{
"word": "dam; sığınak",
"forms": [
"кров"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "мина, тӏадхъел, жаниве вуссине бакӏ",
"examples": [
{
"tr": "evsiz kalmak",
"av": "жаниве вуссине бакӏ гьечӏого, хутӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "dama",
"stress": 2,
"forms": [
"дамка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гама",
"precomment": "dama oyununda",
"comment": "дандеясул тӏарамагъадисеб клеткаялде борчӏараб ва цинги бокьараб рахъалде хӏазе бегьулеб шашка"
}
]
}
{
"word": "damacana; şişe",
"stress": 4,
"forms": [
"бутыль"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб шиша"
}
]
}
{
"word": "damak",
"stem": "НЁБН",
"forms": [
"нёбный",
"нёбная",
"нёбное"
],
"senses": [
{
"text": "хвенхилаб",
"labels": [
"anatomi"
],
"examples": [
{
"tr": "yumuşak damak",
"av": "хвенхил тамахаб бутӏа"
}
]
},
{
"text": "жал рахъулаго, мацӏ хвенхида хъвалел гьаркьал",
"labels": [
"dil bilimi"
],
"examples": [
{
"tr": "damaksıl ünsüzler",
"av": "хвенхилал рагьукъал гьаркьал"
}
]
}
]
}
{
"word": "damak",
"forms": [
"нёбо"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "хенех",
"labels": [
"anatomi"
],
"examples": [
{
"tr": "yumuşak damak",
"av": "тамахаб хенех"
}
]
}
]
}
{
"word": "damaksıl",
"stress": 6,
"stem": "ПАЛАТАЛЬН",
"forms": [
"палатальный",
"палатальная",
"палатальное"
],
"senses": [
{
"text": "палаталияб",
"comment": "гьаракь",
"labels": [
"dil bilimi"
]
}
]
}
damaksıllaşma; palatalizasyon
сообщить о неточности{
"word": "damaksıllaşma; palatalizasyon",
"stress": 10,
"forms": [
"палатализация"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "палатализация",
"comment": "рагьукъал гьаркьал, мацӏалзул гьодги дагьабги борхун, рахъи; тамах гьаби",
"labels": [
"dil bilimi"
]
}
]
}
{
"word": "damar",
"stress": 2,
"stem": "ЖИЛ",
"forms": [
"жила"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "рихь, щекӏ",
"precomment": "kiriş; tendon"
},
{
"text": "бидурихь",
"precomment": "kan damarı",
"examples": [
{
"tr": "damarlar şişti",
"av": "бидурихьал понцӏон руго"
}
]
},
{
"text": "гъат, чӏва",
"comment": "магӏданалъул",
"labels": [
"jeoloji"
],
"examples": [
{
"tr": "altın damarı",
"av": "месед гъорлъ бугеб магӏданалъул чӏва (гъат)"
},
{
"tr": "kanını emmek",
"av": "гӏакъуба кьезе, чӏалгӏинабизе (чӏамучӏаб хабар бицун, зигардун)"
}
]
}
]
}
{
"word": "damar sertliği",
"stress": 13,
"forms": [
"артериосклероз"
],
"labels": [
"tıp",
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "артериосклероз"
}
]
}
{
"word": "damar; lif",
"stress": 5,
"forms": [
"прожилка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "рихь, хӏучч, мухъ; ганчӏида, цӏулада, металлалда бугеб цоги батӏияб жоялъул тӏеренаб чӏоло, чӏва",
"examples": [
{
"tr": "mermerdeki kırmızı damar",
"av": "мармаралда гъорлъ(ан) бугеб багӏараб чӏва"
}
]
}
]
}
{
"word": "damarcık",
"stress": 2,
"forms": [
"жилка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "тӏеренаб рихь",
"comment": "тӏанхида, хӏутӏ-кӏкӏараялъул кваркьиялда",
"labels": [
"biyoloji"
]
},
{
"text": "пагьму, бажари, махщел буголъи; махщел, бажари, пагьму сундуениги",
"precomment": "eğilim; meyil",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
},
{
"text": "тӏеренаб чӏва",
"precomment": "serpiştirme",
"comment": "мухъ, гъат; магӏдалъулъ, цӏулалъ ва ц.",
"labels": [
"jeoloji"
],
"examples": [
{
"tr": "damarlı mermer",
"av": "чӏваби (мухъал) ругеб мармар"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "жила",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "damarlar; lekeler",
"stress": 5,
"stem": "РАЗВОД",
"forms": [
"разводы"
],
"labels": [
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "чӏахӏияб накъиш, расен",
"precomment": "desenler; nakışlar",
"examples": [
{
"tr": "dalgalı",
"av": "чӏахӏияб расен бугеб"
}
]
},
{
"text": "ригьнал риххи",
"precomment": "boşanmalar"
}
]
}
{
"word": "damat",
"stress": 4,
"forms": [
"жених"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "бахӏарав, абурав вас"
