har

{
  "word": "harabe",
  "stress": 5,
  "stem": "РАЗВАЛИН",
  "forms": [
    "развалина",
    "развалины"
  ],
  "labels": [
    "dişil",
    "çoğul"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "биххараб бакӏ, чӏунтел, чӏуди",
      "labels": [
        "çoğul"
      ]
    },
    {
      "text": "черх чӏунтарав, херлъун тату хварав чи, унтуца ккурав чи",
      "precomment": "bir insan hakkında",
      "labels": [
        "mecazi anlamda",
        "konuşma dili sözcüğü"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harabeler; yıkıntılar",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "руины",
    "руина"
  ],
  "labels": [
    "çoğul",
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "чӏунтелал, чӏваданал (чӏваднал, чӏудни), риххарал рукъзал",
      "precomment": "harabeler"
    }
  ]
}

{
  "word": "haracılık",
  "stress": 13,
  "forms": [
    "коннозаводской",
    "коннозаводская",
    "коннозаводское"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "чуязул заводалъул(аб)"
    }
  ]
}

{
  "word": "harakiri",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "харакири"
  ],
  "labels": [
    "nötr"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "харакири",
      "comment": "Япониялда самураяз, чохьолъ ханжарги чӏван, хвел босулеб куц"
    }
  ]
}

{
  "word": "harap edilmiş; tükenmiş",
  "forms": [
    "опустошённый",
    "опустошённая",
    "опустошённое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏодоб чӏвараб, ракӏ чӏунтараб",
      "precomment": "ahlaki gücünden yoksun"
    }
  ]
}

{
  "word": "harap olmak; köhnemek",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "обветшать"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "басралъизе, хараблъизе, басралъиялъ хохозе"
    }
  ]
}

{
  "word": "harbiki",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "шомпол"
  ],
  "labels": [
    "eril"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "чӏортобахъ, тункӏил чӏор",
      "comment": "хӏара бацӏцӏунеб"
    }
  ]
}

{
  "word": "harbki",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "шомпольный",
    "шомпольная",
    "шомпольное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "чӏортобахъалъул, тункӏил чӏоралъул"
    }
  ]
}

{
  "word": "harcamak",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "издержать"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "харж гьабизе (гьабун бахъинабизе)",
      "precomment": "şey (harcamak)",
      "examples": [
        {
          "tr": "bütün parayı harcamak",
          "av": "кинабго гӏарац харж гьабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harcamak",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "издерживать(ся)"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "издержать",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "harcamak",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "израсходовать"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "харж гьабизе",
      "precomment": "ne",
      "examples": [
        {
          "tr": "para harcamak",
          "av": "гӏарац харж гьабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harcamak",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "истратить"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "харж гьабизе, харж гьабун, тӏагӏинабизе",
      "precomment": "ne",
      "examples": [
        {
          "tr": "çok para harcamak",
          "av": "гӏемер гӏарац харж гьабизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "сахлъи хвезабизе",
      "precomment": "güç, sağlık"
    }
  ]
}

{
  "word": "harcamak",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "потратить"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "харж гьабизе, гӏадада хвезабизе",
      "precomment": "ne ve tümleçsiz"
    }
  ]
}

{
  "word": "harcamak",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "расходовать"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "харж гьабизе",
      "precomment": "ne (harcamak)",
      "examples": [
        {
          "tr": "para harcamak",
          "av": "гӏарац харж гьабизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "лъугӏизабизе, бухӏизе",
      "precomment": "yok etmek",
      "labels": [
        "konuşma dili sözcüğü"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "motor çok benzin yakıyor",
          "av": "моторалъ гӏемер бензин бухӏулеб буго"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harcamak",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "тратить"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "харж гьабизе, хвезабизе",
      "precomment": "ne",
      "examples": [
        {
          "tr": "çok para harcamak",
          "av": "гӏемераб гӏарац хвезабизе"
        },
        {
          "tr": "boşuna zaman harcamak",
          "av": "заман гӏадада хвезабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harcamak; sarf etmek",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "затратить"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "харж гьабизе",
      "precomment": "ne",
      "examples": [
        {
          "tr": "kaynak harcamak",
          "av": "гӏарац харж гьабизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хвезабизе",
      "precomment": "ne",
      "comment": "заман",
      "labels": [
        "mecazi anlamda"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "çok zaman harcamak",
          "av": "гӏемер заман хвезабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harcamak; sarf etmek",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "затрачивать"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "затратить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "hardal",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "горчица"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "горчица"
    }
  ]
}

