tüm

{
  "word": "tüm cumhuriyet çapında",
  "stress": 14,
  "forms": [
    "общереспубликанский",
    "общереспубликанская",
    "общереспубликанское"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏолго республикаялъулаб",
      "examples": [
        {
          "tr": "genel cumhuriyetçi amatör sanat sergisi",
          "av": "тӏолго республикаялъулаб художествияб хӏаракатчилъиялъул халгьаби"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "tüm Rusya",
  "stress": 9,
  "stem": "ОБЩЕРОССИЙСК",
  "forms": [
    "общероссийский",
    "общероссийская",
    "общероссийское"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏолго россиялъулаб",
      "examples": [
        {
          "tr": "tüm Rusya toplantısı",
          "av": "тӏолго россиялъулаб совещание"
        },
        {
          "tr": "tüm Rusya bakanlıkları",
          "av": "тӏолго россиялъулал министерстваби"
        },
        {
          "tr": "tüm Rusya önemine sahip işletmeler",
          "av": "тӏолабго Россиялъе кӏвар бугел предприятиял",
          "comment": "фабрикал, заводал"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "tüm Rusya çapında",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "всероссийский",
    "всероссийская",
    "всероссийское"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏолгороссиялъулаб",
      "examples": [
        {
          "tr": "Tüm Rusya Kongresi",
          "av": "тӏолгороссиялъулаб съезд"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "tüm ulusun; ulusal",
  "stress": 8,
  "stem": "ОБЩЕНАРОДН",
  "forms": [
    "общенародный",
    "общенародная",
    "общенародное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "халкъалъего гӏаммаб; гӏахьалаб",
      "examples": [
        {
          "tr": "halkın davası",
          "av": "тӏолго халкъалъулаб иш"
        },
        {
          "tr": "ulusal bayram",
          "av": "тӏолабго халкъалъул байрам"
        },
        {
          "tr": "halkın davası",
          "av": "тӏолго халкъалъулаб иш, тӏолабго халкъалъе гӏахьалаб иш"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "tüm çamaşırları yıkamak",
  "stress": 9,
  "forms": [
    "перестирать"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏидасан чуризе",
      "precomment": "ne, yeniden",
      "examples": [
        {
          "tr": "gömleği iyice yıkamak",
          "av": "гурде цӏидасан чуризе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "кинабго чуризе",
      "precomment": "her şeyi, pek çok şeyi",
      "examples": [
        {
          "tr": "tüm çamaşırları yıkamak",
          "av": "кинабго гъоркьан ретӏел чуризе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "tüm-",
  "forms": [
    "все-"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "журарал рагӏабазул байбихьуда «кинабго», «тӏолго» абураб магӏна кьолеб бутӏа",
      "examples": [
        {
          "tr": "tüm Rusya çapında",
          "av": "тӏолгороссиялъулаб"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "tüm; bütün",
  "forms": [
    "весь",
    "вся",
    "всё",
    "все"
  ],
  "labels": [
    "nötr"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏубанго, тӏубараб, цадахъго, тӏолго, кинабго",
      "precomment": "tümüyle",
      "examples": [
        {
          "tr": "tüm yazı köyde geçirdi",
          "av": "тӏубараб рии дос росулъ тӏамуна"
        },
        {
          "tr": "tüm dünyada barış",
          "av": "тӏолго дунялалдаго рекъел"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "киналго",
      "precomment": "tümü",
      "labels": [
        "isim anlamında",
        "çoğul"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "hepimiz birimiz, birimiz hepimiz için",
          "av": "киналго цоясе гӏоло, цояв киназего гӏоло"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "щибго, кинабго",
      "precomment": "her şey",
      "labels": [
        "isim anlamında"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "her şeyde kötü bir şey görüyorsun",
          "av": "сундулъго дуда квешлъи бихьула",
          "comment": "щибаб жоялъулъ квешаб рахъ гурони бихьуларо дуда"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "кинабго",
      "precomment": "hepsi ile, hepsi çoğ. (genelleştirici sözcük olarak)",
      "labels": [
        "isim anlamında"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "çantama kitaplar, defterler, ders kitapları koydum – hepsi sığdı",
          "av": "дица портфелалъур лъуна тӏахьал, тетрадал, учебникал — кинабго гьана"
        }
      ]
    },
    {
      "examples": [
        {
          "tr": "her şeyin iyisi",
          "av": "лъикӏаб бихьаги"
        },
        {
          "tr": "fark etmez",
          "av": "батӏалъи гьечӏо"
        },
        {
          "tr": "her bakımdan",
          "av": "кинабго рахъалъ"
        },
        {
          "tr": "en iyisi",
          "av": "бищунго (сундасаго) лъикӏ"
        },
        {
          "tr": "dörtnala",
          "av": "кӏванагӏан хех (бекеризе)"
        },
        {
          "tr": "tüm sesle",
          "av": "бугеб гьаракьалъ (ахӏун)"
        },
        {
          "tr": "bütün gücüyle",
          "av": "бугеб къуваталъ"
        },
        {
          "tr": "tahtası eksik; evde kimse yok",
          "av": "тӏуварав гьечӏо (камурав вуго)",
          "labels": [
            "разговорное слово"
          ]
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "tümamiral",
  "stress": 12,
  "forms": [
    "контр-адмирал"
  ],
  "labels": [
    "eril"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "контр-адмирал",
      "comment": "ралъдал аскаразул адмиралазда гьоркьоб бищун гьитӏинаб чин"
    }
  ]
}

{
  "word": "tümdengelim",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "дедукция"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дедукция",
      "comment": "цебехунеселдасан гӏицӏаб логикияб куцалда цӏияб хӏасил босулеб метод, къагӏида",
      "labels": [
        "mantık"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "tümdengelimli; dedüktif",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "дедуктивный",
    "дедуктивная",
    "дедуктивное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дедукциялъул(аб)"
    }
  ]
}

