{
"word": "вырабатывать(ся)",
"stress": 6,
"forms": [
"вырабатывать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "выработать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "выработать",
"stress": 2,
"stem": "ВЫРАБОТА",
"forms": [
"выработать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "завод выработал много тракторов",
"av": "заводалъ гӏемерал тракторал гьаруна"
}
]
},
{
"text": "гӏуцӏизе",
"examples": [
{
"ru": "выработать программу заседания",
"av": "данделъиялъул программа гӏуцӏизе"
}
]
},
{
"text": "хӏалтӏун босизе (щвезе)",
"precomment": "заработать",
"examples": [
{
"ru": "выработать за неделю десять трудодней",
"av": "анкьие анцӏго захӏматкъо щвезе"
}
]
},
{
"text": "ругьун гьабун (куцан), лъугьинабизе",
"precomment": "добиться тренировкой, работой над чем-либо",
"examples": [
{
"ru": "выработать навыки выразительного чтения",
"av": "пасихӏго цӏалиялъе ругьун гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "выработаться",
"stress": 2,
"forms": [
"выработаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъугьине",
"precomment": "образоваться",
"examples": [
{
"ru": "выработалась привычка",
"av": "гӏамал, хасият лъугьана (бижана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "выработка",
"stress": 2,
"stem": "ВЫРАБОТК",
"forms": [
"выработка"
],
"labels": [
"женский род",
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "гьабураб хӏалтӏи, хӏалтӏул рахъи",
"precomment": "по глаголу выработать",
"examples": [
{
"ru": "повысить норму выработки",
"av": "хӏалтӏул норма цӏикӏкӏинабизе"
},
{
"ru": "выработка продукции",
"av": "продукция гьаби"
}
]
},
{
"text": "тӏубаялъул качество",
"precomment": "качество выполнения"
},
{
"text": "магӏдан бахъулеб бакӏ",
"precomment": "выработки",
"labels": [
"горное дело"
]
}
]
}
{
"word": "выравнивать(ся)",
"stress": 4,
"forms": [
"выравнивать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "выровняться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "выражать",
"stress": 6,
"stem": "ВЫРАЖА",
"forms": [
"выражать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бихьизабизе",
"precomment": "обозначать",
"examples": [
{
"ru": "что выражает этот знак?",
"av": "гьаб ишараялъ щиб бихьизабулеб?"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "выразить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "выражаться",
"stress": 6,
"forms": [
"выражаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "семизе, рогьрал разе, рогьрагъине",
"precomment": "(ругаться)",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "выразиться",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "выражение",
"stress": 6,
"stem": "ВЫРАЖЕНИ",
"forms": [
"выражение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "загьир гьаби, загьирлъи, лъазаби, аби, бицин",
"precomment": "по глаголу выразить",
"examples": [
{
"ru": "я не нахожу слов для выражения благодарности",
"av": "дида рекӏел разилъи загьир гьабизе (баркалаялъе) рагӏа-би ратулел гьечӏо"
}
]
},
{
"text": "каламалъул сверел",
"precomment": "оборот речи",
"examples": [
{
"ru": "образное выражение",
"av": "сипатияб сверел"
}
]
},
{
"text": "бераз, гьумералъ щибниги загьир гьаби",
"precomment": "лица, глаз"
},
{
"text": "пасихӏго (пасихӏлъи гьечӏого, кӏвар кьечӏого) цӏализе",
"precomment": "читать с выражением (без выражения)"
}
]
}
{
"word": "выразитель",
"stress": 6,
"forms": [
"выразитель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "бицунев (загьир гьабулев) чи",
"examples": [
{
"ru": "выразитель воли масс",
"av": "халкъалъул мурад загьир гьабулев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "выразительность",
"stress": 6,
"forms": [
"выразительность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "баянлъи, загьирлъи, пасихӏлъи, беричлъи, рекӏелъе борти"
}
]
}
{
"word": "выразительный",
"stress": 6,
"stem": "ВЫРАЗИТЕЛЬН",
"forms": [
"выразительный",
"выразительная",
"выразительное"
],
"senses": [
{
"text": "баянаб, загьираб, беричаб, пасихӏаб, рекӏелъе бортулеб, асар гьабулеб, бичӏчӏулеб къагӏидаялъул",
"examples": [
{
"ru": "выразительное лицо",
"av": "чиясул жанисеб хӏал, рекӏел асар бичӏчӏулеб (бихьулеб) гьумер"
}
]
},
{
"text": "кӏудияб магӏнаялъул",
"precomment": "многозначительный",
"examples": [
{
"ru": "выразительный взгляд",
"av": "кӏудияб магӏнаялъул балагьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "выразить",
"stress": 2,
"forms": [
"выразить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "загьир (баян) гьабизе, абизе, бицине",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "выразить свою мысль",
"av": "жиндирго пикру загьир гьабизе"
