hız

{
  "word": "hız",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "быстрота"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хехлъи; гӏедерлъи; гӏедегӏи; тирилъи",
      "examples": [
        {
          "tr": "yıldırım hızıyla",
          "av": "пиригӏан хех"
        },
        {
          "tr": "teslimat hızı",
          "av": "щвезабиялъул хехлъи"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hız",
  "stress": 3,
  "stem": "СКОРОСТ",
  "forms": [
    "скорость"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хехлъи",
      "examples": [
        {
          "tr": "ses hızı",
          "av": "гьаркьил хехлъи"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "скорость",
      "labels": [
        "teknik terim"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "vites değiştirme",
          "av": "скорость хиси"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "къайи, юк цо бакӏалде щвезабиялъул хехлъи",
      "precomment": "yük teslimat hızı",
      "examples": [
        {
          "tr": "yükü normal kargo ile göndermek",
          "av": "къайи гӏедегӏичӏого (гьитӏинаб хехлъиялда) битӏизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hız, coşku",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "стремительность"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кутакаб тирилъи, лъураб хӏалалъ ин, гӏедегӏи, рухсай"
    }
  ]
}

{
  "word": "hızla",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "смаху"
  ],
  "labels": [
    "zarf"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хьвагӏун, хьвагӏараб жоялъ"
    },
    {
      "text": "цӏодорлъи гьечӏого, гӏедегӏалихъе",
      "labels": [
        "mecazi anlamda"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızla geçmek",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "пронестись"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хехго боржун, бекерун ине",
      "precomment": "son hızla geçmek"
    },
    {
      "text": "хехго ине, лъугӏизе",
      "labels": [
        "mecazi anlamda"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "yaz çabucak geçti",
          "av": "рии хехго лъугӏана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тӏибитӏизе, тӏибитӏун ине",
      "precomment": "yayılmak",
      "labels": [
        "mecazi anlamda"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "bir söylenti yayıldı",
          "av": "хабар тӏибитӏана"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızla geçmek, uçup gitmek",
  "stress": 7,
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "проноситься"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "пронестись",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "hızla geçmek, uçup gitmek",
  "stress": 7,
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "проноситься"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "басралъизе, хохозе",
      "precomment": "giymekten eskimek",
      "comment": "гӏемер ретӏиналъ"
    },
    {
      "text": "хӏулизе, багьизе, чӏикӏизе",
      "precomment": "aşınmak"
    }
  ]
}

{
  "word": "hızla geçmek; göz kırpmak",
  "stress": 10,
  "forms": [
    "промелькнуть"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "паркъизе, цебесан паркъун ине",
      "precomment": "hızlıca görünmek ve kaybolmak",
      "examples": [
        {
          "tr": "pencerelerin önünden hızla geçmek",
          "av": "гордазда аскӏосан паркъун ине"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızla yükselmek",
  "stem": "ВЗМЫ",
  "forms": [
    "взмыть"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "эхеде боржине, зодихъе бахине",
      "examples": [
        {
          "tr": "uçak bulutların arasına yükseldi",
          "av": "самолет накӏкӏазукье бахана"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlandırma",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "убыстрение"
  ],
  "labels": [
    "nötr"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хехлъизаби",
      "precomment": "hızlandırmak fiiline göre"
    },
    {
      "text": "хехлъи",
      "precomment": "hızlanmak fiiline göre"
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlandırmak",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "убыстрить"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хехлъизабизе",
      "precomment": "ne",
      "examples": [
        {
          "tr": "adımlarını hızlandırmak",
          "av": "хӏетӏ хехлъизабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlandırmak",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "убыстрять(ся)"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "убыстрить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlandırmak",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "ускорить"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏедегӏизабизе, хехлъизабизе",
