{
"word": "гӏад",
"forms": [
"гӏад"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "гӏад гьабизе",
"tr": "alay etmek, gülünç duruma düşürmek"
},
{
"av": "гӏад гьабуна доз нижер калам",
"tr": "sözlerimizle alay ettiler, bizi gülünç duruma düşürdüler"
},
{
"av": "дуца дун гӏад гьавуге",
"tr": "beni aptal yerine koyma"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "гӏадаб",
"stem": "гӏада",
"forms": [
"гӏадаб"
],
"gender_forms": [
"гӏадаб",
"гӏадав",
"гӏадай"
],
"senses": [
{
"text": "[vurgusuz] ... gibi, birine, bir şeye benzer; -e benzeyen",
"examples": [
{
"av": "гамачӏ гӏадаб",
"tr": "taşa benzer"
},
{
"av": "махх гӏадаб",
"tr": "demir gibi"
},
{
"av": "Мун гӏадав гьавеги эбелалъе вас",
"tr": "Analar senin gibi oğullar doğursun",
"labels": [
"folklor"
]
},
{
"av": "ци гӏадав чи",
"tr": "ayıya benzer insan",
"comment": "sağlıklı, güçlü"
},
{
"av": "тӏегь гӏадай яс",
"tr": "çiçek gibi kız"
},
{
"av": "тӏилал гӏадал тӏеренал бохдул",
"tr": "bacaklar sopa gibi ince"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏадаб",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏадаб"
],
"gender_forms": [
"гӏадаб",
"гӏадав",
"гӏадай"
],
"senses": [
{
"text": "sıra dışı, tuhaf; anormal",
"examples": [
{
"av": "гӏадаб хабар",
"tr": "olağandışı konuşma"
},
{
"av": "гӏадаб хасият",
"tr": "tuhaf karakter"
},
{
"av": "дос гьабураб жо кинабго нужее гӏадаб букӏуна",
"tr": "yaptığı her şey size garip geliyor"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏадагӏо",
"stress": 5,
"stem": "гӏадагӏ",
"forms": [
"гӏадагӏо",
"гӏадагӏоялъ",
"гӏадагӏоялъул",
"гӏадагӏаби"
],
"senses": [
{
"text": "kafatası; kafa, baş"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гвангвара",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏадада",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏадада",
"гӏададаго"
],
"senses": [
{
"text": "boşuna, boş yere, amaca aykırı, heba olarak; bedava, parasız; boşa gitmek, mahvolmak; yok olmak, telef olmak",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "гӏадада бицараб рагӏи — гӏадада рехараб чӏор",
"tr": "boş yere söylenen söz, boşa atılmış bir oktur",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "гӏадада гуро гӏалимзабаз абулеб…",
"tr": "bilim insanları boşuna demiyor…"
},
{
"av": "гӏадада ккезе",
"tr": "boşa gitmek; ziyan olmak"
},
{
"av": "гӏадада ккана ниж гьанире",
"tr": "buraya boşuna geldik"
},
{
"av": "гӏадада хвезабизе",
"tr": "boşa harcamak, boşuna tüketmek; bozmak, mahvetmek"
},
{
"av": "махщел гьечӏев устарас ххам гӏадада хвезабуна",
"tr": "acemi terzi malzemeyi mahvetti"
},
{
"av": "гӏадада хвезе",
"tr": "boşa gitmek, faydasız olmak, heba olmak; mahvolmak",
"labels": [
"konuşma dili",
"deyim"
]
},
{
"av": "кинабго гӏадада хвана",
"tr": "her şey boşa gitti"
},
{
"av": "гӏадада хвезе",
"tr": "helak olmak, yok olmak; telef olmak"
},
{
"av": "заман гӏадада инабуге",
"tr": "zamanı boşuna harcama"
},
{
"av": "гӏададаго гаргадуге",
"tr": "boş konuşma"
}
]
},
{
"text": "haksız yere, adaletsizce, sebepsiz yere"
},
{
"text": "sayıklayarak",
"examples": [
{
"av": "гӏадада гаргадизе",
"tr": "sayıklamak"
},
{
"av": "унтарав гӏадада гаргадулев вуго",
"tr": "hasta sayıklıyor"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏададакъад",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏададакъад"
],
"senses": [
{
"text": "güpegündüz; açıkça",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "гӏададакъад хъамун ана хъачагъаз рехъен",
"tr": "güpegündüz soyguncular bir sürü çaldı"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏададасеб",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏададасеб"
],
"gender_forms": [