}
]
},
{
"text": "лъазабизе, бихьизабизе",
"precomment": "показать, проявить",
"examples": [
{
"ru": "выразить недовольство",
"av": "рази гьечӏолъи лъазабизе (бихьизабизе)"
}
]
},
{
"text": "сундалъунниги бихьизабизе",
"precomment": "обозначить",
"examples": [
{
"ru": "выразить план в цифрах",
"av": "цифрабаздалъун план бихьизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "выразиться",
"stress": 2,
"forms": [
"выразиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "абизе, кӏалъазе, бицине",
"examples": [
{
"ru": "он неудачно выразился",
"av": "дос лъикӏ абичӏо"
}
]
},
{
"text": "загьирлъизе",
"precomment": "отразиться, проявиться",
"examples": [
{
"ru": "на его лице выразилась недоверчивость",
"av": "досул гьурмада божунгутӏиялъул гӏаламат загьирлъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "вырастать",
"stress": 7,
"forms": [
"вырастать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "вырасти",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "вырасти",
"stress": 2,
"forms": [
"вырасти"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодолъизе, кӏудияб гӏезе",
"examples": [
{
"ru": "мальчик быстро вырос",
"av": "вас хехго кӏудияв гӏуна"
}
]
},
{
"text": "бижизе",
"precomment": "о растениях, волосах и т. д.",
"examples": [
{
"ru": "пшеница выросла выше головы",
"av": "ролъ ботӏродаса борхат бижана"
}
]
},
{
"text": "цӏикӏкӏине",
"precomment": "увеличиться",
"examples": [
{
"ru": "посевная площадь выросла",
"av": "бекьулеб (ракьул) площадь цӏикӏкӏана"
},
{
"ru": "выросли доходы населения",
"av": "халкъалъул харжал, ресал цӏикӏкӏана"
}
]
},
{
"text": "вахъине, лъугьине",
"precomment": "стать более зрелым",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "он вырос в крупного учёного",
"av": "досул кӏудияв гӏалимчи вахъана"
}
]
},
{
"text": "гӏезе, гӏун вачӏине",
"precomment": "провести свое детство"
},
{
"text": "базе, бан бахъине",
"precomment": "о строении",
"comment": "(балеб бакӏ, рукъ ва ц.)",
"labels": [
"в переносном значении"
]
},
{
"text": "цойидасанго баккун бачӏине",
"precomment": "внезапно показаться"
},
{
"examples": [
{
"ru": "вырасти в чьих-либо глазах",
"av": "къадру цӏикӏкӏине, лъиениги кӏодолъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "вырастить",
"stress": 2,
"forms": [
"вырастить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏезабизе, бижизабизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "вырастить цветы",
"av": "тӏугьдул гӏезаризе (рижизаризе)"
},
{
"ru": "вырастить детей",
"av": "лъимал гӏезаризе"
},
{
"ru": "вырастить кадры",
"av": "кадраби гӏезаризе (куцазе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "выращивание",
"stress": 4,
"forms": [
"выращивание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏезаби, бижизаби"
}
],
"see_also": [
{
"target": "вырастить",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "выращивать",
"stress": 4,
"forms": [
"выращивать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "вырастить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "вырвать",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"вырвать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "(туркӏун, цӏан) бахъизе (тӏезе)",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "вырвать больной зуб",
"av": "унтараб гӏус (ца) бахъизе"
},
{
"ru": "вырвать лист из тетради",
"av": "тетрадалдаса тӏамач тӏезе"
}
]
},
{
"text": "(хӏалица) бахъизе, (хӏал гьабун) босизе",
"precomment": "кого-что (отнять, выхватить)",
"examples": [
{
"ru": "вырвать признание у кого-либо",
"av": "хӏалица мукӏур гьавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "вырвать",
"stress": 2,
"stem": "ВЫРВА",
"homonym": 2,
"forms": [
"вырвать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лагӏизе, лагӏизабизе, лагӏун къватӏибе рехизе",
"precomment": "кого безл.",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "его вчера вырвало",
"av": "дов сон лагӏана (лагӏизавуна)"
}
]
}
]
}
{
"word": "вырваться",
"stress": 2,
"forms": [
"вырваться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏун (бахъун) ине",
"precomment": "оторваться",
"examples": [
{
"ru": "из книги вырвалась страница",
"av": "тӏехьалдаса тӏамач тӏун ана"
}
]
},
{
"text": "хвасарлъизе, борчӏизе",
"precomment": "освободиться",
"examples": [
{
"ru": "вырваться из чьих-либо объятий",
"av": "лъилниги къвалакьа ворчӏизе"
}
]
},
{
"text": "къватӏибе кӏанцӏун (бурун, чвахун) бачӏине (ине)",
"precomment": "устремиться наружу",
"examples": [
{
"ru": "пламя вырвалось из трубы",
"av": "цӏа тӏалаялъуса къватӏибе бурун бачӏана, цӏа тӏалаялъуса къватӏибе гьелегьун бачӏана"
