}
],
"see_also": [
{
"target": "къванща",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "къваригӏараб",
"stress": 6,
"stem": "къваригӏара",
"forms": [
"къваригӏараб"
],
"senses": [
{
"labels": [
"ortaç"
],
"participlefrom": "къваригӏине"
},
{
"text": "gerekli, lazım",
"examples": [
{
"av": "къваригӏараб мехалъ",
"tr": "zamanında"
},
{
"av": "къваригӏарав чи",
"tr": "gereken kişi; doğru insan"
},
{
"av": "къваригӏарал кагътал",
"tr": "gerekli evrak"
},
{
"av": "дуе къваригӏараб щиб?",
"tr": "ne istiyorsun?; ne arzu ediyorsun?"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "къваригӏине",
"kind": "from"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ortaç"
}
{
"word": "къваригӏарабгӏан",
"stress": 6,
"forms": [
"къваригӏарабгӏан"
],
"senses": [
{
"text": "ne kadar gerekirse",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "дуе къваригӏарабгӏан кьела дица духъе гӏарац",
"tr": "ne kadar lazımsa, sana o kadar borç para vereceğim"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "къваригӏараб-кватӏаб",
"stress": 6,
"forms": [
"къваригӏараб-кватӏаб"
],
"see_also": [
{
"target": "къваригӏараб-тараб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "къваригӏараб-тараб",
"stress": 6,
"forms": [
"къваригӏараб-тараб"
],
"gender_forms": [
"къваригӏараб-тараб",
"къваригӏарав-тарав",
"къваригӏарай-тарай"
],
"senses": [
{
"text": "gerekli her şey; ihtiyaç duyan, ihtiyacı karşılayan",
"comment": "şu veya bu durumda",
"examples": [
{
"av": "къваригӏараб-тараб жо",
"tr": "gerekli olan şey; ihtiyaç duyulan şey; ihtiyacı karşılayan şey; gerekli olan her şey",
"comment": "şu veya bu durumda"
},
{
"av": "къваригӏараб-тараб жо цадахъ босе",
"tr": "lazım olan her şeyi yanına al"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "къваригӏел",
"stress": 6,
"forms": [
"къваригӏел",
"къваригӏелалъ",
"къваригӏелалъул",
"къваригӏелал"
],
"senses": [
{
"text": "ihtiyaç, lüzum, gereksinim",
"examples": [
{
"av": "къваригӏел ккезе",
"tr": "gerekli olmak, yaramak"
}
]
},
{
"text": "rica, dilekçe",
"examples": [
{
"av": "къваригӏел тӏубазе",
"tr": "isteği yerine getirmek"
}
]
},
{
"text": "dosya",
"examples": [
{
"av": "дур къваригӏел щиб букӏараб?",
"tr": "ne işin vardı?"
},
{
"av": "дурго къваригӏелалъищ, яги росдал къваригӏелалъищ вачӏарав?",
"tr": "kişisel bir iş için mi, yoksa köyün (cemaatin) işi için mi geldi?"
},
{
"av": "цо къваригӏелалъ шагьаралде ун вукӏана дун",
"tr": "bir iş için şehre gittim"
},
{
"av": "къваригӏел тӏубазе",
"tr": "bir meseleyi [olumlu] sonuçlandırmak"
}
]
},
{
"text": "doğal ihtiyaç",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"examples": [
{
"av": "къваригӏелалъ ине бегьилищ, мугӏалим?",
"tr": "öğretmenim, tuvalete çıkabilir miyim?"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къваригӏелгьечӏ",
"stress": 6,
"forms": [
"къваригӏелгьечӏ",
"къваригӏелгьечӏица",
"къваригӏелгьечӏил"
],
"senses": [
{
"text": "gereksiz insan; istenmeyen kişi"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къваригӏелгьечӏеб",
"stress": 6,
"stem": "къваригӏелгьечӏе",
"forms": [
"къваригӏелгьечӏеб"
],
"gender_forms": [
"къваригӏелгьечӏеб",
"къваригӏелгьечӏев",
"къваригӏелгьечӏей"
],
"senses": [
{
"text": "hoş olmayan, yakışıksız; kınanacak",
"examples": [
{
"av": "къваригӏелгьечӏеб рагӏи бицунге",
"tr": "ayıp sözler söylemeyin"
},
{
"av": "гьаб щиб дур рахъалъ рагӏулеб бугеб къваригӏелгьечӏеб хабар?",
"tr": "hakkında ne biçim çirkin söylentiler dolaşıyor?"
},
{
"av": "къваригӏелгьечӏел жал гьаризе",
"tr": "edepsizce davranmak",
"comment": "harfiyen yakışıksız şeyler yapmak"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "къваригӏин",
"stress": 6,
"forms": [
"къваригӏин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "къваригӏине"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "къваригӏине",
"stress": 6,
"stem": "къваригӏ",
"forms": [
"къваригӏине",
"къваригӏуна",
"къваригӏина",
"къваригӏана"
],
"senses": [
{
"text": "gerekli, lazım olmak; birine lazım olmak; bir şeye ihtiyacı olmak; bir şeye gereksinim duymak",
"examples": [
{
"av": "досие гӏарац къваригӏун буго",
"tr": "onun paraya ihtiyacı var"
},
{
"av": "херасе рахӏат къваригӏун буго",
"tr": "yaşlının huzura ihtiyacı var"
},
{
"av": "цӏад къваригӏун буго!",
"tr": "yağmur lazım!"
