{
"word": "вред",
"forms": [
"вред"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "зарар, зиян",
"examples": [
{
"ru": "во вред кому-либо",
"av": "лъиениги зараралъе"
},
{
"ru": "причинить вред",
"av": "зарар гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "вредитель",
"stress": 5,
"stem": "ВРЕДИТЕЛ",
"forms": [
"вредитель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "зарарияб хӏутӏ-хъумур",
"precomment": "насекомое",
"comment": "хӏутӏ",
"examples": [
{
"ru": "вредители злаков",
"av": "могьое зарар гьабулел хӏутӏал"
}
]
},
{
"text": "зарарчи, зиянчи",
"precomment": "человек"
}
]
}
{
"word": "вредительство",
"stress": 5,
"forms": [
"вредительство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "зарарчилъи, зиянчилъи"
}
]
}
{
"word": "вредить",
"stress": 5,
"stem": "ВРЕДИ",
"forms": [
"вредить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "зарар (зиян) гьабизе",
"precomment": "кому-чему",
"examples": [
{
"ru": "курение вредит здоровью",
"av": "хъалиян цӏаялъ сахлъиялъе зарар гьабула"
}
]
}
]
}
{
"word": "вредно",
"stress": 3,
"forms": [
"вредно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "квеш",
"examples": [
{
"ru": "курение вредно действует на организм",
"av": "хъалиян цӏаялъ ургьимесалъе квеш асар гьабула"
}
]
},
{
"text": "зарараб буго",
"labels": [
"в значении сказуемого"
],
"examples": [
{
"ru": "это вредно для здоровья",
"av": "гьеб сахлъиялъе зарараб буго"
},
{
"ru": "курить вредно",
"av": "хъалиян цӏазе цӏай зарараб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "вредность",
"stress": 3,
"forms": [
"вредность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "зарар буголъи",
"comment": "букӏин"
}
]
}
{
"word": "вредный",
"stress": 3,
"stem": "ВРЕДН",
"forms": [
"вредный",
"вредная",
"вредное"
],
"senses": [
{
"text": "зарараб, зиянаб",
"examples": [
{
"ru": "вредный для здоровья",
"av": "сахлъиялъе зарараб"
},
{
"ru": "вредная теория",
"av": "зарар гьабулеб теория"
}
]
}
]
}
{
"word": "врежу",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"врежу",
"врежешь"
],
"see_also": [
{
"target": "врезать",
"kind": "from",
"comment": "будущее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "врежу",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"врежу",
"вредишь"
],
"see_also": [
{
"target": "вредить",
"kind": "from",
"comment": "настоящее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "врезать",
"stress": 3,
"stem": "ВРЕЗА",
"forms": [
"врезать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏанлъун къачӏараб бакӏалда лъезе",
"precomment": "что во что",
"examples": [
{
"ru": "столяр врезал замок в дверь",
"av": "устарас нуцӏида рахай гӏанлъараб бакӏалда рекъезабуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "врезаться",
"stress": 3,
"forms": [
"врезаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гъорлъ речӏчӏизе, речӏчӏун къазе",
"precomment": "во что",
"examples": [
{
"ru": "лодка врезалась в прибрежный песок",
"av": "раса рагӏалда бугеб салулъ речӏчӏана"
}
]
},
{
"text": "жанибе къан ине",
"comment": "войти глубоко",
"examples": [
{
"ru": "кольцо врезалось в палец",
"av": "баргъич килщида жанибе къан ун буго"
}
]
},
{
"text": "гьоркьобе (гъорлъе) кӏанцӏизе",
"comment": "ворваться",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "врезаться в толпу",
"av": "гӏадамазул гуриялда (руккалида) гьоркьове кӏанцӏизе"
}
]
},
{
"text": "гъваридго рекӏелъе ине, рекӏелъ щулаго цӏунун хутӏизе",
"comment": "запечататься",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "врезаться в память",
"av": "рекӏелъ щулаго цӏунун хутӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "врезной",
"stress": 6,
"forms": [
"врезной",
"врезная",
"врезное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏанлъараб бакӏалда лъураб",
"examples": [
{
"ru": "врезной замок",
"av": "нуцӏа гӏанлъун лъураб рахай"
}
]
}
]
}
{
"word": "врезывать(ся)",
"stress": 3,
"forms": [
