{
"word": "hala; teyze",
"forms": [
"тётка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "ункъгӏал, ункъачо, ада, бажу",
"comment": "эбелалъул яги инсул яц; имгӏаласул чӏужу"
},
{
"text": "ункъачо",
"comment": "санаде цӏцӏикӏарай гӏаданалде, хӏурмат гьабун, абулеб рагӏи"
}
]
}
{
"word": "hala; teyze",
"forms": [
"тётя"
],
"labels": [
"dişil"
],
"see_also": [
{
"target": "тётка",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "halat",
"stress": 4,
"forms": [
"канат"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "бицатаб квар"
}
]
}
{
"word": "halat",
"stress": 4,
"stem": "КАНАТН",
"forms": [
"канатный",
"канатная",
"канатное"
],
"senses": [
{
"text": "кварил",
"examples": [
{
"tr": "teleferik",
"av": "кварил нух"
}
]
}
]
}
{
"word": "halat bağlamak",
"stress": 2,
"forms": [
"чалить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "аскӏобеги цӏан гама (раса ва гь.) бухьине",
"precomment": "ne",
"comment": "щула гьабизе"
}
]
}
{
"word": "halat; palamar",
"stress": 2,
"forms": [
"чалка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "рахас, квар",
"precomment": "palamar halatı",
"comment": "гама бухьунеб"
}
]
}
{
"word": "halat; tel halat",
"forms": [
"трос"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "трос",
"comment": "кьурун гьабураб щулияб квар",
"labels": [
"denizcilik terimi",
"teknik"
],
"examples": [
{
"tr": "çelik halat",
"av": "чармил трос"
}
]
}
]
}
{
"word": "halef",
"stress": 4,
"forms": [
"преемник"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "варис, ирсилав, ирс босарав чи",
"precomment": "varis"
},
{
"text": "лъилниги иш (гьоркьоса тӏезе течӏого) бачунев чи",
"precomment": "sürdüren; devam ettiren"
}
]
}
{
"word": "halife",
"stress": 4,
"forms": [
"калиф"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "bir saatlik halife",
"av": "къокъаб заманалъ гурони, кверщел кодобе щвечӏев чи",
"labels": [
"в ироническом смысле"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "халиф",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "halife",
"stress": 4,
"forms": [
"халиф"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "халиф",
"comment": "цебе бусурман улкабазул бищун тӏадегӏанав хӏаким",
"labels": [
"tarihe ilişkin",
"tarihî terim"
]
}
]
}
{
"word": "halifelik",
"stress": 6,
"forms": [
"халифат"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "халифат",
"comment": "бетӏерлъуда халиф вугеб пачалихъ",
"labels": [
"tarihe ilişkin",
"tarihî terim"
]
}
]
}
{
"word": "halk",
"forms": [
"люд"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадамал, чагӏи, халкъ",
"labels": [
"topluluk ismi",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "çalışan halk",
"av": "хӏалтӏулал гӏадамал, хӏалтӏухъаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "halk",
"stress": 4,
"forms": [
"народ"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "халкъ"
},
{
"text": "миллат",
"precomment": "ulus",
"examples": [
{
"tr": "halkların dostluğu",
"av": "халкъазул гьудуллъи"
}
]
},
{
"text": "захӏматчагӏи",
"precomment": "ana emek kütlesi",
"examples": [
{
"tr": "sıradan halk; sade vatandaş",
"av": "гӏадатиял гӏадамал"
},
{
"tr": "emekçi halk",
"av": "хӏалтӏулеб халкъ"
}
]
},
{
"text": "гӏадамал",
"precomment": "insanlar",
"examples": [
{
"tr": "sokaklar insanla dolu",
"av": "къватӏал гӏадамазул цӏун руго"
},
{
"tr": "çok insan",
"av": "гӏемераб халкъ, гӏемерал гӏадамал"
}
]
}
]
}
{
"word": "halk",
"stress": 4,
"stem": "НАРОДНОСТ",
"forms": [
"народность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "халкъ",
"comment": "историялда лъугьараб, бижараб, цо мацӏалъул, ракьалъул гӏадамазул экономикиябгун культурияб миллаталда цебехунисеб жамгӏияб гӏаммлъи, цолъи",