      "precomment": "ne, hızlandırmak",
      "examples": [
        {
          "tr": "adımlarını hızlandırmak",
          "av": "хӏетӏ хехлъизабизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хехго лъугьине, букӏине, гьабизе ва гь. ц.",
      "examples": [
        {
          "tr": "ayrılışı hızlandırmak",
          "av": "хехго нахъе ине",
          "comment": "сунданиги рекӏун"
        },
        {
          "tr": "iyileşmeyi hızlandırmak",
          "av": "хехго сахлъизабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlandırmak; uydurmak; sıkıştırmak",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "подгонять"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏедегӏизавизе",
      "precomment": "birini (acele ettirmek)"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "подогнать",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlandırmak; varsaymak",
  "stress": 8,
  "stem": "ПРИПУСТИ",
  "forms": [
    "припустить"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "аскӏобе биччазе",
      "precomment": "birinin birine yaklaşmasına izin vermek",
      "examples": [
        {
          "tr": "buzağıyı ineğe yaklaştırmak",
          "av": "бече гӏакдада аскӏобе биччазе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "бекеризе тӏамизе, биччазе",
      "precomment": "kimi (daha hızlı koşmaya zorlamak)",
      "labels": [
        "konuşma dili sözcüğü"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "atı koşturmak",
          "av": "чу бекеризе биччазе, бекеризе гьабизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хехго бекеризе",
      "precomment": "daha hızlı koşmak",
      "labels": [
        "konuşma dili sözcüğü"
      ]
    },
    {
      "text": "кутаклъизе",
      "precomment": "(güçlenmek)",
      "labels": [
        "konuşma dili sözcüğü"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "yağmur şiddetlendi",
          "av": "цӏад кутаклъана (цӏикӏкӏана), кутакалда базе лъугьана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гӏатӏид гьабизе; халат гьабизе",
      "precomment": "ne (daha geniş, daha uzun yapmak)"
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlandırılmış",
  "stress": 4,
  "stem": "УСКОРЕНН",
  "forms": [
    "ускоренный",
    "ускоренная",
    "ускоренное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏедегӏизабураб, хехлъизабураб",
      "examples": [
        {
          "tr": "hızlandırılmış eğitim kursu",
          "av": "цӏалул болжал къокъ гьабураб курс"
        },
        {
          "tr": "hızlandırılmış hareket",
          "av": "хехлъизабураб хьвади"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlandırılmış; sıklaşmış",
  "stem": "УЧАЩЁНН",
  "forms": [
    "учащённый",
    "учащённая",
    "учащённое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ризлъараб, гӏемерлъараб, хӏаллъараб, хехлъараб",
      "examples": [
        {
          "tr": "hızlanmış nabız",
          "av": "хехлъараб бидул кьаби"
        },
        {
          "tr": "hızlı nefes alma",
          "av": "хехлъараб хӏухьелцӏай"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlanma, kalkış",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "разгон"
  ],
  "labels": [
    "eril"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "доре-гьанире хъами, щущазари",
      "precomment": "dağıtmak fiiline göre"
    },
    {
      "text": "кӏанцӏизелъун векери",
      "precomment": "hızlanmak fiiline göre",
      "examples": [
        {
          "tr": "koşarak atlama",
          "av": "векерун кӏанцӏи"
        },
        {
          "tr": "koşarak; hızla",
          "av": "векерун, кӏудияб хехлъиялда"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlanma; ivme",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "ускорение"
  ],
  "labels": [
    "nötr"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏедегӏизаби, хехлъизаби",
      "precomment": "hızlandırmak fiiline göre"
    },
    {
      "text": "гӏедегӏи, хехлъи",
      "precomment": "hızlanmak fiiline göre"
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlanmak",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "разогнаться"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кӏудияб хехлъи босизе",
      "precomment": "vekerulago, rek'un unago"
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlanmak",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "убыстриться"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хехлъизе"
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlanmak",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "ускориться"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏедегӏизе, хехлъизе",
      "precomment": "hızlandırmak",
      "examples": [
        {
          "tr": "trenin hareketi hızlandı",
