{
"word": "uydu",
"stress": 3,
"forms": [
"спутник"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "нухлул гьалмагъ, нухцадахъ, гӏумруцадахъ",
"precomment": "yol arkadaşı",
"examples": [
{
"tr": "hayat arkadaşı",
"av": "рос"
}
]
},
{
"text": "спутник",
"labels": [
"astronomi"
],
"examples": [
{
"tr": "ay, dünyanın uydusudur",
"av": "моцӏ ракьалъул спутник ккола"
}
]
}
]
}
{
"word": "uydu; uydu devlet",
"stress": 7,
"forms": [
"сателлит"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "сателлит",
"comment": "планеталда цадахъ букӏунеб цӏва",
"labels": [
"astronomi terimi"
]
},
{
"text": "чияда варав, аслияв гурев чи; кумекчи, гьитӏинав хъулухъчи",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
}
]
}
{
"word": "uydurma",
"stress": 7,
"stem": "ИЗМЫШЛЕНИ",
"forms": [
"измышление"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "ургъун бахъи",
"precomment": "fiile göre uydurmak"
},
{
"text": "ургъун бахъараб жо, гьереси",
"precomment": "kurgu"
}
]
}
{
"word": "uydurma; hayali",
"stress": 2,
"forms": [
"выдуманный",
"выдуманная",
"выдуманное"
],
"senses": [
{
"text": "ургъун бахъараб; хиялалъ букӏинабураб; хӏакъикъаталда гьечӏеб",
"examples": [
{
"tr": "uydurma olay",
"av": "ургъун бахъараб лъугьа-бахъин"
}
]
}
]
}
{
"word": "uydurma; hayali",
"stress": 2,
"stem": "ВЫМЫШЛЕНН",
"forms": [
"вымышленный",
"вымышленная",
"вымышленное"
],
"senses": [
{
"text": "хиялияб; ургъун бахъараб; хӏакъикъаталда гьечӏеб",
"examples": [
{
"tr": "takma ad altında",
"av": "ургъун бахъараб цӏаралда гъоркь"
}
]
}
]
}
{
"word": "uydurma; icat",
"stress": 2,
"stem": "ВЫДУМК",
"forms": [
"выдумка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "ургъун бахъараб гьереси",
"precomment": "kurgu",
"examples": [
{
"tr": "bütün bunlar tamamen uydurma",
"av": "гьеб кинабго ургъун бахъараб гьереси буго"
}
]
},
{
"text": "ургъун бахъараб (гьабураб) жо",
"precomment": "girişim; fikir",
"examples": [
{
"tr": "kurnaz; icatçı",
"av": "батӏи-батӏиял жал ургъун рахъизе (гьаризе) махщел (гьунар) буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "uydurma; imalat",
"stress": 7,
"forms": [
"фабрикация"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гьересияб, нахъегӏанаб, къадараб жо ургъи ва гьеб тӏибитӏизаби",
"precomment": "uydurma"
}
]
}
{
"word": "uydurmacı kadın",
"stress": 2,
"forms": [
"выдумщица"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "батӏи-батӏиял жал ургъулей (ургъун рахъулей, гьарулей) гӏадан"
},
{
"text": "гьерсихъан, лъиданиги бугьтан лъолей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "uydurmak",
"stress": 4,
"stem": "ВЫДУМЫВА",
"forms": [
"выдумывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "uydurma!",
"av": "гьерсал рицунге (ургъуге)!"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "выдумать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "uydurmak",
"stress": 7,
"forms": [
"измышлять"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "измыслить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "uydurmak",
"stress": 7,
"forms": [
"подстроить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "аскӏоб, хьолбохъ базе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "eve bir samanlık eklemek",
"av": "рукъалда (ригьалда, минаялда) аскӏоб сарай (гьор) базе"
}
]
},
{
"text": "сунданиги-лъиданиги аскӏор кьерда чӏезаризе",
"precomment": "kimi-neyi",
"labels": [
"askerî terim"
]
},
{
"text": "рекъезабизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "kemanı piyanoya göre akort etmek",
"av": "чагъана роялалда рекъезабизе"