"гӏададасеб",
"гӏададасев",
"гӏададасей"
],
"senses": [
{
"text": "nafile, amaçsız, boş, değersiz",
"examples": [
{
"av": "гӏададасеб сапар",
"tr": "boşuna yolculuk"
},
{
"av": "гӏададасеб хабар",
"tr": "boş konuşma"
},
{
"av": "гӏададасеб хӏалтӏи",
"tr": "boşuna emek"
},
{
"av": "гӏададасеб хьвади",
"tr": "amaçsızca dolaşma"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏададахалат",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏададахалат",
"гӏададахалатица",
"гӏададахалатил"
],
"senses": [
{
"text": "iri yarı kimse, sırık, dev gibi adam",
"labels": [
"konuşma dili"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏадал",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏадал"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "гӏадал гьавизе",
"tr": "aldatmak, aklını başından almak"
},
{
"av": "рокьуца гӏадал гьавун вуго дов",
"tr": "aşk onu deli etti"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "гӏадалаб",
"stress": 5,
"stem": "гӏадала",
"forms": [
"гӏадалаб"
],
"gender_forms": [
"гӏадалаб",
"гӏадалав",
"гӏадалай"
],
"senses": [
{
"text": "akılsız, deli, çılgın",
"examples": [
{
"av": "гӏадалав чи",
"tr": "deli",
"comment": "insan"
}
]
},
{
"text": "aptal, salak, saçma",
"examples": [
{
"av": "гӏадалаб бетӏералъ бохдузе гӏакъуба кьола",
"tr": "akılsız başın cezasını ayaklar çeker",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "гӏадалаб пикру",
"tr": "aptalca düşünce"
},
{
"av": "гӏадалал жал гьаруге!",
"tr": "saçmalama!, aptallık etme!, çocukluk etme!"
},
{
"av": "гӏадалаб полох",
"tr": "çit fiği",
"labels": [
"botanik"
]
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏадаллъи",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏадаллъи",
"гӏадаллъиялъ",
"гӏадаллъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "гӏадаллъизе"
},
{
"text": "akılsızlık; delilik, çılgınlık",
"examples": [
{
"av": "гьесул гӏадаллъиялъ нижеде балагь бачӏинабуна",
"tr": "onun deliliği başımıza bela açtı"
}
]
},
{
"text": "aptallık; akılsızlık",
"labels": [
"halk ağzı"
],
"examples": [
{
"av": "гӏабдалгун дагӏбади гӏадаллъи ккола",
"tr": "aptalla tartışmak aptallıktır",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "риидал чакмаял ретӏин гӏадаллъи гуребищ?",
"tr": "yazın çizme giymek aptallık değil mi?"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "гӏадаллъизаби",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏадаллъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "гӏадаллъизабизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "гӏадаллъизабизе",
"stress": 5,
"stem": "гӏадаллъизаб",
"forms": [
"гӏадаллъизабизе",
"гӏадаллъизабула",
"гӏадаллъизабила",
"гӏадаллъизабуна",
"гӏадаллъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "birini deli etmek; birinin aklını başından almak",
"labels": [
"ettirgen çatı"
],
"examples": [
{
"av": "гӏаракъиялъ гӏадаллъизавун вуго",
"tr": "votka akıldan etti"
}
]
},
{
"text": "yanıltmak, aldatmak",
"labels": [
"mecaz anlamda"
]
},
{
"text": "dengesini bozmak, dengeden çıkarmak",
"labels": [
"mecaz anlamda"
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "гӏадаллъизе",
"stress": 5,
"stem": "гӏадаллъ",
"forms": [
"гӏадаллъизе",
"гӏадаллъула",
"гӏадаллъила",
"гӏадаллъана",
"гӏадаллъе"
],
"senses": [
{
"text": "delirmek, aklını kaçırmak; deli, akıl hastası olmak",
"examples": [
{
"av": "кӏудияб балагь тӏаде бачӏаралдаса дой гӏадаллъана",
"tr": "büyük üzüntüden aklını yitirdi"
}
]
},
{
"text": "şaşkına dönmek, aptallaşmak, ahmaklık etmek",
"examples": [
{
"av": "вохиялъ гӏадаллъун вуго",
"tr": "sevinçten çıldırdı"
},
{
"av": "гӏадаллъуге!",
"tr": "saçmalama!, aklını kaçırma!"