{
  "word": "hardal gazı",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "иприт"
  ],
  "labels": [
    "eril"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "иприт",
      "comment": "горчицаялъул махӏ бугеб загьруяб газ",
      "labels": [
        "kimya"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hardal lapası",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "горчичник"
  ],
  "labels": [
    "eril"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "горчичник",
      "examples": [
        {
          "tr": "hardal yapıştırmak",
          "av": "горчичникал лъезе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hardal rengi",
  "stress": 5,
  "stem": "ГОРЧИЧН",
  "forms": [
    "горчичный",
    "горчичная",
    "горчичное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "горчицаялъул(аб)",
      "examples": [
        {
          "tr": "hardal yağı",
          "av": "горчицаялъул нах"
        },
        {
          "tr": "hardal gazı",
          "av": "горчицаялъул газ"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hardallık",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "горчичница"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "горчичница, горчица чӏвалеб жо"
    }
  ]
}

{
  "word": "harekeleme; ünlüleme",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "огласовка"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рагӏул бутӏаялда (морфемаялда) рагьараб гьаракь букӏин",
      "comment": "рагӏул кьибилалда, суффиксалда яги приставкаялда",
      "labels": [
        "dil bilimi"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hareket",
  "stress": 5,
  "stem": "ДВИЖЕНИ",
  "forms": [
    "движение"
  ],
  "labels": [
    "nötr"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "багъари, багъа-бачари",
      "precomment": "hareket",
      "examples": [
        {
          "tr": "birlik hareketi",
          "av": "аскар багъари"
        },
        {
          "tr": "dönme hareketi",
          "av": "сверулаго, ххенолаго багъари"
        },
        {
          "tr": "hareketsiz yatmak",
          "av": "вагъаричӏого вегун вукӏине"
        },
        {
          "tr": "harekete geçirmek",
          "av": "багъаризабизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "транспорт багъари, хьвади",
      "precomment": "ulaşımın",
      "examples": [
        {
          "tr": "demiryolu trafiği",
          "av": "маххул нухлул хьвади"
        },
        {
          "tr": "trafik",
          "av": "къватӏазда хьвади"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "марш, хьвади",
      "precomment": "kamusal",
      "examples": [
        {
          "tr": "barış yanlıları hareketi",
          "av": "ракълил рахъ ккуразул марш, хьвади"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "багъари",
      "labels": [
        "felsefe"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "hareketsiz madde yoktur",
          "av": "багъари гьечӏеб материя гьечӏо"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "kalp çarpıntısı",
      "text": "рекӏел хӏалтӏи"
    },
    {
      "precomment": "oyunda hareket az",
      "text": "пьесаялда багъа-бачари, чӏаголъи дагь буго"
    }
  ]
}

{
  "word": "hareket",
  "stress": 9,
  "forms": [
    "передвижение"
  ],
  "labels": [
    "nötr"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цебегӏан бачин",
      "precomment": "taşımak fiiline göre"
    },
    {
      "text": "цебехун ин, багъари",
      "precomment": "taşınmak fiiline göre"
    }
  ]
}

{
  "word": "hareket",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "перемещение"
  ],
  "labels": [
    "nötr"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бакӏ хисизаби, добегӏан цуй, лъей; батӏияб бакӏалде бачин; хъурщизаби",
      "precomment": "taşımak fiiline göre"
    },
    {
      "text": "бакӏ хиси, добегӏан ин, цоги бакӏалде гочин",
      "precomment": "fiile göre yer değiştirmek",
      "examples": [
        {
          "tr": "görevde yer değiştirme",
          "av": "батӏияб хъулухъалде тӏами"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hareket etmek",
  "stress": 6,
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "выезжать"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "чияда ваччизе, чияр захӏматалдаса пайда босизе",
      "precomment": "kimde, neyde",
      "labels": [
        "mecazi anlamda",
        "konuşma dili sözcüğü"
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "выехать",
      "kind": "see",
      "refwordnum": "2"
    }
  ]
}

