{
"word": "uygar; medeni",
"stress": 8,
"forms": [
"цивилизованный",
"цивилизованная",
"цивилизованное"
],
"senses": [
{
"text": "цивилизация бугеб, культура бугеб, культурияб"
}
]
}
{
"word": "uygarlaştırmak",
"stress": 10,
"forms": [
"цивилизовать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "культураялде бачине, культурияблъун лъугьинабизе",
"precomment": "kimi-neyi"
}
]
}
{
"word": "uygulama",
"stress": 6,
"forms": [
"отработка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏудалъун бецӏи",
"precomment": "fiile göre işlemek"
},
{
"text": "хӏалтӏи лъугӏи",
"precomment": "fiile göre işlemek"
},
{
"text": "рагӏа-ракьанде щун, тӏад хӏалтӏи",
"precomment": "fiile göre işlemek"
}
],
"see_also": [
{
"target": "отработать",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "uygulama",
"stress": 7,
"forms": [
"применение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизаби",
"precomment": "uygulamak fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "silah kullanımı",
"av": "ярагъ хӏалтӏизаби"
},
{
"tr": "yeni tekniğin uygulanması",
"av": "цӏияб техника хӏалтӏизаби"
}
]
},
{
"text": "пайда боси, хӏалтӏизабизе бегьи",
"precomment": "fiile göre uyarlanmak"
}
]
}
uygulama; sürme; çizme
сообщить о неточности{
"word": "uygulama; sürme; çizme",
"stress": 6,
"forms": [
"нанесение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад хъал гьаби; сундениги боси",
"precomment": "nanesti fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "haritaya geçirme, haritalama",
"av": "картаялде боси, картаялда бихьизаби"
},
{
"tr": "bıçak yarası açma",
"av": "носол ругъун лъей"
}
]
}
]
}
uygulama; yaygınlaştırma
сообщить о неточности{
"word": "uygulama; yaygınlaştırma",
"stress": 6,
"forms": [
"внедрение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "тӏибитӏизаби, щулалъизаби, кьалбал риччазари, гӏатӏидго хӏалтӏизаби, гӏумруялде бахъинаби",
"precomment": "yerleştirmek fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "bilimsel başarıların üretime uygulanması",
"av": "гӏелмиял бергьенлъаби производствоялда тӏиритӏизари (щулалъизари)"
},
{
"tr": "yeni tarım bitkilerinin uygulanması",
"av": "цӏиял росдал магӏишаталъул культураби тӏиритӏизари (гӏатӏидго хӏалтӏизари)"
}
]
},
{
"text": "тӏибитӏи, щулалъи, кьалбал риччай, гӏумруялде бахъин",
"precomment": "yerleşmek fiiline göre"
}
]
}
{
"word": "uygulamak",
"stress": 7,
"forms": [
"применить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизабизе, пайда босун хӏалтӏизабизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "silah kullanmak",
"av": "ярагъ хӏалтӏизабизе"
},
{
"tr": "yeni bir yöntem uygulamak",
"av": "цӏияб къагӏида хӏалтӏизабизе, сундулниги бакӏалда хӏалтӏизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "uygulamalı",
"stress": 9,
"forms": [
"прикладной",
"прикладная",
"прикладное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏицӏго практикияб кӏвар бугеб",
"examples": [
{
"tr": "uygulamalı bilimler",
"av": "гӏицӏго практикияб кӏваралъул гӏелмаби"
},
{
"tr": "uygulamalı sanat",
"av": "искусствоялъул рукӏа-рахъиналда хурхарал тӏагӏелал гьарулеб бутӏа"
}
]
}
]
}
{
"word": "uygulamaya koymak",
"stress": 6,
"forms": [
"внедрить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏибитӏизабизе, босизабизе, щула гьабизе",
"precomment": "neyi nereye",
"examples": [
{
"tr": "bilimsel başarıları üretime kazandırmak",
"av": "гӏелмиял бергьенлъаби производствоялда тӏиритӏизаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "uygulanabilir",
"stress": 7,
"forms": [
"применимый",
"применимая",
"применимое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизабизе (пайда босизе) бегьулеб",
"examples": [
{
"tr": "oldukça uygulanabilir bir yöntem",
"av": "тӏубанго хӏалтӏизабизе бегьулеб къагӏида"
}
]
}
]
}
{
"word": "uygulanamaz",
"stress": 9,