}
]
}
{
"word": "damat; enişte",
"forms": [
"зять"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "дурц"
}
]
}
{
"word": "dambıl",
"stress": 5,
"forms": [
"гантели"
],
"labels": [
"çoğul",
"tekil",
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гантелал",
"labels": [
"spor terimi"
]
}
]
}
{
"word": "damga",
"forms": [
"штамп"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "штамп",
"precomment": "damga",
"comment": "идараялъул цӏар хъвараб",
"examples": [
{
"tr": "damga vurmak",
"av": "штамп лъезе, печать",
"comment": "чӏвазе"
}
]
},
{
"text": "штапм, куц",
"precomment": "biçim"
},
{
"text": "пикру загьир гьабиялъул басралъараб; къадру хвараб цого къагӏида",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "kalıp yargılarla düşünmek",
"av": "цого къагӏидаялъ пикру гьабизе",
"comment": "ургъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "damga",
"stress": 3,
"forms": [
"штемпель"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "штемпель, печать, мугьру",
"precomment": "cihaz, alet"
},
{
"text": "мугьру чӏван лъугьараб сурат",
"precomment": "baskı; iz"
}
]
}
{
"word": "damga",
"stress": 3,
"stem": "ШТЕМПЕЛЬН",
"forms": [
"штемпельный",
"штемпельная",
"штемпельное"
],
"senses": [
{
"text": "штемпелалъул; печаталъул; мугьруялъул",
"examples": [
{
"tr": "ıstampa",
"av": "мугьруялъул гьитӏинаб къандалъо",
"comment": "щакъи гъорлъ бессараб"
}
]
}
]
}
{
"word": "damga pulu",
"stress": 2,
"stem": "ГЕРБОВ",
"forms": [
"гербовый",
"гербовая",
"гербовое"
],
"senses": [
{
"text": "гербалъул(аб), герб тӏад бугеб",
"examples": [
{
"tr": "damga pulu kağıdı",
"av": "герб тӏад бугеб кагъат"
},
{
"tr": "damga pulu",
"av": "герб тӏад бугеб марка"
},
{
"tr": "resmi mühür",
"av": "герб бугеб печать",
"comment": "мугьру"
}
]
}
]
}
{
"word": "damga; leke",
"stress": 6,
"forms": [
"клеймо"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "дамгъа; мугьру; гӏуж",
"examples": [
{
"tr": "yüz karasını silmek",
"av": "рогьоб бахъизе, чуризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "damga; tamga",
"stress": 5,
"forms": [
"тамга"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "дамгъа, мугьру"
}
]
}
{
"word": "damgacı; zımbacı",
"stress": 6,
"forms": [
"штамповщик"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "штамповщик",
"comment": "штампалдалъун деталал гьарулеб станок; пресс хӏалтӏизабулев чи"
}
]
}
{
"word": "damgalama",
"stress": 6,
"forms": [
"клеймение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "дамгъа чӏвай (боцӏуда), мугьру чӏвай",
"comment": "damgalamak fiiline göre",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "damgalama",
"stress": 8,
"forms": [
"штамповальный",
"штамповальная",
"штамповальное"
],
"senses": [
{
"text": "штампалъ гьабулеб; штампалдалъун гьабулеб; цого куц чӏван гьабулеб",
"examples": [
{
"tr": "pres makinesi",
"av": "штампалдалъул деталал гьарулеб станок"
}
]
}
]
}
{
"word": "damgalama",
"stress": 10,
"forms": [
"штемпелевание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "штемпель (мугьру) чӏвай"
}
]
}
{
"word": "damgalama; presleme",
"stress": 8,
"forms": [
"штампование"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "штампалъ гьаби, коцонибе тӏун гьаби"
}
]
}
{
"word": "damgalama; presleme",
"stress": 6,
"forms": [
"штамповка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "штамп кьабун гьаби, штампалдалъун гьаби"
},
{
"text": "штамповка",
"comment": "штампалдалъун гьабураб жо"
}
]
}
{
"word": "damgalamak",
"stress": 12,
"forms": [
"заштемпелевать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "штемпель чӏвазе"
}
]
}
{
"word": "damgalamak",
"stress": 6,
"forms": [
"клеймить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гӏуж базе; дамгъа чӏвазе",
"precomment": "damgalamak",
"examples": [
{
"tr": "sığırı damgalamak",
"av": "боцӏуда дамгъа чӏвазе"
}
]
},
{
"text": "суризавизе; нагӏана кьезе; къватӏив чӏвазавизе; рогьо базе",
