←

sources.avar.me / uk-av

вел

38 статей

→
Оглавление страницы (38)

велетенський

сообщить о неточности
{
  "word": "велетенський",
  "stress": 6,
  "stem": "ИСПОЛИНСК",
  "forms": [
    "исполинский",
    "исполинская",
    "исполинское"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бергьун (хӏисаб тун) кӏудияб, залимаб",
      "labels": [
        "у різних значеннях"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "велетенський зріст",
          "av": "залимаб щват"
        },
        {
          "uk": "людина велетенської сили",
          "av": "залимаб къуваталъул чи"
        },
        {
          "uk": "будівництво велетенського розмаху",
          "av": "залимаб пуртӏиялъул балеб бакӏ"
        }
      ]
    }
  ]
}

велетень

сообщить о неточности
{
  "word": "велетень",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "великан"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кӏодоч, цӏакъ кӏудияб черхалъул (зорбаяв, залимав, гӏуж гӏадав) чи, залим"
    }
  ]
}

велетень

сообщить о неточности
{
  "word": "велетень",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "верзила"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід",
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "чӏалгӏадехалат, эхедехалат"
    }
  ]
}

великий

сообщить о неточности
{
  "word": "великий",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "большой",
    "большая",
    "большое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кӏудияб",
      "examples": [
        {
          "uk": "велике місто",
          "av": "кӏудияб шагьар"
        },
        {
          "uk": "велика літера",
          "av": "кӏудияб хӏарп",
          "comment": "прописная"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тӏадегӏанаб, кӏудияб",
      "precomment": "значний, видатний",
      "examples": [
        {
          "uk": "велика перемога",
          "av": "кӏудияб бергьенлъи"
        },
        {
          "uk": "великий майстер",
          "av": "кӏудияв устар"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гӏемераб",
      "precomment": "численний",
      "examples": [
        {
          "uk": "велика рідня",
          "av": "гӏемераб гӏагарлъи"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "буртӏинкилищ",
      "precomment": "великий палець"
    },
    {
      "text": "тамашалъизе, тамашалъи гьабизе, гӏажаиблъи гьабизе, гӏажаиблъизе",
      "precomment": "робити великі очі"
    }
  ]
}

великий

сообщить о неточности
{
  "word": "великий",
  "stress": 4,
  "stem": "ВЕЛИК",
  "forms": [
    "великий",
    "великая",
    "великое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кӏудияб",
      "comment": "у всіх значеннях",
      "comment_lang": "ru"
    },
    {
      "precomment": "від мала до велика",
      "text": "гӏисиналги чӏахӏиялги, гӏадан хутӏичӏого, киналго"
    }
  ]
}

великий

сообщить о неточности
{
  "word": "великий",
  "stress": 3,
  "stem": "КРУПН",
  "forms": [
    "крупный",
    "крупная",
    "крупное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "чӏахӏияб",
      "examples": [
        {
          "uk": "великі яблука",
          "av": "чӏахӏияб гӏеч"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "кӏудияб черхалъул, базалияб, чӏахӏа-махӏаяб",
      "examples": [
        {
          "uk": "велика дитина",
          "av": "кӏудияб черхалъул лъимер"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "залимаб",
      "examples": [
        {
          "uk": "великий бик",
          "av": "залимаб оц"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "кӏудияб",
      "examples": [
        {
          "uk": "великий письменник",
          "av": "кӏудияв хъвадарухъан"
        },
        {
          "uk": "серйозна розмова",
          "av": "хъачӏаб, рокьукъаб гӏара-чӏвари"
        }
      ]
    }
  ]
}

великоблочний

сообщить о неточности
{
  "word": "великоблочний",
  "stress": 9,
  "stem": "КРУПНОБЛОЧН",
  "forms": [
    "крупноблочный",
    "крупноблочная",
    "крупноблочное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "чӏахӏиял блоказул(аб)",
      "examples": [
        {
          "uk": "великоблочне будівництво",
          "av": "чӏахӏиял блоказ балеб бакӏ"
        }
      ]
    }
  ]
}