}
]
},
{
"text": "yanılmak, hata yapmak"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "гӏадаллъи-гьаглъи",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏадаллъи-гьаглъи",
"гӏадаллъи-гьаглъиялъ",
"гӏадаллъи-гьаглъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "aptallık",
"labels": [
"topluluk adı"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏадалнах",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏадалнах",
"гӏадалнахалъ",
"гӏадалнахуца",
"гӏадалнахалъул",
"гӏадалнахул"
],
"senses": [
{
"text": "beyin"
},
{
"text": "beyin",
"labels": [
"mutfak terimi"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏадалнахул",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏадалнахул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "гӏадалнах",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "beyin"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏадалнах",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "гӏадалтӏа",
"stress": 5,
"stem": "гӏадалтӏ",
"forms": [
"гӏадалтӏа",
"гӏадалтӏе",
"гӏадалтӏаса"
],
"senses": [
{
"text": "başta",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "гӏадалтӏа кӏаз чӏвазе",
"tr": "başına başörtüsü bağlamak"
},
{
"av": "гӏадалтӏаса нахъе рехизе",
"tr": "başın üstünden atmak"
},
{
"av": "гӏадалтӏе вахине",
"tr": "tepesine binmek"
},
{
"av": "виччан тани, дов гӏадалтӏе вахинехъин вуго",
"tr": "ona izin verirsen, tepene çıkmaya hazırdır"
},
{
"av": "гӏадалтӏе квачӏ бегьизе чӏоларо",
"tr": "yakına yaklaştırmıyor",
"comment": "kelimesi kelimesine başı tutmaya izin vermez"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏадалъ",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏадалъ",
"гӏадалъе",
"гӏадалъан"
],
"senses": [
{
"text": "kafada, başa",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "гӏадалъ багъулеб буго",
"tr": "kafada uğultu var"
},
{
"av": "гӏадалъ жо базе",
"tr": "kafaya vurmak"
},
{
"av": "гӏадалъ щвана",
"tr": "başına isabet etti"
},
{
"av": "гӏадалъ тӏил кьабураб гӏадин, тӏадвуссун ана",
"tr": "sanki başına sopayla vurulmuş gibi hemen geri döndü"
},
{
"av": "гӏадалъ чвазе магӏгӏанги вокьуларо",
"tr": "beyne çakılan çivi gibi rahatsız edici"
},
{
"av": "гӏадалъе бахине",
"tr": "kafaya vurmak",
"comment": "alkollü içki hakkında"
},
{
"av": "гӏадалъа къватӏибе кӏкӏуй бурулеб бугин ккана",
"tr": "saçları diken diken olmak",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla kafası tütüyormuş gibi görünüyordu"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏадамазул",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏадамазул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "гӏадамал",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "insani; insan",
"examples": [
{
"av": "гӏадамазул рагӏи",
"tr": "halk söylentisi"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏадамал",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "гӏадамал",
"stress": 5,
"stem": "гӏадама",
"forms": [
"гӏадамал",
"гӏадамаз",
"гӏадамазул"
],
"senses": [
{
"text": "insanlar",
"labels": [
"çoğul"
],
"examples": [
{
"av": "мискинал гӏадамал",
"tr": "yoksullar, fakir insanlar"