          "av": "поездалъул ин хехлъана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хекко бачӏине, ине ва гь. ц.",
      "precomment": "zaman olarak yaklaşmak",
      "examples": [
        {
          "tr": "gidişi hızlandı",
          "av": "дов хекко ана"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlı",
  "stress": 2,
  "stem": "БЫСТР",
  "forms": [
    "быстрый",
    "быстрая",
    "быстрое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хехаб, гӏедегӏараб, тирияб",
      "examples": [
        {
          "tr": "hızlı dönüş",
          "av": "хехаб свери",
          "comment": "тири, ххеней"
        },
        {
          "tr": "hızlı sanayi büyümesi",
          "av": "промышленносталъул хехаб цебетӏей"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlı",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "стремительный",
    "стремительная",
    "стремительное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏакъ тирияб, лъураб хӏалалда унеб, хехаб, сундухъго балагьичӏого унеб, рухсараб"
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlı büyüyen",
  "stress": 11,
  "stem": "БЫСТРОРАСТУЩ",
  "forms": [
    "быстрорастущий",
    "быстрорастущая",
    "быстрорастущее"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хех (тӏадеялдаса тӏаде) кӏодолъулеб (гӏемерлъулеб, цӏикӏкӏунеб, гӏун бачӏунеб)",
      "examples": [
        {
          "tr": "hızla artan nüfus ihtiyaçları",
          "av": "халкъалъул тӏадеялдаса тӏаде цӏикӏкӏунел хӏажалъаби"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlı işçi",
  "stress": 9,
  "forms": [
    "скоростник"
  ],
  "labels": [
    "eril"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏакъго хех хӏалтӏулев чи"
    },
    {
      "text": "бищун хехал самолетал, поездал рачунев чи"
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlı koşmaya başlamak",
  "stress": 7,
  "stem": "ПОНЕС",
  "forms": [
    "понести"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "босун ине, щвезабизе",
      "precomment": "kimi-neyi",
      "examples": [
        {
          "tr": "imza için evrak götürmek",
          "av": "кагътал гъолбас гьабизе росун ине"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "дуризавизе, векеризавизе",
      "precomment": "kimi-neyi",
      "comment": "помчать"
    },
    {
      "text": "рекеризе, дуризе",
      "comment": "помчаться",
      "examples": [
        {
          "tr": "atlar ürküp kaçtı",
          "av": "чуял рекерун ана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "пузе, гьогьен чӏвазе",
      "precomment": "kişisiz fiil, nesne alarak ve nesnesiz",
      "comment": "повеять",
      "examples": [
        {
          "tr": "pencereden soğuk gelmeye başladı",
          "av": "гордухъан квач чӏвана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хӏехьезе",
      "precomment": "ne",
      "comment": "потерпеть",
      "examples": [
        {
          "tr": "ceza çekmek",
          "av": "тамихӏ хӏе-хьезе"
        },
        {
          "tr": "ağır bir kayıp vermek",
          "av": "захӏматаб (бакӏаб) ками бихьизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "баччизе, босизе",
      "precomment": "kimi-neyi",
      "comment": "bir süre",
      "comment_lang": "ru",
      "examples": [
        {
          "tr": "bırak valizi ben taşıyayım",
          "av": "дица босилин чемодан"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlı yazı",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "скоропись"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "квералъхъвалеб хехаб бегараб хатӏ"
    },
    {
      "text": "хех хъвадари"
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlı yürümek; ezberlemek",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "шпарить"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бухӏараб лъим тӏаде тӏезе, бухӏараб лъелъе рехизе, бухӏараб лъелъ лъезе",
      "precomment": "kimi-ne; kaynar suyla",
      "labels": [
        "konuşma dili sözcüğü"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "çamaşır kaynatmak",
          "av": "бусадул къайи-къоно бухӏараб лъелъе рехизе, бухӏараб лъелъ лъезе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "щибниги жо хехго (лъикӏ) гьабизе (абизе, бицине)",
      "labels": [
        "halk dili sözcüğü"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "akordeon çalmak",
          "av": "аргъан шавкь щун хъвазе"
        },
        {
          "tr": "akıcı bir şekilde Almanca konuşmak",
          "av": "немец мацӏалда лъикӏго кӏалъазе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlı yürüyen",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "скороход"
  ],
  "labels": [
    "eril"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хех вилълъанхъулев чи"
    },
    {