},
{
"av": "къваригӏун гьечӏо",
"tr": "gerek yok, gerekmez, boşuna"
},
{
"av": "къваригӏун гьечӏо дие гьезул сайигъатал",
"tr": "hediyeleri bana gerekmez"
},
{
"av": "досие къваригӏараб щиб?",
"tr": "ne istiyor?"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "къваригӏунареб",
"stress": 6,
"forms": [
"къваригӏунареб"
],
"senses": [
{
"labels": [
"ortaç"
],
"participlefrom": "къваригӏине"
},
{
"text": "gereksiz, değersiz",
"examples": [
{
"av": "къваригӏунареб босани, къваригӏунеб бичизе ккола",
"tr": "gereksiz şeyleri alırsın, lazım olanı satarsın",
"labels": [
"deyiş"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "къваригӏине",
"kind": "from"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ortaç"
}
{
"word": "къварид",
"stress": 6,
"forms": [
"къварид",
"къваридго"
],
"senses": [
{
"text": "dar, sıkışık",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "рокъоб къварид букӏана",
"tr": "odada yer darlığı vardı"
},
{
"av": "къварид гьабизе",
"tr": "daraltmak, darlaştırmak; dar, sıkı yapmak"
},
{
"av": "тӏажу къварид гьабизе",
"tr": "pantolonu daraltmak"
}
]
},
{
"text": "acıklı, üzgün bir şekilde, kederli",
"comment": "üzülmek; üzmek, keder vermek, üzüntü vermek",
"examples": [
{
"av": "къварид вукӏине",
"tr": "yas tutmak, kederlenmek, üzüntü içinde olmak"
},
{
"av": "васги хун къварид руго гъол",
"tr": "oğullarının ölümünden sonra yas tutuyorlar"
},
{
"av": "къварид гьавизе",
"tr": "keder; üzmek, üzülmek",
"comment": "birini"
},
{
"av": "бесдалав къварид гьавуге, къоролай къабихӏ гьаюге",
"tr": "yetimi üzme, dul kadını incitme",
"labels": [
"atasözü"
]
}
]
},
{
"text": "zor, zahmetli; zor durumda, sıkıntılı durumda",
"examples": [
{
"av": "магӏишат къварид буго гъозул",
"tr": "onların hayatı zor"
},
{
"av": "къварид гьабизе",
"tr": "zahmetli, ağır kılmak"
},
{
"av": "къварид гьабизе",
"tr": "incitmek"
},
{
"av": "эбелалъ лъимер къварид гьабуна",
"tr": "anne çocuğu üzdü"
},
{
"av": "бакӏ къварид гьабизе",
"tr": "sıkıştırmak"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "къваридаб",
"stress": 6,
"stem": "къварида",
"forms": [
"къваридаб"
],
"gender_forms": [
"къваридаб",
"къваридав",
"къваридай"
],
"senses": [
{
"text": "dar, sıkışık",
"examples": [
{
"av": "къваридаб къватӏ",
"tr": "dar sokak"
},
{
"av": "къваридал берал",
"tr": "çekik gözler"
},
{
"av": "берал къваридав чи",
"tr": "çekik gözlü kimse"
},
{
"av": "къваридал хьитал",
"tr": "dar ayakkabı"
}
]
},
{
"text": "üzüntülü, kederli, hüzünlü, kederli, mahzun",
"examples": [
{
"av": "къваридаб къо",
"tr": "hüzünlü gün"
},
{
"av": "къваридай эбел",
"tr": "üzgün anne"
}
]
},
{
"text": "zor, zahmetli, ağır",
"examples": [
{
"av": "къваридаб бетӏербахъи",
"tr": "zor yaşam",
"comment": "maddi sıkıntılar nedeniyle"
},
{
"av": "къваридаб гӏумру (яшав)",
"tr": "zor yaşam"
},
{
"av": "къваридаб хӏал",
"tr": "zor durum"
}
]
},
{
"text": "kaprisli, sinirli, kızgın; yabani",
"examples": [
{
"av": "къваридав чи вуго дов",
"tr": "o asosyal bir insan"
}
]
},
{
"text": "aşırı nüfuslu, kalabalık",
"examples": [
{
"av": "къваридаб бакӏ буго нижер гьаб",
"tr": "bölgemiz aşırı nüfusludur"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "къварилъахъди",
"stress": 6,
"forms": [
"къварилъахъди"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"fiil"
],
"masdarfrom": "къварилъахъдизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "къварилъахъдизаби",
"stress": 6,
"forms": [
"къварилъахъдизаби"
],
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"see_also": [
{
"target": "къварилъахъдизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "къварилъахъдизабизе",
"stress": 6,
"stem": "къварилъахъдизаб",
"forms": [
"къварилъахъдизабизе",
"къварилъахъдизабула",
"къварилъахъдизабила",
"къварилъахъдизабуна",
"къварилъахъдизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"ettirgen çatı",
"sıklık bildiren biçim"
],
"forceto": "къварилъахъдизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "къварилъахъдизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "къварилъахъдизе",
"stress": 6,
"stem": "къварилъахъд",
