{
"word": "okul",
"stress": 3,
"stem": "ШКОЛ",
"forms": [
"школа"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "школа",
"examples": [
{
"tr": "ilkokul",
"av": "байбихьул школа"
},
{
"tr": "ortaokul",
"av": "гьоркьохъеб школа"
},
{
"tr": "sekiz yıllık okul",
"av": "микьго сонил школа"
},
{
"tr": "yüksek okul",
"av": "тӏадегӏанаб школа"
},
{
"tr": "okula gitmek",
"av": "школалде ине, хьвадизе"
},
{
"tr": "okula girmek",
"av": "школалде лъугьине"
},
{
"tr": "okulu bitirmek",
"av": "школа лъугӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "школа, гӏумруялъул нух",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "hayatın okulundan geçmiş",
"av": "дос лъикӏаб гӏумруялъул нух нахъа тана"
}
]
},
{
"text": "школа",
"comment": "гӏелмуялъул, искусствоялъул, литератураялъул",
"examples": [
{
"tr": "Repin okulu",
"av": "Репинил школа",
"comment": "суратал рахъизе ругьун гьарулеб Репинил цӏаралда бугеб школа; Репинил системаялда ругьун гьарулеб школа"
}
]
}
]
}
{
"word": "okul",
"stress": 3,
"stem": "ШКОЛЬН",
"forms": [
"школьный",
"школьная",
"школьное"
],
"senses": [
{
"text": "школалъул",
"examples": [
{
"tr": "okul ödevi",
"av": "школалъул мина"
},
{
"tr": "okul yılları",
"av": "школалда цӏалулел сонал"
},
{
"tr": "okul çağındaki çocuklar",
"av": "школалде ине заман щварал лъимал, школалде унел (хьвадулел, цӏалулел) лъимал"
}
]
}
]
}
{
"word": "okul arkadaşı",
"stress": 6,
"forms": [
"однокашник"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "къайицадахъ",
"comment": "кивниги цадахъ цӏаларав, цадахъ цӏалулев вугев"
}
]
}
{
"word": "okul dışı",
"stress": 6,
"stem": "ВНЕШКОЛЬН",
"forms": [
"внешкольный",
"внешкольная",
"внешкольное"
],
"senses": [
{
"text": "школалдаса къватӏисеб (къватӏибехунисеб), школа тун къватӏисеб",
"examples": [
{
"tr": "okul dışı çalışma",
"av": "школалдаса къватӏибехунисеб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "okul kır",
"stress": 5,
"forms": [
"прогуливать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "прогулять",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "okul kırma",
"stress": 5,
"forms": [
"прогул"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "прогул, къабулаб гӏилла гьечӏого хӏалтӏуде вачӏунгутӏи"
}
]
}
{
"word": "okul kırıcı; asalak",
"stress": 5,
"forms": [
"прогульщик"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "прогул гьабурав чи, прогулчи"
},
{
"text": "гӏилла гьечӏого хӏалтӏуде вачӏунарев чи"
}
]
}
okul yanı; okul çevresi
сообщить о неточности{
"word": "okul yanı; okul çevresi",
"stress": 6,
"forms": [
"пришкольный",
"пришкольная",
"пришкольное"
],
"senses": [
{
"text": "школалда аскӏоб бугеб"
}
]
}
{
"word": "okul öncesi",
"stress": 5,
"stem": "ДОШКОЛЬН",
"forms": [
"дошкольный",
"дошкольная",
"дошкольное"
],
"senses": [
{
"text": "школалде ине гӏечӏеб",
"examples": [
{
"tr": "okul öncesi çağdaki çocuklar",
"av": "школалде ине гӏечӏел, школалъул гӏужде рахинчӏел лъимал"
},
{
"tr": "okul öncesi kurumlar",
"av": "школалде ине гӏечӏел лъималазул тӏалаб гьабулеб учреждение (идара)"
},
{
"tr": "okul öncesi eğitim",
"av": "школалде ине гӏечӏел лъималазе тарбия кьей (кьолеб тарбия)"
}
]
}
]
}
okul öncesi kız çocuk
сообщить о неточности{
"word": "okul öncesi kız çocuk",
"stress": 5,
"forms": [
"дошкольница"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "школалде кьезе гӏечӏей яс"
},
{
"text": "гьеб гӏелалъул лъималазулгун хӏалтӏи гьабулей педагог"
}
]
}
{
"word": "okul öncesi çocuk",
"stress": 5,
"forms": [
"дошкольник"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "школалде кьезе гӏечӏев вас"
},
{
"text": "гьеб гӏелалъул лъималазулгун хӏалтӏи гьабулев педагог"
}
]
}
{
