{
"word": "гӏакъикъ",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏакъикъ",
"гӏакъикъалъ",
"гӏакъикъалъул"
],
"senses": [
{
"text": "akik",
"labels": [
"mineraloji"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏакъил",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏакъил",
"гӏакъилас",
"гӏакъилалъ",
"гӏакъиласул",
"гӏакъилалъул",
"гӏакъилзаби",
"гӏакъилица",
"гӏакъилил"
],
"senses": [
{
"text": "bilge kişi ve bilge kadın",
"examples": [
{
"av": "гӏакъилзабаз малъухъе хьваде",
"tr": "bilgelerin öğrettiği gibi davran"
}
]
},
{
"text": "Akıl",
"precomment": "büyük harf 'ГӀ'",
"comment": "erkek özel adı",
"forms": [
"гӏакъилица",
"гӏакъилил"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏакъилаб",
"stress": 6,
"stem": "гӏакъила",
"forms": [
"гӏакъилаб"
],
"gender_forms": [
"гӏакъилаб",
"гӏакъилав",
"гӏакъилай"
],
"senses": [
{
"text": "bilge, akıllı, mantıklı; anlayışlı",
"examples": [
{
"av": "гӏакъилаб калам",
"tr": "bilgece konuşma"
},
{
"av": "гӏакъилаб рагӏи",
"tr": "akıllıca söz, bilgece söz"
},
{
"av": "гӏакъилав чи",
"tr": "bilge insan, bilge"
},
{
"av": "гӏакъилай гӏадан",
"tr": "bilge kadın"
},
{
"av": "гӏакъилал гӏадамал",
"tr": "bilge insanlar"
},
{
"av": "гӏакъилал умумул",
"tr": "akıllı atalar"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏакъилго",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏакъилго"
],
"senses": [
{
"text": "akıllıca, mantıklı, ihtiyatlı, akılla",
"labels": [
"zarf"
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏакъиллъи",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏакъиллъи",
"гӏакъиллъиялъ",
"гӏакъиллъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "гӏакъиллъизе"
},
{
"text": "olgunluk; sağduyu, akıllılık; bilgelik",
"examples": [
{
"av": "аварагасул гӏакъиллъи",
"tr": "peygamberin hikmeti"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "гӏакъиллъизаби",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏакъиллъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "гӏакъиллъизабизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "гӏакъиллъизабизе",
"stress": 6,
"stem": "гӏакъиллъизаб",
"forms": [
"гӏакъиллъизабизе",
"гӏакъиллъизабула",
"гӏакъиллъизабила",
"гӏакъиллъизабуна",
"гӏакъиллъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "akıllı, bilge, mantıklı kılmak",
"labels": [
"ettirgen çatı"
],
"examples": [
{
"av": "гӏелмуялъ чи гӏакъиллъизавула",
"tr": "bilim insanı daha bilge yapar"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "гӏакъиллъизе",
"stress": 6,
"stem": "гӏакъиллъ",
"forms": [
"гӏакъиллъизе",
"гӏакъиллъула",
"гӏакъиллъила",
"гӏакъиллъана",
"гӏакъиллъе"
],
"senses": [
{
"text": "akıllanmak; akıllı, bilge, mantıklı, muhakeme sahibi olmak",
"examples": [
{
"av": "гӏакъилзабазда гьоркьов дунги дагьавниги гӏакъиллъилев ватила",
"tr": "bilgeler arasında umarım ben de biraz daha bilge olurum"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "гӏакълу",
"stress": 3,
"stem": "гӏакъл",
"forms": [
"гӏакълу",
"гӏакълуялъ",
"гӏакълуялъул"
],
"senses": [
{
"text": "akıl, zeka",
"examples": [
{
"av": "гӏакълу бугев чи",
"tr": "akıllı kimse, akıllı insan; kafalı adam",
"labels": [
"halk ağzı",
"deyim"
]
},
{
"av": "гӏакълу гьечӏеб",
"tr": "akılsız, aptal"
},
{
"av": "гӏакълу гьечӏеб бетӏер",
"tr": "ahmak kafa"