{
  "word": "tümen",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "дивизия"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дивизия",
      "comment": "чанго полкалдасан яги бригадаялдасан данде гьабураб кӏудияб аскарияб гӏуцӏи"
    }
  ]
}

{
  "word": "tümevarım; indüksiyon",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "индукция"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "индукция",
      "comment": "хасал хӏужжабаздасан гӏаммаб хӏукму-хӏасил бахъуледухъ пикру гьабулеб къагӏида",
      "labels": [
        "felsefe"
      ]
    },
    {
      "text": "индукция",
      "comment": "гӏагарда бугеб жоялъе электрикалъ, макъратӏисалъ асар гьаби"
    }
  ]
}

{
  "word": "tümevarımsal; endüktif",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "индуктивный",
    "индуктивная",
    "индуктивное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "индуктивияб; индукциялъулаб",
      "comment": "1 филос. хасаб хӏукмуялдасан гӏаммаб хӏукму ва хӏасил гьабиялде рачӏунеб; 2 физ. электрикалъул ва магниталъулаб къуваталъ асар гьабиялда хурхараб",
      "labels": [
        "felsefe",
        "fizik"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "tümevarım yöntemi",
          "av": "индукциялъулаб метод (къагӏида)"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "tümleme",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "интегрирование"
  ],
  "labels": [
    "nötr"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бутӏаби журан, тӏубараб лъугьинаби",
      "precomment": "entegre etmek fiiline göre"
    },
    {
      "text": "интеграл бати",
      "labels": [
        "matematik"
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "интегрировать",
      "kind": "from"
    }
  ]
}

{
  "word": "tümleyici",
  "stress": 11,
  "stem": "КОМПЛИМЕНТАРН",
  "forms": [
    "комплиментарный",
    "комплиментарная",
    "комплиментарное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рецц-бакъ жиндилъ бугеб",
      "examples": [
        {
          "tr": "tümleyici değerlendirme",
          "av": "рецц-бакъ жиндилъ бугеб къимат"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "tümsek",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "холмик"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "холм",
      "kind": "from",
      "comment": "уменьшительное значение",
      "comment_lang": "ru"
    }
  ]
}

{
  "word": "tümsek; öbek",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "кочка"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гохӏккел",
      "comment": "рагьлилаб гӏурдада кӏанцӏараб талма"
    }
  ]
}

{
  "word": "tümsekli",
  "forms": [
    "бугристый",
    "бугристая",
    "бугристое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гохӏахараб, гохӏал ругеб, гохӏазул цӏураб, гохӏал гӏемераб"
    }
  ]
}

{
  "word": "tümsekli",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "кочковатый",
    "кочковатая",
    "кочковатое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гохӏккелал ругеб, талмаби гӏемераб"
    }
  ]
}

{
  "word": "tümör",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "нарост"
  ],
  "labels": [
    "eril"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хъал",
      "comment": "сунданиги тӏад лъугьараб"
    },
    {
      "text": "гахӏ"
    },
    {
      "text": "бижараб жо",
      "comment": "хӏайваназул ботӏрода, беразда, бохдузда"
    }
  ]
}

{
  "word": "tümör",
  "stress": 1,
  "forms": [
    "опухоль"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьор, гьорой",
      "examples": [
        {
          "tr": "kötü huylu tümör",
          "av": "сахлъулареб гьорой"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "tümör; yeni oluşum",
  "stress": 12,
  "forms": [
    "новообразование"
  ],
  "labels": [
    "nötr",
    "tıp"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лугбузда лъугьараб цӏигьан, лугбузда тӏад бижараб жо",
      "labels": [
        "tıp terimi"
      ]
    },
    {
      "text": "мацӏалда лъугьараб цӏияб рагӏи",
      "labels": [
        "dilbilim terimi"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "tümü",
  "forms": [
    "все"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "весь",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "tümü",
  "forms": [
    "вся"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "весь",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "tümü metal",
  "forms": [
    "цельнометаллический"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рацӏцӏи гьечӏого металлалъул гьабураб",
      "examples": [
        {
          "tr": "tamamen metal vagon",
          "av": "тӏубанго, рацӏцӏи гьечӏого, металлалъул гьабураб вагон"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "tümünün",
  "forms": [
    "всех"
  ],
  "senses": [
    {
      "precomment": "tümü kelimesinin i, e ve de halleri"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "все",
      "kind": "from"
    }
  ]
}

{
  "word": "tümüyle",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "целиком"
  ],
  "labels": [
    "zarf"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кинабго, тӏолабго, цадахъго",
      "examples": [
        {
          "tr": "tek lokmada yutmak",
          "av": "кинабго (цадахъго) къулчӏизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тӏолго, тӏубан",
      "labels": [
        "mecazi anlamda"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "kendini tamamen bir işe vermek",
          "av": "тӏубанго хӏалтӏуде (ишалде) машгъуллъизе"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "bütünüyle",
      "text": "тӏубан ва кинабго"
    }
  ]
}

{
  "word": "tümüyle; kül olacak şekilde",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "дотла"
  ],
  "labels": [
    "zarf"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏубанго, щибниги нахъе хутӏичӏого, тӏинда гъун, рагӏа-ракьанде щун, кьучӏдасанго",
      "examples": [
        {
          "tr": "kül olmak",
          "av": "кьучӏдасанго (щибниги нахъе хутӏичӏого) бухӏизе"
        },
        {
          "tr": "yerle bir etmek",
          "av": "рагӏа-ракьанде щун, чӏунтизабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}