"examples": [
{
"tr": "kuzey halkları",
"av": "севералъул миллатал"
}
]
},
{
"text": "миллияб хаслъи",
"precomment": "ulusal kimlik"
},
{
"text": "халкъияблъи, халкъияб букӏин"
}
]
}
{
"word": "halk bilimi; folklor",
"stress": 7,
"forms": [
"фольклор"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "фольклор",
"comment": "кӏалзул гьунаралъул халкъиял асарал"
}
]
}
{
"word": "halk bilimi; folklor",
"stress": 9,
"forms": [
"фольклористика"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "фольклористика",
"comment": "фольклоралъул хӏакъалъулъ гӏелму"
}
]
}
{
"word": "halk demokratik",
"stress": 17,
"forms": [
"народно-демократический",
"народно-демократическая",
"народно-демократическое"
],
"senses": [
{
"text": "халкъиябгун демократияб",
"examples": [
{
"tr": "halk demokratik düzeni",
"av": "халкъиябгун демократияб гӏуцӏи"
}
]
}
]
}
halk dili; mahalli dil
сообщить о неточности{
"word": "halk dili; mahalli dil",
"stress": 8,
"forms": [
"просторечие"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "литературияб гуреб, гӏадатияб мацӏ",
"comment": "калам",
"labels": [
"dilbilim terimi"
]
}
]
}
{
"word": "halk düşmanı",
"stress": 8,
"forms": [
"антинародный",
"антинародная",
"антинародное"
],
"senses": [
{
"text": "халкъалда данде чӏараб"
},
{
"text": "халкъалъе заралаб"
},
{
"text": "халкъалъе тушманаб"
}
]
}
{
"word": "halk işi; basmakalıp",
"stress": 2,
"forms": [
"лубочный",
"лубочная",
"лубочное"
],
"see_also": [
{
"target": "лубяной",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "halk komiseri",
"stress": 5,
"forms": [
"нарком"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "нарком",
"precomment": "halk komiseri",
"comment": "халкъияв комиссар"
}
]
}
{
"word": "halk mahkemesi",
"stress": 5,
"forms": [
"нарсуд"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "нарсуд",
"precomment": "halk mahkemesi",
"comment": "халкъияб суд"
}
]
}
{
"word": "halk oylaması",
"stress": 8,
"forms": [
"плебисцит"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "плебисцит",
"comment": "цӏакъ кӏвар бугеб суалда тӏасан тӏолго халкъалъ гьаракь кьей; референдум"
}
]
}
{
"word": "halk; avam",
"stress": 10,
"stem": "ПРОСТОНАРОДН",
"forms": [
"простонародный",
"простонародная",
"простонародное"
],
"labels": [
"eskimiş sözcük"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадатияб халкъалъулаб",
"examples": [
{
"tr": "halk dili",
"av": "гӏадатияб халкъалъул мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "halk; kamu",
"stress": 2,
"forms": [
"публика"
],
"labels": [
"dişil",
"topluluk ismi"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадамал, халкъ"
},
{
"text": "гӏенеккарал, хал гьабизе рачӏарал"
}
]
}
{
"word": "halk; milli",
"stress": 4,
"stem": "НАРОДН",
"forms": [
"народный",
"народная",
"народное"
],
"senses": [
{
"text": "халкъияб",
"labels": [
"çeşitli anlamlarda"
],
"examples": [
{
"tr": "halk eğitimi",
"av": "халкъияб лъай кьей"
},
{
"tr": "halk şarkıları",
"av": "халкъиял кучӏдул"
},
{
"tr": "milli ekonomi",
"av": "халкъияб магӏишат"
},
{
"tr": "milli gelir",
"av": "халкъияб доход"
},
{
"tr": "halk mirası",
"av": "халкъияб бетӏергьанлъи"
},
{
"tr": "halk sanatçısı",
"av": "халкъияв артист"
},
{
"tr": "halk demokrasisi",
"av": "халкъияб демократия"
},
{
"tr": "halk mahkemesi",
"av": "халкъияб суд"
},
{
"tr": "ulusal kahraman",
"av": "халкъияв бахӏарчи"
}
]
}
]
}
{
"word": "halka",
"stress": 5,
"forms": [
"звено"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "гӏекӏ",
"precomment": "zincir halkası",
"comment": "рахсил"
},
{
"text": "звено",
"precomment": "grup",
"examples": [
{
"tr": "öncü birliği",
"av": "пионеразул звено"
}