},
{
"av": "рукъалъул гӏадамал",
"tr": "ev halkı, hane halkı"
},
{
"av": "чияр гӏадамал",
"tr": "yabancı insanlar"
},
{
"av": "гӏадамал гӏемераб бакӏ",
"tr": "kalabalık yer"
},
{
"av": "гӏадамал тӏад релъанхъизе",
"tr": "herkesin alay konusu olmak"
},
{
"av": "гӏадамал хирияв чи",
"tr": "insanları seven kimse"
},
{
"av": "гӏадамазул къагӏидаялъ",
"tr": "insanca, adam gibi"
},
{
"av": "гӏадамазул кӏал къазе кӏоларо",
"tr": "halkın ağzı çuval değil ki büzesin",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "гӏадамазул нухалда",
"tr": "insanca; insan gibi"
},
{
"av": "гӏадамазе квешезе",
"tr": "inatla; insanlara inat"
},
{
"av": "гӏадамазда рагӏизе гурин!",
"tr": "Allah korusun, insanlar duymasın!",
"comment": "kamuoyunun gücü hakkında"
},
{
"av": "гӏадамаздаса нечон вуго",
"tr": "insanlardan utanıyor"
},
{
"av": "гӏадамалъе вахъине",
"tr": "toplum içine çıkmak, insanlarla görüşmek"
},
{
"av": "гӏадамалъе вахъине",
"tr": "adam olmak; çevre edinmek",
"labels": [
"mecaz anlamda"
]
},
{
"av": "гӏадамалъа вахъад!",
"tr": "insanlıktan çıkasın!",
"labels": [
"hakaret sözü",
"deyim"
]
},
{
"av": "гӏадамазулъ хъачӏго вукӏунге",
"tr": "İnsanlara karşı kaba olma"
}
],
"refwordnum": "1",
"pluralfor": "гӏадан"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏадан",
"kind": "from",
"refwordnum": "1"
}
],
"pos": "isim",
"form": "çoğul"
}
{
"word": "гӏадамасул",
"stress": 7,
"forms": [
"гӏадамасул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "гӏадан",
"refwordnum": "1",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "insani; insan",
"labels": [
"konuşma dili"
],
"examples": [
{
"av": "гӏадамасул мацӏалдалъун кӏалъанила чу",
"tr": "at insan diliyle konuştu",
"labels": [
"folklor"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏадан",
"kind": "from",
"refwordnum": "1"
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏадан",
"stress": 5,
"stem": "гӏада",
"forms": [
"гӏадан",
"гӏадамас",
"гӏадамасул",
"гӏадамал"
],
"senses": [
{
"text": "insan",
"examples": [
{
"av": "лъикӏав гӏадан",
"tr": "iyi insan"
},
{
"av": "мунго кинав гӏадан?",
"tr": "sen nasıl bir insansın?"
},
{
"av": "гӏадан гьечӏеб бакӏ",
"tr": "ıssız yer"
},
{
"av": "гӏадан гӏадамасде ккола, мегӏер мегӏералде кколаро",
"tr": "insanın insana ihtiyacı olur, dağın dağa olmaz",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "гӏадан гӏадин вукӏа",
"tr": "adam ol"
},
{
"av": "гӏадан лъугьинавизе",
"tr": "adam etmek, insan yapmak",
"comment": "birini"
},
{
"av": "гӏадан лъугьинаро досул",
"tr": "ondan adam olmaz",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla adam olmayacak"
},
{
"av": "гӏадан хирияв",
"tr": "insani",
"comment": "kelm. insan seven"
},
{
"av": "гӏадан хӏалтӏизе вижун вуго, хӏинчӏ боржине бижун буго",
"tr": "insan çalışmak için doğmuştur, kuş ise uçmak için",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "гӏаданлъун рикӏкӏине",
"tr": "sayılmak; hesaba katılmak",
"comment": "birine"
},
{
"av": "гӏаданлъун рикӏкӏунгутӏизе",
"tr": "insandan saymamak; hesaba katmamak"
},
{
"av": "дунги гӏаданлъидал!",
"tr": "ben de insanım nihayetinde!"
