{
"word": "haz, zevk",
"stress": 8,
"forms": [
"наслаждение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "лазат, кеп, рахӏат боси, гьанта рекъей, шавкъ, хӏалхьи гьаби",
"examples": [
{
"tr": "müziği zevkle dinlemek",
"av": "музыкаялъухъ гӏенеккун, кеп босизе (шавкъ щвезе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazar çaparisi",
"stress": 2,
"forms": [
"вобла"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "вобла (ччугӏа)"
}
]
}
{
"word": "hazine",
"stress": 5,
"forms": [
"казна"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хазина, пачалихъалъул буголъи, боцӏи, гӏарац",
"labels": [
"eskimiş sözcük"
],
"examples": [
{
"tr": "devlet hazinesi",
"av": "пачалихъалъул хазина, буголъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazine",
"forms": [
"клад"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "хазина",
"labels": [
"gerçek ve mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "hazine bulmak",
"av": "хазина батизе"
},
{
"tr": "o bir işçi değil, gerçek bir hazine",
"av": "гьев хӏалтӏухъан гуро, унго-унгояв хазина вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazine",
"stress": 5,
"stem": "СОКРОВИЩ",
"forms": [
"сокровище",
"сокровища"
],
"labels": [
"çoğul",
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "хазина; къимат бугеб, хириябщинаб жо",
"precomment": "değerli eşyalar",
"examples": [
{
"tr": "sayısız hazineler",
"av": "рикӏкӏун (хӏисаб гьабун) бажарулареб бечелъи"
}
]
},
{
"text": "ракьулъ ругел магӏданал",
"precomment": "yer altı servetleri"
},
{
"text": "хазина, месед",
"precomment": "bir insan hakkında",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "sen benim hazinemsin!",
"av": "мун дир хазина!"
},
{
"tr": "dünyalarda",
"av": "щиб кьуниги, кинаб бечелъи кьуниги"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazine soyguncusu",
"stress": 8,
"forms": [
"казнокрад"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "пачалихъалъул хазина (боцӏи) бикъулев чи; цӏогьор",
"comment": "пачалихъалъул хӏалтӏудаги вукӏун"
}
]
}
{
"word": "haziran",
"stress": 2,
"stem": "ИЮН",
"forms": [
"июнь"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "июнь",
"examples": [
{
"tr": "haziranda izindeydim",
"av": "июналда дун отпускалда вукӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "haziran",
"stress": 2,
"forms": [
"июньский",
"июньская",
"июньское"
],
"senses": [
{
"text": "июналъул(аб)",
"examples": [
{
"tr": "haziran günü",
"av": "июналъул къо"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazret",
"stress": 10,
"forms": [
"превосходительство"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадегӏанлъи, тӏадегӏанав",
"precomment": "aptallık",
"comment": "революциялде щвезегӏан тӏадегӏанал хъулухъазул гӏадамазул, генералзабазул хӏурмат гьабун абулеб букӏараб рагӏи"
}
]
}
{
"word": "hazretleri",
"stress": 3,
"forms": [
"сиятельство"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "революциялда цебесеб Россиялда графасда, князасда … кӏодо гьарун абулеб цӏар",
"comment": "титул",
"labels": [
"eskimiş sözcük"
]
}
]
}
{
"word": "hazretleri (unvan)",
"stress": 7,
"forms": [
"благородие"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"labels": [
"eskimiş sözcük"
],
"examples": [
{
"tr": "Hazretleri",
"av": "дур бетӏер чӏахъад"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazımsızlık",
"stress": 7,
"forms": [
"несварение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "квен регьунгутӏи, квараб жо бихӏунгутӏи",
"precomment": "midenin",
"comment": "кванирукъ унтиялда-лъун",
"labels": [
"tıp"
],
"examples": [
{
"tr": "hazımsızlık",
"av": "квен регьунгутӏи, квараб жо бихӏунгутӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazımsızlık yapan",
"stress": 11,
"stem": "НЕУДОБОВАРИМ",
"forms": [
"неудобоваримый",
"неудобоваримая",
"неудобоваримое"
],
"senses": [
{
"text": "бихӏинабизе захӏматаб",
"examples": [
{
"tr": "sindirimi güç yemek",
"av": "бихӏинабизе захӏматаб квен"
}
]
},
{
"text": "бичӏчӏизе захӏматаб",
