←

sources.avar.me / uk-av

вст

24 статей

→
Оглавление страницы (24)

вставати

сообщить о неточности
{
  "word": "вставати",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "вставать"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "встать",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

вставити

сообщить о неточности
{
  "word": "вставити",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "вставить"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "(жаниб) лъезе (рекъезабизе)",
      "precomment": "що у що",
      "examples": [
        {
          "uk": "вставити скло",
          "av": "цӏер лъезе"
        },
        {
          "uk": "вставити зуби",
          "av": "цаби лъезе"
        },
        {
          "uk": "вставити картинку в рамку",
          "av": "сурат рамкаялъуб лъезе"
        }
      ]
    }
  ]
}

вставка

сообщить о неточности
{
  "word": "вставка",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "вставка"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "(жаниб) лъей",
      "precomment": "за дієсловом вставити",
      "examples": [
        {
          "uk": "вставка шибок",
          "av": "цӏурдул лъей"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "бараб рукъи",
      "precomment": "у сукні"
    },
    {
      "text": "гьоркьоб лъураб жо (хъвараб жоялда)",
      "precomment": "у рукописі"
    }
  ]
}

вставляти

сообщить о неточности
{
  "word": "вставляти",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "вставлять"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "examples": [
        {
          "uk": "ставити палиці в колеса",
          "av": "квалквал гьабизе"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "вставить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

вставний

сообщить о неточности
{
  "word": "вставний",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "вставной",
    "вставная",
    "вставное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лъураб",
      "examples": [
        {
          "uk": "вставні зуби",
          "av": "лъурал цаби"
        }
      ]
    }
  ]
}

встановити

сообщить о неточности
{
  "word": "встановити",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "установить"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лъезе",
      "precomment": "що, поставити належним чином",
      "examples": [
        {
          "uk": "встановити телефон",
          "av": "телефон лъезе"
        },
        {
          "uk": "встановити прилад",
          "av": "прибор лъезе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "рекъезабизе",
      "precomment": "налагодити",
      "examples": [
        {
          "uk": "назвати годинник",
          "av": "сагӏат рекъезабизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "букӏинабизе, чӏезабизе",
      "precomment": "домогтися здійснення чого-небудь",
      "examples": [
        {
          "uk": "встановити дипломатичні відносини",
          "av": "дипломатиял гьоркьорлъаби рукӏинаризе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "чӏезабизе",
      "precomment": "приписати, виявити",
      "examples": [
        {
          "uk": "установити розмір оплати",
          "av": "мухьалъул роцен чӏезабизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "чӏезабизе",
      "examples": [
        {
          "uk": "встановити винність",
          "av": "гӏайиб букӏин чӏезабизе"
        },
        {
          "uk": "встановити порушення закону",
          "av": "закон хвезабун букӏин чӏезабизе"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "здійснити, влаштувати",
      "examples": [
        {
          "uk": "встановити спостереження",
          "av": "халкквей букӏинабизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "букӏинабизе",
      "precomment": "домогтися здійснення чого-небудь",
      "examples": [
        {
          "uk": "встановити тишу",
          "av": "сихӏкъотӏи букӏинабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

встановитися

сообщить о неточности
{
  "word": "встановитися",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "установиться"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рукӏалиде ккезе, лъугьине",
      "precomment": "зміцнитися, налагодитися",
      "examples": [
        {
          "uk": "встановилася погода",
          "av": "гьава-бакъ рукӏалиде ккана; хисичӏого чӏана"
        },
        {
          "uk": "встановився порядок",
          "av": "гӏадлу-низам лъугьана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "лъугьине, камиллъизе, щвалде щвезе",
      "precomment": "скластися, оформитися",
      "examples": [
        {
          "uk": "почерк у нього ще не встановився",
          "av": "жиги досул хатӏ камиллъун гьечӏо"
        }
      ]
    }
  ]
}

встановлення

сообщить о неточности
{
  "word": "встановлення",
  "stress": 9,
  "forms": [
    "установление"
  ],
  "labels": [
    "середній рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "букӏинаби, лъугьинаби, гӏуцӏи",
      "precomment": "за дієсловом установити"
    },
    {
      "text": "чӏезабураб жо, закон",
      "labels": [
        "застаріле слово"
      ]
    }
  ]
}