"word": "okul; enstitü",
"stress": 3,
"forms": [
"училище"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "училище",
"examples": [
{
"tr": "askeri okul",
"av": "рагъулаб училище"
},
{
"tr": "müzik okulu",
"av": "музыкалияб училище"
}
]
}
]
}
{
"word": "okuma",
"stress": 4,
"forms": [
"читальный",
"читальная",
"читальное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "okuma salonu",
"av": "читальный зал, тӏахьал ва газетал цӏализе бугеб рукъ",
"comment": "бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "okuma",
"stress": 2,
"forms": [
"читка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏун цӏали, рекӏехъе цӏали, жиндиего цӏали"
},
{
"text": "репетициялда артистаз пьеса ролал ккун цӏали",
"comment": "рагӏизабун",
"labels": [
"tiyatro terimi"
]
}
]
}
{
"word": "okuma",
"stress": 3,
"stem": "ЧТЕНИ",
"forms": [
"чтение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "цӏали",
"precomment": "bknz. f. okumak",
"examples": [
{
"tr": "sesli okuma",
"av": "рагӏун цӏали"
},
{
"tr": "şiir okuma",
"av": "кучӏдул цӏали"
},
{
"tr": "ders verme",
"av": "лекциял цӏали"
},
{
"tr": "okuma kitabı; okuma parçaları kitabı",
"av": "цӏалул тӏехь"
}
]
},
{
"text": "цӏалиял",
"precomment": "çoğ. okumalar (bildiri dizisi)",
"examples": [
{
"tr": "Lomonosov okumaları",
"av": "ломоносовасулал цӏалиял",
"comment": "Ломоносовасул хӏурматалда, гьев ракӏалде щвеялъе зама-заманалдасан тӏоритӏулел цӏалиял (докладал, лекциял)"
}
]
}
]
}
{
"word": "okuma malzemesi",
"stress": 3,
"forms": [
"чтиво"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "къадараб, хашаб литературияб асар"
}
]
}
{
"word": "okuma odası",
"stress": 9,
"forms": [
"изба-читальня"
],
"labels": [
"dişil",
"eskimiş sözcük"
],
"senses": [
{
"text": "изба-читальня",
"comment": "цебе росулъ букӏараб маданиябгун лъайкьеялъул идара"
}
]
}
{
"word": "okuma odası",
"stress": 4,
"forms": [
"читалка"
],
"labels": [
"dişil",
"halk dili sözcüğü"
],
"see_also": [
{
"target": "читальный",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "okuma odası",
"stress": 4,
"forms": [
"читальня"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "читальня"
}
],
"see_also": [
{
"target": "читальный",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "okumak",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"зачитывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "зачесть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "okumak",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"зачитывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "зачитать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "okumak",
"stress": 4,
"forms": [
"начитывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "начесть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "okumak",
"stress": 5,
"forms": [
"прочесть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "прочитать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "okumak",
"stress": 7,
"forms": [
"прочитать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цӏализе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "gazeteyi okumak",
"av": "газета цӏализе"
}
]
},
{
"text": "рекӏехъе цӏализе (рикӏкӏине), цӏалдолев вукӏине",
"precomment": "ne ve tümleçsiz",
"examples": [
{
"tr": "bütün gece boyunca okumak",
"av": "тӏубараб сордоялъ цӏалдолев вукӏине"
},
{
"tr": "gözlerinden okumak",
"av": "бераздасан лъазе (бераз бицине)"
}
]
}
]
}
{
"word": "okumak",
"stress": 4,
"forms": [
"читать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цӏализе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "sesli okumak",
"av": "рагӏизабун цӏализе"
},
{
"tr": "içinden okumak",