"precomment": "anlaşılması güç",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"ironik anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "sindirilemez makale",
"av": "бичӏчӏизе захӏматаб статья"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazır",
"stress": 4,
"stem": "ГОТОВ",
"forms": [
"готовый",
"готовая",
"готовое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадураб",
"precomment": "neye ve fiilin mastarı ile; hazırlanmış",
"examples": [
{
"tr": "sınavlara hazırlar",
"av": "дол экзаменазде хӏадур руго"
}
]
},
{
"text": "разияв",
"precomment": "neye ve fiilin mastarı ile; bir şeye razı",
"examples": [
{
"tr": "her şeye hazır",
"av": "сундуего, киналдаго разияв"
},
{
"tr": "yardım etmeye hazır",
"av": "дов кумек гьабизе разияв (хӏадурав) вуго"
}
]
},
{
"text": "хӏадураб, хӏадур гьабураб, пайда босизе бегьулеб",
"precomment": "kullanıma uygun",
"examples": [
{
"tr": "hazır giyim",
"av": "хӏадур гьабураб гурде"
},
{
"tr": "hazıra konmak; her şeyi hazır bulup yaşamak",
"av": "живго кваличӏого, цогидаз гьабун кьуралдасан гӏумру гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazır ol",
"stress": 4,
"forms": [
"навытяжку"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "цӏан витӏун",
"examples": [
{
"tr": "hazır ol durumunda durmak",
"av": "цӏан витӏун чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazır; çabuk çözünen",
"stress": 14,
"forms": [
"быстрорастворимый",
"быстрорастворимая",
"быстрорастворимое"
],
"senses": [
{
"text": "хехго биунеб",
"examples": [
{
"tr": "hazır kahve",
"av": "хехго биунеб кофе"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazırcevap",
"stress": 4,
"forms": [
"находчивый",
"находчивая",
"находчивое"
],
"senses": [
{
"text": "захӏматаб ахӏвал-хӏалалда бигьаго ва хехго нух батулев; цӏодорав",
"examples": [
{
"tr": "hazırcevap yanıt",
"av": "цӏодораб жаваб, нахъгӏунтӏараб жаваб"
}
]
}
]
}
hazırcevap kız; yaramaz kadın
сообщить о неточности{
"word": "hazırcevap kız; yaramaz kadın",
"stress": 5,
"forms": [
"проказница"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гогьма, гьачдеро, гъалмагъирчӏужу, чанкӏкӏел"
}
]
}
{
"word": "hazırcevap olmayan",
"stress": 6,
"forms": [
"ненаходчивый",
"ненаходчивая",
"ненаходчивое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏажатаб ишалъе хехаб ва битӏараб нух батуларев"
},
{
"text": "хехго тӏаде кколарев"
}
]
}
hazırcevaplılık; beceriklilik
сообщить о неточности{
"word": "hazırcevaplılık; beceriklilik",
"stress": 4,
"forms": [
"находчивость"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "бажари, цӏодорлъи, нахъгӏунтӏи, хехго рекӏеда вати",
"examples": [
{
"tr": "hazırcevaplılık göstermek",
"av": "бажари бихьизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazırcı; bağımlı",
"stress": 6,
"stem": "ИЖДИВЕНЧЕСК",
"forms": [
"иждивенческий",
"иждивенческая",
"иждивенческое"
],
"senses": [
{
"text": "чияца хьихьиялъул"
}
]
}
{
"word": "hazırda",
"stress": 6,
"forms": [
"наготове"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадурго",
"examples": [
{
"tr": "hazır nazır olmak",
"av": "хӏадурго рукӏине"
},
{
"tr": "hazır tutmak",
"av": "хӏадурго чӏезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazırlama; hazırlık",
"stress": 10,
"forms": [
"приготовление"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадури, хӏадур гьаби",
"precomment": "bkz. fiil hazırlamak"
},
{
"text": "хӏадурлъи гьаби",
"precomment": "hazırlanmak fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "sıçrama hazırlığı",
"av": "кӏанцӏиялъе (кӏанцӏизе) хӏадурлъи гьаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazırlamak",
"stress": 6,
"forms": [
"наготавливать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "наготовить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "hazırlamak",
"stress": 6,
"forms": [
"наготовить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадур гьабизе",
"precomment": "stoklamak",
"examples": [
{
"tr": "kış için odun hazırlamak",
"av": "хасалоялде цӏул хӏадур гьабизе"
}
