{
"word": "uzun",
"stress": 3,
"forms": [
"длинный",
"длинная",
"длинное"
],
"senses": [
{
"text": "халатаб",
"examples": [
{
"tr": "uzun yol",
"av": "халатаб нух"
},
{
"tr": "uzun dil",
"av": "гӏемер чвархъолеб кӏал"
},
{
"tr": "kolay para",
"av": "бигьаго щолеб гӏемераб гӏарац"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzun",
"stress": 2,
"stem": "ДОЛГ",
"forms": [
"долгий",
"долгая",
"долгое"
],
"senses": [
{
"text": "халат бахъараб, халатаб, гӏемер мехалъ букӏунеб",
"examples": [
{
"tr": "uzun yol",
"av": "халатаб нух"
},
{
"tr": "uzun zaman",
"av": "халатаб заман"
},
{
"tr": "uzun ömür",
"av": "халатаб гӏумру"
},
{
"tr": "uzun yıllar boyunca",
"av": "гӏемерал соназе"
},
{
"tr": "uzun ünlüler",
"av": "халат рахъарал гьаркьилал",
"labels": [
"лингвистика"
]
},
{
"tr": "bu uzun bir hikaye",
"av": "халатаб, чӏамучӏаб иш"
},
{
"tr": "savsaklamak",
"av": "гьабизесеб иш нахътӏамун, хадуб бехъерхъизабун тезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzun bacaklı",
"stress": 6,
"stem": "ГОЛЕНАСТ",
"forms": [
"голенастый",
"голенастая",
"голенастое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏеренал халатал махӏаби ругев"
},
{
"text": "махӏаби халатал",
"comment": "хӏанчӏазул цо тайпа, мас. хӏажилакълакъ, къункъра ва ц.",
"labels": [
"isim anlamında",
"çoğul",
"zooloji"
]
}
]
}
{
"word": "uzun bacaklı",
"stress": 8,
"forms": [
"длинноногий",
"длинноногая",
"длинноногое"
],
"senses": [
{
"text": "бохдул халатаб"
}
]
}
{
"word": "uzun burunlu",
"stress": 8,
"forms": [
"длинноносый",
"длинноносая",
"длинноносое"
],
"senses": [
{
"text": "мегӏер халатаб"
}
]
}
{
"word": "uzun dalgalı",
"stress": 11,
"stem": "ДЛИННОВОЛНОВ",
"forms": [
"длинноволновый",
"длинноволновая",
"длинноволновое"
],
"senses": [
{
"text": "халатал волнабазул(аб)",
"examples": [
{
"tr": "uzun dalga radyo istasyonu",
"av": "халатал волнабазул(аб) (карачелазул) радио-станция"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzun etekli",
"stress": 8,
"stem": "ДЛИННОПОЛ",
"forms": [
"длиннополый",
"длиннополая",
"длиннополое"
],
"senses": [
{
"text": "квенчӏел халат(аб)",
"examples": [
{
"tr": "uzun etekli kürk",
"av": "квенчӏел халатаб тӏимугъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzun etekli",
"stress": 7,
"forms": [
"долгополый",
"долгополая",
"долгополое"
],
"senses": [
{
"text": "квенчӏел халатаб"
}
]
}
{
"word": "uzun kafalı",
"stress": 10,
"forms": [
"длинноголовый",
"длинноголовая",
"длинноголовое"
],
"senses": [
{
"text": "батӏер халатаб",
"comment": "халатаб бетӏералъул"
}
]
}
{
"word": "uzun kollu",
"stress": 8,
"forms": [
"длиннорукий",
"длиннорукая",
"длиннорукое"
],
"senses": [
{
"text": "квер халатав"
}
]
}
{
"word": "uzun kuyruklu",
"stress": 9,
"forms": [
"длиннохвостый",
"длиннохвостая",
"длиннохвостое"
],
"senses": [
{
"text": "рачӏ халатаб"
}
]
}
{
"word": "uzun lifli",
"stress": 13,
"forms": [
"длинноволокнистый",
"длинноволокнистая",
"длинноволокнистое"
],
"senses": [
{
"text": "симил халатаб"
}
]
}
{
"word": "uzun menzilli",
"stress": 8,
"stem": "ДАЛЬНОБОЙН",
"forms": [
"дальнобойный",
"дальнобойная",
"дальнобойное"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏаде кьвагьун бахъунеб",
"examples": [
{
"tr": "menzilli silah",
"av": "рикӏкӏаде кьвагьун бахъунеб (кьвагьулеб) гӏарада"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzun mesafeci",
"stress": 3,
"forms": [
"стайер"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "стайер",
"comment": "халатаб манзилалъ векерулев, лъедолев спортсмен",
"labels": [
"spor terimi"
]
}
]
}
{
"word": "uzun metrajlı",
"stress": 10,
"forms": [
"полнометражный",
"полнометражная",
"полнометражное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубараб халалъиялъул",
"examples": [
{
"tr": "uzun metrajlı film",
"av": "тӏубараб халалъиялъул (цо сеансалъул заманалда бихьизабизе гӏолеб халалъиялъул) фильм"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzun saçlı",