"forms": [
"къварилъахъдизе",
"къварилъахъдула",
"къварилъахъдила",
"къварилъахъдана",
"къварилъахъде"
],
"senses": [
{
"text": "üzülmek, kederlenmek, tasalanmak, dertlenmek, yas tutmak",
"labels": [
"sıklık bildiren biçim"
],
"examples": [
{
"av": "къварилъахъдизе лъугьана гъов",
"tr": "üzüldü, hüzünlendi"
}
]
},
{
"text": "ağlamak, sızlanmak, zırlamak",
"labels": [
"mecaz anlamda",
"konuşma dili"
],
"examples": [
{
"av": "бихьинчи къварилъахъдизе рекъараб гьечӏо",
"tr": "bir erkeğin zırlaması yakışık almaz"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "sıklık bildiren biçim"
}
{
"word": "къварилъи",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"stem": "къварилъ",
"forms": [
"къварилъи",
"къварилъиялъ",
"къварилъиялъул",
"къварилъаби"
],
"senses": [
{
"text": "dar yer, geçit, vadi",
"examples": [
{
"av": "Гендерил къварилъи",
"tr": "Gimrı Geçidi"
},
{
"av": "Гьеркӏдерил къварилъи",
"tr": "Arakan Geçidi"
}
]
},
{
"text": "boğaz",
"examples": [
{
"av": "Керчь къварилъи",
"tr": "Kerç Boğazı"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къварилъи",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"stem": "къварилъ",
"forms": [
"къварилъи",
"къварилъиялъ",
"къварилъиялъул",
"къварилъаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "къварилъизе"
},
{
"text": "darlık",
"examples": [
{
"av": "рукъалъул къварилъи",
"tr": "odanın darlığı"
}
]
},
{
"text": "rahatsızlık, güçlük, zor durum",
"examples": [
{
"av": "лъим гьечӏолъиялъул къварилъи букӏана нижее",
"tr": "su yokluğundan zorluklarımız vardı"
},
{
"av": "гӏатӏилъиялъул магӏна лъазе къварилъи бихьизе ккола",
"tr": "refahı değerlendirmek için zorluğu yaşamak gerekir",
"labels": [
"deyiş"
]
}
]
},
{
"text": "hüzün, keder; üzüntü; acı; dert, yas; mahrumiyet",
"examples": [
{
"av": "къварилъи бачахъизе",
"tr": "kederi dağıtmak",
"comment": "kelime b. kederi kovmak"
},
{
"av": "къварилъи бикьизе",
"tr": "acıyı paylaşmak"
},
{
"av": "къварилъи бихьизе",
"tr": "acıları, yoklukları yaşamak, atlatmak"
},
{
"av": "къварилъи чучизе",
"tr": "içini dökmek",
"comment": "birine; kelimenin tam anlamıyla kederi hafifletmek"
},
{
"av": "къварилъиялъ дида къан буго рачел",
"tr": "keder beni sardı"
},
{
"av": "къварилъиялда хадуб гӏатӏилъи камуларо",
"tr": "acıdan sonra sevinç de gelir",
"labels": [
"atasözü"
],
"comment": "geceden sonra gündüz gelir"
},
{
"av": "къварилъи тӏаса унгеги",
"tr": "dilerim keder seni es geçmesin",
"labels": [
"hakaret sözü",
"deyim"
]
}
]
},
{
"text": "rahatsızlık, sıkışıklık; baskı",
"examples": [
{
"av": "дица дуе къварилъи гьабиларо",
"tr": "sana rahatsızlık vermeyeceğim"
}
]
},
{
"text": "eksiklik, kıtlık",
"examples": [
{
"av": "цӏулал къварилъи буго гьаниб",
"tr": "burada odun kıtlığı hissediliyor",
"comment": "yakıt"
}
]
},
{
"text": "ölüm, vefat, mahvolma",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"comment": "yakın bir kişinin",
"examples": [
{
"av": "къварилъи ккун буго дозие",
"tr": "yakın bir insanı öldü; başlarına talihsizlik geldi",
"comment": "yakın birinin ölümü vesilesiyle"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "къварилъизаби",
"stress": 6,
"forms": [
"къварилъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "къварилъизабизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "къварилъизабизе",
"stress": 6,
"stem": "къварилъизаб",
"forms": [
"къварилъизабизе",
"къварилъизабула",
"къварилъизабила",
"къварилъизабуна",
"къварилъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "bir şeyi daraltmak; dar ve sıkı yapmak",
"labels": [
"ettirgen çatı"
]
},
{
"text": "üzmek, kederlendirmek"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "къварилъизе",
"stress": 6,
"stem": "къварилъ",
"forms": [
"къварилъизе",
"къварилъула",
"къварилъила",
"къварилъана",
"къварилъе"
],
"senses": [
{
"text": "daralmak, dar ve sıkı olmak",
"examples": [
{
"av": "гурде къварилъун буго",
"tr": "gömlek daraldı, dar geldi"
},
{
"av": "хьитал къварилъун руго",
"tr": "ayakkabı sıkıyor"
},
{
"av": "бакӏ къварилъизе",
"tr": "zulümle karşılaşmak",
"comment": "uzayda"