]
},
{
"text": "гӏемераб квен гьабизе",
"precomment": "uydurmak; aceleyle yemek yapmak",
"examples": [
{
"tr": "tatlı yemekler hazırlamak",
"av": "гьуинаб татуялъул гӏемераб квен гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazırlamak",
"stress": 7,
"forms": [
"подготовить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго хӏадур гьабизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "çalışma için malzeme hazırlamak",
"av": "цебеккунго хӏалтӏуе къваригӏунеб материал хӏадур гьабизе"
}
]
},
{
"text": "хӏадуризе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "sınavlara hazırlamak",
"av": "экзаменазде хӏадуризе"
}
]
},
{
"text": "хӏадурун тезе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "hoş olmayan bir habere hazırlamak",
"av": "рокьукъаб хабар рагӏилалде хӏадурун тезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazırlamak",
"stress": 10,
"forms": [
"подготовлять(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "подготовить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "hazırlamak",
"stress": 7,
"forms": [
"приготавливать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "приготовить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "hazırlamak",
"stress": 7,
"forms": [
"приготовить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадуризе, хӏадур гьабизе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "yatak hazırlamak",
"av": "бусен-къайи хӏадур гьабизе"
},
{
"tr": "enstitüye giriş için hazırlamak",
"av": "институталде лъугьине хӏадур гьавизе"
}
]
},
{
"text": "хӏадуризе, хӏадур гьабизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "ilaç hazırlamak",
"av": "дару хӏадур гьабизе"
}
]
},
{
"text": "лъазабизе",
"precomment": "bir şey (öğrenmek)",
"examples": [
{
"tr": "dersleri hazırlamak",
"av": "дарсал лъазаризе",
"comment": "хӏадур гьаризе"
}
]
},
{
"text": "цебеккун хӏадур гьабизе, ургъизе",
"precomment": "önceden ayarlamak",
"examples": [
{
"tr": "karşılamayı hazırlamak",
"av": "дандчӏвай цебеккун хӏадур гьабизе",
"comment": "дандчӏваялъе хӏадурлъи гьабизе"
}
]
},
{
"text": "цебеккунго лъазабун, хӏадурун тезе",
"precomment": "birini/bir şeyi (ayarlamak)",
"examples": [
{
"tr": "hoş olmayan bir habere hazırlamak",
"av": "рокьукъаб, лъикӏаб гьечӏеб хабаралъе цебеккунго хӏадурлъи гьабун тезе"
}
]
},
{
"text": "бежун, белъун хӏадур гьабизе",
"precomment": "bir şey (haşlamak, kızartmak)",
"examples": [
{
"tr": "öğle yemeği hazırlamak",
"av": "къадеквен хӏадур гьабизе"
}
]
}
]
}
hazırlamak; hazırlanmak
сообщить о неточности{
"word": "hazırlamak; hazırlanmak",
"stress": 7,
"forms": [
"подготавливать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "подготовиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "hazırlamak; pişirmek",
"stress": 4,
"forms": [
"готовить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадур гьабизе, къачӏазе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "ders hazırlamak",
"av": "дарс хӏадур гьабизе"
},
{
"tr": "uzman yetiştirmek",
"av": "специалистал хӏадур гьаризе"
},
{
"tr": "ulusal ekonomi için uzman yetiştirmek",
"av": "халкъияб магӏишаталъе специалистал хӏадур гьаризе"
},
{
"tr": "öğle yemeği hazırlamak",
"av": "къадеквен гьабизе"
},
{
"tr": "aile için öğle yemeği hazırlamak",
"av": "хъизаналъе къадеквен гьабизе"
},
{
"tr": "kış için odun hazırlamak",
"av": "хасалоялде цӏул хӏадур гьабизе"
}
]
}
]
}
hazırlamak; stok yapmak
сообщить о неточности{
"word": "hazırlamak; stok yapmak",
"stress": 6,
"forms": [
"заготовить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадур гьабизе (гӏуждаго, ригьдаго), данде гьабизе (гӏуждаго, ригьдаго)",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "tüm belgeleri temin etmek",
"av": "киналго справкаби ригьдаго хӏадур гьаризе"
},
{
"tr": "kış için odun hazırlamak",
"av": "хасалоялде (кьиндаде) цӏул хӏадур гьабизе"
},
{
"tr": "hayvanlar için yem hazırlamak",
"av": "боцӏуе рагӏи-хер ригьдаго хӏадур гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazırlanmak",
"stress": 4,
