{
"word": "dün",
"stress": 5,
"forms": [
"вчера"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "сон",
"examples": [
{
"tr": "dün akşam",
"av": "сон къаси, нолъ"
},
{
"tr": "dün sabah",
"av": "сон радал"
}
]
}
]
}
{
"word": "dünkü",
"stress": 5,
"stem": "ВЧЕРАШН",
"forms": [
"вчерашний",
"вчерашняя",
"вчерашнее"
],
"senses": [
{
"text": "сонисеб, сонсияб",
"labels": [
"sıfat"
],
"examples": [
{
"tr": "dünkü gazete",
"av": "сонисеб газета"
},
{
"tr": "dünün okul çocukları",
"av": "сонисел цӏалдохъаби"
}
]
},
{
"text": "сонисеб",
"precomment": "dünkü",
"labels": [
"isim anlamında"
]
},
{
"precomment": "nafile yere aramak",
"text": "араб, нахъбуссунареб жо балагьулаго, заман хвезабизе"
}
]
}
{
"word": "dünya dışı",
"stress": 7,
"forms": [
"неземной",
"неземная",
"неземное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏабигӏияб гуреб, дунялалда букӏунареб",
"examples": [
{
"tr": "gök cisimleri",
"av": "ракьалда рукӏунарел жал"
}
]
},
{
"text": "иллагьияб",
"precomment": "yüce; coşkulu",
"examples": [
{
"tr": "dünya dışı aşk",
"av": "иллагьияб рокьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "dünya görüşü",
"stress": 10,
"forms": [
"мировоззрение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "бербалагьи, пикру",
"comment": "гӏумруялде, тӏабигӏаталде, пачалихъалъул гӏуцӏиялде бугеб"
}
]
}
{
"word": "dünya görüşü",
"stress": 9,
"forms": [
"мироощущение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "инсанасул гӏамал-хасияталда, ишазда рекъон, (гьес) сверухъ бугеб дуниял, хӏакъикъат къабул гьабулеб куц"
}
]
}
{
"word": "dünya görüşü",
"stress": 10,
"forms": [
"миропонимание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "дуниял, хӏакъикъат бичӏчӏулеб куц"
}
]
}
{
"word": "dünya turu",
"stress": 8,
"stem": "КРУГОСВЕТН",
"forms": [
"кругосветный",
"кругосветная",
"кругосветное"
],
"senses": [
{
"text": "дунялалда сверухъ гьабулеб, дуниял сверулеб",
"examples": [
{
"tr": "dünya turu",
"av": "дуниялалда сверухъ (дуниял сверун) гьабулеб сапар"
}
]
}
]
}
{
"word": "dünya çapında tarihi",
"stress": 15,
"stem": "ВСЕМИРНО-ИСТОРИЧЕСК",
"forms": [
"всемирно-исторический",
"всемирно-историческая",
"всемирно-историческое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏолго дунялалъулго тарихияб",
"examples": [
{
"tr": "dünya tarihi çapında zaferler",
"av": "тӏолго дунялалъулго тарихиял бергьенлъаби"
}
]
}
]
}
dünya çapında; evrensel
сообщить о неточности{
"word": "dünya çapında; evrensel",
"stress": 5,
"stem": "ВСЕМИРН",
"forms": [
"всемирный",
"всемирная",
"всемирное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏолго дунялалъул",
"examples": [
{
"tr": "dünya tarihi",
"av": "тӏолго дунялалъул тарих (история)"
}
]
}
]
}
dünya çapında; küresel
сообщить о неточности{
"word": "dünya çapında; küresel",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"мировой",
"мировая",
"мировое"
],
"senses": [
{
"text": "дунялалъулго, тӏолабго дунялалъулаб",
"examples": [
{
"tr": "dünya uzayı",
"av": "тӏолабго дунялалъул гӏатӏилъи"
},
{
"tr": "dünya savaşı",
"av": "дунялалъулго рагъ"
}
]
},
{
"text": "цӏар рагӏараб",
"precomment": "şöhretli",
"examples": [
{
"tr": "dünya çapında bilim insanı",
"av": "дунялалдаго цӏар рагӏарав гӏалимчи"
}
]
},
{
"text": "цӏакъ лъикӏаб",
"precomment": "çok iyi",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "iyi adam",
