{
"word": "гӏатӏ",
"homonym": 1,
"forms": [
"гӏатӏ",
"гӏатӏаца",
"гӏатӏал"
],
"senses": [
{
"text": "un",
"comment": "mısır, arpa, fasulye ve benzerlerinden, buğday hariç",
"examples": [
{
"av": "гьалил гӏатӏ",
"tr": "fasulye unu"
},
{
"av": "пурчӏинадул гӏатӏ",
"tr": "arpa unu"
},
{
"av": "цӏоросоролъил гӏатӏ",
"tr": "mısır unu"
},
{
"av": "гӏатӏ буцизе",
"tr": "unla hamur yoğurmak",
"comment": "mısır vb."
},
{
"av": "гӏатӏ ххине",
"tr": "öğütüp un yapmak",
"comment": "mısır, arpa vb."
},
{
"av": "гӏатӏ цӏалкӏизе",
"tr": "unu elemek"
},
{
"av": "гӏатӏал къандалъо",
"tr": "un çuvalı"
},
{
"av": "гӏатӏал мучари",
"tr": "mısır veya arpa unundan yassı ekmek"
},
{
"av": "гӏатӏал рущи гьечӏо цоргъониб",
"tr": "sandıkta bir tutam bile un yok"
},
{
"av": "гӏатӏал хинкӏал гьаризе (разе)",
"tr": "mısır veya arpa unundan hinkal hazırlamak"
},
{
"av": "гӏатӏалъ хӏавагӏеч лъезе",
"tr": "ayvayı una bulamak",
"comment": "Avarlar koku vermek ve un kurtlarından korumak için unun içine ayva koyarlar"
},
{
"av": "гӏатӏ хвараб карщ",
"tr": "lapa için un boşuna harcandı",
"labels": [
"deyiş"
],
"comment": "değmez"
},
{
"av": "гьардухъанасул гӏатӏ гӏадинаб",
"tr": "çeşitli",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla dilenci unu gibi; eskiden her ailenin dilencinin torbasına bir bardak un döktüğü gibi"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏатӏ",
"homonym": 2,
"forms": [
"гӏатӏ",
"гӏатӏалъ",
"гӏатӏалъул",
"гӏатӏил",
"гӏатӏал"
],
"senses": [
{
"text": "tel",
"examples": [
{
"av": "чагрил гӏатӏ",
"tr": "çongur teli"
}
]
},
{
"text": "kiriş",
"examples": [
{
"av": "гӏатӏги бутӏги гӏадин",
"tr": "yay ve kiriş gibi",
"labels": [
"şiirsel",
"deyim"
],
"comment": "dostça, yakın ilişkiler içinde"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏатӏакъаб",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏатӏакъаб"
],
"gender_forms": [
"гӏатӏакъаб",
"гӏатӏакъав",
"гӏатӏакъай"
],
"senses": [
{
"text": "un kıtlığı çeken",
"examples": [
{
"av": "гӏатӏакъаб заман",
"tr": "un kıtlığı çekilen zaman; kıtlık yılı"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏатӏал",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏатӏал"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "гӏатӏ",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "unlu"
},
{
"examples": [
{
"av": "гӏатӏал тӏамах",
"tr": "güvem, dağ muşmulası",
"labels": [
"botanik"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏатӏ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "гӏатӏго",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏатӏго"
],
"senses": [
{
"text": "çiğ; çiğ halde",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "гьаб гьан гӏатӏго буго",
"tr": "bu et çiğ"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏатӏгояб",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏатӏгояб"
],
"gender_forms": [
"гӏатӏгояб",
"гӏатӏгояв",
"гӏатӏгояй"
],
"senses": [
{
"text": "çiğ, ham; pişmemiş",
"comment": "haşlanmamış, kızartılmamış, kurutulmamış",
"examples": [
{
"av": "гӏатӏгояб гьан",
"tr": "çiğ et"
},
{
"av": "гӏатӏгояб гьоло",
"tr": "çiğ fasulye"
},
{
"av": "гӏатӏгояб картошка",
"tr": "çiğ patates"
}
]
},
{
"text": "taze",
"examples": [
{
"av": "гӏатӏгояб пихъ",
"tr": "taze meyveler"
}
]
},
{
"text": "tabaklanmamış; işlenmemiş",
"examples": [
{
"av": "гӏатӏгояб тӏомол чӏалал рахъизе",
"tr": "işlenmemiş deriden kayış kesmek"
}
]
},
{
"text": "nemli, ıslak",
"examples": [
{
"av": "гӏатӏгояб цӏулада цӏа рекӏунаро",
"tr": "yaş odundan ateş yanmaz",
"labels": [
"deyiş"
]
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏатӏид",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏатӏид",
"гӏатӏидго"
],
"senses": [
{
"text": "genişçe, serbestçe; ferahça",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "гӏатӏид гьабизе",
"tr": "genişletmek; geniş veya daha geniş yapmak; ferah kılmak"
},
{
"av": "нух гӏатӏид гьабизе",
"tr": "yolu genişletmek"
},
{
"av": "гӏатӏидго гьоркьоб лъезе",
"tr": "geniş bir şekilde tartışmak"
},
{
"av": "тӏажу дуе гӏатӏидго буго",
"tr": "pantolon sana biraz bol"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏатӏидаб",
"stress": 6,
"stem": "гӏатӏида",
"forms": [
"гӏатӏидаб"
],
"gender_forms": [
"гӏатӏидаб",
"гӏатӏидав",
"гӏатӏидай"
],
"senses": [
{
