{
"word": "гӏумра",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏумра",
"гӏумраялъ",
"гӏумраялъул"
],
"senses": [
{
"text": "umre, küçük hac",
"comment": "Zilhicce ayının 8, 9 ve 10. günleri haricinde yılın herhangi bir zamanında Mekke'ye hac",
"examples": [
{
"av": "гӏумра борхизе",
"tr": "umre yapmak"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏумру",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏумру",
"гӏумруялъ",
"гӏумруялъул",
"гӏумрудул",
"гӏумруял"
],
"senses": [
{
"text": "hayat, yaşam yolu",
"examples": [
{
"av": "халатаб гӏумру",
"tr": "uzun ömür"
},
{
"av": "гӏумру бичизе",
"tr": "tüm hayatını birine adamak"
},
{
"av": "гӏумру гьабизе",
"tr": "yaşamak"
},
{
"av": "росулъ гӏумру гьабизе",
"tr": "köyde yaşamak"
},
{
"av": "гӏумру гӏадада инабизе",
"tr": "hayatı amaçsızca yaşamak"
},
{
"av": "гӏумру гӏадада ана",
"tr": "hayat boşuna yaşandı"
},
{
"av": "гӏумру къокълъизабизе",
"tr": "ömrünü kısaltmak"
},
{
"av": "гӏумру къокълъизе",
"tr": "kısalmak — ömür için"
},
{
"av": "гӏумру къокъав чи вукӏун вуго дов",
"tr": "onun hayatı kısa oldu"
},
{
"av": "гӏумру къокълъаги дур",
"tr": "ömrün kısaltsın",
"labels": [
"hakaret sözü",
"deyim"
]
},
{
"av": "дуе гӏумру къокълъаяв",
"tr": "ömrün kısalası",
"labels": [
"hakaret sözü",
"deyim"
]
},
{
"av": "гӏумру тӏамизе",
"tr": "bir şekilde geçinmek",
"comment": "herhangi bir yerde, bir yerlerde"
},
{
"av": "гӏумру халалъизе",
"tr": "ömrün uzasın"
},
{
"av": "гӏумру халалъаги",
"tr": "da продлится жизнь [твоя]"
},
{
"av": "дур гӏумру халалъаяв",
"tr": "hayatın uzasın diye"
},
{
"av": "гӏумру цадахъ тӏамизе (ине)",
"tr": "ömrü beraber geçirmek"
}
]
},
{
"text": "yaşam; hayat",
"examples": [
{
"av": "аваданаб гӏумру",
"tr": "neşeli yaşam"
},
{
"av": "бечедаб гӏумру",
"tr": "zengin yaşam"
},
{
"av": "гӏумру ана",
"tr": "hayat geçti"
},
{
"av": "дуе гӏумру батаяв",
"tr": "uzun yaşayasın"
},
{
"av": "гӏумру кьезе",
"tr": "hayatını vermek, tüm hayatını birine/bir şeye adamak, uğrunda ölmek",
"comment": "birini, bir şeyi"
},
{
"av": "гӏумру кьезе",
"tr": "ömrün uzasın"
},
{
"av": "гӏумру кьеги",
"tr": "ömrün uzun olsun"
},
{
"av": "гӏумру кьун вохаги",
"tr": "uzun ömrüne sevineceksin"
},
{
"av": "гӏумру кьун вохаяв",
"tr": "uzun bir ömre sevinesin diye"
},
{
"av": "дуе гӏумру кьеяв",
"tr": "uzun yaşayasın"
},
{
"av": "гӏумру хвасар гьабизе",
"tr": "hayat kurtarmak",
"comment": "kime"
},
{
"av": "гӏумру хвезабуна дос гъолъул",
"tr": "o, onun hayatını mahvetti"
},
{
"av": "гӏумру хвана дир васасул",
"tr": "oğlumun hayatı karardı"
},
{
"av": "гӏумру хвезегӏан",
"tr": "ömrünün sonuna kadar, bütün hayatı boyunca"
},
{
"av": "гӏумруялъул гьудул",
"tr": "hayat arkadaşı, eş, koca; hayat arkadaşı, zevce, karı"
},
{
"av": "гӏумруялъул кьогӏлъи",
"tr": "hayatın acısı"
},
{
"av": "гӏумруялда барахщарав вас вуго Самад",
"tr": "Samad çok iyi bir çocuk, pek uzun yaşamaz"
},
{
"av": "гӏумруялда барахщинчӏого хӏалтӏизе",
"tr": "gücünü esirgemeden çalışmak",
"comment": "harf. hayatın"
},
{
"av": "гӏумруялдаса ватӏалъизе",
"tr": "hayata veda etmek, yaşamını yitirmek, hayattan göç etmek"
},
{
"av": "гӏумруялдаса разияв",
"tr": "neşeli; hayat dolu"
},
{
"av": "гӏумруялъухъ гӏашикълъи",
"tr": "yaşam tutkusu"
},
{
"av": "гӏумруялъулъ",
"tr": "hayatta"
}
]
},
{
"text": "yaşam; hayat",
"examples": [
{
"av": "гӏумруялде бахъинабизе",
"tr": "gerçekleştirmek, hayata geçirmek"
},
{
"av": "гӏумруялде бахъине",
"tr": "gerçekleşmek, hayata geçirilmek; uygulamaya konulmak; gerçekleşmek, yerine getirilmek, icra edilmek"
}
]
},
{
"text": "yaş",
"examples": [
{
"av": "гьоркьохъеб гӏумруялъул чи",
"tr": "orta yaşlı insan"
},
{
"av": "гӏумруялъ гьитӏинасул тӏалаб гьабе, гӏумруялъ цӏикӏкӏарасул адаб гьабе",
"tr": "küçüğü gözet, büyüğe saygı göster",
"labels": [
"atasözü"
]
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏумрудул",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏумрудул"
],
"see_also": [
{
"target": "гӏумруялъул",
"kind": "see"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "гӏумруялъго",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏумруялъго"
],
"senses": [
{
"text": "ömür boyu, bütün hayatı boyunca",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "гӏумруялъго хъалиян бухӏичӏо дос",
"tr": "o bütün hayatı boyunca sigara içmedi"
}
]
},
{
"text": "asla",
"comment": "olumsuz fiillerle",
"examples": [
{
"av": "гӏумруялъго цоцазул ракӏхвезабичӏо нижеца",
"tr": "birbirimizi hiç incitmedik"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏумруялъул",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏумруялъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "гӏумру",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "yaşamsal; hayatî",
"examples": [
{
"av": "гӏумруялъул нух",
"tr": "hayat yolu"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏумру",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "гӏумру-яшав",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏумру-яшав",
"гӏумру-яшавалъ",
"гӏумру-яшавалъул"
],
"senses": [
{
"text": "yaşam tarzı, geçim sıkıntısı",
"examples": [
{
"av": "кинха дур гӏумру-яшав бугеб?",
"tr": "nasıl gidiyor yaşam?"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}