"stress": 10,
"forms": [
"длинноволосый",
"длинноволосая",
"длинноволосое"
],
"senses": [
{
"text": "рас халатаб",
"comment": "халатаб расалъул"
}
]
}
{
"word": "uzun süre",
"stress": 2,
"forms": [
"долго"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "халат(го), халат бахъун (ккун), гӏемер(аб) мехалъ"
}
]
}
{
"word": "uzun süre",
"stress": 4,
"forms": [
"подолгу"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемераб мехалъ",
"examples": [
{
"tr": "uzun süre Moskova'da yaşadı",
"av": "гьес гӏемераб мехалъ Москваялда гӏумру гьабуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzun süre için",
"stress": 4,
"forms": [
"надолго"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "халатаб заманалъ, гӏемераб мехалъ",
"examples": [
{
"tr": "iş uzun sürdü",
"av": "иш гӏемерго халалъана (халат бахъана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzun süreli",
"stress": 3,
"stem": "ДЛИТЕЛЬН",
"forms": [
"длительный",
"длительная",
"длительное"
],
"senses": [
{
"text": "халат бахъараб",
"examples": [
{
"tr": "uzun süreli hastalık",
"av": "халат бахъараб унти"
},
{
"tr": "uzun süre",
"av": "халат бахъараб заман"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzun süreli",
"stress": 8,
"stem": "ДОЛГОВРЕМЕНН",
"forms": [
"долговременный",
"долговременная",
"долговременное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер мехалъул(аб), гӏемер мехалъ букӏунеб, халат бахъараб",
"examples": [
{
"tr": "uzun süreli yokluk",
"av": "гӏемер мехалъ ками (бакӏалда гьечӏолъи)"
},
{
"tr": "uzun süreli tahkimat",
"av": "гӏемер заманалъе бараб (гьабураб) щулалъи",
"labels": [
"военный термин"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "uzun süreli",
"stress": 8,
"stem": "ПРОДОЛЖИТЕЛЬН",
"forms": [
"продолжительный",
"продолжительная",
"продолжительное"
],
"senses": [
{
"text": "халатаб, халат бахъараб, гӏемераб мехалъ бугеб (букӏунеб)",
"examples": [
{
"tr": "uzun süre",
"av": "халатаб (гӏемераб) заман"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzun süren sabır",
"stress": 10,
"forms": [
"долготерпение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "халатаб сабру букӏин, халатаб заманалъ сабру гьабизе, хӏехьезе кӏвей"
}
]
}
{
"word": "uzun süren; müzmin",
"stress": 7,
"forms": [
"затяжной",
"затяжная",
"затяжное"
],
"senses": [
{
"text": "халат бахъараб, чӏамучӏлъараб",
"examples": [
{
"tr": "uzun süren hastalık",
"av": "халат бахъараб (чӏамучӏлъараб) унти"
},
{
"tr": "gecikmeli paraşüt atlayışı",
"av": "халат бахъараб кӏанцӏи",
"comment": "халатаб заманаялъ парашют рагьичӏого гьабулеб кӏанцӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzun tüylü",
"forms": [
"длинношёрстный",
"длинношёрстная",
"длинношёрстное",
"длинношёрстый",
"длинношёрстая",
"длинношёрстое"
],
"senses": [
{
"text": "квас халатаб"
}
]
}
{
"word": "uzun uzadıya",
"stress": 5,
"forms": [
"протяжный",
"протяжная",
"протяжное"
],
"senses": [
{
"text": "халат бахъараб",
"examples": [
{
"tr": "uzun ses",
"av": "халат бахъараб гьаракь"
}
]
}
]
}
uzun uzadıya konuşmak
сообщить о неточности{
"word": "uzun uzadıya konuşmak",
"stress": 8,
"forms": [
"разглагольствовать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "кӏалбазарлъи гьабизе, кӏудияб къагӏидаялъ магӏна гьечӏеб, пайда гьечӏеб хабар бицине"
}
]
}
uzun uzadıya; etraflıca
сообщить о неточности{
"word": "uzun uzadıya; etraflıca",
"stress": 7,
"forms": [
"пространно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "гӏатӏидго, мухӏканго"
}
]
}
uzun uzadıya; çok söz söyleyen
сообщить о неточности{
"word": "uzun uzadıya; çok söz söyleyen",
"stress": 8,
"forms": [
"многословный",
"многословная",
"многословное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер рагӏи бугеб"
}
]
}
{
"word": "uzun uzun konuşma",
"stress": 8,
"forms": [
"многословие"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏи гӏемерлъи",