      "text": "цӏакъ хех вилълъунев, векерулев, лыжаби риччалев спортсмен",
      "labels": [
        "spor terimi"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlı, çabuk",
  "stress": 3,
  "stem": "СКОР",
  "forms": [
    "скорый",
    "скорая",
    "скорое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хехаб, гӏедегӏараб",
      "examples": [
        {
          "tr": "hızlı adımlarla yürümek",
          "av": "хехаб рилълъада ине"
        },
        {
          "tr": "hızlı tren",
          "av": "хехаб поезд"
        },
        {
          "tr": "çalışmada hızlı",
          "av": "хӏалтӏулъ хехав, гӏедерав"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гӏагараб",
      "precomment": "zamanca yakın",
      "comment": "заманаялда",
      "examples": [
        {
          "tr": "yakında",
          "av": "гӏагараб заманаялда жаниб"
        },
        {
          "tr": "hızlıca; aceleyle",
          "av": "хъата-масан (гьабураб)"
        },
        {
          "tr": "ambulans; acil yardım",
          "av": "хехаб кумек"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlı; çevik",
  "stress": 2,
  "stem": "ШИБК",
  "forms": [
    "шибкий",
    "шибкая",
    "шибкое"
  ],
  "labels": [
    "halk dili sözcüğü"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хехаб, гӏедераб",
      "labels": [
        "halk dili sözcüğü"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "hızlı at",
          "av": "гӏедераб чу"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlıca",
  "forms": [
    "быстро"
  ],
  "labels": [
    "zarf"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хех(го), гӏедегӏун, гӏедер(го), тириго"
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlıca hareket etmek; burnunu çekmek",
  "stress": 3,
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "шмыгать"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş",
    "konuşma dili sözcüğü"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дове-гьаниве вортанхъизе, рахъ-рахъалде хьвадизе, терхезе",
      "labels": [
        "konuşma dili sözcüğü"
      ]
    },
    {
      "text": "хехго багъаризабизе, добе-гьанибе бачине, лъулъазе"
    },
    {
      "text": "вихьичӏого нахъе ине, тӏерхьине, цевеса тӏагӏине"
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlıca hareket etmek; burnunu çekmek",
  "stress": 3,
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "шмыгать"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "konuşma dili sözcüğü"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "burnunu çekmek",
          "av": "гьаракь бахъинабун магӏарзухъан хӏухьел цӏазе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlıca imzalamak",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "подмахнуть"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хъинтӏизе, хехго гъолбас гьабизе",
      "precomment": "ne",
      "labels": [
        "konuşma dili sözcüğü"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "dilekçeyi imzalamak",
          "av": "хехго (гӏедегӏалихъе) гӏарзаялда гъолбас гьабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlıca yürümek; yol almak",
  "stress": 6,
  "stem": "ОТМАХА",
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "отмахать"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş",
    "konuşma dili sözcüğü"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хехго халатаб нух тезе",
      "examples": [
        {
          "tr": "kırk kilometre yol tepdik",
          "av": "нижеца хехго кӏикъого километралъул нух тана"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlıca yürümek; yol almak",
  "stress": 6,
  "stem": "ОТМАХА",
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "отмахать"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хьвагӏон сваказе",
      "precomment": "ne, sallayarak yormak",
      "labels": [
        "konuşma dili sözcüğü"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "kolları yormak",
          "av": "кверал хьвагӏун, сваказе"
        },
        {
          "tr": "üç saat boyunca tırpan salladı",
          "av": "лъабго сагӏаталъ харицел хьвагӏун, свакана гъов"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlıca yıkamak",
  "stress": 9,
  "forms": [
    "простирнуть"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏаса-масаго чуризе",
      "precomment": "ne",
      "labels": [
        "konuşma dili sözcüğü"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hızlıca; zınk",
  "forms": [
    "юрк"
  ],
  "labels": [
    "ünlem",
    "yüklem anlamında",
    "konuşma dili sözcüğü"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "паркъун, ворчӏун, хехго ана",
      "examples": [
        {
          "tr": "hızlıca yorganın altına",
          "av": "паркъун юргъаналда гъоркье ана"
        }
      ]
    }
  ]
}