великодержавний

сообщить о неточности
{
  "word": "великодержавний",
  "stress": 11,
  "forms": [
    "великодержавный",
    "великодержавная",
    "великодержавное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "великодержавияб",
      "comment": "кӏудияб империалистияб пачалихъалъе хасаб, цо миллат цогидаздаса тӏокӏаблъун бихьизабулеб, миллатчилъиялъул рухӏалда гьабулеб",
      "examples": [
        {
          "uk": "великодержавний шовінізм",
          "av": "великодержавияб шовинизм"
        }
      ]
    }
  ]
}

великодушний

сообщить о неточности
{
  "word": "великодушний",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "великодушный",
    "великодушная",
    "великодушное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "муруватав, ракӏ лъикӏав (гӏатӏидав), гӏаданлъи бугев",
      "examples": [
        {
          "uk": "великодушний чоловік",
          "av": "муруватав (гӏаданлъи бугев, ракӏ лъикӏав) чи"
        }
      ]
    }
  ]
}

великодушність

сообщить о неточности
{
  "word": "великодушність",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "великодушие"
  ],
  "labels": [
    "середній рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "муруватлъи, гӏаданлъи, ракӏлъикӏлъи, ракӏгӏатӏилъи"
    }
  ]
}

великокаліберний

сообщить о неточности
{
  "word": "великокаліберний",
  "stress": 10,
  "forms": [
    "крупнокалиберный",
    "крупнокалиберная",
    "крупнокалиберное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏатӏидаб хӏараялъулаб",
      "examples": [
        {
          "uk": "великокаліберний кулемет",
          "av": "гӏатӏидаб хӏараялъул пулемет"
        }
      ]
    }
  ]
}

великолітній

сообщить о неточности
{
  "word": "великолітній",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "великовозрастный",
    "великовозрастная",
    "великовозрастное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏикӏкӏараб гӏелалъул, гӏелалъ цӏикӏкӏарав; гӏолиллъиялдаса арав"
    }
  ]
}

великопанельний

сообщить о неточности
{
  "word": "великопанельний",
  "stress": 10,
  "forms": [
    "крупнопанельный",
    "крупнопанельная",
    "крупнопанельное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "чӏахӏиял панелазул (гьабураб)"
    },
    {
      "text": "чӏахӏиял панелал гьарулеб",
      "precomment": "про завод"
    }
  ]
}

великотоннажний

сообщить о неточности
{
  "word": "великотоннажний",
  "stress": 11,
  "forms": [
    "крупнотоннажный",
    "крупнотоннажная",
    "крупнотоннажное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кӏудияб бакӏлъи баччулел",
      "precomment": "про судна",
      "comment": "гумул"
    }
  ]
}

велич

сообщить о неточности
{
  "word": "велич",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "величие"
  ],
  "labels": [
    "середній рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кӏодолъи, машгьурлъи, хӏурмат-цӏар букӏин, къадру-къиматалъе мустахӏикълъи",
      "examples": [
        {
          "uk": "велич подвигу",
          "av": "гьунаралъул (бахӏарчилъиялъул) кӏодолъи"
        }
      ]
    }
  ]
}

величати

сообщить о неточности
{
  "word": "величати",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "величать"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏар абизе",
      "precomment": "кого (називати)",
      "examples": [
        {
          "uk": "величати по батькові",
          "av": "инсул цӏар абизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "кӏодо гьабизе, хӏурмат гьабизе, цӏар бахъинабизе",
      "precomment": "кого (вшановувати)",
      "examples": [
        {
          "uk": "величати нареченого з нареченою",
          "av": "бахӏаравгун бахӏарай кӏодо гьаризе, бахӏарасулгун бахӏаралъул хӏурмат гьабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

величезний

сообщить о неточности
{
  "word": "величезний",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "большущий",
    "большущая",
    "большущее"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏакъго (бергьун) кӏудияб",
      "labels": [
        "розмовне слово"
      ]
    }
  ]
}