{
  "word": "hareket etmek",
  "stress": 6,
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "выезжать"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "выездить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "hareket etmek",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "двинуться"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "examples": [
        {
          "tr": "yola çıkmak",
          "av": "сапаралъ вахъине"
        },
        {
          "tr": "yerinden kıpırdamadı",
          "av": "дов чӏаралъуса вагъаричӏо"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "двигаться",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "hareket etmek",
  "stress": 6,
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "исходить"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "сверизе, тиризе, теркизе",
      "precomment": "bir şey, birçok yeri dolaşmak",
      "examples": [
        {
          "tr": "tüm şehri dolaşmak",
          "av": "тӏолго шагьар сверизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hareket etmek",
  "stress": 6,
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "исходить"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бачӏине",
      "precomment": "neceden, kimden",
      "examples": [
        {
          "tr": "söylenti sekreterden çıkıyor",
          "av": "хабар секретарасдасан бачӏунеб буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "кьочӏое босизе",
      "precomment": "neden, temel almak",
      "examples": [
        {
          "tr": "ilgili hükümden hareket etmek",
          "av": "кьочӏое бугеб хӏал босизе, бугеб хӏалалъул хӏисаб гьабизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "сундасаниги бачӏине, чӏвазе, тӏибитӏизе",
      "precomment": "neden",
      "examples": [
        {
          "tr": "kazandan et kokusu geliyordu",
          "av": "хьагидасан гьанал махӏ чӏвалеб (бачӏунеб) букӏана"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hareket etmek",
  "stress": 6,
  "homonym": 3,
  "forms": [
    "исходить"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "изойти",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "hareket etmek",
  "stress": 9,
  "forms": [
    "передвигаться"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хьвадизе, багъаризе, цеве ине",
      "precomment": "yürümek",
      "examples": [
        {
          "tr": "emekleyerek ilerlemek",
          "av": "хъурщун цеве ине"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "передвинуться",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "hareket etmek",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "трогаться"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рагъаризе, къватӏире рахъине, къватӏире лъугьине",
      "examples": [
        {
          "tr": "yola koyulmak",
          "av": "нухда рахъине"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ракӏ гурхӏизе",
      "precomment": "sempati duymak"
    }
  ]
}

{
  "word": "hareket etmek",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "тронуться"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "багъаризе",
      "comment": "чӏаралъуса",
      "examples": [
        {
          "tr": "yerinden bile kıpırdamadı",
          "av": "дов чӏаралъуса вагъаричӏо"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "туризе, хӏабухӏине, тӏавутӏине, хвезе байбихьизе",
      "comment": "начать портиться",
      "labels": [
        "mecazi anlamda",
        "konuşma dili sözcüğü"
      ]
    },
    {
      "text": "бетӏер сверизе",
      "comment": "сойти с ума",
      "labels": [
        "mecazi anlamda",
        "konuşma dili sözcüğü"
      ]
    },
    {
      "text": "кӏал бичана, байбихьи лъуна",
      "precomment": "buzlar eridi"
    }
  ]
}

