{
"word": "dur",
"forms": [
"стоп"
],
"labels": [
"ünlem"
],
"senses": [
{
"text": "чӏезе те, чӏа"
}
]
}
{
"word": "durak",
"stress": 6,
"forms": [
"остановка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "чӏезаби",
"precomment": "durdurmak fiiline göre"
},
{
"text": "чӏей",
"precomment": "durmak fiiline göre"
},
{
"text": "чӏолеб бакӏ",
"precomment": "nokta, yer",
"examples": [
{
"tr": "tramvay durağı",
"av": "трамвай чӏолеб бакӏ"
},
{
"tr": "sadece izin eksik",
"av": "цохӏо изнуялда бан хутӏун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "duraklama; aksama",
"stress": 4,
"stem": "ЗАМИНК",
"forms": [
"заминка"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "квал-квал ккей, кватӏи, лъалхъи",
"precomment": "gecikme, engel",
"examples": [
{
"tr": "işte küçük bir aksama oldu",
"av": "ишалъулъ гьитӏинабго квалквал ккана"
}
]
},
{
"text": "гьитӏинаб гьоркьобкъотӏи",
"precomment": "konuşmada",
"comment": "каламалъулъ",
"examples": [
{
"tr": "duraksayarak konuşmak",
"av": "калам гьоркьоб къотӏ-къотӏизабулаго кӏалъазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "duraklama; duraksama",
"stress": 4,
"stem": "ЗАПИНК",
"forms": [
"запинка"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "лъалхъи, гьоркьоб къотӏи, бабади",
"examples": [
{
"tr": "tutukluk yaparak konuşmak",
"av": "бабадулаго кӏалъазе"
},
{
"tr": "takılmadan okumak",
"av": "ваххан цӏализе, бабадичӏого цӏализе, чвахун бачӏун, цӏализе"
}
]
}
]
}
{
"word": "duraklama; pas",
"stress": 2,
"stem": "ПАУЗ",
"forms": [
"пауза"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "лъалхъи",
"examples": [
{
"tr": "duraklama yapmak",
"av": "лъалхъи гьабизе"
},
{
"tr": "sohbette bir duraklama oldu",
"av": "гара-чӏвариялда гьоркьоб лъалхъи ккана"
}
]
}
]
}
{
"word": "duraklamak",
"stress": 11,
"forms": [
"приостановиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "заманалъ чӏезе, лъалхъизе"
}
]
}
{
"word": "duraklatmak",
"stress": 5,
"forms": [
"застопоривать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "застопорить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "duraksamak",
"stress": 4,
"forms": [
"замяться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏи бачӏинчӏого хутӏизе, бабадизе"
}
]
}
{
"word": "duralumin",
"stress": 8,
"forms": [
"дюралюминий"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "дюралюминий"
}
]
}
{
"word": "duralüminyum",
"stress": 8,
"stem": "ДЮРАЛЮМИНИЕВ",
"forms": [
"дюралюминиевый",
"дюралюминиевая",
"дюралюминиевое"
],
"senses": [
{
"text": "дюралюминиялъул",
"examples": [
{
"tr": "duralüminyum borular",
"av": "дюралюминиялъул трубаби",
"comment": "(турбаби)"
}
]
}
]
}
{
"word": "durdurma; sona erme",
"stress": 8,
"forms": [
"прекращение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьоб къотӏизаби, ахир лъей, гьоркьоса тӏезаби",
"precomment": "durdurmak fiiline göre"
},
{
"text": "гьоркьоб къотӏи, ахир лъей, гьоркьоса тӏей, лъугӏизе тей, къатӏин",
"precomment": "durmak fiiline göre"
}
]
}
{
"word": "durdurmak",
"stress": 6,
"forms": [
"останавливать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "tren bu istasyonda durmuyor",
"av": "поезд гьаб станциялда лъалхъуларо",
"comment": "чӏоларо"
},
{
"tr": "elde edilenle yetinmemek",
"av": "щваралда гӏей гьабун чӏунгутӏизе"
},
{
"tr": "hiçbir şeyden durmamak",
"av": "сундухъниги гӏин тӏамунгутӏизе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "остановиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "durdurmak",
"stress": 8,
"forms": [
"остановить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "чӏезабизе",
"precomment": "birini-bir şeyi (hareketi durdurmak)",
"examples": [
{
"tr": "treni durdurmak",
"av": "поезд чӏезабизе"
}
]
},
{
"text": "кквезе, чӏезабизе",
"precomment": "kimi-neyi (tutmak)",
"examples": [
{
"tr": "yaramazı durdurmak",
"av": "гъалмагъирчи кквезе, чӏезавизе"
}
]
},
{
"text": "кӏвар буссинабизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "gözlerini bir şeyde sabitlemek",
"av": "сундениги кӏвар буссинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "durdurmak",
"stress": 8,
"forms": [