величезний

сообщить о неточности
{
  "word": "величезний",
  "stress": 4,
  "stem": "ОГРОМН",
  "forms": [
    "огромный",
    "огромная",
    "огромное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏакъ кӏудияб",
      "precomment": "за розміром",
      "examples": [
        {
          "uk": "величезна площа",
          "av": "цӏакъ кӏудияб майдан"
        },
        {
          "uk": "величезна країна",
          "av": "цӏакъ кӏудияб улка"
        },
        {
          "uk": "людина величезного зросту",
          "av": "цӏакъ кӏудияб къаркъалаялъул инсан"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гучаб, залимаб, зорбаяб",
      "precomment": "за силою, ступенем",
      "examples": [
        {
          "uk": "справити величезне враження",
          "av": "кӏудияб, гучаб асар гьабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

величний

сообщить о неточности
{
  "word": "величний",
  "stress": 6,
  "stem": "ВЕЛИЧАВ",
  "forms": [
    "величавый",
    "величавая",
    "величавое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьайбатаб, зорбаяб, чӏурканго чӏухӏараб",
      "examples": [
        {
          "uk": "велична постава",
          "av": "зорбаяб лага"
        },
        {
          "uk": "велична хода",
          "av": "гьайбатаб рилълъин"
        }
      ]
    }
  ]
}

величний

сообщить о неточности
{
  "word": "величний",
  "stress": 4,
  "stem": "ВЕЛИЧЕСТВЕНН",
  "forms": [
    "величественный",
    "величественная",
    "величественное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏакъ гьайбатаб (къадруяб, бергьараб), тӏокӏлъи бугеб",
      "examples": [
        {
          "uk": "велична панорама міста",
          "av": "шагьаралъул гьайбатаб панорама (сурат)"
        }
      ]
    }
  ]
}

величний; чудовий

сообщить о неточности
{
  "word": "величний; чудовий",
  "stress": 8,
  "stem": "ВЕЛИКОЛЕПН",
  "forms": [
    "великолепный",
    "великолепная",
    "великолепное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏакъ (гӏажаибго, гвангъун) берцинаб, чӏухӏараб, гьайбатаб",
      "precomment": "розкішний",
      "examples": [
        {
          "uk": "чудовий будинок",
          "av": "гьайбатаб (берцинаб, чӏухӏараб) мина"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цӏакъаб, гӏажаибго цӏакъаб",
      "precomment": "відмінний",
      "labels": [
        "розмовне слово"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "чудовий майстер",
          "av": "цӏакъав устар"
        }
      ]
    }
  ]
}

величність

сообщить о неточности
{
  "word": "величність",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "великолепие"
  ],
  "labels": [
    "середній рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏажаибаб (гвангъараб) берцинлъи"
    }
  ]
}

величність

сообщить о неточности
{
  "word": "величність",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "величество"
  ],
  "labels": [
    "середній рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бетӏерчӏахъад",
      "comment": "адаб-хӏурмат гьабун абулеб рагӏи"
    }
  ]
}

величінь

сообщить о неточности
{
  "word": "величінь",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "величина"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кӏодолъи, кӏодолъи-гьитӏинлъи",
      "examples": [
        {
          "uk": "величина площі",
          "av": "майданалъул кӏодолъи",
          "comment": "гӏатӏилъи"
        },
        {
          "uk": "розмір кімнати",
          "av": "рукъалъул кӏодолъи"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "величина",
      "comment": "борцине, рикӏкӏине бегьулебщинаб жо",
      "labels": [
        "математика",
        "фізика"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "невідома величина",
          "av": "лъалареб величина"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "махщел (гьунар, лъай) бугев чи",
      "precomment": "про людину",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ]
    }
  ]
}

велогонки

сообщить о неточности
{
  "word": "велогонки",
  "stress": 6,
  "stem": "ВЕЛОГОНК",
  "forms": [
    "велогонки"
  ],
  "labels": [
    "множина"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "велосипедал риччай (къецазда)",
      "comment": "ед. велогонка, ж.",
      "labels": [
        "спортивний термін"
      ]
    }
  ]
}