"врезывать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "врезать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "временами",
"stress": 7,
"forms": [
"временами"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "мех-мехалда, зама-заманалда, цо-цо мехалъ, гьоркьо-гьоркьоб",
"examples": [
{
"ru": "временами шёл дождь",
"av": "мех-мехалда (зама-заманалда, гьоркьо-гьоркьоб) цӏад балеб букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "временно",
"stress": 3,
"forms": [
"временно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "заманалъ; дагьаб мехалъ; болжал цӏан",
"examples": [
{
"ru": "временно исполняющий обязанности",
"av": "заманалъ тӏадал ишал тӏуразарулев"
}
]
}
]
}
{
"word": "временной",
"stress": 8,
"forms": [
"временной",
"временная",
"временное"
],
"senses": [
{
"text": "заманалъул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "временная связь",
"av": "заманалъулаб бухьен"
},
{
"ru": "временная зависимость",
"av": "заманалда бай (бараблъун букӏин)"
}
]
}
]
}
{
"word": "временный",
"stress": 3,
"stem": "ВРЕМЕНН",
"forms": [
"временный",
"временная",
"временное"
],
"senses": [
{
"text": "заманалъулаб, заманалъе (дагьаб мехалъе) бугеб, болжал цӏан бугеб",
"examples": [
{
"ru": "временная работа",
"av": "заманалъе бугеб хӏалтӏи"
},
{
"ru": "временная постройка",
"av": "заманалъе бараб бакӏ"
},
{
"ru": "временное правительство",
"av": "заманалъе бищараб хӏукумат"
}
]
}
]
}
{
"word": "время",
"stress": 3,
"stem": "ВРЕМ",
"forms": [
"время"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "заман, мех, гӏуж",
"labels": [
"в разных значениях"
],
"examples": [
{
"ru": "свободное время",
"av": "эркенаб заман"
},
{
"ru": "рабочее время",
"av": "хӏалтӏул заман"
},
{
"ru": "в любое время",
"av": "бокьараб мехалъ"
},
{
"ru": "в данное время",
"av": "гьаб заманалда"
},
{
"ru": "в указанное время",
"av": "бихьизабураб заманалда"
},
{
"ru": "всё время",
"av": "кидаго, даим"
},
{
"ru": "сколько времени?",
"av": "заман кигӏан бугеб? сагӏат чан бугеб?"
},
{
"ru": "в наше время",
"av": "нилъер (нижер) заманаялъ"
},
{
"ru": "новые времена",
"av": "цӏияб (батӏияб) заман"
},
{
"ru": "во времена Петра Первого",
"av": "Петр Первыясул заманалда"
},
{
"ru": "не отставать от времени",
"av": "заманалдаса нахъа хутӏунгутӏизе"
},
{
"ru": "время сева",
"av": "рекьул заман"
},
{
"ru": "времена года",
"av": "лъагӏалил заманаби"
},
{
"ru": "настоящее время",
"av": "гьанже заман",
"labels": [
"грамматика"
]
},
{
"ru": "прошедшее время",
"av": "араб заман",
"labels": [
"грамматика"
]
},
{
"ru": "будущее время",
"av": "бачӏунеб заман",
"labels": [
"грамматика"
]
},
{
"ru": "время от времени, по временам",
"av": "зама-заманалда, гьоркьо-гьоркьоб, мехмехалъ"
},
{
"ru": "от времени до времени",
"av": "цо-цо мехалъ"
},
{
"ru": "в своё время",
"av": "жиндир заманалда"
},
{
"ru": "в скором времени",
"av": "кватӏичӏого, заман иналдего, хеккого"
},
{
"ru": "до сего времени",
"av": "гьанжелъизегӏан"
},
{
"ru": "раньше времени",
"av": "заман щвелалде"
},
{
"ru": "время идёт",
"av": "замана унеб буго"
},
{
"ru": "время покажет",
"av": "заманаялъ бихьизабила (бицина)"
},
{
"ru": "провести время",
"av": "заман тӏамизе"
},
{
"ru": "тратить время",
"av": "заман хвезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "времяисчисление",
"stress": 12,
"forms": [
"времяисчисление"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "календарияб заманалъул хӏисаб гьаби"
}
]
}
{
"word": "времянка",
"stress": 5,
"forms": [
"времянка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб добе-гьанибе босизе бегьулеб мали"
},
{
"text": "заманалъе гьабураб маххул печь; заманалъе гьабураб рукъ"
}
]
}
{
"word": "времяпрепровождение",
"stress": 16,
"forms": [
"времяпрепровождение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "заман инаби",
"comment": "тӏами",
"examples": [
{
"ru": "весёлое времяпрепровождение",
"av": "аваданлъиялда заман тӏами"
}
]
}
]
}