"прекратить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏизабизе, ахир лъезе, гьоркьоса тӏезабизе, лъугӏизе тезе",
"precomment": "fiilin mastar haliyle de",
"examples": [
{
"tr": "konuşmayı kesmek",
"av": "гара-чӏвари къотӏизабизе (гара-чӏвариялъе ахир лъезе)"
},
{
"tr": "sigarayı bırakmak",
"av": "хъалиян цӏай тезе"
}
]
}
]
}
durdurmak; askıya almak
сообщить о неточности{
"word": "durdurmak; askıya almak",
"stress": 9,
"forms": [
"приостанавливать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "приостановить",
"kind": "see"
}
]
}
durdurmak; bloke etmek
сообщить о неточности{
"word": "durdurmak; bloke etmek",
"stress": 5,
"forms": [
"застопорить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хъегъезабизе; чӏезабизе (машина)",
"precomment": "ne, durdurmak"
},
{
"text": "квекӏен, квалквал, хьадар гьабизе",
"precomment": "yavaşlatmak; geciktirmek",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
durdurmak; kösteklemek
сообщить о неточности{
"word": "durdurmak; kösteklemek",
"stress": 3,
"forms": [
"стопорить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "машинаялъул яги механизмалъул хьвади чӏезе яги хьадар гьабизе",
"precomment": "ne"
},
{
"text": "сундулниги цебетӏей чӏезабизе яги хьадар гьабизе"
}
]
}
{
"word": "durdurmak; vazgeçmek",
"stress": 7,
"stem": "ПЕРЕСТА",
"forms": [
"перестать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тезе",
"precomment": "belgisiz şekil ile",
"examples": [
{
"tr": "sigarayı bırakmak",
"av": "хъалиян цӏай тезе",
"comment": "рехун тезе"
}
]
},
{
"text": "къатӏине; къотӏизе; чӏезе",
"precomment": "durmak, sona ermek",
"examples": [
{
"tr": "yağmur dindi",
"av": "цӏад къатӏана",
"comment": "къотӏана"
}
]
}
]
}
durdurulamaz, zapt edilmez
сообщить о неточности{
"word": "durdurulamaz, zapt edilmez",
"stress": 8,
"forms": [
"неудержимый",
"неудержимая",
"неудержимое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏезабизе, кквезе кӏолареб; цӏакъ гучаб",
"examples": [
{
"tr": "durdurulamaz akım",
"av": "чӏезабизе кӏолареб (гучаб) чвахи"
},
{
"tr": "zaptedilemez gülüş",
"av": "кквезе кӏолареб релъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "durgun",
"stress": 5,
"stem": "ЗАСТОЙН",
"forms": [
"застойный",
"застойная",
"застойное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏун хутӏараб, чвахулареб; гӏунараб",
"examples": [
{
"tr": "durgun hava",
"av": "чӏараб, хисулареб гьава"
},
{
"tr": "durgun göl",
"av": "тӏаде лъим чӏвахулареб хӏор"
}
]
},
{
"text": "халат бахъараб, лъугӏулареб; даимаб",
"precomment": "sürekli",
"examples": [
{
"tr": "kronik sarhoşluk",
"av": "даимаб (лъугӏиго гьечӏеб) гьекъолди"
}
]
}
]
}
{
"word": "durgun",
"stress": 7,
"stem": "НЕПРОТОЧН",
"forms": [
"непроточный",
"непроточная",
"непроточное"
],
"senses": [
{
"text": "лъим тӏаса унареб, чвахулареб",
"examples": [
{
"tr": "akarsuyu olmayan göl",
"av": "лъим тӏаса унареб хӏор"
}
]
}
]
}
{
"word": "durgun",
"stress": 4,
"stem": "СТОЯЛ",
"forms": [
"стоялый",
"стоялая",
"стоялое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемераб мехалъ хӏалтӏизабичӏого тараб",
"precomment": "at hakkında"
},
{
"text": "чӏараб; гӏемераб мех бараб",
"precomment": "bayatlamış; bozulmuş",
"examples": [
{
"tr": "durgun su",
"av": "чӏараб лъим, мех бараб лъим"
},
{
"tr": "bekletilmiş bal şarabı",
"av": "мех бараб гьоцӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "durgunlaşmak",
"stress": 5,
"forms": [
"застаиваться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "застояться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "durgunluk",
"stress": 5,
"forms": [
"застой"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гӏуни, чӏун хутӏи; хӏинцлъи; цебетӏунгутӏи",
"labels": [
"çeşitli anlamlarda"
],
"examples": [
{
"tr": "sanayi durgunluğu",
"av": "промышленность чӏун хутӏи, цебетӏунгутӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "durgunluk",
"stress": 4,
"forms": [
"затишье"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "гьури къатӏин",
"precomment": "Rüzgarsızlık",
"comment": "сасин",
"examples": [
{
"tr": "fırtına öncesi sessizlik",
"av": "чвахун цӏадалда цебесеб сасин"
}
]
},
{
"text": "гӏодобе биччай",
"precomment": "işlerde vb."