}
]
},
{
"text": "üzülmek, kederlenmek, hüzünlenmek",
"examples": [
{
"av": "мун къварилъизе ккараб жо гуро гьеб",
"tr": "bunun için üzülmene değmez"
},
{
"av": "къварилъуге, дир гьудул, роцӏарал къоялги рачӏинин чанги",
"tr": "üzülme dostum, daha nice aydınlık günler gelecek"
},
{
"av": "дуниял къварилъизе",
"tr": "bu dünyadan memnun olmamak"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "къварилъи-гӏатӏилъи",
"stress": 6,
"forms": [
"къварилъи-гӏатӏилъи",
"къварилъи-гӏатӏилъиялъ",
"къварилъи-гӏатӏилъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "keder ve sevinç",
"labels": [
"topluluk adı"
],
"examples": [
{
"av": "къварилъи-гӏатӏилъи бацӏцӏине",
"tr": "iyi ve kötü günde yardım etmek"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къваркьан",
"stress": 4,
"forms": [
"къваркьан"
],
"senses": [
{
"text": "çıtırtıyla, sesle",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "къваркьан бекизе",
"tr": "çatırdayarak kırmak"
},
{
"av": "кодоб букӏараб къалам дос ццим бахъун къваркьан бекана",
"tr": "sinirlenerek elinde tuttuğu kalemi çıt sesiyle kırdı"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "къваркьи",
"stress": 4,
"forms": [
"къваркьи",
"къваркьиялъ",
"къваркьиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "къваркьизе"
},
{
"text": "çatırtı",
"comment": "bir şeyin bozulması durumunda",
"examples": [
{
"av": "рекулел гӏаркьалабазул къваркьи бахъана",
"tr": "kırılan dalların çıtırtısı duyuldu"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "къваркьизе",
"stress": 4,
"stem": "къваркь",
"forms": [
"къваркьизе",
"къваркьула",
"къваркьила",
"къваркьана",
"къваркье"
],
"senses": [
{
"text": "çatırdatarak kırmak"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "къваркьиялда",
"stress": 4,
"forms": [
"къваркьиялда"
],
"senses": [
{
"text": "çatırtıyla; gürültüyle",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "бакъвараб тӏамахги къваркьиялда хӏатӏикь мерхьунаго унел рукӏана дол",
"tr": "ayakları altında kuru yaprakları çıtırdaya çıtırdaya yürüdüler"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "къвартӏа",
"stress": 8,
"forms": [
"къвартӏа",
"къвартӏаялъ",
"къвартӏаялъул",
"къвартӏаял"
],
"senses": [
{
"text": "demir ok ucu",
"labels": [
"eskimiş"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къварцӏ",
"forms": [
"къварцӏ",
"къварцӏалъ",
"къварцӏалъул",
"къварцӏал"
],
"senses": [
{
"text": "eyer kaşı",
"comment": "eyerle ilgili, eyer..."
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къварцӏи",
"stress": 4,
"forms": [
"къварцӏи",
"къварцӏиялъ",
"къварцӏиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "çatırtı",
"labels": [
"yansıma"
],
"examples": [
{
"av": "къукьмаххалъул къварцӏи бахъана",
"tr": "makas sesi duyuldu",
"comment": "bir şeyi keserken"
}
]
}
],
"pos": "ünlem",
"form": "—"
}
{
"word": "къварцӏиялда",
"stress": 4,
"forms": [
"къварцӏиялда"
],
"senses": [
{
"text": "çatırtıyla; sesle",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "къварцӏиялда кваналеб букӏана чоца гӏурччинаб хер",
"tr": "at kıtır kıtır yeşil otu yoluyordu"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "къвар-къвари",
"stress": 10,
"forms": [
"къвар-къвари",
"къвар-къвариялъ",
"къвар-къвариялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "къвар-къваризе"
},
{
"text": "hırıltı; mırıldanma",
"examples": [
{
"av": "чохьол къвар-къвари бахъана",
"tr": "karında gurultu duyuluyor"
}
]
},
{
"text": "hışırtı",
"examples": [
{
"av": "цӏияб гӏарцул къвар-къвари",
"tr": "yeni banknotların hışırtısı"
},
{
"av": "къвар-къвари лъугьараб кагъат",
"tr": "hışırtılı kağıt"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "къвар-къваризе",
"stress": 10,
"stem": "къвар-къвар",
"forms": [
"къвар-къваризе",
"къвар-къварула",
"къвар-къварила",
"къвар-къварана"
],
"senses": [
{
"text": "mırıldanmak; gürüldemek",
"comment": "karında"
},
{
"text": "hışırdamak"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "къвар-къвариялда",
"stress": 10,
"forms": [
"къвар-къвариялда"
],
"senses": [
{