"precomment": "kimi/neyi, kınamak",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "hainleri utançla damgalamak",
"av": "хиянатчагӏазе нагӏана кьезе (суризаризе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "damgalamak",
"stress": 8,
"forms": [
"штамповать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "мугьру чӏвазе",
"precomment": "bir şey, mühürlemek"
},
{
"text": "коцонибе тӏун гьабизе; штампалъ гьаризе",
"precomment": "üretmek",
"examples": [
{
"tr": "parça damgalamak; parça imal etmek",
"av": "коцонире тӏун деталал гьаризе"
}
]
},
{
"text": "цогиялда релълъинабизе, релълъун гьабизе",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
}
]
}
{
"word": "damgalamak",
"stress": 10,
"forms": [
"штемпелевать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "штемпель (мугьру) чӏвазе",
"precomment": "ne"
}
]
}
{
"word": "damgalanmak",
"stress": 10,
"forms": [
"ознаменоваться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "машгьурлъизе",
"precomment": "neyle, ile",
"examples": [
{
"tr": "yeni başarılarla taçlanmak",
"av": "цӏиял бергьенлъабаздалъун машгьурлъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "damgalı",
"forms": [
"клеймёный",
"клеймёная",
"клеймёное"
],
"senses": [
{
"text": "дамгъа чӏвараб, мугьру чӏвараб, гӏуж бараб",
"precomment": "mal ve benzeri hakkında"
}
]
}
{
"word": "damgalı; kalıplanmış",
"stress": 6,
"stem": "ШТАМПОВАНН",
"forms": [
"штампованный",
"штампованная",
"штампованное"
],
"senses": [
{
"text": "штампалъ (коцонибе тӏун) гьабураб",
"examples": [
{
"tr": "preslenmiş parça",
"av": "коцонибе тӏун гьабураб деталь"
}
]
},
{
"text": "гӏемер хӏалтӏизабураб; коцонибе тӏурабгӏан релълъараб; хӏадурараб",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "klişe sözler",
"av": "гӏемер хӏалтӏизарулел (хӏадурарал) рагӏаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "damla",
"stress": 2,
"stem": "КАПЛ",
"forms": [
"капля"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "къатӏра, тӏири",
"examples": [
{
"tr": "yağmur damlaları",
"av": "цӏадал къатӏраби"
}
]
},
{
"text": "къатӏраби",
"precomment": "çoğ. damlalar",
"labels": [
"tıp"
],
"examples": [
{
"tr": "göz damlası",
"av": "беразул дару"
}
]
},
{
"text": "тӏири, цӏакъ дагьаб къадар",
"precomment": "bir şeyin az miktarı",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "bir damla koymak",
"av": "цӏакъ дагьаб къадар тӏезе"
},
{
"tr": "ağzına damla koymamış",
"av": "къатӏра кӏалдибе босун букӏинчӏо, тӏириги гьекъон букӏинчӏо"
},
{
"tr": "son damla kanına kadar",
"av": "ахирисеб би тӏинкӏизегӏан"
},
{
"tr": "tıpkısının aynısı",
"av": "лъел кӏиго къатӏрагӏанги релълъарал"
},
{
"tr": "denizde damla",
"av": "цӏакъго дагьаб къадар"
}
]
}
]
}
{
"word": "damlacık",
"stress": 2,
"stem": "КАПЕЛЬК",
"forms": [
"капелька"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "къатӏра, зарра, асар",
"precomment": "en küçük miktar",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "hiç tütün yok",
"av": "танхьил къатӏра хутӏун гьечӏо"
},
{
"tr": "azıcık",
"av": "дагьа-макъаб",
"comment": "чуть–чуть"
},
{
"tr": "hiç de bile",
"av": "цо щибниги",
"comment": "гьечӏо, кьеларо…"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "капля",
"kind": "from",
"refwordnum": "2",
"comment": "уменьшительное",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "damlalık; serum",
"stress": 2,
"forms": [
"капельница"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "капельница",
"comment": "даруялъул къатӏраби рикӏкӏине кӏолеб санагӏалъи кӏалтӏа къазабураб шиша"
},
{
"text": "пипетка",
"comment": "дару къатӏрабаз борцунеб, цояб рахъалда резинаги хураб цӏорол мащу"
}
]
}
{
"word": "damlamak",
"stress": 2,
"forms": [
"капать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏинкӏизе",
"examples": [
{
"tr": "gözlerinden yaşlar damlıyordu",
"av": "гъосул бадиса магӏу тӏинкӏулеб букӏана"
}
]
},
{
"text": "тӏенкӏезе",
"examples": [
{
"tr": "musluktan su damlıyordu",
"av": "краналъуса лъим тӏенкӏолеб букӏана"