"av": "ракӏалъ, жиндиего цӏализе"
},
{
"tr": "akıcı okumak",
"av": "дурун цӏализе"
},
{
"tr": "üç dilde okumak",
"av": "лъабго мацӏалда цӏализе лъазе"
},
{
"tr": "okuma yazma bilmek",
"av": "цӏализеги хъвазеги лъазе"
},
{
"tr": "okumayı öğrenmek",
"av": "цӏализе ругьунлъизе"
}
]
},
{
"text": "цӏализе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "ders vermek; konferans vermek",
"av": "лекциял цӏализе"
},
{
"tr": "rus edebiyatını okumak",
"av": "гӏурус литература цӏализе"
}
]
},
{
"text": "цӏализе",
"precomment": "ne",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "gözlerinden okumak",
"av": "бераздасан цӏализе"
},
{
"tr": "birinin düşüncelerini okumak",
"av": "лъил ругониги пикраби цӏализе"
}
]
},
{
"text": "гьабизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "vaaz vermek",
"av": "насихӏат гьабизе"
}
]
}
]
}
okumak; okuyarak yıpratmak
сообщить о неточности{
"word": "okumak; okuyarak yıpratmak",
"stress": 6,
"forms": [
"зачитать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏун киназего цӏализе",
"precomment": "bir şey sesli"
},
{
"text": "гӏемер цӏалун, хохозабизе",
"precomment": "okurken yıpratmak",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
},
{
"text": "нахъбуссинабунгутӏизе",
"precomment": "geri vermemek — örneğin bir kitap",
"comment": "цӏализе босараб тӏехь ва ц.",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "okumaya dalmak",
"stress": 6,
"forms": [
"зачитаться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цӏалулеб жоялде вуссун, цогидаб жо кӏочон тезе, цӏалиялде вуссине",
"precomment": "okumaya dalmak"
}
]
}
{
"word": "okumayı bitirmek",
"stress": 6,
"forms": [
"дочитать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "лъугӏизегӏан (ахиралде щвезегӏан) цӏалун бахъинабизе",
"precomment": "ne, sonuna kadar",
"examples": [
{
"tr": "kitabı bitirmek",
"av": "тӏехь цӏалун бахъинабизе"
}
]
},
{
"text": "цощинаб бакӏалде щвезегӏан цӏализе",
"precomment": "belli bir sınıra kadar",
"examples": [
{
"tr": "ortasına kadar okumak",
"av": "бакьулъе щвезегӏан цӏализе"
}
]
}
]
}
{
"word": "okumayı bitirmek",
"stress": 4,
"forms": [
"дочитывать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "дочитать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "okumuş",
"stress": 4,
"forms": [
"начитанный",
"начитанная",
"начитанное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер цӏаларав ва кьучӏаб лъай щварав",
"examples": [
{
"tr": "okumuş insan",
"av": "гӏемер тӏахьал цӏаларав, (гьелъул хӏасилалда) гӏатӏидаб лъай щварав чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "okumuşluk",
"stress": 4,
"forms": [
"начитанность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "тӏахьал цӏалиялдалъун батӏи-батӏиял лъаял яги цо гъваридаб лъай букӏин, цӏалун жо лъай"
}
]
}
{
"word": "okunaklı",
"stress": 9,
"forms": [
"удобочитаемый",
"удобочитаемая",
"удобочитаемое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏализе бигьаяб, бигьаго цӏалулеб",
"examples": [
{
"tr": "okunaklı el yazısı",
"av": "цӏализе бигьаяб хатӏ"
}
]
}
]
}
okunaksız; seçici olmayan
сообщить о неточности{
"word": "okunaksız; seçici olmayan",
"stress": 7,
"forms": [
"неразборчивый",
"неразборчивая",
"неразборчивое"
],
"senses": [
{
"text": "якъинаб гуреб, бичӏчӏулареб",
"precomment": "belirsiz, net olmayan",
"examples": [
{
"tr": "okunaksız el yazısı",
"av": "цӏализе захӏматаб хатӏ"
}
]
},
{
"text": "тӏалаб гьечӏеб; дагьалда разияв, чӏухӏдаруларев, назназдуларев",
"precomment": "iddiasız",
"examples": [
{
"tr": "yemeğinde seçici olmayan",
"av": "кванил батӏалъи гьечӏев"
}
]
}
]
}
{
"word": "okunmak",
"stress": 4,
"forms": [
"читаться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цӏализе гъира, рес букӏине"