}
]
}
{
"word": "durgunluk; donma",
"stress": 4,
"forms": [
"замер"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "борцин",
"precomment": "ölçmek fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "boru uzunluğunun ölçümü",
"av": "турбаялъул халалъи борцин"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "замерить",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "durmak, sona ermek",
"stress": 8,
"forms": [
"прекратиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьоса тӏезе, гьоркьоса къотӏизе",
"examples": [
{
"tr": "yazışma sona erdi",
"av": "цоцазухъе кагътал хъвай гьоркьоса къотӏана"
},
{
"tr": "yağmur dindi",
"av": "цӏад къатӏана (къотӏана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "durmak, vazgeçmek",
"stress": 9,
"forms": [
"переставать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "перестать",
"kind": "see"
}
]
}
durmak; ayakta durmak
сообщить о неточности{
"word": "durmak; ayakta durmak",
"stress": 4,
"forms": [
"стоять"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бахъун чӏезе, эхетун чӏезе",
"examples": [
{
"tr": "nöbetçi duruyor",
"av": "хъаравул вахъун чӏун вуго"
},
{
"tr": "diz çökmüş durmak",
"av": "накабазда чӏезе"
}
]
},
{
"text": "букӏине",
"precomment": "bulunmak",
"examples": [
{
"tr": "masa pencerenin yanında duruyor",
"av": "стол горда аскӏоб буго"
},
{
"tr": "ev nehir kıyısında duruyor",
"av": "рукъ гӏурул рагӏалда буго"
},
{
"tr": "atlar ahırda duruyor",
"av": "чуял бокьор руго"
}
]
},
{
"text": "чӏезе",
"precomment": "saatler hakkında"
},
{
"text": "чӏезе, чӏун букӏине",
"precomment": "eylemsiz kalmak; atıl kalmak",
"examples": [
{
"tr": "araba iki saat durdu",
"av": "машина кӏиго сагӏаталъ чӏун букӏана"
}
]
},
{
"precomment": "konumlanmış olmak",
"examples": [
{
"tr": "müfreze köyde konuşlanıyor",
"av": "къукъа росулъ буго"
},
{
"tr": "köy dağın üstünde yer alıyor",
"av": "росу магӏарда тӏад буго"
}
]
},
{
"text": "рахъ кквезе",
"precomment": "savunmak",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "gerçeği savunmak",
"av": "битӏаралъул (ритӏухълъиялъул) рахъ кквезе"
}
]
},
{
"examples": [
{
"tr": "zaman durmuyor",
"av": "заман чӏун букӏунаро"
},
{
"tr": "bunun arkasındayım",
"av": "дун диргояб ккун чӏун вуго"
},
{
"tr": "tepesine binmek",
"av": "тӏаса вичӏуларо"
},
{
"tr": "başında bulunmak",
"av": "бетӏер лъи гьабизе"
},
{
"tr": "barışı savunmak",
"av": "рекъел цӏуниялъул (ракълил) хъаравуллъуда рукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "durmak; duraklamak",
"stress": 8,
"forms": [
"остановиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "чӏезе",
"examples": [
{
"tr": "çalışmalar durdu",
"av": "хӏалтӏи чӏана"
}
]
},
{
"text": "заманалъ рещтӏине",
"precomment": "geçici olarak yerleşmek",
"examples": [
{
"tr": "bir otelde kalmak",
"av": "гостиницаялда рещтӏине"
}
]
},
{
"text": "кӏвар буссинабизе, тӏадчӏей гьабизе",
"precomment": "ne üzerinde",
"examples": [
{
"tr": "kitabın fikri üzerinde ayrıntılı olarak durmak",
"av": "тӏехьалъул идеялда тӏадчӏей гьабизе"
}
]
},
{
"text": "тӏаса бищизе",
"precomment": "kimde/nede (tercihini yapmak)"
}
]
}
{
"word": "durmak; sona ermek",
"stress": 8,
"forms": [
"прекращать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "прекратить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "durmak; teklemek",
"stress": 3,
"forms": [
"стопориться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хъегъезе, чӏезе, багъаричӏого чӏезе, тиричӏого чӏезе",
"precomment": "makine hakkında"
},
{
"text": "чӏун хутӏизе",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "durmak; tıkanmak",