велогонщик

сообщить о неточности
{
  "word": "велогонщик",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "велогонщик"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "велогонщик",
      "comment": "велосипедал риччалезул къецазда гӏахьаллъи гьабулев чи"
    }
  ]
}

велогонщик; велосипедист

сообщить о неточности
{
  "word": "велогонщик; велосипедист",
  "stress": 10,
  "forms": [
    "велосипедист"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "велосипедист",
      "comment": "велосипедалда рекӏарав"
    }
  ]
}

велогонщиця

сообщить о неточности
{
  "word": "велогонщиця",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "велогонщица"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "велогонщица"
    }
  ]
}

велодром

сообщить о неточности
{
  "word": "велодром",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "велодром"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "велодром",
      "comment": "велосипедал риччалеб бакӏ"
    }
  ]
}

велосипед

сообщить о неточности
{
  "word": "велосипед",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "велосипед"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "велосипед"
    }
  ]
}

велосипедистка

сообщить о неточности
{
  "word": "велосипедистка",
  "stress": 10,
  "forms": [
    "велосипедистка"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "велосипедистка"
    }
  ]
}

велосипедний

сообщить о неточности
{
  "word": "велосипедний",
  "stress": 8,
  "stem": "ВЕЛОСИПЕДН",
  "forms": [
    "велосипедный",
    "велосипедная",
    "велосипедное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "велосипедалъул",
      "examples": [
        {
          "uk": "велосипедне колесо",
          "av": "велосипедалъул бер",
          "comment": "гьоко"
        }
      ]
    }
  ]
}

вельвет

сообщить о неточности
{
  "word": "вельвет",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "вельвет"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "махмар, къатӏипа"
    }
  ]
}

вельветовий

сообщить о неточности
{
  "word": "вельветовий",
  "stress": 6,
  "stem": "ВЕЛЬВЕТОВ",
  "forms": [
    "вельветовый",
    "вельветовая",
    "вельветовое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "къатӏипадул; махмаралъул",
      "examples": [
        {
          "uk": "вельветова сукня",
          "av": "махмаралъул (къатӏипадул) гурде"
        }
      ]
    }
  ]
}

вельми

сообщить о неточности
{
  "word": "вельми",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "весьма"
  ],
  "labels": [
    "прислівник"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏакъ(го), цӏакъго цӏакъ",
      "examples": [
        {
          "uk": "я вельми задоволений",
          "av": "дун цӏакъ рази вуго"
        }
      ]
    }
  ]
}

вельмишановний

сообщить о неточности
{
  "word": "вельмишановний",
  "stress": 10,
  "forms": [
    "многоуважаемый",
    "многоуважаемая",
    "многоуважаемое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кӏудияб хӏурматалъе мустахӏикъав, хӏурмат кӏудияв"
    }
  ]
}

веління

сообщить о неточности
{
  "word": "веління",
  "stress": 4,
  "stem": "ВЕЛЕНИ",
  "forms": [
    "веление"
  ],
  "labels": [
    "середній рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "буюри, амру гьаби, буюрухъ, амру",
      "examples": [
        {
          "uk": "за велінням серця",
          "av": "рекӏел амруялда рекъон"
        },
        {
          "uk": "веління обов'язку",
          "av": "налъул (борчалъул) амру"
        }
      ]
    }
  ]
}

веліти

сообщить о неточности
{
  "word": "веліти",
  "stress": 4,
  "stem": "ВЕЛЕ",
  "forms": [
    "велеть"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид",
    "недоконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "буюризе, амру гьабизе",
      "precomment": "кому-чому і з неозначеною формою дієслова",
      "examples": [
        {
          "uk": "він звелів мені зробити так",
          "av": "дос дие гьадин гьабеян буюрана"
        },
        {
          "uk": "йому не велено курити",
          "av": "досда хъалиян бухӏугеян лъазабун буго, досие бухӏизе изну кьун гьечӏо"
        }
      ]
    }
  ]
}