}
]
},
{
"text": "борчӏизе",
"precomment": "о слове, стоне и т. п.",
"examples": [
{
"ru": "из груди больного вырвался стон",
"av": "унтарасул каранлъа угьи борчӏана"
}
]
},
{
"text": "хехго батӏалъун ине (сундасаниги)",
"precomment": "быстро отделиться от чего-либо",
"examples": [
{
"ru": "танк вырвался вперёд",
"av": "танк батӏалъун (цогидаздаса) цебе ана"
}
]
}
]
}
{
"word": "вырез",
"stress": 2,
"forms": [
"вырез"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏи; къотӏараб кесек",
"examples": [
{
"ru": "низкий вырез ворота в платье",
"av": "гурдил гарбил гӏодобегӏан бугеб (щвараб) къотӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "вырезать",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"вырезать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏун босизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "вырезать статью из газеты",
"av": "газеталдаса макъала къотӏун босизе"
}
]
},
{
"text": "нахъе къотӏизе, къотӏун нахъе гьабизе",
"precomment": "что",
"labels": [
"медицина"
],
"examples": [
{
"ru": "вырезать опухоль",
"av": "гьорораб бакӏ нахъе къотӏизе"
}
]
},
{
"text": "бикӏун гьабизе, бикӏизе",
"precomment": "что (сделать посредством резьбы, резания)",
"examples": [
{
"ru": "вырезать имя на кольце",
"av": "баргъичалда цӏар бикӏизе"
}
]
},
{
"text": "хъвезе, хъун разе",
"precomment": "кого-что (истребить)"
}
]
}
{
"word": "вырезать",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"вырезать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "вырезать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "вырезка",
"stress": 2,
"forms": [
"вырезка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏи, къотӏун боси, нахъе къотӏи",
"precomment": "по глаголу вырезать"
},
{
"text": "вырезка (къотӏун босараб жо)",
"precomment": "то, что вырезано",
"examples": [
{
"ru": "газетная вырезка",
"av": "газеталъул вырезка, газеталдаса вырезка"
}
]
},
{
"text": "хӏайваналъул къулагӏиялдаса къотӏун босараб цо бутӏа",
"precomment": "часть мясной туши"
}
]
}
{
"word": "вырезывать",
"stress": 4,
"forms": [
"вырезывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "вырезать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "вырисовать(ся)",
"stress": 2,
"forms": [
"вырисовать(ся)"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "вырисовывать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "вырисовывать",
"stress": 6,
"forms": [
"вырисовывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "баянго (камилго, мухӏканго) сурат гьабизе (бахъизе)",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "вырисовывать каждую букву",
"av": "щибаб хӏарп камилго хъвазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "вырисовываться",
"stress": 6,
"forms": [
"вырисовываться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏ бихьизе",
"examples": [
{
"ru": "вдали вырисовывались горы",
"av": "рикӏкӏада мугӏрул лъикӏ рихьулел рукӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "выровнять",
"stress": 2,
"forms": [
"выровнять"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "битӏизабизе",
"precomment": "что; сделать ровным, гладким",
"examples": [
{
"ru": "выровнять дорогу",
"av": "нух битӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "битӏараб мухъда (кьерда) чӏезаризе (лъезе)",
"precomment": "расположить по прямой линии",
"examples": [
{
"ru": "выровнять шеренгу",
"av": "мухъ (кьер) битӏизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "выровняться",
"stress": 2,
"forms": [
"выровняться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "битӏизе, битӏа-бишизе, цокӏаллъизе",
"precomment": "стать ровным, гладким"
},
{
"text": "битӏараб мухъда (кьерда) чӏезе, битӏараб мухъ (кьер) гьабун, чӏезе",
"precomment": "расположиться по прямой линии"
},
{
"text": "лъикӏлъизе",
"precomment": "стать лучше",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "характер мальчика выровнялся",
"av": "васасул хасият лъикӏлъана, рукӏалиде ккана"
}
]
}
]
}
{
"word": "выродиться",
"stress": 2,
"forms": [
"выродиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "рижи бакъвазе, тайпа хвезе",
"precomment": "ухудшиться в породе",
"comment": "квешлъизе"
}
]
}
{
"word": "выродок",
"stress": 2,
"forms": [
"выродок"
],
"labels": [
"мужской род",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "коцокъ, рижисур, рижибакъвад, куцквеш",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "вырождаться",
"stress": 7,
"forms": [
"вырождаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "выродиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "вырождение",
"stress": 7,
"forms": [