"stress": 5,
"forms": [
"застопориться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "чӏезе, хъегъезе",
"precomment": "durmak; duraklamak",
"examples": [
{
"tr": "makine durdu",
"av": "машина чӏана"
}
]
},
{
"text": "хӏинцлъизе, хьадарлъизе, чӏун хутӏизе, цебе тӏунгу-тӏизе",
"precomment": "gelişimde geride kalmak",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "işte duraksama oldu",
"av": "иш хьадарлъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "durmaksızın",
"stress": 9,
"forms": [
"беспрестанно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьоса къотӏичӏого, чӏей гьечӏого, лъалхъи гьечӏого, даимго, кидаго",
"examples": [
{
"tr": "yağmur durmaksızın yağdı",
"av": "цӏадал ралел рукӏана, гьоркьоса къотӏичӏого"
}
]
}
]
}
{
"word": "durmaksızın",
"stress": 8,
"forms": [
"неумолкаемый",
"неумолкаемая",
"неумолкаемое"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьоса къотӏичӏого, гьаркьагъунеб, чӏей гьечӏеб, лъугӏулареб",
"examples": [
{
"tr": "kesintisiz gürültü",
"av": "гьоркьоса къотӏулареб хъуй"
}
]
}
]
}
{
"word": "durmaksızın",
"stress": 5,
"forms": [
"неумолчный",
"неумолчная",
"неумолчное"
],
"see_also": [
{
"target": "неумолкаемый",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "durmaksızın",
"stress": 7,
"forms": [
"покладая"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "durmaksızın çalışmak",
"av": "кверал тӏатӏала лъун чӏечӏого, хӏалтӏизе",
"comment": "гьоркьоса къотӏичӏого, хӏалтӏизе"
}
]
}
]
}
durmaksızın gıdaklamak
сообщить о неточности{
"word": "durmaksızın gıdaklamak",
"stress": 7,
"forms": [
"раскудахтаться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "къва-къвадизе лъугьине",
"comment": "гӏанкӏу"
},
{
"text": "гӏадада ахӏдезе лъугьине",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
}
]
}
durmaksızın, aralıksız
сообщить о неточности{
"word": "durmaksızın, aralıksız",
"stress": 8,
"forms": [
"несмолкаемый",
"несмолкаемая",
"несмолкаемое"
],
"senses": [
{
"text": "халатаб заманалъ гьоркьоса къотӏулареб, лъугӏулареб",
"examples": [
{
"tr": "durmaksızın gürültü",
"av": "гьоркьоса къотӏулареб хъуй, сас"
}
]
}
]
}
durmaksızın; aktarmasız
сообщить о неточности{
"word": "durmaksızın; aktarmasız",
"stress": 7,
"forms": [
"беспосадочный",
"беспосадочная",
"беспосадочное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодоб рещтӏинчӏеб, рещтӏен гьечӏеб",
"examples": [
{
"tr": "aktarmasız uçuş",
"av": "гӏодоб рещтӏинчӏеб (рещтӏен гьечӏеб) роржин"
}
]
}
]
}
durmaksızın; aralıksız
сообщить о неточности{
"word": "durmaksızın; aralıksız",
"stress": 8,
"forms": [
"непрестанно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "даимго, чӏечӏого"
}
]
}
durmaktan bayatlamak; uzun süre durmak
сообщить о неточности{
"word": "durmaktan bayatlamak; uzun süre durmak",
"stress": 6,
"forms": [
"застояться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер мехалъ чӏун хутӏизе",
"precomment": "uzun süre ayakta durmak",
"comment": "букӏине"
},
{
"text": "гӏемер мехалъ чӏун хутӏиялъ хвезе",
"precomment": "durmaktan bozulmak",
"examples": [
{
"tr": "su durgunlaştı; su bayatladı",
"av": "лъим гӏемер мех баялъ хвана (лъел тӏагӏам хвана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "durulama",
"stress": 7,
"forms": [
"полоскание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "хули",
"precomment": "çalkalamak fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "ağız çalkalama",
"av": "кӏал хули"
}
]
},
{
"text": "кӏал, щекъер хулулеб дару",
"precomment": "sıvı"
}
]
}
{