}
]
},
{
"text": "балъго (хӏадур) гьабизе",
"precomment": "ne",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "şaka tezgahlamak",
"av": "балъго (ургъунго) махсара гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "uydurmak",
"stress": 5,
"forms": [
"придумывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "придумать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "uydurmak",
"stress": 5,
"forms": [
"приладить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "рекъезабизе, рекъезабун лъезе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "kapıya kilit takmak",
"av": "нуцӏида рахай рекъезабун лъезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "uydurmak",
"stress": 7,
"forms": [
"приноравливать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "приноровиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "uydurmak",
"stress": 9,
"forms": [
"приноровить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "рекъон ккезабизе, рекъезабизе, данде ккезабизе",
"precomment": "ne",
"comment": "приспособить, приурочить",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "ay sonuna denk getirmek",
"av": "нахъе (тӏад вуссун) ин моцӏрол ахиралда данде ккезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "uydurmak",
"stress": 8,
"forms": [
"приспосабливать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "приспособить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "uydurmak, ayarlamak",
"stress": 5,
"forms": [
"прилаживать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "приладить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "uydurmak, icat etmek",
"stress": 2,
"stem": "ВЫДУМА",
"forms": [
"выдумать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "ургъун бахъизе",
"precomment": "ne",
"comment": "гьереси бицине",
"examples": [
{
"tr": "hikayelerine asla inanmayacağım, her şeyi uydurdun",
"av": "киданиги божиларо дур харбазда, дуца кинабго ургъун бахъун буго"
}
]
},
{
"text": "ургъизе; ургъун гьабизе (бахъизе) щибниги цӏияб жо",
"precomment": "icat etmek",
"examples": [
{
"tr": "yeni bir oyun icat etmek",
"av": "цӏияб хӏай ургъизе"
},
{
"tr": "barutu yeniden keşfetmez",
"av": "дос цӏияб жо ургъиларо, дов кӏудияб пагьму гьунаралъул чи гуро"
}
]
}
]
}
{
"word": "uydurmak; ayarlamak",
"stress": 5,
"forms": [
"подладить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "рекъезабизе, данде ккезабизе",
"comment": "гьаракь"
}
]
}
{
"word": "uydurmak; ayarlamak",
"stress": 7,
"forms": [
"подстраивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "подстроить",
"kind": "see"
}
]
}
uydurmak; baştan savma yapmak
сообщить о неточности{
"word": "uydurmak; baştan savma yapmak",
"stress": 5,
"forms": [
"варганить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş",
"halk dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "кин батаниги, ракӏ гьечӏого, гьабизе",
"comment": "щибниги жо",
"labels": [
"halk dili sözcüğü",
"onaylamayarak"
]
}
]
}
{
"word": "uydurmak; getirmek",
"stress": 7,
"forms": [
"пригонять"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "пригнать",
"kind": "see"
}
]
}
uydurmak; hızlandırmak
сообщить о неточности{
"word": "uydurmak; hızlandırmak",
"stress": 7,
"forms": [
"подогнать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "аскӏобегӏан бачине",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "salı kıyıya yanaştırmak",
"av": "(гӏоралъ бачӏунеб) цӏул рагӏалдегӏан бачине"
}
]
},
{
"text": "гӏедегӏизабизе, хехлъизабизе",
"precomment": "birini (daha hızlı yürümeye zorlamak)",
"examples": [