},
{
"av": "гӏаданилан ккезе",
"tr": "adam yerine koymak",
"comment": "birini"
},
{
"av": "гӏадамасда лъаларо гьеб",
"tr": "bunu kimse bilmiyor"
},
{
"av": "берцинай гӏадан йиго ГӀашура",
"tr": "Aşura güzel bir kadındır"
},
{
"av": "ячӏун цо гӏадан кӏалъана дида",
"tr": "bir kadın gelip benimle konuştu"
},
{
"av": "лъикӏай гӏадамалъулгун лъай-хъвай ккана дир",
"tr": "iyi bir kadınla tanıştım"
},
{
"av": "гӏадамил лъимер",
"tr": "insan, ademoğlu"
},
{
"av": "гӏадамасда релълъараб маймалак",
"tr": "insansı maymun"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "инсан",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
},
{
"target": "чи",
"kind": "see"
},
{
"target": "чӏужугӏадан",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏаданиб",
"stem": "гӏадани",
"forms": [
"гӏаданиб",
"гӏадание",
"гӏаданиса",
"гӏаданисан"
],
"senses": [
{
"text": "kafada; beyne, beyinde",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "гӏаданиб магӏу хутӏичӏо долъул",
"tr": "gözlerinin pınarı kuruyuncaya kadar ağladı"
},
{
"av": "гӏаданибе би тӏинкӏун хвана дов",
"tr": "beyin kanamasından öldü"
},
{
"av": "дир гӏаданиса бачӏанщинаб магӏу",
"tr": "ne kadar gözyaşı döktüm"
},
{
"av": "гӏаданир берал",
"tr": "gözler",
"labels": [
"şiirsel",
"deyim"
]
},
{
"av": "берал гӏаданире хъамун ана",
"tr": "gözleri kaydı",
"comment": "agoni halinde"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏаданлъи",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏаданлъи",
"гӏаданлъиялъ",
"гӏаданлъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "insancıllık, hümanizm; duyarlılık; kibarlık",
"examples": [
{
"av": "гӏаданлъи бугел гӏадамал",
"tr": "insancıl insanlar"
},
{
"av": "гӏаданлъи гьечӏев чи",
"tr": "duyarsız insan"
},
{
"av": "гӏакълу-лъай гуребги, гӏаданлъиги букӏине ккола инсанасулъ",
"tr": "zekanın yanı sıra insanda insanlık da olmalıdır"
}
]
},
{
"text": "soyluluk; iyilik",
"examples": [
{
"av": "гьунаралъе гӏорхъиги, гӏаданлъиялъе хвелги букӏунаро",
"tr": "yetenek sınır tanımaz, asalet son bulmaz",
"labels": [
"atasözü"
],
"comment": "kelimenin tam anlamıyla ölümün"
}
]
},
{
"text": "misafirperverlik, hayırsever karşılama; ikram",
"comment": "misafirlikte",
"examples": [
{
"av": "гӏаданлъи гьабизе",
"tr": "ikram etmek"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏаданлъиялъул",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏаданлъиялъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "гӏаданлъи",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "insani, insancıl, hümanist",
"examples": [
{
"av": "гӏаданлъиялъул нухалда",
"tr": "insani yoldan"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏаданлъи",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "гӏаданлъи-яхӏ",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏаданлъи-яхӏ",
"гӏаданлъи-яхӏалъ",
"гӏаданлъи-яхӏалъул"
],
"senses": [
{
"text": "insancıllık ve vicdan",
"labels": [
"topluluk adı"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏадан-чи",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏадан-чи"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "гӏадан-чи гьечӏеб бакӏ",
"tr": "ıssız yer"
}
]
}
],
"pos": "zamir",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏадат",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏадат",
"гӏадаталъ",
"гӏадаталъул",
"гӏадатал"
],
"senses": [
{
"text": "adat; gelenek, görenek, âdet; ahlak; ayin",
"examples": [
{
"av": "гӏадат хвезабизе",
"tr": "geleneğe uymamak"
},
{
"av": "гьаниб гьединаб гӏадат буго",
"tr": "burada böyle bir âdet vardır; burada böyle bir gelenek vardır"
},
{
"av": "гьоболасе рухӏ кьей магӏарулазул гӏадатлъун лъугьараб иш буго",
"tr": "bir kunak için kendini feda etmeye hazır olmak dağlılar arasında bir gelenek haline geldi"
},
{
"av": "гӏадатлъун билълъараб куцалда",
"tr": "yerleşmiş gelenek gereği"
},
{
"av": "жиндирго гӏадатлъун ккун буго дос гьеб",