"word": "durulamak",
"stress": 6,
"forms": [
"выполаскивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "выполоскать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "durulamak",
"stress": 2,
"forms": [
"выполоскать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хулизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "çamaşırı durulamak",
"av": "гъоркьан ретӏел хулизе"
}
]
},
{
"text": "хулун чуризе",
"precomment": "yıkamak",
"examples": [
{
"tr": "ağzını çalkalamak",
"av": "кӏал хулизе, хулун бацӏцад гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "durulamak",
"stress": 7,
"forms": [
"прополаскивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "прополоскать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "durulamak",
"stress": 5,
"forms": [
"споласкивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "сполоснуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "durulamak",
"stress": 8,
"forms": [
"сполоснуть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "хулизе, дагьабго чура-хулизе",
"precomment": "ne"
}
]
}
durulamak; çalkalamak
сообщить о неточности{
"word": "durulamak; çalkalamak",
"stress": 5,
"forms": [
"ополаскивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "ополоснуть",
"kind": "see"
}
]
}
durulamak; çalkalamak
сообщить о неточности{
"word": "durulamak; çalkalamak",
"stress": 7,
"forms": [
"полоскать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хулизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "çamaşır durulamak",
"av": "бусадул къайи-къоно хулизе"
},
{
"tr": "boğazı gargara yapmak",
"av": "щекъер хулизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "durulmak",
"stress": 7,
"forms": [
"утрястись"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цойиде ккезе, рекъезе",
"precomment": "düzene girmek; hallolmak",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
durulmak; yoluna girmek
сообщить о неточности{
"word": "durulmak; yoluna girmek",
"stress": 6,
"forms": [
"утрясать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "утрястись",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "durum",
"stress": 5,
"forms": [
"ситуация"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "ситуация",
"comment": "кинаб бугониги хӏал лъугьинабулел шартӏал; ахӏвал-хӏал"
}
]
}
{
"word": "durum",
"stress": 3,
"forms": [
"случай"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "лъугьа-бахъин; хабар гьечӏого кколеб жо, тохлъукьеяб иш",
"precomment": "olay",
"examples": [
{
"tr": "kaza",
"av": "талихӏ къараб лъугьа-бахъин"
}
]
},
{
"text": "санагӏатаб, данде кколеб заман",
"precomment": "uygun zaman",
"examples": [
{
"tr": "aksi takdirde",
"av": "гьедин гьечӏони"
},
{
"tr": "ne olur ne olmaz",
"av": "нагагьлъун"
},
{
"tr": "asla; hiçbir şekilde",
"av": "щиб хӏалалде кканиги"
},
{
"tr": "fırsatla",
"av": "сабаблъун"
},
{
"tr": "fırsattan yararlanıp satın almak",
"av": "кинаб бугониги гӏиллаялъе гӏоло бичун босизе, ккараб ресалдаса пайда босизе"
},
{
"tr": "ayrı durumlarda",
"av": "цо-цо мехалъ"
},
{
"tr": "en kötü ihtimalle",
"av": "рес къотӏараб мехалде"
},
{
"tr": "bu durumda",
"av": "гьединаб мехалъ"
},
{
"tr": "her halükarda; ne olursa olsun",
"av": "кинаса кканиги, бугониги"
},
{
"tr": "en kötü ihtimalle",
"av": "рес къотӏани"
}
]
}
]
}
{
"word": "durum",
"homonym": 1,
"forms": [
"стан"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "лага, черх, къаркъала"
}
]
}
{
"word": "durum",
"homonym": 2,
"forms": [
"стан"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "заманалъ чӏараб, рещтӏен гьабураб бакӏ",