{
  "word": "hareket etmek; kıpırdamak",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "двигаться"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "багъаризе, багъа-бачаризе",
      "precomment": "hareket etmek",
      "examples": [
        {
          "tr": "kalabalık sokakta yavaşça ilerliyordu",
          "av": "халкъ къотӏносан бигьагьабун багъарун унеб букӏана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "багъаризе, багъа-бачаризе",
      "precomment": "kımıldanmak",
      "examples": [
        {
          "tr": "kımıldama!",
          "av": "вагъаруге!"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "чӏараб бакӏалдаса багъаризе",
      "precomment": "hareket etmek"
    },
    {
      "text": "цеве тӏезе",
      "precomment": "terfi etmek",
      "labels": [
        "mecazi anlamda"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "meslekte ilerlemek",
          "av": "хъулухъалда цеве тӏезе, эхеде вахине"
        },
        {
          "tr": "dev adımlarla ilerlemek",
          "av": "кутакалда цебе тӏезе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hareket etmek; yer değiştirmek",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "передвинуться"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цебе ине, хъурщизе, букӏаралъуса багъаризе, гочине",
      "examples": [
        {
          "tr": "saat ibresi yer değiştirdi",
          "av": "сагӏтил хъаравул цебе ана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хисизе",
      "precomment": "değişmek — süre hakkında"
    }
  ]
}

{
  "word": "hareket etmek; çalışmak",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "действовать"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "иш билълъинабизе",
      "precomment": "davranmak; hareket etmek",
      "examples": [
        {
          "tr": "iyi hareket etti",
          "av": "дос иш лъикӏ билълъинабулеб букӏана"
        },
        {
          "tr": "kanuna göre hareket etti",
          "av": "дос законияб куцалда (къануналда рекъон) иш билълъинабулеб букӏана"
        },
        {
          "tr": "harekete geçmeliyiz",
          "av": "нилъеца иш билълъинабизе ккола"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хӏалтӏизе",
      "precomment": "çalışmak",
      "examples": [
        {
          "tr": "telefon çalışmıyor",
          "av": "телефон хӏалтӏулеб гьечӏо"
        },
        {
          "tr": "sağ kolu tutmuyor",
          "av": "досул кванараб квер хӏалтӏулеб гьечӏо"
        },
        {
          "tr": "kanun ilan edildiği günden itibaren yürürlüğe girer",
          "av": "закон хӏалтӏула лъазабураб къоялдаса нахъе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "асар гьабизе",
      "precomment": "birine/bir şeye (etki etmek)",
      "examples": [
        {
          "tr": "nem bana çok kötü etki ediyor",
          "av": "регьелалъ дие цӏакъ квешаб асар гьабула"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хӏалтӏизабизе",
      "precomment": "bir şeyle",
      "examples": [
        {
          "tr": "silah kullanmak",
          "av": "ярагъ хӏалтӏизабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hareket ettirmek",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "двигать"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дорегӏан къазаризе",
      "precomment": "kimi-neyi (taşımak)",
      "examples": [
        {
          "tr": "sandalyelerin yerini değiştirmek",
          "av": "бакӏал дорегӏан къазаризе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "багъаризабизе",
      "precomment": "neyle (oynatmak)",
      "examples": [
        {
          "tr": "parmaklarını oynatmak",
          "av": "килщал рагъаризаризе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ралагьизаризе, тӏаде рачине",
      "precomment": "kimi-ne (yöneltmek)",
      "examples": [
        {
          "tr": "birlikleri düşmana karşı hareket ettirmek",
          "av": "аскар тушманасда тӏаде бачине"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хьвадизабизе, билълъинабизе",
      "precomment": "bir şeyi (harekete geçirmek)",
      "examples": [
        {
          "tr": "yay saat mekanizmasını hareket ettirir",
          "av": "пружиналъ сагӏтил механизм хьвадизабула",
          "comment": "хӏалтӏизабула"
        },
        {
          "tr": "bilimi ilerletmek",
          "av": "гӏелму цебетӏезабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hareket ettirmek",
  "stress": 5,
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "задвигать"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хъурщизабизе, багъаризабизе лъугьине"
    }
  ]
}