"tr": "bunu kendine adet edindi"
},
{
"av": "умумузул гӏадаталда рекъон",
"tr": "ataların geleneğine göre"
},
{
"av": "жиндирго гӏадаталда рекъон",
"tr": "her zamanki gibi"
},
{
"av": "гӏадаталдаса бахъараб",
"tr": "alışılmadık"
},
{
"av": "некӏсиял гӏадатал",
"tr": "eski gelenekler"
},
{
"av": "росдал гӏадатал",
"tr": "köy adatları"
},
{
"av": "гӏадатал цӏунизе",
"tr": "geleneklere uymak, gelenekleri sürdürmek",
"comment": "veya gelenekler"
}
]
},
{
"text": "alışkanlık; âdet",
"examples": [
{
"av": "хъалиян цӏалеб гӏадат",
"tr": "sigara içme alışkanlığı"
},
{
"av": "досул гӏадат букӏана рада-радал инсухъе щолеб",
"tr": "sabahları babasını ziyaret etme alışkanlığı vardı"
},
{
"av": "дир гӏадат буго цудунго вахъунеб",
"tr": "erken kalkmak gibi bir alışkanlığım var"
},
{
"av": "гӏадатлъун лъугьине",
"tr": "alışkanlık haline gelmek, kökleşmek"
},
{
"av": "гӏадатлъун лъугьине",
"tr": "gelenek haline gelmek, gelenekselleşmek"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏадатаб",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏадатаб"
],
"gender_forms": [
"гӏадатаб",
"гӏадатав",
"гӏадатай"
],
"senses": [
{
"text": "sıradan, olağan; alışılmış",
"examples": [
{
"av": "гӏадатаб иш",
"tr": "sıradan iş"
}
]
},
{
"text": "basit; sade",
"examples": [
{
"av": "гӏадатаб ретӏел",
"tr": "sade kıyafet"
}
]
},
{
"text": "basit; sade",
"labels": [
"dilbilgisi"
],
"examples": [
{
"av": "гӏадатаб глагол",
"tr": "basit fiil"
},
{
"av": "гӏадатаб предложение",
"tr": "basit cümle"
},
{
"av": "гӏадатаб рикӏкӏен",
"tr": "basit sayı"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏадатияб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏадатияб",
"stress": 3,
"stem": "гӏадатия",
"forms": [
"гӏадатияб"
],
"gender_forms": [
"гӏадатияб",
"гӏадатияв",
"гӏадатияй"
],
"senses": [
{
"text": "basit; sade",
"examples": [
{
"av": "гӏадатияв чи",
"tr": "sıradan insan"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏадатаб",
"kind": "see"
},
{
"target": "гӏадияб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏадатлъи",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏадатлъи",
"гӏадатлъиялъ",
"гӏадатлъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "гӏадатлъизе"
},
{
"text": "olağanlık, alışılmışlık; sıradanlık"
},
{
"text": "sadelik; basitlik",
"examples": [
{
"av": "хасияталъул гӏадатлъи",
"tr": "karakter sadeliği"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "гӏадатлъизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏадатлъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "гӏадатлъизабизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "гӏадатлъизабизе",
"stress": 3,
"stem": "гӏадатлъизаб",
"forms": [
"гӏадатлъизабизе",
"гӏадатлъизабула",
"гӏадатлъизабила",
"гӏадатлъизабуна",
"гӏадатлъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "bir şeyi basitleştirmek",
"labels": [
"ettirgen çatı"
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "гӏадатлъизе",
"stress": 3,
"stem": "гӏадатлъ",
"forms": [
"гӏадатлъизе",
"гӏадатлъула",
"гӏадатлъила",
"гӏадатлъана",
"гӏадатлъе"
],
"senses": [
{
"text": "basitleşmek; daha basit hale gelmek"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "гӏадахъ",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏадахъ"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "гӏадахъ босизе",
"tr": "dikkat etmek, göz önüne almak"
},
{
"av": "гӏадахъ босичӏо",
"tr": "dikkate almadı, dinlemedi"
},
{
"av": "инсуца абураб гӏадахъ босун букӏарабани, гьеб балагь бачӏинароан",
"tr": "babanın söylediklerini dikkate alsaydın, bu bela senin başına gelmezdi"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "гӏада-",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏада-"
],
"senses": [
{
"comment": "sıfır biçim kaybolmuş, aşağıdaki kelimelerin kökünde \"baş\" anlamıyla korunmuştur"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏадагӏо",
"kind": "see"
},
{
"target": "гӏадалнах",