]
},
{
"text": "тӏел, бутӏа",
"precomment": "bir şeyin parçası"
}
]
}
{
"word": "halka",
"stress": 6,
"forms": [
"кольцо"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "гор",
"examples": [
{
"tr": "anahtarlık",
"av": "кӏулазда ххолеб гор"
},
{
"tr": "evlilik yüzüğü",
"av": "магьари лъолелъул ххолеб баргъич"
}
]
},
{
"text": "ругӏел",
"examples": [
{
"tr": "ağaçtaki yaş halkası",
"av": "гъотӏода лъагӏалил ругӏел"
}
]
},
{
"text": "горсвери",
"precomment": "metro veya otobüs güzergahı"
},
{
"text": "кисанго сверун ккун чӏезари",
"precomment": "abluka çemberi",
"comment": "чӏезарураб гор",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
}
]
}
{
"word": "halka biçiminde",
"stress": 10,
"forms": [
"кольцеобразный",
"кольцеобразная",
"кольцеобразное"
],
"senses": [
{
"text": "баргъич гӏадаб, буртӏин гӏадаб"
},
{
"text": "свери ккараб"
}
]
}
{
"word": "halka dansı; horon",
"stress": 6,
"forms": [
"хоровод"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "хоровод",
"comment": "цоцазул квералги ккун, гор гьабун, кьурди ва кечӏ ахӏи"
}
]
}
{
"word": "halka çörek",
"stress": 4,
"forms": [
"калач"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "ролъул гурга",
"examples": [
{
"tr": "kurt köpektir",
"av": "хӏалбихьи бугев, дунял бихьарав чи"
},
{
"tr": "onu buraya ne yapsan getiremezsin",
"av": "гъов гьаниве, щиб кьуниги, вачӏунаро"
}
]
}
]
}
{
"word": "halkalama",
"stress": 8,
"forms": [
"кольцевание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "горал ххей",
"precomment": "kuşların"
},
{
"text": "гъутӏбузда маххул кварил горал тӏами",
"precomment": "ağaçların"
}
],
"see_also": [
{
"target": "кольцевать",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "halkalamak",
"stress": 8,
"forms": [
"кольцевать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "горал ххезе",
"precomment": "kimi-ne (kuşları)"
},
{
"text": "горал тӏамизе",
"precomment": "ağaçlar hakkında",
"comment": "маххул кварил"
}
]
}
{
"word": "halkalı",
"stress": 2,
"stem": "КОЛЬЧАТ",
"forms": [
"кольчатый",
"кольчатая",
"кольчатое"
],
"senses": [
{
"text": "горазул гьабураб",
"examples": [
{
"tr": "halkalı zincir",
"av": "горазул гьабураб рахас"
}
]
},
{
"text": "горахарал хӏупрул (хӏапараби), гурун рукӏунел хӏапараби",
"precomment": "halkalı solucanlar",
"labels": [
"zooloji"
]
}
]
}
{
"word": "halkasal",
"stress": 8,
"forms": [
"кольцевой",
"кольцевая",
"кольцевое"
],
"senses": [
{
"text": "баргъичалъул(аб), буртӏиналъул(аб)"
},
{
"text": "гор сверараб, свери гьабураб",
"examples": [
{
"tr": "çevreyolu",
"av": "гор сверараб шагьра нух"
}
]
}
]
}
{
"word": "halkaya almak",
"stress": 10,
"forms": [
"закольцевать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гор ххезе",
"precomment": "kimi-neyi",
"comment": "хӏанчӏазул бохдузда, ччугӏил рачӏалда"
},
{
"text": "гъотӏол хъалалда (макъаралда) сверун гор бахъизе"
}
]
}
{
"word": "halkbilimci",
"stress": 9,
"forms": [
"фольклорист"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "фольклорист",
"comment": "фольклоралъул специалист"
}
]
}
{
"word": "halktan kimse; pleb",
"stress": 5,
"forms": [
"плебей"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "плебей",
"comment": "некӏсибияб Рималда: эркенав, амма ихтиярал гьечӏев гӏодобегӏанаб классалъул чи",
"labels": [
"tarihe ilişkin",
"tarihî terim"
]
},
{
"text": "плебей",
"comment": "буржуазиялъулгун дворяназул шартӏазда: гӏодобегӏанаб, дворяназул гуреб вижиялъул чи"
}
]
}
{
"word": "halletmek",
"stress": 7,
"forms": [
"утрясти"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "кӏобокӏун тӏатӏала ккезабизе, тӏупизабизе, гьитӏинлъизабизе",
"precomment": "hacmini azaltmak",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