},
{
"av": "гӏакълу гьечӏеб бетӏералдаса бетӏергӏанасеб хъабахъ лъикӏ",
"tr": "aptal bir kafa olacağına kafa büyüklüğünde bir kabak olsun daha iyi",
"labels": [
"deyiş"
]
},
{
"av": "гӏакълу гьечӏолъи",
"tr": "akıl eksikliği, aptallık, budalalık; akılsızlık"
},
{
"av": "дирго гӏакълу гьечӏолъиялъ ккана гьеб",
"tr": "kendi aptallığından oldu bu"
},
{
"av": "гӏакълу дагьлъи",
"tr": "bunaklık; zekâ geriliği"
},
{
"av": "гӏакълу бачӏине",
"tr": "akıllanmak"
},
{
"av": "гӏакълу биххизабизе",
"tr": "delirtmek, çıldırtmak"
},
{
"av": "гӏакълу биххун ине",
"tr": "aklını kaçırmak"
},
{
"av": "гӏакълу босизе",
"tr": "aklını yitirmek"
},
{
"av": "гӏакълу гӏечӏо",
"tr": "aklı yetmedi"
},
{
"av": "гӏакълу малъизе",
"tr": "akıl vermek, yola getirmek"
},
{
"av": "гӏакълу мукъсанлъизе",
"tr": "akıl yönünden zayıflamak"
},
{
"av": "гӏакълу хисизе",
"tr": "fikrini değiştirmek"
},
{
"av": "гӏакълу щвезе",
"tr": "akıllanmak, uslanmak; akıl sahibi olmak"
},
{
"av": "гӏакълу гӏарцухъ бичун босизе щоларо",
"tr": "akıl parayla alınmaz",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "гӏакълу хадуб гӏунтӏулеб гьечӏо",
"tr": "akıl almaz"
},
{
"av": "гӏакълуялъул бетӏер",
"tr": "çok akıllı, zeki kimse"
},
{
"av": "гӏакълуялъул бетӏергьаби",
"tr": "akıl sahibi olanlar; akıllı insanlar",
"labels": [
"kitabî"
]
},
{
"av": "гӏакълуялде щвезе",
"tr": "akıllanmak, aklı başına gelmek"
},
{
"av": "гӏакълуялъулъ камилав",
"tr": "kusursuz bir akılla"
}
]
},
{
"text": "akıl; şuur; bilinç",
"examples": [
{
"av": "гӏакълуялде вачӏинавизе",
"tr": "ayıltmak; kendine getirmek"
},
{
"av": "гӏакълуялде вачӏине",
"tr": "ayılmak; kendine gelmek"
},
{
"av": "гӏакълуялдаса инавизе",
"tr": "bayıltmak, bilincini kaybettirmek; şuurunu yitirmesine yol açmak"
},
{
"av": "кьабураб жоялъ гӏакълялдаса инавизе",
"tr": "darbeyle bayıltmak",
"comment": "birini"
},
{
"av": "гӏакълуялдаса ине",
"tr": "bayılmak, bilincini kaybetmek, hafızasını yitirmek, şuurunu yitirmek; bilincini yitirmek"
}
]
},
{
"text": "görüş, kanaat; muhakeme",
"examples": [
{
"av": "битӏараб гӏакълу буго гьеб",
"tr": "bu doğru bir muhakemedir"
},
{
"av": "гьеб буго досул гӏакълу",
"tr": "bu onun fikri"
},
{
"av": "жив-живас жинди-жиндир гӏакълу бицана",
"tr": "herkes kendi fikrini belirtti"
},
{
"av": "чияр гӏакълуялда хадув ана дов",
"tr": "o, başkasının telkinine boyun eğdi"
}
]
},
{
"text": "konsey, kurul, meclis; tavsiye",
"examples": [
{
"av": "гӏакълу босизе",
"tr": "tavsiye dinlemek"
},
{
"av": "гӏакълу дандбазе",
"tr": "danışmak; istişare etmek, kurul toplamak"
},
{
"av": "гӏакълу кьезе",
"tr": "tavsiye etmek, öğüt vermek, akıl vermek, öğütlemek"
},
{
"av": "гӏакълу бикьакълъизе",
"tr": "akıl hastası olmak; ruhsal bozukluk içinde olmak"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏакълугьечӏ",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏакълугьечӏ",
"гӏакълугьечӏица",
"гӏакълугьечӏил"
],
"senses": [
{
"text": "deli, aptal, akılsız kimse; aklı olmayan",
"labels": [
"konuşma dili"
],
"examples": [
{
"av": "гьадав гӏакълугьечӏгун цадахъ вукӏунге",
"tr": "bu aptalla arkadaşlık etme"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏакълучи",
"stress": 3,
"stem": "гӏакълуч",
"forms": [
"гӏакълучи",
"гӏакълучияс",
"гӏакълучиясул",
"гӏакълучагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "danışman, müşavir",