"вырождение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "рижи бакъвай, тайпа хвей (квешлъи)",
"precomment": "по глаголу выродиться",
"examples": [
{
"ru": "признаки вырождения",
"av": "рижи бакъваялъул (тайпа квешлъиялъул) гӏаламатал"
}
]
}
]
}
{
"word": "выронить",
"stress": 2,
"forms": [
"выронить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бортизе биччизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "выронить газету из рук",
"av": "кодоса газета бортизе биччазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "вырубать",
"stress": 6,
"forms": [
"вырубать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "вырубить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "вырубить",
"stress": 2,
"forms": [
"вырубить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏун базе (лъугӏизабизе)",
"precomment": "что; срубить",
"examples": [
{
"ru": "вырубить лес",
"av": "рохь къотӏун лъугӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "къотӏун (буцӏун, гӏанлъун) гьабизе",
"precomment": "сделать посредством рубки",
"examples": [
{
"ru": "вырубить пазы в бревне",
"av": "рахиялда гӏанлъалаби гьаризе"
}
]
},
{
"text": "бахъизе (ракьулъа магӏдан, тӏурчи ва ц.)",
"labels": [
"горное дело"
]
}
]
}
{
"word": "вырубка",
"stress": 2,
"stem": "ВЫРУБК",
"forms": [
"вырубка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏи, гъури, хъвалхьин, буцӏи, гӏанлъи",
"precomment": "по глаголу вырубить"
},
{
"text": "рохь къотӏараб бакӏ",
"precomment": "место в лесу",
"examples": [
{
"ru": "на вырубке растёт земляника",
"av": "рохь къотӏараб бакӏалда гиригара бижун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "выругать",
"stress": 2,
"forms": [
"выругать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кутакалда хьандезе (семизе, вагъизе)",
"precomment": "кого-что",
"comment": "лъидениги – сундениги"
}
]
}
{
"word": "выругаться",
"stress": 2,
"forms": [
"выругаться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "семун вахъине",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "выручать",
"stress": 6,
"forms": [
"выручать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "выручить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "выручить",
"stress": 2,
"forms": [
"выручить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хвасар гьавизе, ворчӏизавизе, кумек гьабизе",
"precomment": "кого-что (помочь)",
"examples": [
{
"ru": "выручить друга из беды",
"av": "балагьалдаса гьудул ворчӏизавизе"
}
]
},
{
"text": "даран гьабун гӏарац щвезе",
"precomment": "что (получить от продажи)",
"examples": [
{
"ru": "выручить деньги за товар",
"av": "къайи бичун, гӏарац щвезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "выручка",
"stress": 2,
"forms": [
"выручка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "кумек, хвасар гьави",
"precomment": "по глаголу выручить",
"comment": "къварилъиялдаса"
},
{
"text": "даран гьабун щвараб гӏарац",
"precomment": "от продажи",
"examples": [
{
"ru": "сегодня выручка была маленькая",
"av": "жакъа даран гьабун гӏарац дагьаб щвана"
}
]
}
]
}
{
"word": "вырывать",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"вырывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "вырвать",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "вырывать",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"вырывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "вырыть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "вырываться",
"stress": 6,
"forms": [
"вырываться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "вырваться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "вырыть",
"stress": 2,
"forms": [
"вырыть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бухъизе, бухъун гвенд лъугьинабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "вырыть колодец",
"av": "гъуй бухъизе"
}
]
},
{
"text": "бухъун (къватӏибе) бахъизе",
"precomment": "что (роя, извлечь)",
"examples": [
{
"ru": "вырыть камень",
"av": "бухъун гамачӏ (къватӏибе) бахъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "вырядить",
"stress": 2,
"forms": [
"вырядить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏухӏараб ретӏел ретӏун, къачӏазе",
"precomment": "кого-что",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "вырядить дочь",
"av": "чӏухӏараб ретӏел ретӏун, яс къачӏазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "вырядиться",
"stress": 2,
"forms": [
"вырядиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏухӏараб ретӏел ретӏун, къачӏазе",
"precomment": "во что",
"comment": "живго",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}