встати

сообщить о неточности
{
  "word": "встати",
  "stem": "ВСТА",
  "forms": [
    "встать"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "эхетизе, вахъун чӏезе, (тӏаде) вахъине",
      "precomment": "піднятися",
      "examples": [
        {
          "uk": "устати з постелі",
          "av": "бусадаса вахъине"
        },
        {
          "uk": "рано встати",
          "av": "цудунго тӏаде вахъине"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "сунданиги тӏад (вахъун) чӏезе",
      "precomment": "ступити на що-небудь"
    },
    {
      "text": "гьине",
      "precomment": "поміститися",
      "examples": [
        {
          "uk": "стіл стане в простінку між вікнами",
          "av": "кӏиго гордуялъул гьоркьоб бакӏалда гьина стол"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "вахъине",
      "precomment": "піднятися на боротьбу",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "стати на захист батьківщини",
          "av": "ватӏан цӏунизе вахъине"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "баккизе",
      "precomment": "з'явитися над горизонтом",
      "examples": [
        {
          "uk": "сонце встало з-за лісу",
          "av": "бакъ рохьалда нахъасан баккана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цебе чӏезе",
      "precomment": "виникнути",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "стали нові труднощі",
          "av": "цӏиял захӏмалъаби цере чӏана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "чӏезе, лъугьине",
      "precomment": "приступити до роботи і т. п.",
      "comment": "хӏалтӏуде ва ц.",
      "examples": [
        {
          "uk": "стати до верстата",
          "av": "станокалда нахъа чӏезе (хӏалтӏизе)"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "накабазда чӏезе, накаби чӏвазе",
      "precomment": "стати на коліна"
    },
    {
      "precomment": "стати сюди",
      "text": "гьанив чӏа"
    },
    {
      "precomment": "стати на ноги",
      "text": "хӏатӏазда вахъун чӏезе, чӏаголъи гьабизе, рукӏа-рахъин лъикӏлъизе"
    }
  ]
}

встигати

сообщить о неточности
{
  "word": "встигати",
  "stress": 6,
  "stem": "УСПЕВА",
  "forms": [
    "успевать"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "examples": [
        {
          "uk": "я не встигаю це зробити",
          "av": "жиндир заманалда гьеб гьабун дихъа бажаруларо"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "лъикӏ лъазе, бичӏчӏизе",
      "precomment": "у чому, успішно вчитися",
      "labels": [
        "розмовне слово"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "встигати з географії",
          "av": "география лъикӏ лъазе"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "успеть",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

встигаючий

сообщить о неточности
{
  "word": "встигаючий",
  "stress": 6,
  "stem": "УСПЕВАЮЩ",
  "forms": [
    "успевающий",
    "успевающая",
    "успевающее"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лъикӏго цӏалулев",
      "examples": [
        {
          "uk": "успішні учні",
          "av": "лъикӏ цӏалулел цӏалдохъаби"
        }
      ]
    }
  ]
}

встигнеться

сообщить о неточности
{
  "word": "встигнеться",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "успеется"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кватӏун ккеларин, щвечӏого хутӏиларин",
      "labels": [
        "безособове значення",
        "розмовне слово"
      ]
    }
  ]
}

встигти

сообщить о неточности
{
  "word": "встигти",
  "stress": 4,
  "stem": "УСПЕ",
  "forms": [
    "успеть"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кватӏунгутӏизе, заманалда щвезе, гӏужда щвезе, заман гӏезе",
      "precomment": "прибути вчасно",
      "examples": [
        {
          "uk": "я встиг сходити в магазин",
          "av": "тукаде инеги заман гӏуна дир"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "бажаризе",
      "precomment": "у чому (досягти успіху)"
    },
    {
      "text": "заманалда гьабун бажаризе",
      "precomment": "зуміти зробити вчасно",
      "examples": [
        {
          "uk": "встигнути написати до терміну",
          "av": "заманалда хъван бажаризе"
        }
      ]
    }
  ]
}

встрибнути

сообщить о неточности
{
  "word": "встрибнути",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "впрыгнуть"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "жанибе кӏанцӏизе",
      "examples": [
        {
          "uk": "встрибнути в човен",
          "av": "росониве кӏанцӏизе"
        },
        {
          "uk": "вскочити у вагон",
          "av": "вагоналъуве кӏанцӏизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

встрибувати

сообщить о неточности
{
  "word": "встрибувати",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "впрыгивать"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "впрыгнуть",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

встромити

сообщить о неточности
{
  "word": "встромити",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "вонзить"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хӏунсизе, къазабизе, борлъизе, хъубухъун къазабизе",
      "precomment": "що в кого-що",
      "examples": [
        {
          "uk": "встромити кинджал",
          "av": "ханжар хъубухъун къазабизе"
        },
        {
          "uk": "вп'ясти кігті",
          "av": "малъал къазаризе"
        },
        {
          "uk": "вжалити",
          "av": "хеч къазабизе",
          "comment": "найица"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "берзул чӏорал речӏчӏизаризе",
      "precomment": "погляд",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ]
    }
  ]
}

встромляти

сообщить о неточности
{
  "word": "встромляти",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "вонзать(ся)"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "вонзить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