},
{
"text": "цойиде ккезабизе, рекъезабизе",
"precomment": "düzene koymak; halletmek",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "halletmek; bitirmek",
"stress": 4,
"forms": [
"обделать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "лъугьинабизе, тӏад хӏалтӏи гьабизе",
"precomment": "ne, işlemek",
"examples": [
{
"tr": "deri tabaklamak",
"av": "цӏоко-тӏом лъугьинабизе"
}
]
},
{
"text": "тӏад кквезе",
"precomment": "kaplamak",
"examples": [
{
"tr": "bir şeyi mermerle kaplamak",
"av": "(берцинлъиялъе) сунданиги тӏад мармар кквезе"
}
]
},
{
"text": "лъезе, кквезе, тӏад хӏалтӏи гьабизе",
"precomment": "yerleştirmek",
"labels": [
"eskimiş sözcük"
],
"examples": [
{
"tr": "değerli taşı işlemden geçirmek",
"av": "(баргъичалда) нагӏли лъезе"
}
]
},
{
"text": "лъугӏизабизе, тӏубазабизе",
"precomment": "düzenlemek, bitirmek",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "tüm işlerini bitirmek",
"av": "киналго жиндирго ишал тӏуразаризе"
}
]
},
{
"text": "бигьаго махсараде кквезе",
"labels": [
"halk dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "halojen",
"stress": 6,
"forms": [
"галоген"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "галоген",
"comment": "фтор, хлор, йод ва ц. галогеназул цояб",
"labels": [
"kimya"
]
}
]
}
{
"word": "halsiz düşmek",
"stress": 8,
"stem": "ИЗНЕМОГА",
"forms": [
"изнемогать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "sıcaktan bunalıyorum",
"av": "багӏариялъ дир хӏал дагьлъула (тату хола)"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "изнемочь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "halsizlik",
"stress": 4,
"forms": [
"истома"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "къаркъалаги бичча-бихъан тун, щолеб рахӏат; свакаялъул, загиплъиялъул асар"
}
]
}
{
"word": "halsizlik; kırgınlık",
"stress": 8,
"forms": [
"недомогание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "унтараб хӏалалда вукӏин, кӏоларого вукӏин",
"examples": [
{
"tr": "rahatsızlık hissetmek",
"av": "лъикӏ гьечӏого, вукӏине"
},
{
"tr": "genel halsizlik",
"av": "гӏаммаб, чорхоего щокъаб хӏал лъугьин (букӏин)"
}
]
}
]
}
{
"word": "halterci",
"stress": 6,
"forms": [
"штангист"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "штангист, штанга борхулев спортсмен",
"labels": [
"spor terimi"
]
}
]
}
{
"word": "haluşka",
"stress": 4,
"stem": "ГАЛУШК",
"forms": [
"галушки"
],
"labels": [
"çoğul",
"tekil",
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "рахьдалъ яги чурпадалъ релъарал украиназул хинкӏал"
}
]
}
{
"word": "halüsinasyon",
"stress": 9,
"forms": [
"галлюцинация"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "галлюцинация",
"comment": "гьечӏел жал цере тӏами"
}
]
}
{
"word": "halüsinasyon görmek",
"stress": 9,
"forms": [
"галлюцинировать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гьечӏел жал цере тӏамизе"
}
]
}
{
"word": "halı",
"forms": [
"ковёр"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "халича, тӏанса"
}
]
}
{
"word": "halı",
"stress": 5,
"stem": "КОВРОВ",
"forms": [
"ковровый",
"ковровая",
"ковровое"
],
"senses": [
{
"text": "халичадул(аб), тӏансаялъул(аб)",
"examples": [
{
"tr": "halı yolluk",
"av": "халичаби тӏамун гьабураб нух"
},
{
"tr": "halı deseni",
"av": "халичадул расен"
}
]
},
{
"text": "халичагӏадаб",
"precomment": "halıya benzer",
"comment": "релълъараб",
"examples": [
{
"tr": "halı kumaşı",
"av": "халичагӏадаб ххам"
}
]
}
]
}
halıcı, halı dokuyucusu
сообщить о неточности{
"word": "halıcı, halı dokuyucusu",
"stress": 5,
"forms": [
"ковровщица"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "ессарухъан",
"comment": "халича бессулей"
}
]
}