"kind": "see"
},
{
"target": "гӏадалтӏа",
"kind": "see"
},
{
"target": "гӏадалъ",
"kind": "see"
},
{
"target": "гӏадахъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏадго",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏадго"
],
"senses": [
{
"text": "aşina değil, garip, yeni",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "нилъеца гьабулеб иш дозие гӏадго буго",
"tr": "yaptığımız şeyler onlara tuhaf geliyor"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏадил",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏадил",
"гӏадилалъ",
"гӏадилалъул",
"гӏадилица",
"гӏадилил"
],
"senses": [
{
"text": "adalet; tarafsızlık",
"examples": [
{
"av": "гӏадил цӏунизе",
"tr": "adaleti gözetmek, tarafsız olmak"
},
{
"av": "гӏадил цӏуничӏого тезе",
"tr": "haksızlık etmek, adaleti çiğnemek; tarafsızlık sınırını aşmak"
},
{
"av": "гӏадил цӏуничӏого хьвадизе",
"tr": "haksız davranmak"
}
]
},
{
"text": "düzen, disiplin",
"examples": [
{
"av": "гӏадил гьабизе",
"tr": "disiplin tesis etmek"
},
{
"av": "росулъ гӏадил букӏинчӏо",
"tr": "aulda (köyde) düzen yoktu"
}
]
},
{
"text": "Adil",
"precomment": "büyük harf 'ГӀ'",
"comment": "erkek özel adı",
"forms": [
"гӏадилица",
"гӏадилил"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏадлу",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏадилаб",
"stress": 5,
"stem": "гӏадила",
"forms": [
"гӏадилаб"
],
"gender_forms": [
"гӏадилаб",
"гӏадилав",
"гӏадилай"
],
"senses": [
{
"text": "adil, adaletli, tarafsız",
"examples": [
{
"av": "гӏадилав диванбег",
"tr": "tarafsız hâkim; yansız yargıç"
},
{
"av": "гӏадилав хан",
"tr": "adil han"
},
{
"av": "гӏадилав хӏаким",
"tr": "adil hükümdar"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏадилал",
"stress": 3,
"stem": "гӏадила",
"forms": [
"гӏадилал",
"гӏадилаз",
"гӏадилазул"
],
"senses": [
{
"text": "Ad kavmi",
"labels": [
"çoğul",
"Kur'an terimi"
],
"comment": "kutsal kitap kabilesi"
},
{
"examples": [
{
"av": "гӏадилазул гьурал",
"tr": "şiddetli ilkbahar rüzgarları"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "çoğul"
}
{
"word": "гӏадилго",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏадилго"
],
"senses": [
{
"text": "adil bir şekilde, tarafsızca",
"labels": [
"zarf"
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏадиллъи",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏадиллъи",
"гӏадиллъиялъ",
"гӏадиллъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "adalet, tarafsızlık",
"labels": [
"seyrek"
],
"examples": [
{
"av": "гӏадиллъиялъ дов гӏадамазе вокьула",
"tr": "insanlar onu adil karakteri için seviyor"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏадин",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏадин"
],
"senses": [
{
"text": "sanki, gibi, tıpkı, benzer şekilde",
"labels": [
"bağlaç"
],
"examples": [
{
"av": "вачӏарав гӏадин, нахъеги ана",
"tr": "nasıl geldiyse öyle gitti"
},
{
"av": "Варис гӏадин цӏаларавани, мунги вукӏинаан мугӏалим",
"tr": "Varis gibi çalışsaydın, sen de öğretmen olurdun"
},
{
"av": "Гьуд ахӏдезе лъугьана, дун гӏайибияв вугев гӏадин",
"tr": "Gud suçlu benmişim gibi bağırmaya başladı"
},
{
"av": "гӏанкӏ гӏадин хӏинкъула",
"tr": "tavşan gibi korkuyor",
"labels": [
"deyiş"
]
},
{
"av": "рохь гӏадин",
"tr": "çok fazla",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla ormandaki ağaçlar gibi çok"
}
]
}
],
"pos": "bağlaç",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏадияб",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏадияб"
],
"gender_forms": [
"гӏадияб",
"гӏадияв",
"гӏадияй"
],
"senses": [
{
"text": "sıradan, olağan, alışılmış; normal",
"labels": [
"ağız sözü"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏадатаб",
"kind": "see"
},
{
"target": "гӏадатияб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏадлу",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏадлу",
"гӏадлуялъ",
"гӏадлуялъул"
],
"senses": [
{