вступ

сообщить о неточности
{
  "word": "вступ",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "вступление"
  ],
  "labels": [
    "середній рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лъугьин",
      "precomment": "(за дієсл. вступити) 1) (всередину)",
      "comment": "жувай",
      "examples": [
        {
          "uk": "вступ військ у місто",
          "av": "аскарал шагьаралде лъугьин"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "лъугьин",
      "precomment": "(за дієсловом вступити) 2)",
      "examples": [
        {
          "uk": "вступ до профспілки",
          "av": "профсоюзалде лъугьин"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "байбихьул бутӏа, цеберагӏи",
      "precomment": "введення",
      "examples": [
        {
          "uk": "вступ до поеми",
          "av": "поэмаялъул байбихьул бутӏа"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "вступить",
      "kind": "from",
      "refwordnum": "1,2"
    }
  ]
}

вступатися

сообщить о неточности
{
  "word": "вступатися",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "вступать(ся)"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "вступить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

вступити

сообщить о неточности
{
  "word": "вступити",
  "stress": 6,
  "stem": "ВСТУПИ",
  "forms": [
    "вступить"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лъугьине (кибениги жанибе)",
      "precomment": "у що (увійти)",
      "examples": [
        {
          "uk": "війська увійшли в місто",
          "av": "аскар шагьаралда жанибе лъугьана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "лъугьине",
      "precomment": "у що (стати членом чогось)",
      "examples": [
        {
          "uk": "вступити в партію",
          "av": "партиялде лъугьине"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "байбихьизе, лъугьине",
      "precomment": "у що (почати, приступити до чогось)",
      "examples": [
        {
          "uk": "вступити в розмову",
          "av": "кӏалъазе (гаргадизе) лъугьине (байбихьизе), кӏалъай (гаргар) байбихьизе"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "одружитися; вступити в шлюб",
      "text": "ригьин гьабизе, ригьнаде (росасе) ине (о женщине), чӏужу ячине (хъизан гьабизе) (о мужчине)"
    },
    {
      "precomment": "обійняти посаду",
      "text": "хъулухъалде лъугьине"
    },
    {
      "precomment": "набути чинності",
      "text": "къуваталде лъугьине"
    },
    {
      "precomment": "зступити на престол",
      "text": "тахиде вахине (ханлъун вахъине)"
    }
  ]
}

вступити

сообщить о неточности
{
  "word": "вступити",
  "stress": 7,
  "stem": "ПОСТУПИ",
  "forms": [
    "поступить"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьабизе",
      "precomment": "зробити",
      "examples": [
        {
          "uk": "він вчинив правильно",
          "av": "гьес битӏун гьабуна"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "з ким-чим (обійтися)",
      "examples": [
        {
          "uk": "з ним негарно вчинили",
          "av": "гьесие квешлъи (бегьулареб жо) гьабуна"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "лъугьине",
      "precomment": "влаштуватися",
      "examples": [
        {
          "uk": "влаштуватися на роботу",
          "av": "хӏалтӏуде лъугьине"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "бачӏине",
      "precomment": "прибути",
      "examples": [
        {
          "uk": "до магазину надійшли нові книги",
          "av": "тукаде цӏиял тӏахьал рачӏана",
          "comment": "рачӏун руго"
        },
        {
          "uk": "надійшла заява",
          "av": "гӏарза бачӏун буго"
        },
        {
          "uk": "надійти в продаж",
          "av": "бичизе бачӏине"
        }
      ]
    }
  ]
}

вступитися

сообщить о неточности
{
  "word": "вступитися",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "вступиться"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хӏалае вахъине, нахъасан вахъине, рахъ кквезе",
      "precomment": "за кого-що",
      "examples": [
        {
          "uk": "заступитися за товариша",
          "av": "гьалмагъасе хӏалае вахъине, гьалмагъасул рахъ кквезе, гьалмагъасда нахъасан вахъине"
        }
      ]
    }
  ]
}

вступний

сообщить о неточности
{
  "word": "вступний",
  "stress": 3,
  "stem": "ВВОДН",
  "forms": [
    "вводный",
    "вводная",
    "вводное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бетӏераб, байбихьул",
      "examples": [
        {
          "uk": "вступна частина доповіді",
          "av": "докладалъул байбихьулаб бутӏа"
        },
        {
          "uk": "вставне слово",
          "av": "гьоркьоб ккараб рагӏи",
          "labels": [
            "грамматика"
          ]
        }
      ]
    }
  ]
}

вступний

сообщить о неточности
{
  "word": "вступний",
  "stress": 6,
  "stem": "ВСТУПИТЕЛЬН",
  "forms": [
    "вступительный",
    "вступительная",
    "вступительное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "байбихьул, бетӏераб",
      "examples": [
        {
          "uk": "вступне слово",
          "av": "байбихьул рагӏи (калам, кӏалъай)"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "лъугьиналъул(аб)",
      "precomment": "(всередині)",
      "examples": [
        {
          "uk": "вступний іспит",
          "av": "жанире лъугьиналъул экзамен"
        },
        {
          "uk": "вступний внесок",
          "av": "гьоркьоре лъугьиналъул взнос (хӏакъ)"
        }
      ]
    }
  ]
}