},
{
"text": "кинал рукӏаниги гӏаламатаздалъун лъазе, нахъгӏунтӏизе"
}
]
}
{
"word": "okur yazar olmayan",
"stress": 5,
"stem": "НЕГРАМОТН",
"forms": [
"неграмотный",
"неграмотная",
"неграмотное"
],
"senses": [
{
"text": "хъвазе-цӏализе лъаларев",
"precomment": "okur yazar olmayan",
"examples": [
{
"tr": "okur yazar olmayan kimse",
"av": "жагьилав, хъвазецӏализе лъаларев чи"
}
]
},
{
"text": "гъалатӏал ругеб",
"precomment": "imla hatalarıyla",
"comment": "хъвай-хъвагӏай",
"examples": [
{
"tr": "cahil öğrenci",
"av": "лъай гьечӏев цӏалдохъан"
},
{
"tr": "cahilce konuşma",
"av": "гъалатӏазул цӏураб калам"
}
]
},
{
"text": "гъалатӏал риччараб",
"precomment": "hatalı yapılmış",
"comment": "хӏалтӏи",
"examples": [
{
"tr": "hatalı çizim",
"av": "гъалатӏал ругеб чертеж"
},
{
"tr": "siyasi açıdan cahil",
"av": "политикияб рахъалъ лъай гьечӏев, политикияб бичӏчӏи гьечӏев"
}
]
}
]
}
{
"word": "okuryazar",
"stress": 3,
"stem": "ГРАМОТН",
"forms": [
"грамотный",
"грамотная",
"грамотное"
],
"senses": [
{
"text": "хъвазе-цӏализе лъалев",
"precomment": "okur yazar"
},
{
"text": "грамматикиял гъалатӏал гьечӏеб",
"precomment": "dil bilgisi hatası içermeyen",
"examples": [
{
"tr": "dilbilgisel olarak doğru kompozisyon",
"av": "грамматикиял гъалатӏал гьечӏеб сочинение"
}
]
},
{
"text": "лъай бугев, иш лъалев",
"precomment": "bilgili, haberdar",
"examples": [
{
"tr": "o yetkin bir mühendis",
"av": "дов лъай бугев (иш лъалев) инженер вуго"
}
]
},
{
"text": "битӏун (иш лъан) гьабураб",
"precomment": "doğru yapılmış",
"examples": [
{
"tr": "nizami çizim",
"av": "битӏун бахъараб чертеж"
}
]
}
]
}
{
"word": "okuryazarlık",
"stress": 3,
"forms": [
"грамотность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хъвазе-цӏализе лъай",
"precomment": "okuryazarlık"
},
{
"text": "хъварал жал",
"precomment": "mektuplar, yazılar vb.",
"comment": "кагътал, асарал ва ц."
},
{
"text": "лъай буголъи, иш лъай",
"precomment": "bilgililik; vukuf",
"examples": [
{
"tr": "siyasi okuryazarlık",
"av": "политикияб лъай буголъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "okutman; konferansçı",
"stress": 2,
"forms": [
"лектор"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "лектор"
}
]
}
{
"word": "okuyarak öğrenmek",
"stress": 6,
"forms": [
"дочитаться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цощинаб хӏалалде ккезегӏан цӏализе",
"examples": [
{
"tr": "baş ağrısı tutana kadar okumak",
"av": "бетӏер унтизегӏан цӏализе"
}
]
}
]
}
{
"word": "okuyucu kadın",
"stress": 3,
"forms": [
"чтица"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "бокьараб хъвараб жо цӏалулей гӏадан",
"comment": "цӏиял тӏахьал, газетал вагь.ц."
},
{
"text": "рагӏизабун цӏалулей чӏужугӏадан"
},
{
"text": "берцинго, пасихӏго рагӏизабун цӏалулей артистка"
}
]
}
{
"word": "okuyucu, kıraat eden",
"forms": [
"чтец"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "бокьараб хъвараб жо цӏалулев чи"
},
{
"text": "рагӏизабун цӏалулев чи",
"examples": [
{
"tr": "o iyi bir okuyucudur",
"av": "дов лъикӏав рагӏизабун цӏалулев чи вуго"
}
]
},
{
"text": "рагӏизабун пасихӏго, берцинго цӏалулев артист"
}
]
}
{
"word": "okuyucu; okur",
"stress": 4,
"forms": [
"читатель"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "тӏахьал, газетал цӏалулев чи"
}
]
}
{
"word": "okuyup bitirmek",
"stress": 4,
"forms": [
"вычитывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "вычитать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "okuyup bitirmek",
"stress": 5,
"forms": [
"прочитывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "прочитать",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}