"examples": [
{
"av": "ханасул гӏакълучи",
"tr": "hanın danışmanı"
},
{
"av": "гӏакълучагӏи гӏемер руго, кумекчагӏи дагь руго",
"tr": "veren çok, yardım eden az",
"labels": [
"deyiş"
]
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏакълучилъи",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏакълучилъи",
"гӏакълучилъиялъ",
"гӏакълучилъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "danışmanlık görevi"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏакълучӏужу",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏакълучӏужу",
"гӏакълучӏужуялъ",
"гӏакълучӏужуялъул"
],
"senses": [
{
"text": "danışman kadın, kadın müşavir"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏакълу-лъай",
"stress": 3,
"stem": "гӏакълу-лъа",
"forms": [
"гӏакълу-лъай",
"гӏакълу-лъаялъ",
"гӏакълу-лъаялъул"
],
"senses": [
{
"text": "zeka; bilinç, akıl, mantık",
"comment": "kelm. akıl ve bilgi",
"labels": [
"topluluk adı"
],
"examples": [
{
"av": "гӏакълу-лъай бугел чагӏи",
"tr": "akıllı insanlar"
},
{
"av": "гӏакълу-лъай щвезе",
"tr": "büyümek, akıllanmak, akıl ermek; akıl ve bilgi sahibi olmak"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏакълу-насихӏат",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏакълу-насихӏат",
"гӏакълу-насихӏаталъ",
"гӏакълу-насихӏаталъул"
],
"senses": [
{
"text": "öğüt ve nasihat",
"labels": [
"topluluk adı"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏакъраб",
"stress": 7,
"forms": [
"гӏакъраб",
"гӏакърабалъ",
"гӏакърабалъул",
"гӏакърабал"
],
"senses": [
{
"text": "falanks"
},
{
"text": "akrep",
"labels": [
"ağız sözü"
]
},
{
"text": "ibre, ok",
"labels": [
"mecaz anlamda",
"eskimiş"
],
"comment": "saatin",
"examples": [
{
"av": "гӏакъраб цебе баче",
"tr": "saatin ibresini ileri almak"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏакъуба",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏакъуба",
"гӏакъубаялъ",
"гӏакъубаялъул"
],
"senses": [
{
"text": "eziyet, cefa; işkence, ıstırap, acı; zorluklar, güçlükler",
"examples": [
{
"av": "гӏакъуба бихьизе",
"tr": "eziyet çekmek; kıvranmak"
},
{
"av": "бихьараб гӏакъуба кирилъун хъвайги",
"tr": "çekilen çileler için Allah'ın mükâfatı olsun"
},
{
"av": "гӏакъуба гьикъизе (кьезе)",
"tr": "azap etmek, işkence yapmak"
},
{
"av": "чое гӏакъуба кьоге",
"tr": "ata eziyet etme; atı yorma"
},
{
"av": "гӏакъуба хӏехьезе",
"tr": "eziyet çekmek; zorluklar yaşamak"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏакъубачи",
"stress": 6,
"stem": "гӏакъубач",
"forms": [
"гӏакъубачи",
"гӏакъубачияс",
"гӏакъубачиясул",
"гӏакъубачагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "eziyetçi, işkenceci",
"labels": [
"seyrek"
],
"examples": [
{
"av": "фашистазул гӏакъубачи",
"tr": "faşist işkenceci"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "гӏакъуба-къварилъи",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏакъуба-къварилъи",
"гӏакъуба-къварилъиялъ",
"гӏакъуба-къварилъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "dünya meşakkatleri; ıstıraplar; keder",
"labels": [
"topluluk adı"
],
"examples": [
{
"av": "талихӏ-рохелалдаса цӏикӏкӏун гӏакъуба-къварилъи бихьана долда",
"tr": "hayatın sıkıntılarını sevinç ve mutluluktan daha çok yaşadı"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}