"forms": [
"неприменимый",
"неприменимая",
"неприменимое"
],
"senses": [
{
"text": "пайда босизе, хӏалтӏизабизе бегьулареб, рекъолареб"
}
]
}
uygulanmaya başlamak; yerleşmek
сообщить о неточности{
"word": "uygulanmaya başlamak; yerleşmek",
"stress": 6,
"forms": [
"ввестись"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизабизе лъугьине, хӏалтӏизабулеблъун (билълъинабулеблъун) букӏине"
}
],
"see_also": [
{
"target": "ввести",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "uygulayan; icracı",
"stress": 7,
"forms": [
"исполняющий",
"исполняющая",
"исполняющее"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубазабулев, тӏобитӏулев",
"examples": [
{
"tr": "vekaleten yürüten",
"av": "тӏадал ишал тӏуразарулев"
}
]
}
]
}
{
"word": "uygun",
"stress": 3,
"forms": [
"впору"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "дурусго",
"examples": [
{
"tr": "bu elbise ona tam geliyor",
"av": "гьаб гурде гьелъие дурусго буго"
}
]
},
{
"precomment": "fiilin mastarı ile",
"labels": [
"yüklem anlamında"
],
"examples": [
{
"tr": "eve gitme vakti geldi",
"av": "дие рокъове ине заман щун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "uygun",
"stress": 7,
"stem": "ПОДХОДЯЩ",
"forms": [
"подходящий",
"подходящая",
"подходящее"
],
"senses": [
{
"text": "рекъараб, ярагьунеб, данде кколеб",
"precomment": "kabul edilebilir",
"examples": [
{
"tr": "uygun iş",
"av": "данде кколеб, рекъолеб хӏалтӏи (иш)"
}
]
},
{
"text": "санагӏатаб",
"precomment": "uygun; rahat",
"examples": [
{
"tr": "uygun zaman",
"av": "санагӏатаб заман (лахӏзат)"
}
]
}
]
}
{
"word": "uygun olarak",
"stress": 7,
"forms": [
"применительно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "рекъон, рекъезабун",
"examples": [
{
"tr": "şartlara göre",
"av": "(ругел) шартӏазда рекъон"
}
]
}
]
}
{
"word": "uygun olarak",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"согласно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "рекъон",
"precomment": "ismin -i hâli ile veya ile edatlı",
"labels": [
"edat"
],
"examples": [
{
"tr": "kanuna göre",
"av": "законалда рекъон"
}
]
},
{
"text": "рекъон, данде кколедухъ",
"precomment": "uyum içinde; birlikte",
"examples": [
{
"tr": "uyum içinde yaşamak",
"av": "рекъа-решон рукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "uygun olarak",
"stress": 6,
"forms": [
"сообразно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "рекъон, хӏисаб гьабун",
"comment": "ve dat. veya i.h. ile edat",
"comment_lang": "ru",
"examples": [
{
"tr": "yasaya uygun hareket etmek",
"av": "законалда рекъон гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "uygun olarak",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"соответственно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "рекъон кколедухъ, букӏине кколедухъ, ахӏвал-хӏалалда рекъон",
"precomment": "gereği gibi; uygun şekilde"
},
{
"precomment": "yönelme hâli ile veya 's' edatı ile vasıta hâli ile",
"labels": [
"edat"
],
"examples": [
{
"tr": "emre uygun hareket etmek",
"av": "буюрухъалда рекъон иш гьабизе"
},
{
"tr": "koşullara göre hareket etmek",
"av": "ахӏвал-хӏалазда рекъон иш гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "uygun zaman",
"stress": 10,
"forms": [
"благовремение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "санагӏатаб заманалда",
"precomment": "zamanında; vaktinde",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"şakacı"
]
}
]
}
{
"word": "uygun, yeterli",
"stress": 6,
"forms": [
"адекватный",
"адекватная",
"адекватное"
],
"senses": [
{
"text": "данд рекъон кколеб"
}
]
}
{
"word": "uygun; edepli",
"stem": "ПРИЛИЧН",
"forms": [
"приличный",
"приличная",
"приличное"
],
"senses": [
{
"text": "рекъараб, лъикӏаб",
"precomment": "edepli; düzgün"
},
{
"text": "гӏезегӏан лъикӏаб, гӏураб",