"text": "düzen, disiplin",
"examples": [
{
"av": "гӏадлу бугев",
"tr": "dürüst; saygın"
},
{
"av": "берталъ гӏадлу букӏана",
"tr": "düğünde düzen hakimdi"
},
{
"av": "дозул хъизамалда гӏадлу букӏинчӏо",
"tr": "onların ailesinde düzen yoktu"
},
{
"av": "кьварараб гӏадлу букӏинабизе",
"tr": "sıkı disiplin kurmak"
},
{
"av": "гӏадлу къвакӏизабизе",
"tr": "disiplini sıkılaştırmak"
},
{
"av": "гӏадлу цӏунизе",
"tr": "disipline uymak"
},
{
"av": "рачӏа, гӏадлу цӏунизин",
"tr": "disipline uyalım"
},
{
"av": "росдал гӏадлу цӏунарав чи",
"tr": "köyde düzeni sağlayan kimse"
},
{
"av": "гӏадлу щулалъизабизе",
"tr": "disiplini güçlendirmek"
}
]
},
{
"text": "ceza",
"comment": "hafif",
"examples": [
{
"av": "гӏадлу гьабизе",
"tr": "cezalandırmak"
},
{
"av": "гӏадлуялда гьоркьоб гӏажал гьечӏо",
"tr": "cezadan kimse ölmez",
"labels": [
"atasözü"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏадил",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏадлу-низам",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏадлу-низам",
"гӏадлу-низамалъ",
"гӏадлу-низамалъул"
],
"senses": [
{
"text": "düzen ve disiplin, düzen",
"labels": [
"topluluk adı"
],
"examples": [
{
"av": "гӏадлу-низам гьечӏого",
"tr": "gelişigüzel; dağınık bir şekilde"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏадлъи",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏадлъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "гӏадлъизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "гӏадлъизе",
"stress": 3,
"stem": "гӏадлъ",
"forms": [
"гӏадлъизе",
"гӏадлъула",
"гӏадлъила",
"гӏадлъана",
"гӏадлъе"
],
"senses": [
{
"text": "gülünç, tuhaf görünmek",
"examples": [
{
"av": "битӏараб бицунев чи гӏадлъун вихьула цо-цоязда",
"tr": "bazılarına doğruyu söyleyen gülünç gelir"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "гӏадхазаби",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏадхазаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "гӏадхазабизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "гӏадхазабизе",
"stress": 6,
"stem": "гӏадхазаб",
"forms": [
"гӏадхазабизе",
"гӏадхазабула",
"гӏадхазабила",
"гӏадхазабуна",
"гӏадхазабе"
],
"senses": [
{
"text": "döndürmek; başını döndürmek",
"comment": "kafa",
"examples": [
{
"av": "бетӏер гӏадхазабизе",
"tr": "baş dönmesine neden olmak"
},
{
"av": "гӏемер гаргадун мадугьалалъ дир бетӏер гӏадхазабуна",
"tr": "komşunun gevezeliğinden başım döndü",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla komşu gevezeliğiyle başımı döndürdü"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "гӏадхазе",
"stress": 6,
"stem": "гӏадх",
"forms": [
"гӏадхазе",
"гӏадхала",
"гӏадхана"
],
"senses": [
{
"text": "dönmek, başı dönmek",
"comment": "kafa hakkında"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "гӏадхай",
"stress": 6,
"stem": "гӏадха",
"forms": [
"гӏадхай",
"гӏадхаялъ",
"гӏадхаялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "гӏадхазе"
},
{
"text": "baş dönmesi, sersemlik",
"examples": [
{
"av": "гӏадхай бачӏун лъугьана",
"tr": "gözü kararmak, başı dönmek, zihni bulanmak"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "гӏад-хочӏ",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏад-хочӏ",
"гӏад-хочӏалъ",
"гӏад-хочӏалъул"
],
"senses": [
{
"text": "alay, alay etme",
"examples": [
{
"av": "гӏад-хочӏ гьабизе",
"tr": "birisiyle alay etmek"
},
{
"av": "тӏоцеве долъ гӏолохъанчи гӏад-хочӏ гьавулев вукӏана",
"tr": "başlangıçta gençle alay ediyordu"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏад-хочӏаб",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏад-хочӏаб"
],
"gender_forms": [
"гӏад-хочӏаб",
"гӏад-хочӏав",
"гӏад-хочӏай"
],
"senses": [
{
"text": "gülünç, saçma; ilginç; alay konusu olan",
"examples": [
{
"av": "дос щибго гӏад-хочӏаб ишги гьабичӏин, щай нуж релъанхъулел?",
"tr": "çünkü komik bir şey yapmadı, neden gülüyorsunuz?"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}