"forms": [
"готовиться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадурлъизе, хӏадуризе, къачӏадизе",
"precomment": "neye ve belgisiz ile (zamir)",
"examples": [
{
"tr": "kitap yayına hazırlanıyor",
"av": "тӏехь басмаялде бахъизе хӏадурулеб буго"
},
{
"tr": "tezini savunmaya hazırlanıyor",
"av": "дов диссертация цӏунизе хӏадурлъулев вуго"
}
]
},
{
"text": "тӏаде гӏагарлъизе",
"precomment": "yaklaşmak; olgunlaşmak",
"comment": "гӏунтӏизе",
"examples": [
{
"tr": "büyük olaylar hazırlanıyor",
"av": "кӏудиял лъугьа-бахъинал тӏаде гӏунтӏулел руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazırlanmak",
"stress": 6,
"forms": [
"изготовиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадурлъизе",
"labels": [
"askerî terim",
"spor terimi"
],
"examples": [
{
"tr": "savaşa hazırlanmak",
"av": "рагъде хӏадурлъизе"
},
{
"tr": "sıçramaya hazırlanmak",
"av": "кӏанцизе хӏадурлъизе, хӏадурлъи гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazırlanmak",
"stress": 6,
"forms": [
"наготовиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гӏураб къадаралда хӏадур гьабизе, данде гьабизе",
"precomment": "neyin",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "ona ayakkabı dayanmaz",
"av": "гьесие хьитал гьарун (росун), хадур гъоларо, гьесда хадур хьитал гъезаризе кӏоларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazırlanmak",
"stress": 7,
"forms": [
"подготовиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадурлъи гьабизе, цебеккунго хӏадурлъи гьабун тезе"
}
]
}
{
"word": "hazırlanmak",
"stress": 7,
"forms": [
"приготовиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадурлъи гьабизе",
"precomment": "neye ve məsderlə",
"examples": [
{
"tr": "yola çıkmaya hazırlanmak",
"av": "нахъе ине (нухда вахъине, вахъиналъе) хӏадурлъи гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazırlanmak",
"stress": 10,
"forms": [
"приготовлять(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "приготовить",
"kind": "see"
}
]
}
hazırlanmak; donanmak
сообщить о неточности{
"word": "hazırlanmak; donanmak",
"stress": 7,
"forms": [
"снарядиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "къваригӏараб-тарабги чӏезабун, хӏадурлъун рукӏине",
"comment": "кирениги ине"
}
]
}
hazırlanmakla çok vakit geçirmek
сообщить о неточности{
"word": "hazırlanmakla çok vakit geçirmek",
"stress": 9,
"forms": [
"прособираться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадурлъи гьабизе",
"precomment": "(zaman olarak)"
}
]
}
{
"word": "hazırlık",
"stress": 7,
"forms": [
"подготовка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадурлъи гьаби",
"precomment": "fiile göre hazırlamak"
},
{
"text": "хӏадурлъи, къачӏади",
"precomment": "fiile göre hazırlanmak"
},
{
"text": "лъай",
"precomment": "bilgi birikimi",
"examples": [
{
"tr": "iyi bir hazırlığı var; iyi yetişmiştir",
"av": "гьесул лъикӏаб лъай буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazırlık",
"stress": 9,
"stem": "ПРИГОТОВИТЕЛЬН",
"forms": [
"приготовительный",
"приготовительная",
"приготовительное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадурлъиялъулаб, хӏадурлъиялда хурхараб, бухьараб",
"examples": [
{
"tr": "hazırlık çalışmaları",
"av": "хӏадурлъиялъулал хӏалтӏаби"
},
{
"tr": "hazırlık sınıfı",
"av": "хӏадурлъиялъул класс"
}
]
}
]
}
{
"word": "hazırlık; hazır olma",
"stress": 4,
"forms": [
"готовность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "разилъи",
"precomment": "onay; anlaşma",
"examples": [
{
"tr": "bunu yapmaya hazır olduğunu ifade etti",
"av": "дос гьеб гьабизе жиндир разилъи загьир гьабуна"
}
]
},
{
"text": "хӏадурлъи, хӏадур вукӏин",
"precomment": "hazırlıklılık; hazırlık durumu",
"examples": [
{
"tr": "muharebe hazırlığı",
"av": "рагъулаб хӏадурлъи"
}
]
}
]
}
hazırlıklılık; hazırlık durumu
сообщить о неточности{
"word": "hazırlıklılık; hazırlık durumu",
"stress": 7,
"forms": [
"подготовленность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадур вукӏин"
},
{
"text": "хӏадурлъи букӏин"
}
]
}