"precomment": "yeterince iyi",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "hatırı sayılır para",
"av": "гӏарцул гӏураб къадар"
},
{
"tr": "uygun hava",
"av": "лъикӏаб гьавабакъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "uygun; elverişli",
"stress": 2,
"stem": "ГОДН",
"forms": [
"годный",
"годная",
"годное"
],
"senses": [
{
"text": "ярагьунеб; бегьулеб",
"examples": [
{
"tr": "içilebilir su",
"av": "гьекъезе бегьулеб лъим"
},
{
"tr": "ekime elverişli",
"av": "бекьизе бегьулеб (ярагьунеб)"
},
{
"tr": "hiçbir şeye yaramaz",
"av": "сундуего ярагьунареб"
}
]
}
]
}
{
"word": "uygun; gereken",
"stress": 7,
"stem": "НАДЛЕЖАЩ",
"forms": [
"надлежащий",
"надлежащая",
"надлежащее"
],
"senses": [
{
"text": "букӏине кколеб",
"examples": [
{
"tr": "gereği gibi; uygun şekilde",
"av": "букӏине кколеб куцалъ"
},
{
"tr": "gerekli önlemleri almak",
"av": "рукӏине кколел тадбирал гьаризе"
}
]
},
{
"text": "мустахӏикъаб, рекъараб"
}
]
}
{
"word": "uygun; rahat",
"stress": 3,
"stem": "УДОБН",
"forms": [
"удобный",
"удобная",
"удобное"
],
"senses": [
{
"text": "квегӏенаб, рахӏатаб, лазатаб, санагӏатаб, рекъон кколеб",
"precomment": "kullanım için"
},
{
"text": "рекъараб, санагӏатаб",
"precomment": "uygun",
"examples": [
{
"tr": "uygun zaman",
"av": "санагӏатаб заман"
}
]
}
]
}
{
"word": "uygunluk",
"stress": 5,
"forms": [
"пригодность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "ярагьин, бегьи"
}
]
}
{
"word": "uygunluk",
"stress": 6,
"stem": "СООТВЕТСТВИ",
"forms": [
"соответствие"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "рекъей, рекъонккей, дандеккей",
"examples": [
{
"tr": "çıkarların tam uyumu",
"av": "мурадал тӏубанго данде ккей"
},
{
"tr": "gelir ve gider arasındaki uygunluk",
"av": "тӏаде бачӏунебги харжги данде ккей"
},
{
"tr": "yasaya uygun olarak",
"av": "законалда рекъон, законалда данде кколеб куцалъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "uygunsuz",
"stress": 9,
"stem": "НЕПОДХОДЯЩ",
"forms": [
"неподходящий",
"неподходящая",
"неподходящее"
],
"senses": [
{
"text": "рекъолареб, данде кколареб, санагӏалъи гьечӏеб, ярагьунареб, къадараб",
"examples": [
{
"tr": "uygun olmayan koşullar",
"av": "санагӏалъи гьечӏел шартӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "uygunsuz",
"stress": 8,
"forms": [
"несообразный",
"несообразная",
"несообразное"
],
"senses": [
{
"text": "магӏна гьечӏеб, ахӏмакъаб, данде кколареб, гӏакълуялда рекъолареб",
"precomment": "absürt, anlamsız"
}
]
}
{
"word": "uygunsuz; kötü",
"stress": 4,
"stem": "НЕЛАДН",
"forms": [
"неладный",
"неладная",
"неладное"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "лазат бахъараб, лъикӏаб гьечӏеб, квешаб, къадараб",
"examples": [
{
"tr": "kahrolası!",
"av": "кӏалагъоркье чӏваги гьеб!"
}
]
},
{
"text": "тирилъи гьечӏев",
"precomment": "sakar",
"examples": [
{
"tr": "tuhaf adam",
"av": "тирилъи гьечӏев гӏолилав"
}
]
},
{
"text": "къадараб",
"precomment": "kötü bir şey",
"labels": [
"isim anlamında"
]
}
]
}
{
"word": "uygunsuzluk",
"stress": 8,
"forms": [
"несообразность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "сунде букӏаниги дандеккунгутӏи, рекъонгутӏи"
},
{
"text": "рагӏул, каламалъул, гьабураб ишалъул магӏна гьечӏолъи, ахӏмакълъи"
}
]
}
{
"word": "Uygur",
"stress": 4,
"forms": [
"уйгур"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "уйгурав"
}
]
}
{
"word": "Uygur kadın",
"stress": 4,
"forms": [
"уйгурка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "уйгурай"
}
]
}
{
"word": "Uygurca",
"stress": 4,
"forms": [
"уйгурский",
"уйгурская",
"уйгурское"
],
"senses": [
{
"text": "уйгуразул",
"examples": [
{
"tr": "Uygurca",
"av": "уйгуразул (уйгур) мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "Uygurlar",
"forms": [
"уйгуры"
],
"labels": [
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "уйгурал"
}
]
}