"examples": [
{
"tr": "düşman kampı",
"av": "тушман чӏараб бакӏ, тушманаб рахъ"
}
]
},
{
"text": "лагерь, чадир чӏван чӏараб бакӏ, къайи, орду"
}
]
}
{
"word": "durum",
"homonym": 3,
"forms": [
"стан"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "кинаб бугониги хӏалтӏуе квегӏенлъиялъе гьабураб цӏулал алат, санагӏалъи",
"comment": "мас.: рессариялъе – гӏурдул",
"labels": [
"teknik"
]
}
]
}
{
"word": "durum (eki)",
"stress": 4,
"stem": "ПАДЕЖН",
"forms": [
"падежный",
"падежная",
"падежное"
],
"senses": [
{
"text": "падежалъул, падежияб",
"labels": [
"dil bilgisi"
]
}
]
}
{
"word": "durum; hal",
"stress": 6,
"stem": "ОБСТОЯТЕЛЬСТВ",
"forms": [
"обстоятельство"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "хӏужжа, ахӏвал-хӏал, шартӏ",
"precomment": "gerçek; olay",
"examples": [
{
"tr": "ağarlaştırıcı nedenler",
"av": "гӏайиб цӏикӏкӏинарулел хӏужжаби",
"labels": [
"юридический термин"
]
},
{
"tr": "hafifletici nedenler",
"av": "гӏайиб бигьалъизарулел хӏужжаби"
},
{
"tr": "bu husus da göz önünde bulundurulmalıdır",
"av": "гьеб шартӏги хӏисабалде босизе ккола"
}
]
},
{
"text": "ахӏвал-хӏал, шартӏал",
"precomment": "koşullar",
"examples": [
{
"tr": "her durumda",
"av": "бокьарал шартӏазда"
},
{
"tr": "koşullar değişti",
"av": "ахӏвал-хӏал хисана"
},
{
"tr": "zor şartlar altında",
"av": "захӏматал шартӏазда"
}
]
},
{
"text": "хӏал",
"labels": [
"dil bilgisi"
],
"examples": [
{
"tr": "durum zarfı",
"av": "ишалъул куцлъун бугеб хӏал"
},
{
"tr": "yer zarfı",
"av": "бакӏлъун бугеб хӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "durum; hal",
"stress": 6,
"stem": "СОСТОЯНИ",
"forms": [
"состояние"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "хӏал, бугеб хӏал",
"examples": [
{
"tr": "sanayinin durumu",
"av": "промышленносталъул бугеб хӏал"
},
{
"tr": "sağlık durumu",
"av": "сахлъиялъул хӏал, сахлъи"
},
{
"tr": "ağır durumdaki hasta",
"av": "унтарав захӏматаб хӏалалда вуго"
}
]
},
{
"text": "боцӏи, гӏураб бечелъи, рикъзи",
"precomment": "mal, mülk, eşya",
"comment": "цощинав чиясул бугеб",
"examples": [
{
"tr": "büyük bir serveti var",
"av": "досул кӏудияб бечелъи буго"
}
]
},
{
"text": "хӏал-кӏвей, рес",
"examples": [
{
"tr": "bunu yapacak durumda değilim",
"av": "гьеб гьабизе дир хӏал гӏоларо (рес рекъоларо)"
}
]
}
]
}
{
"word": "durumda olmak",
"stress": 6,
"forms": [
"обстоять"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "her şey yolunda",
"av": "кинабго лъикӏ буго"
},
{
"tr": "işler böyle yürüyor",
"av": "гьеле гьедин буго иш"
}
]
}
]
}
durup dururken; sebepsiz
сообщить о неточности{
"word": "durup dururken; sebepsiz",
"stress": 7,
"forms": [
"спроста"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "чӏалгӏадего"
},
{
"text": "гьадинго"
},
{
"text": "гӏадатлъиялъ"
},
{
"text": "щибго мурад гьечӏого"
}
]
}
{
"word": "duruş",
"stress": 2,
"forms": [
"выправка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "къамартӏ",
"precomment": "duruş",
"comment": "чорхол",
"examples": [
{
"tr": "askeri duruş",
"av": "аскариясул гӏадаб къамартӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "duruş",
"stress": 3,
"forms": [
"осанка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "лага-щват, куц-мухъ",
"examples": [
{
"tr": "onun iyi bir duruşu var",
"av": "гъолъул лъикӏаб лага-черх буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "duruşma",
"stress": 3,
"forms": [
"слушание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "гӏенекки, гӏинтӏами",
"examples": [
{
"tr": "ders dinleme",
"av": "лекциязухъ гӏин тӏами"
}
]
}
]
}