"text": "hışırtıyla",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "къвар-къвариялда къватӏибе бахъана дос цӏияб гӏарцул анцӏго гъурущ",
"tr": "hışırtıyla yeni bir on rublelik banknot çıkardı"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "къватӏ",
"forms": [
"къватӏ",
"къватӏалъ",
"къватӏалъул",
"къватӏул",
"къватӏал"
],
"senses": [
{
"text": "sokak; cadde",
"examples": [
{
"av": "гьитӏинаб къватӏ",
"tr": "sokakçık"
},
{
"av": "гӏатӏидаб къватӏ",
"tr": "geniş cadde"
},
{
"av": "шагьаралъул къватӏ",
"tr": "şehir caddesi"
},
{
"av": "къватӏ къотӏизе",
"tr": "caddeden karşıya geçmek; sokağı geçmek"
},
{
"av": "къватӏ цӏун гӏадамал руго",
"tr": "sokak insan dolu"
},
{
"av": "къватӏал сверизе (тиризе)",
"tr": "sokaklarda sürünmek; sokaklarda boş gezinmek"
},
{
"av": "къватӏал гӏемер тирун гӏакълу щвеларо",
"tr": "sokaklarda sıkça sürtmekten akıl artmaz",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "къватӏал тирулеб тараш",
"tr": "sokak köpeği, evsiz yavru köpek"
},
{
"av": "къватӏал тирулеб тараш",
"tr": "serseri, gezgin",
"labels": [
"hakaret sözü",
"deyim"
]
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къватӏалмерхь",
"stress": 7,
"forms": [
"къватӏалмерхь",
"къватӏалмерхьица",
"къватӏалмерхьил"
],
"senses": [
{
"text": "aylak, serseri, tembel, haylaz",
"labels": [
"konuşma dili"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къватӏасохцер",
"stress": 7,
"forms": [
"къватӏасохцер",
"къватӏасохцералъ",
"къватӏасохцералъул"
],
"senses": [
{
"text": "acı hıyar",
"labels": [
"botanik"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къватӏиб",
"stress": 7,
"stem": "къватӏи",
"forms": [
"къватӏиб",
"къватӏибе",
"къватӏиса",
"къватӏисан"
],
"gender_forms": [
"къватӏиб",
"къватӏив",
"къватӏий"
],
"senses": [
{
"text": "ev dışında, kapalı alan dışında",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "къватӏиб хутӏизе",
"tr": "eve gelmemek",
"comment": "kelm. sokakta kalmak"
},
{
"av": "нолъ дозул гӏака къватӏиб хутӏун буго",
"tr": "dün gece inekleri eve gelmedi"
},
{
"av": "къватӏиб гӏазу балеб буго",
"tr": "dışarıda kar yağıyor"
},
{
"av": "къватӏиб квачан буго",
"tr": "dışarısı soğuk"
},
{
"av": "дун къватӏив вукӏана дол рачӏунаго",
"tr": "onlar yürürken ben dışarıdaydım"
},
{
"av": "къватӏибе ахӏизе",
"tr": "kovmak, dışarı atmak",
"labels": [
"ağız sözü"
]
},
{
"av": "гӏака бокьоса къватӏибе ахӏизе",
"tr": "ineği ahırdan çıkarmak",
"labels": [
"ağız sözü"
]
},
{
"av": "къватӏиве ахӏизе",
"tr": "kapı dışarı etmek; kapıyı göstermek",
"labels": [
"ağız sözü"
],
"comment": "kime"
},
{
"av": "чӏужу къватӏие ахӏизе",
"tr": "karısını kovmak, karısından boşanmak",
"labels": [
"ağız sözü"
]
},
{
"av": "къватӏибе бахъине",
"tr": "çıkmak"
},
{
"av": "къватӏиве вахъине кӏоларо досда",
"tr": "dışarı çıkamıyor"
},
{
"av": "дун къватӏиве кин вахъинев?",
"tr": "nasıl çıkabilirim?",
"comment": "yüz kızartıcı bir olaydan, utanç verici bir durumdan sonra"
},
{
"av": "къватӏире рахъине",
"tr": "sahneye çıkmak; konuşma yapmak",
"comment": "gösteriye"
},
{
"av": "къватӏиве вилълъине",
"tr": "çıkmak",
"comment": "biriyle birlikte"
},
{
"av": "къватӏиве вилълъа",
"tr": "sokağa çıkalım"
},
{
"av": "къватӏибе биччазе",
"tr": "dışarıya, sokağa salmak"
},
{
"av": "дос бече къватӏибе биччана",
"tr": "buzağıyı sokağa saldı"
},
{
"av": "къватӏибе биччазе",
"tr": "yayımlamak, çıkarmak"
},
{
"av": "къватӏиве виччазе",
"tr": "bir yerden dışarı salmak",
"comment": "birini"
},
{
"av": "къватӏиве виччазе",
"tr": "hapishaneden salıvermek",
"labels": [
"mecaz anlamda"
]
},
{
"av": "къватӏиве гъезе",
"tr": "kovmak, dışarı atmak; kapıyı göstermek; kapının önüne koymak",
"comment": "birine; harf. dışarı sürmek"
},
{
"av": "дица дов къватӏиве гъуна",
"tr": "ona kapıyı gösterdim"
},
{
"av": "къватӏибе гьурщизе",
"tr": "kalbini açmak; içini dökmek",
"comment": "kelm. dışarı sallamak"
},
{
"av": "къватӏибе ине",
"tr": "gitmek; çıkmak"
},
{
"av": "эмен къватӏиве ун вукӏана",
"tr": "baba sokağa çıktı"
},
{
"av": "къватӏибе лъугьине",
"tr": "dışarı çıkmak"
},
{
"av": "къватӏибе рехизе",
"tr": "atmak, fırlatıp atmak",