"comment": "каламалъулъ, гарачӏвариялда, тӏехьалда"
}
]
}
{
"word": "uzun vadeli",
"stress": 8,
"forms": [
"долгосрочный",
"долгосрочная",
"долгосрочное"
],
"senses": [
{
"text": "халатаб заманалъул, халатаб заманалъе кьураб",
"examples": [
{
"tr": "uzun vadeli kredi",
"av": "халат бахъараб заманалъе кьураб заём"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzun yeleli",
"stress": 8,
"forms": [
"долгогривый",
"долгогривая",
"долгогривое"
],
"senses": [
{
"text": "жал халатаб",
"examples": [
{
"tr": "uzun yeleli at",
"av": "жал халатаб чу"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzun yıllar süren",
"stress": 7,
"stem": "ДОЛГОЛЕТН",
"forms": [
"долголетний",
"долголетняя",
"долголетнее"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемерал соназ, гӏемер мехалъ букӏунеб, халат бахъараб",
"examples": [
{
"tr": "uzun yıllara dayanan dostluk",
"av": "гӏемер мехалъ халат бахъараб, гӏемер соназулаб гьудуллъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzun zaman önce",
"stress": 5,
"forms": [
"давно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "цебего, некӏого",
"precomment": "uzun zaman önce",
"examples": [
{
"tr": "şehre uzun zaman önce geldi",
"av": "дов шагьаралде некӏого вачӏана"
},
{
"tr": "bu çok önceden oldu",
"av": "гьеб цебего лъугьана (ккана)"
}
]
},
{
"text": "цебегоялдаса нахъе, гӏемераб мехалъ",
"precomment": "uzun bir süre boyunca",
"examples": [
{
"tr": "uzun zamandır şehirde yaşıyor",
"av": "дов цебегоялдаса нахъе гӏумру гьабун шагьаралда вуго"
}
]
},
{
"precomment": "çoktan zamanı geldi",
"text": "цебего заман щвана"
}
]
}
{
"word": "uzun ömürlülük",
"stress": 7,
"stem": "ДОЛГОЛЕТИ",
"forms": [
"долголетие"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "гӏумру халалъи, гӏемер мех бай",
"examples": [
{
"tr": "uzun ömürlülük sorunu",
"av": "гӏумру халалъиялъул проблема (масъала)"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzunca",
"stress": 10,
"stem": "ПРОДОЛГОВАТ",
"forms": [
"продолговатый",
"продолговатая",
"продолговатое"
],
"senses": [
{
"text": "халатккараб",
"examples": [
{
"tr": "uzunca yüz",
"av": "халатккараб гьумер"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzunluk",
"stress": 5,
"forms": [
"длина"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "халалъи",
"examples": [
{
"tr": "avluyu boydan boya ölçmek",
"av": "азбар халалъухъе борцине"
},
{
"tr": "yol uzunluğu",
"av": "нухлул халалъи"
},
{
"tr": "sokağın uzunluğu",
"av": "къватӏалъул халалъи"
},
{
"tr": "uzunluk ölçüleri",
"av": "халалъул роцаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzunluk",
"stress": 7,
"stem": "ПРОТЯЖЕНИ",
"forms": [
"протяжение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "манзил",
"precomment": "mesafe; uzaklık",
"examples": [
{
"tr": "uzunluğuna uzantı",
"av": "халалъухъе бугеб манзил"
},
{
"tr": "genişlik yönündeki uzantı",
"av": "гӏеблъухъе бугеб манзил"
}
]
},
{
"text": "заман, болжал",
"precomment": "zaman aralığı",
"examples": [
{
"tr": "bir ay boyunca",
"av": "моцӏил болжалалда"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzunluk",
"forms": [
"протяжённость"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "халалъи"
}
]
}
{
"word": "uzunçalar",
"stress": 9,
"stem": "ДОЛГОИГРАЮЩ",
"forms": [
"долгоиграющий",
"долгоиграющая",
"долгоиграющее"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "uzun çalarlı plak",
"av": "гӏемераб жо хъвараб (гӏемераб мехалъ гӏенеккизе бегьулеб) пластинка"
}
]
}
]
}
{
"word": "uzuvlar; uçlar",
"stress": 4,
"stem": "КОНЕЧНОС",
"forms": [
"конечности"
],
"labels": [
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "хӏетӏе-квер, бох-ратӏа",
"examples": [
{
"tr": "üst uzuvlar",
"av": "кверал"
},
{
"tr": "alt ekstremiteler",
"av": "бохдул"
},
{
"tr": "ön üyeler",
"av": "рутӏби"
},
{
"tr": "arka bacaklar",
"av": "бохдул"
}
]
}
]
}