"av": "цӏакъ лъикӏав гӏолилав"
},
{
"tr": "dünya ağrısı; weltschmerz",
"av": "ракӏ гӏодоб чӏвай, гӏумруялдаса ракӏ буссин"
}
]
}
]
}
dünya çapında; küresel
сообщить о неточности{
"word": "dünya çapında; küresel",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"мировой",
"мировая",
"мировое"
],
"senses": [
{
"text": "ракълилаб, дагӏбачагӏи рекъезарулеб",
"precomment": "uzlaştırıcı",
"examples": [
{
"tr": "sulh hakimi",
"av": "ракълилаб куцалъ дагӏбакьецалъул хал гьабулев диванчи"
}
]
},
{
"text": "ракълилаб куцалъ дагӏба лъугӏизаби",
"precomment": "barış antlaşması",
"comment": "мирное разрешение ссоры",
"labels": [
"isim anlamında",
"dişil"
]
}
]
}
{
"word": "dünya; ışık",
"homonym": 1,
"forms": [
"свет"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гвангъи, канлъи, нур",
"labels": [
"çeşitli anlamlarda"
],
"examples": [
{
"tr": "güneş ışığı",
"av": "бакъул канлъи"
},
{
"tr": "ay ışığı",
"av": "моцӏрол канлъи"
}
]
},
{
"text": "чирахъ",
"comment": "источник освещения",
"examples": [
{
"tr": "ışığı yakmak",
"av": "чирахъ бакизе"
},
{
"tr": "ışığı söndürmek",
"av": "чирахъ свинабизе"
},
{
"tr": "şafak vakti",
"av": "хъахӏлъи балалдего, боцӏолъго"
},
{
"tr": "şafak vakti",
"av": "хъахӏлъи лъарабго"
}
]
}
]
}
{
"word": "dünya; ışık",
"homonym": 2,
"forms": [
"свет"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "дуниял",
"comment": "мир, вселенная",
"examples": [
{
"tr": "dünya turu",
"av": "дуниял сверун сапар"
}
]
},
{
"text": "гӏалам, халкъ",
"examples": [
{
"tr": "bu bütün dünyaya mal olmuş",
"av": "тӏолго гӏаламалда лъала гьеб"
},
{
"tr": "dünyanın öbür ucunda",
"av": "цӏакъ рикӏкӏад"
},
{
"tr": "yayımlamak; piyasaya sürmek",
"av": "басмаялда бахъизе"
},
{
"tr": "kalaylamak",
"av": "кутакалда хьандезе"
},
{
"tr": "sosyete; yüksek cemiyet",
"av": "аристократал (некӏо), тӏадегӏанаб даражаялъул чагӏи"
},
{
"tr": "dünyaya gelmek",
"av": "гьавизе, эбелалъ гьавизе"
},
{
"tr": "öbür dünyaya göç etmek",
"av": "хвезе, доб дунялалде ине",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "dünyanın öbür ucunda",
"stress": 4,
"stem": "КУЛИЧК",
"forms": [
"кулички"
],
"labels": [
"çoğul"
],
"senses": [
{
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "dünyanın öbür ucunda yaşamak",
"av": "цӏакъ рикӏкӏада (жагьандаманалъуб) гӏумру гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "dünyevi; yerel",
"stress": 5,
"forms": [
"земной",
"земная",
"земное"
],
"senses": [
{
"text": "ракьалъул; дунялалъул",
"examples": [
{
"tr": "yer ekseni",
"av": "ракьалъул хӏос"
},
{
"tr": "yeryüzü",
"av": "ракьалъул тӏасияб рахъ"
},
{
"tr": "yer küre",
"av": "дунял"
}
]
}
]
}
{
"word": "dünür gitmek",
"stress": 5,
"forms": [
"посватать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "абизе, яс кьезе къотӏи-къай гьабизе",
"precomment": "kimi (ismin i hali)"
}
]
}
{
"word": "dünür gitmek",
"stress": 3,
"forms": [
"сватать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "лъиениги лъади абизе, чӏужулъун гьаризе",
"precomment": "birini birine, birini biri için"
}
]
}
{
"word": "dünür kadını",
"stress": 3,
"forms": [
"сватья"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "ригьнал рахъалъ гӏагарай гӏадан",
"comment": "дандеязул якьад",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}