"comment": "herhangi bir şey"
},
{
"av": "къватӏиве реххизе",
"tr": "dışarı atmak",
"labels": [
"Rusçadaki karşılığı"
],
"comment": "birini merdivenlerden aşağı atmak"
},
{
"av": "къватӏире тӏамизе",
"tr": "sürgün etmek; ertelemek"
},
{
"av": "къватӏибе гордо",
"tr": "sokağa bakan pencere"
},
{
"av": "къватӏибе нух",
"tr": "çıkış"
},
{
"av": "къватӏибе нух бахъизе",
"tr": "çıkış yolu aramak"
},
{
"av": "къватӏиве ваккизе",
"tr": "dışarı bakmak; göz atmak"
},
{
"av": "къватӏибе загьирлъизе",
"tr": "tanınmış olmak, ünlü olmak"
},
{
"av": "къватӏибе рагӏизе",
"tr": "evdeki sırrı dışarı vermek"
},
{
"av": "рокъоса хабар къватӏибе рагӏизе тоге",
"tr": "evdeki sırrı dışarı verme"
},
{
"av": "Геда къватӏиве, Къурбан — жаниве",
"tr": "Geda çıkıyor, Kurban giriyor",
"labels": [
"deyiş"
],
"comment": "herkes pazardan, Nazar pazara"
},
{
"av": "къватӏиса хабар рокъобе босуге",
"tr": "sokak dedikodularını eve taşıma",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "къватӏисан хабар къотӏун хутӏана",
"tr": "enformasyon ablukasında kaldılar"
},
{
"av": "къватӏисан цо чӏинхъи чӏвана алда",
"tr": "dışarıda bir hışırtı duydu"
}
]
},
{
"text": "gurbette, yabancı tarafta; yabancı ülkede; yurt dışında",
"examples": [
{
"av": "къватӏив чӏезе",
"tr": "gurbette kalmak"
},
{
"av": "къватӏиве ккезе",
"tr": "gurbete düşmek"
},
{
"av": "къватӏиса бачӏараб къайи",
"tr": "yurt dışından gelen mal, ithal mal"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "къватӏибакӏ",
"stress": 7,
"forms": [
"къватӏибакӏ",
"къватӏибакӏалъ",
"къватӏибакӏалъул"
],
"senses": [
{
"text": "gurbet, yabancı diyar; yurtdışı",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla yabancı yer",
"examples": [
{
"av": "къватӏибакӏалъ ракӏ хинлъизабуларо",
"tr": "gurbet kalbi ısıtmaz",
"labels": [
"deyiş"
]
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къватӏибехун",
"stress": 7,
"forms": [
"къватӏибехун"
],
"gender_forms": [
"къватӏибехун",
"къватӏивехун",
"къватӏийехун"
],
"senses": [
{
"text": "dışarı, dışarıda",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "доба къватӏибехун буго нижер гӏанкӏуязул рукъ",
"tr": "orada dışarıda bizim kümesimiz var"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "къватӏибчӏвазаби",
"stress": 7,
"forms": [
"къватӏибчӏвазаби",
"къватӏибчӏвазабиялъ",
"къватӏибчӏвазабиялъул"
],
"gender_forms": [
"къватӏибчӏвазаби",
"къватӏивчӏвазаби",
"къватӏийчӏвазаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "къватӏибчӏвазабизе"
},
{
"text": "ifşa, açığa çıkarma"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "къватӏибчӏвазабизе",
"stress": 7,
"stem": "къватӏи(б)чӏвазаб",
"forms": [
"къватӏибчӏвазабизе",
"къватӏибчӏвазабула",
"къватӏибчӏвазабила",
"къватӏибчӏвазабуна",
"къватӏибчӏвазабе"
],
"gender_forms": [
"къватӏибчӏвазабизе",
"къватӏивчӏвазабизе",
"къватӏийчӏвазабизе"
],
"senses": [
{
"text": "ifşa etmek, açığa çıkarmak; ortaya çıkarmak, keşfetmek; ortaya koymak, ortaya çıkarmak; göstermek, ortaya koymak",
"examples": [
{
"av": "тушманасул макру къватӏибчӏвазабизе",
"tr": "düşmanın sinsi planını ortaya çıkarmak"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "къватӏибчӏвазе",
"stress": 7,
"stem": "къватӏибчӏва",
"forms": [
"къватӏибчӏвазе",
"къватӏибчӏвала",
"къватӏибчӏвана",
"къватӏибчӏвай"
],
"senses": [
{
"text": "açığa çıkmak; ifşa olmak; belli olmak",
"examples": [
{
"av": "долъул гӏамал къватӏибчӏвана",
"tr": "karakteri ortaya çıktı"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "къватӏибчӏвай",
"stress": 7,
"forms": [
"къватӏибчӏвай"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "къватӏибчӏвазе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "къватӏиракь",
"forms": [
"къватӏиракь",
"къватӏиракьалъ",
"къватӏиракьалъул"
],
"senses": [
{
"text": "gurbet, yabancı diyar, yabancı taraf"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къватӏисахун",
"stress": 7,
"forms": [
"къватӏисахун"
],
"senses": [
{
"text": "dışarıda, dışta",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "къватӏисахун къай нуцӏа",
"tr": "kapıyı dışarıdan kapat"
