{
"phrase": "РУХӀАЛИЛ ЦӀА",
"senses": [
{
"translation": "огонь отчаяния",
"literal": "души"
}
],
"examples": [
{
"av": "Жиндаго ва цойгидазда хӏал лъазе теларилан лъугьаниги, гьабсагӏат гьесул рекӏелъ рухӏалил цӏа пархун букӏана.",
"ru": "Хотя он не показывал виду, но в душе его сейчас горел огонь отчаяния.",
"author": "М. Мухӏамадов",
"source": "Лъукъарал кьураби"
}
],
"page": 284
}
{
"phrase": "РУХӀ БАХЪИЗЕ",
"senses": [
{
"see_also": "рухӏ босизе",
"see_also_type": "то же, что"
}
],
"page": 283
}
{
"phrase": "РУХӀ БИЖ ИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "оживить; оживиться; вернуть к жиз-ни",
"equiv": "approx",
"literal": "сила выросла"
}
],
"examples": [
{
"av": "ГӀакъуба-къварилъиялъ къвал хӏалхьуда же-",
"ru": "мула,"
},
{
"av": "Захӏматалъ рахӏаталда рухӏ бижизе гьабула.",
"ru": "Горе и печаль не приносят покоя, Труд оживляет человека.",
"author": "М. ГӀусманов",
"source": "Лъабго багьадурасул росу"
}
],
"page": 283
}
{
"phrase": "РУХӀ БИЧУН",
"labels": [
"разг."
],
"senses": [
{
"translation": "изо всех сил, что есть силы",
"equiv": "approx",
"literal": "силу продав"
}
],
"examples": [
{
"av": "Нижер мугӏрузул вас, Мухӏамадзагьид, Рухӏ бичун хвезегӏан, кьабгӏолеб мехалъ...",
"ru": "Сын наших гор, Магомедзагид, Когда отчаянно с врагом сражался...",
"author": "Р. ХӀамзатов",
"source": "ТӀаса рищарал кучӏдул"
}
],
"page": 283
}
{
"phrase": "РУХӀ БОСИЗЕ",
"labels": [
"букв."
],
"senses": [
{
"translation": "душу взять Пизраил малаикас"
}
],
"examples": [
{
"av": "ЦӀан дир рухӏ босаниги...",
"ru": "Ёсли даже ангел Израйл Заберёт меня на небеса...",
"author": "ЦӀ. ХӀамзат",
"source": "ТӀаса рищарал кучӏдул"
}
],
"page": 283
}
{
"phrase": "РУХӀ ВИИНЕ",
"labels": [
"разг."
],
"senses": [
{
"translation": "любить кого-л. страстно",
"literal": "душой таять"
}
],
"page": 283
}
{
"phrase": "РУХӀ КЬЕЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "отдать жизнь за что-л.",
"literal": "душу"
}
],
"examples": [
{
"av": "Гьез ахӏулаан мугӏрузул эркенлъиялъе гӏоло рухӏ кьезе, гӏагараб ракьалъул гӏщбаб ганчӏие, хурул гӏщбаб ссаналъе гӏоло рагъизе.",
"ru": "Они призывали отдать жизнь за свободу гор, за каждый камень, за каждую пядь земли.",
"author": "ГӀ. Шахтаманов",
"source": "Мугӏалимги мутагӏилги"
}
],
"page": 283
}
{
"phrase": "РУХӀ КЬОЛЕВ",
"senses": [
{
"translation": "преданный; храбрый",
"literal": "душу отдающий"
}
],
"page": 284
}
{
"phrase": "РУХӀ ЛЪЕЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "оживить; вдохнуть жизнь",
"literal": "душу вложить"
}
],
"examples": [
{
"av": "— Ракьалдаса тӏезе бегьилищха, ракьалда рухӏ лъезе цӏаларай чӏужу,— ян абуна дица.",
"ru": "— Разве могу я оторваться от земли, я же учи-лась, чтоб вдохнуть жизнь в эту землю,— сказала я.",
"author": "Ф. ГӀалиева",
"source": "Ракьул гӏерекъ гьороца унаро"
}
],
"page": 284
}
{
"phrase": "РУХӀ ЦӀУНИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "беречь жизнь",
"literal": "душу"
}
],
"examples": [
{
"av": "Хъала, хъала букӏуна хъахӏабги, чӏегӏерабги, ЧӀванигицин холарев ханасул рухӏ цӏунизе. -",
"ru": "Замки, крепости белые и чёрные, Чтоб жизнь охранять королю-деспоту.",
"author": "ГӀ. Махӏамад",
"source": "Иргаби"
}
],
"page": 284
}