}
]
},
{
"text": "тӏинкӏизабизе",
"precomment": "ne (damla damla dökmek)",
"examples": [
{
"tr": "kadehe ilaç damlatmak",
"av": "рюмкаялда жанибе дару тӏинкӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "тӏаде инабизе, тӏаде тӏенкӏезабизе",
"precomment": "neyi (dökmek)",
"examples": [
{
"tr": "şarabı masa örtüsüne damlatma",
"av": "скатерталда тӏаде чагъир тӏенкӏезабуге"
},
{
"tr": "acelesi yok",
"av": "гъосул гӏедегӏизе ккараб жо гьечӏо",
"comment": "гӏедегӏизе гӏилла гьечӏо"
}
]
}
]
}
damlamaya başlamak; lekelemek
сообщить о неточности{
"word": "damlamaya başlamak; lekelemek",
"stress": 5,
"stem": "ЗАКРАПА",
"forms": [
"закрапать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏенкӏезе, тӏенкӏезе лъугьине",
"examples": [
{
"tr": "çiselemeye başladı",
"av": "цӏад тӏенкӏезе лъугьана"
}
]
}
]
}
{
"word": "damlatmak",
"stress": 2,
"forms": [
"капнуть"
],
"see_also": [
{
"target": "капать",
"kind": "from",
"comment": "однократное",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "damlatmak",
"stress": 4,
"forms": [
"накапать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏинкӏизабун сундулниги цо къадар тӏезе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "ekmeğe ilaç damlatmak",
"av": "чадиде дару тӏинкӏизе"
},
{
"tr": "masa örtüsüne mürekkep damlatmak",
"av": "скатерталде щакъи тӏинкӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "мацӏ гьабизе",
"precomment": "kime",
"comment": "наябедничать",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "damlatmak",
"stress": 4,
"forms": [
"накапывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "накопать",
"kind": "see"
}
]
}
damlatmak; damla damla akıtmak
сообщить о неточности{
"word": "damlatmak; damla damla akıtmak",
"stress": 4,
"forms": [
"закапать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏинкӏизе лъугьине, гӏеккезе",
"precomment": "damlamaya başlamak"
},
{
"text": "чорок гьабизе",
"precomment": "kimi-ne (kirletmek)",
"examples": [
{
"tr": "masayı mürekkeple lekelemek",
"av": "стол шакъиялъ чорок гьабизе"
}
]
},
{
"text": "тӏинкӏизабизе (къатӏра ккун)",
"precomment": "ne, damla damla vermek",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "ilaç damlatmak",
"av": "дару тӏинкӏизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "damperli kamyon",
"stress": 7,
"forms": [
"самосвал"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "самосвал",
"comment": "къайи жиндицаго чӏехьолеб машина"
}
]
}
{
"word": "damping",
"stress": 2,
"forms": [
"демпинг"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "демпинг",
"comment": "эк.; къватӏисеб улкаялдеги босун, къайи учузго бичи"
}
]
}
{
"word": "damıtma",
"stress": 8,
"forms": [
"дистилляция"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хӏухьладе буссинабун бацӏцӏад гьаби"
}
]
}
{
"word": "damıtma",
"stress": 6,
"forms": [
"перегонка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏаризе яги гьализе гьарун лъамиял веществаби рикьизари",
"comment": "риххизари",
"labels": [
"kimya",
"teknik"
]
}
]
}
{
"word": "damıtmak",
"stress": 8,
"forms": [
"дистиллировать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хӏухьладе буссинабун, бацӏцӏад гьабизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "su damıtmak",
"av": "лъим, хӏухьладе буссинабун, бацӏцӏад гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "damızlık",
"stress": 8,
"forms": [
"племенной",
"племенная",
"племенное"
],
"senses": [
{
"text": "тайпадулаб; би бацӏцӏадаб, жинс лъикӏаб"
},
{
"text": "тайпа лъикӏлъизабизе тараб"
},
{
"text": "тайпа лъикӏлъизабиялда хурхараб"
}
]
}
{
"word": "damızlık domuz",
"stress": 7,
"forms": [
"свиноматка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "эбелаб болъон"
}
]
}
damızlık erkek domuz; yaban domuzu
сообщить о неточности{
"word": "damızlık erkek domuz; yaban domuzu",
"forms": [
"хряк"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "бихьинболъон",
"labels": [
"tarım, tarım terimi"
]
}
]
}