},
{
"av": "къватӏисахун къай нуцӏа",
"tr": "defol buradan",
"labels": [
"mecaz anlamda"
]
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "къватӏисеб",
"stem": "къватӏисе",
"forms": [
"къватӏисеб"
],
"gender_forms": [
"къватӏисеб",
"къватӏисев",
"къватӏисей"
],
"senses": [
{
"text": "dıştaki, harici, dış",
"examples": [
{
"av": "къватӏисеб политика",
"tr": "dış politika"
},
{
"av": "къватӏисеб рахъ",
"tr": "dış taraf"
}
]
},
{
"text": "yabancı, dış",
"examples": [
{
"av": "къватӏисел пачалихъал",
"tr": "yabancı devletler"
},
{
"av": "къватӏисел улкаби",
"tr": "yurtdışı ülkeleri"
},
{
"av": "къватӏисел ишазул министр",
"tr": "dışişleri bakanı"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "къватӏи-рокъоб",
"stress": 7,
"stem": "къватӏи-рокъо",
"forms": [
"къватӏи-рокъоб",
"къватӏи-рокъобе",
"къватӏи-рокъоса",
"къватӏи-рокъосан"
],
"gender_forms": [
"къватӏи-рокъоб",
"къватӏи-рокъов",
"къватӏи-рокъой"
],
"senses": [
{
"text": "evde, ev işlerinde",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "дозул къватӏи-рокъоб лъикӏго жо буго",
"tr": "durumları iyi"
},
{
"av": "къватӏи-рокъове вахъине",
"tr": "çıkmak"
},
{
"av": "унтарасда къватӏи-рокъове вахъине кӏолеб буго",
"tr": "hasta artık çıkabilir"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "къватӏул",
"stress": 7,
"forms": [
"къватӏул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "къватӏ",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "sokak, sokağa ait"
},
{
"examples": [
{
"av": "къватӏул бахӏри",
"tr": "serseri; aylak, tembel",
"labels": [
"hakaret sözü",
"deyim"
],
"comment": "kelimenin tam anlamıyla sokak köpeği"
},
{
"av": "къватӏул бахӏри гӏадин сверулев вукӏуна гьев",
"tr": "serseri gibi dolaşıyor"
},
{
"av": "къватӏул кӏал кӏудияб, мацӏ — халатаб",
"tr": "sokak ağızları büyük, dil uzun",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "къватӏул хабар",
"tr": "sokak dedikodusu"
},
{
"av": "къватӏул харбазул цӏадакье ккезе",
"tr": "dillerde olmak; sokak dedikodularına hedef olmak",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla dedikoduyla"
},
{
"av": "къватӏул ирга",
"tr": "nezle, soğuk algınlığı"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "къватӏ",
"kind": "from"
},
{
"target": "къватӏулаб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "къватӏулаб",
"stress": 7,
"stem": "къватӏула",
"forms": [
"къватӏулаб",
"къватӏулалъ",
"къватӏулалъул"
],
"senses": [
{
"text": "nezle, soğuk algınlığı",
"examples": [
{
"av": "къватӏулаб щун буго досде",
"tr": "onun nezlesi var, burnu akıyor"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къватӏулъажо",
"stress": 7,
"stem": "къватӏулъаж",
"forms": [
"къватӏулъажо",
"къватӏулъажоялъ",
"къватӏулъажоялъул",
"къватӏулъажал"
],
"senses": [
{
"text": "piç, buluntu çocuk; piç, gayrimeşru çocuk",
"examples": [
{
"av": "къватӏулъажо гьабун батарабила ханасул ахикь",
"tr": "hanın bahçesinde bir buluntu çocuk buldular",
"labels": [
"folklor"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "къватӏуш",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къватӏуш",
"stress": 7,
"forms": [
"къватӏуш",
"къватӏушалъ",
"къватӏушалъул",
"къватӏушал"
],
"senses": [
{
"text": "piç, buluntu çocuk; piç, gayrimeşru çocuk",
"examples": [
{
"av": "гьав къватӏушги лъица вачарав гьаниве?",
"tr": "bu soysuzu da buraya kim getirdi?"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "къватӏулъажо",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къватӏушмахӏав",
"stress": 7,
"forms": [
"къватӏушмахӏав"
],
"senses": [
{
"text": "piçe benzer, soysuz gibi",
"labels": [
"seyrek"
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "къватӏ-къватӏалда",
"stress": 4,
"stem": "къватӏ-къватӏалд",
"forms": [
"къватӏ-къватӏалда",
"къватӏ-къватӏалде"
],
"senses": [
{
"text": "tüm sokaklarda; her sokakta; her köşede",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "къватӏ-къватӏалда бицунеб букӏана гьезул",
"tr": "her köşede onlardan bahsediliyordu"
},
{
"av": "къватӏ-къватӏалда хабар щущазабизе",
"tr": "söylenti yaymak, dedikodu yapmak"