"text": "geniş, bol, ferah; geniş kapsamlı",
"examples": [
{
"av": "гӏатӏидаб гурде",
"tr": "geniş, bol gömlek veya geniş, bol elbise"
},
{
"av": "гӏатӏидаб дуниял",
"tr": "ferah dünya"
},
{
"av": "гӏатӏидаб къватӏ",
"tr": "geniş cadde"
},
{
"av": "гӏатӏидаб рукъ",
"tr": "ferah oda"
},
{
"av": "гӏатӏидаб тӏажу",
"tr": "geniş pantolon"
},
{
"av": "гӏатӏидал мучӏдул",
"tr": "geniş meralar"
},
{
"av": "гӏатӏидал хурзал",
"tr": "geniş tarlalar"
}
]
},
{
"text": "ferah, geniş, serbest",
"examples": [
{
"av": "гӏатӏидаб яшав",
"tr": "rahat yaşam; bol ve serbest hayat"
},
{
"av": "ракӏ гӏатӏидав",
"tr": "iyi kalpli"
},
{
"av": "ракӏ гӏатӏидав чи вуго дов",
"tr": "o iyi kalpli bir insan"
},
{
"av": "гӏатӏидаб ракӏалъул гӏадан йиго ГӀунайзат",
"tr": "Unaizat geniş gönüllü bir kadındır"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏатӏилъи",
"stress": 6,
"stem": "гӏатӏилъ",
"forms": [
"гӏатӏилъи",
"гӏатӏилъиялъ",
"гӏатӏилъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "гӏатӏилъизе"
},
{
"text": "genişlik",
"examples": [
{
"av": "нухлул гӏатӏилъи",
"tr": "yolun genişliği"
}
]
},
{
"text": "genişlik, ferahlık, bolluk; geniş yer",
"examples": [
{
"av": "гӏатӏилъуде раккана ниж",
"tr": "geniş bir düzlüğe adım attık"
}
]
},
{
"text": "ferahlık, özgürlük, neşeli yaşam",
"examples": [
{
"av": "къварилъиялда хадуб гӏатӏилъи камуларо",
"tr": "acıların ardından sevinçler kaçınılmazdır",
"labels": [
"deyiş"
]
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "гӏатӏилъизаби",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏатӏилъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "гӏатӏилъизабизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "гӏатӏилъизабизе",
"stress": 6,
"stem": "гӏатӏилъизаб",
"forms": [
"гӏатӏилъизабизе",
"гӏатӏилъизабула",
"гӏатӏилъизабила",
"гӏатӏилъизабуна",
"гӏатӏилъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "bir şeyi genişletmek; geniş veya daha geniş kılmak",
"labels": [
"ettirgen çatı"
],
"examples": [
{
"av": "горду гӏатӏилъизабизе",
"tr": "pencereyi büyütmek"
},
{
"av": "каратӏ гӏатӏилъизабизе",
"tr": "deliği genişletmek"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "гӏатӏилъизе",
"stress": 6,
"stem": "гӏатӏилъ",
"forms": [
"гӏатӏилъизе",
"гӏатӏилъула",
"гӏатӏилъила",
"гӏатӏилъана",
"гӏатӏилъе"
],
"senses": [
{
"text": "genişlemek, genişleşmek; daha geniş duruma gelmek, bollaşmak, büyümek",
"comment": "yana; yönlere",
"examples": [
{
"av": "азбар гӏатӏилъана",
"tr": "avlu genişledi"
},
{
"av": "рукъ гӏатӏилъана",
"tr": "odada yer açıldı, oda ferahladı"
},
{
"av": "дуниял гӏатӏилъана",
"tr": "serbest, ferah oldu",
"comment": "kelm. dünya genişledi"
},
{
"av": "керен-ракӏ гӏатӏилъана",
"tr": "içime neşe doldu, keyiflendi"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "гӏатӏиракь",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏатӏиракь",
"гӏатӏиракьалъ",
"гӏатӏиракьалъул"
],
"senses": [
{
"text": "düzlük, ova; ferah yer",
"examples": [
{
"av": "дир гӏагарлъи гӏатӏиракьалда буго",
"tr": "akrabalarım düzlükte yaşıyor"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏатӏи-шатӏид",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏатӏи-шатӏид",
"гӏатӏи-шатӏидго"
],
"labels": [
"zarf"
],
"see_also": [
{
"target": "гӏатӏид",
"kind": "see"
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏатӏи-шатӏидаб",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏатӏи-шатӏидаб"
],
"see_also": [
{
"target": "гӏатӏидаб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏатӏлас",
"stress": 7,
"forms": [
"гӏатӏлас",
"гӏатӏласалъ",
"гӏатӏласалъул"
],
"senses": [
{
"text": "atlas",
"comment": "ipekli kumaş çeşidi",
"examples": [
{
"av": "гӏатӏласалъул гурде",
"tr": "atlastan gömlek"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏатӏ-тӏех",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏатӏ-тӏех",
"гӏатӏ-тӏехалъ",
"гӏатӏ-тӏехалъул"
],
"senses": [
{
"text": "unlu mamuller, erzak; gıda maddeleri; öğütülmüş tahıl",
"labels": [
"topluluk adı"
],
"comment": "kelm. un ve kavut",
"examples": [
{
"av": "гӏатӏ-тӏех лъугӏулеб буго",
"tr": "un stoku tükeniyor"
},
{
"av": "гӏухьбузе гӏатӏ-тӏех битӏана",
"tr": "çobanlara gıda maddeleri gönderildi",
"comment": "un vb."
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}