{
"tr": "atları kamçılamak; atları hızlandırmak",
"av": "чуял рацӏизе"
},
{
"tr": "geride kalanları hızlandırmak",
"av": "нахъа хутӏулел хадур гъезаризе"
}
]
},
{
"text": "рекъезабизе, роцада данде ккезабизе",
"precomment": "ne (monte etmek)",
"examples": [
{
"tr": "camı çerçeveye uydurmak",
"av": "цӏер рамаялда (роцалъ) данде ккезабизе, рекъезабизе"
}
]
},
{
"text": "заман данде ккезабизе",
"precomment": "ne (denk getirmek)",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "uydurmak; icat etmek",
"stress": 5,
"forms": [
"придумать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "ургъизе",
"precomment": "mastarla birlikte bir şey (icat etmek)",
"examples": [
{
"tr": "yeni bir çare bulmak",
"av": "цӏияб дару ургъизе"
}
]
},
{
"text": "ургъун бахъизе (гьечӏеб жо)",
"precomment": "ne (uydurmak)",
"examples": [
{
"tr": "bahane uydurmak",
"av": "гьечӏеб гӏилла, багьана ургъун бахъизе"
}
]
},
{
"text": "хӏисаб гьабизе, ургъизе, нахъгӏунтӏизе",
"precomment": "ne ile (anlamak, tahmin etmek)",
"examples": [
{
"tr": "ne söyleyeceğini düşünmek",
"av": "абизе жо ургъизе"
},
{
"tr": "bundan başka bir şey düşünemiyorum",
"av": "дида тӏокӏаб щибниги ургъизе кӏоларо"
}
]
}
]
}
uydurmak; oldubittiye getirmek
сообщить о неточности{
"word": "uydurmak; oldubittiye getirmek",
"stress": 6,
"forms": [
"состряпать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "квен гьабизе, кваназе жо хӏадуризе",
"precomment": "ne, hazırlamak",
"examples": [
{
"tr": "yemek uydurmak",
"av": "къадеквен гьабизе"
}
]
},
{
"text": "тӏаса-масаго гьабизе",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"halk dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "üstünkörü bir yanıt uydurmak",
"av": "жаваб тӏаса-масаго хӏадур гьабизе"
}
]
},
{
"text": "щибниги жо ургъизе, хъвазе, сурат бахъизе"
}
]
}
{
"word": "uydurmak; saçmalamak",
"stress": 8,
"forms": [
"наплести"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хьухьине, хьухьун хӏадур гьабизе",
"precomment": "ne, neyin",
"comment": "изготовить",
"examples": [
{
"tr": "sepetler örmek",
"av": "корзинаби хьухьине"
}
]
},
{
"text": "гӏемераб чӏанда, хӏажатаб гуреб хабар бицине",
"precomment": "ne, neyin",
"comment": "наговорить вздору",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "uydurmak; uyarlamak",
"stress": 8,
"forms": [
"приспособить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "рекъа-решезабизе, сундулниги бакӏалда хӏалтӏизабизе бегьулеблъун гьабизе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "bir binayı kulübe uyarlamak",
"av": "рукъзал клубалъе ярагьунеллъун гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "uydurmak; uyarlamak",
"stress": 11,
"forms": [
"приспособлять(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "приспособить",
"kind": "see"
}
]
}
uydurmak; uyum sağlamak
сообщить о неточности{
"word": "uydurmak; uyum sağlamak",
"stress": 5,
"forms": [
"подладиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь-бакъан рекъон ккезе",
"precomment": "kime-neye"
},
{
"text": "данде ккезе, гӏамал-хасият рекъезе",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
}
]
}
{
"word": "uyduruk; saçma",
"stress": 6,
"stem": "НЕСУРАЗН",
"forms": [
"несуразный",
"несуразная",
"несуразное"
],
"senses": [
{
"text": "магӏна гьечӏеб, ахӏмакъаб, гӏантаб, рекъечӏеб",
"precomment": "absürt, anlamsız",
"examples": [
{
"tr": "saçma konuşma",
"av": "ахӏмакъаб гара-чӏвари"
}
]
},
{
"text": "сурукъаб, бегӏукъаб",
"precomment": "sakar",
"examples": [
{
"tr": "uyumsuz figür",
"av": "сурукъаб къаркъала"
}
]
}
]
}