},
{
"av": "къватӏ-къватӏалде рахъун",
"tr": "bütün sokaklara çıkarak"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "къвахьи",
"stress": 4,
"forms": [
"къвахьи",
"къвахьиялъ",
"къвахьиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "hafif gümbürtü",
"comment": "sert bir cismin vuruş sesini yansıtma"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къвахьиялда",
"stress": 4,
"forms": [
"къвахьиялда"
],
"senses": [
{
"text": "hafif bir gürültüyle",
"labels": [
"zarf"
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "къвачӏа",
"stress": 7,
"stem": "къвачӏ",
"forms": [
"къвачӏа",
"къвачӏаялъ",
"къвачӏица",
"къвачӏаялъул",
"къвачӏил",
"къучӏби"
],
"senses": [
{
"text": "tulum; meşin tulum",
"examples": [
{
"av": "вехьасул къвачӏа",
"tr": "çoban çantası"
},
{
"av": "гьардухъанасул къвачӏа",
"tr": "dilenci heybesi"
},
{
"av": "лъугьинчӏеб къвачӏа",
"tr": "işlenmemiş deriden çanta"
},
{
"av": "къвачӏил кӏал",
"tr": "kesenin ağzı"
},
{
"av": "къвачӏиниб лъе гьаб гьан",
"tr": "bu eti torbaya koy"
},
{
"av": "къвачӏинибе базе",
"tr": "torbacığa dökmek"
},
{
"av": "къвачӏинибе бана дос тӏех",
"tr": "torbacığa kavut serpti"
},
{
"av": "къвачӏиниса бахъун бачӏана Басирица хӏан",
"tr": "Basir torbadan peynir çıkardı"
},
{
"av": "къвачӏа баччизе",
"tr": "gitmek, ayrılmak; tüymek",
"labels": [
"ironik anlamda",
"Rusçadaki karşılığı"
],
"comment": "harf. çuval taşımak"
},
{
"av": "къвачӏа чӏехьезе",
"tr": "anlatmak",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"comment": "bir şey hakkında"
},
{
"av": "къвачӏил кӏал бичизе",
"tr": "bir şey hakkında konuşmaya başlamak",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"comment": "bir şey; konuşmaya başlamak"
},
{
"av": "къвачӏил кӏал бухьине",
"tr": "bir şeyi ifşa etmemek; bir şeyi gizlemek",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"comment": "mec. torbanın ağzını bağlamak"
},
{
"av": "къвачӏил кӏал бухьунарев",
"tr": "uzun dilli; gevezelik etmeyi seven; gerekenden fazla her şeyi ifşa eden",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"comment": "harf. çuvalın ağzını bağlamayan"
},
{
"av": "къвачӏил кӏал кквезе",
"tr": "yalancı oruç tutmak",
"comment": "kelime oyunu"
},
{
"av": "къвачӏил уммат",
"tr": "yoksullar, fukara, dilenciler",
"comment": "küçümseme; hor görme"
},
{
"av": "гьабихъе бачӏунеб гьирда тӏад къвачӏги рекъараб жо бугилан абун буго гӏонкӏкӏоца",
"tr": "fare, değirmene getirilen çuvala deri torbanın da çok uygun olduğunu söylemiş",
"labels": [
"deyiş"
],
"comment": "dişleyecek bir şeyi olsun diye"
}
]
},
{
"text": "kutu, küçük kutu",
"comment": "pamuk"
},
{
"text": "Kvacha",
"precomment": "büyük harf 'Q'",
"comment": "erkek özel adı veya lakap"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къвачӏакӏутӏ",
"stress": 7,
"forms": [
"къвачӏакӏутӏ",
"къвачӏакӏутӏица",
"къвачӏакӏутӏил",
"къвачӏакӏутӏал"
],
"senses": [
{
"text": "ailedeki en küçük çocuk, sonbeşik",
"labels": [
"konuşma dili"
],
"comment": "kelimenin tam anlamıyla çuval sallayan",
"examples": [
{
"av": "къвачӏакӏутӏ вуго гьав нижер вац",
"tr": "bu kardeşimiz ailenin en küçük çocuğudur"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къвачӏачи",
"stress": 7,
"stem": "къвачӏач",
"forms": [
"къвачӏачи",
"къвачӏачияс",
"къвачӏачиясул",
"къвачӏачагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "çuvalcı; karaborsacı",
"labels": [
"konuşma dili"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "къвачӏилав",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къвачӏа-таргьа",
"stress": 7,
"forms": [
"къвачӏа-таргьа",
"къвачӏа-таргьаялъ",
"къвачӏа-таргьаялъул"
],
"senses": [
{
"text": "çuval ambalajı, çuval türü ambalaj",
"labels": [
"topluluk adı"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "къвачӏилав",
"stress": 7,
"stem": "къвачӏила",
"forms": [
"къвачӏилав",
"къвачӏилас",
"къвачӏиласул",
"къвачӏилал"
],
"senses": [
{
"text": "çuvalcı; karaborsacı",
"labels": [
"konuşma dili"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "къвачӏачи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}