{
  "word": "hareket ettirmek",
  "stress": 7,
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "задвигать"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "задвинуть",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "harekete geçirmek; canlandırmak",
  "stress": 9,
  "forms": [
    "расшевелить"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "багъа-бачаризабизе",
      "precomment": "kimi-neyi",
      "comment": "квер хъатӏун"
    },
    {
      "text": "вагъа-вачаризавизе",
      "labels": [
        "mecazi anlamda"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "onu harekete geçirmek zor",
          "av": "гьев вагъа-вачаризавизе захӏмалъула"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harekete geçmek",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "раскачаться"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хьвагӏезе лъугьине",
      "precomment": "salıncakta ve benzeri"
    },
    {
      "text": "хьвагӏеялъ чӏимигӏлъизе, чучизе",
      "precomment": "gevşemek",
      "labels": [
        "konuşma dili sözcüğü"
      ]
    },
    {
      "text": "кӏвахӏалго вукӏарав чи вагъа-вачаризе, иш гьабизе лъугьине",
      "precomment": "eylemsizlikten çıkmak",
      "labels": [
        "mecazi anlamda",
        "konuşma dili sözcüğü"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "şehre gitmeye ancak zorla hazırlandı",
          "av": "гъов хӏалица вагъа-вачарана шагьаралде ине"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hareketlendirmek; canlandırmak",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "расшевеливать(ся)"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "расшевелить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "hareketli",
  "stress": 5,
  "stem": "ПОДВИЖН",
  "forms": [
    "подвижный",
    "подвижная",
    "подвижное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тирияв; цо бакӏалда чӏезе кӏоларев",
      "comment": "чӏезе къадар лъугӏарав",
      "examples": [
        {
          "tr": "hareketli çocuk",
          "av": "цо бакӏалда чӏезе кӏолареб лъимер"
        },
        {
          "tr": "hareketli oyunlar",
          "av": "цо бакӏалда чӏечӏого гьарулел хӏаял, расандаби"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hareketli; seyyar",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "подвижной",
    "подвижная",
    "подвижное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рагъарулел, хьвадулел; багъаризабизе бегьулеб; цо бакӏалдаса цоги бакӏалде бачине бегьулеб; хехго бакӏ хисизе кӏолеб",
      "examples": [
        {
          "tr": "makinenin hareketli parçaları",
          "av": "машинаялъул рагъарулел(хӏалтӏулел) бутӏаби"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hareketlilik, kıvraklık",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "подвижность"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тирилъи; чӏезе кӏунгутӏи, цо бакӏалда чӏунгутӏи"
    }
  ]
}

{
  "word": "hareketsiz; durağan",
  "stress": 9,
  "forms": [
    "малоподвижный",
    "малоподвижная",
    "малоподвижное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "багъа-бачари дагьаб",
      "examples": [
        {
          "tr": "az hareketli eklem",
          "av": "гӏураб къадаралда багъарулареб рищи",
          "comment": "лугбазул"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hareketsiz; sabit",
  "stress": 7,
  "stem": "НЕПОДВИЖН",
  "forms": [
    "неподвижный",
    "неподвижная",
    "неподвижное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "багъарулареб, бигъун чӏараб",
      "precomment": "hareketsiz",
      "examples": [
        {
          "tr": "hareketsiz yüz",
          "av": "гамачӏ гӏадаб гьумер"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хӏинцаб, тантрахъаб",
      "precomment": "ağırkanlı; yavaş",
      "examples": [
        {
          "tr": "hareketsiz insan",
          "av": "хӏинцав, вагъарун вахъунарев чи"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harem",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "гарем"
  ],
  "labels": [
    "eril"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гарем",
      "comment": "бусурбабазул рукъалъул руччабазулаб бащалъи"
    },
    {
      "text": "гарем",
      "comment": "бечедав бусурбанасул лъудби",
      "labels": [
        "topluluk ismi"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harf",
  "stress": 2,
  "stem": "БУКВ",
  "forms": [
    "буква"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хӏарп",
      "examples": [
        {
          "tr": "büyük harf",
          "av": "кӏудияб (бетӏералда хъвалеб) хӏарп"
        },
        {
          "tr": "harfi harfine",
          "av": "хӏарп-хӏарп ккун, рагӏи-рагӏи ккун"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harf çevirisi",
  "stress": 11,
  "forms": [
    "транслитерация"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "транслитерация",
      "comment": "цо хъвай-хъвагӏаялъул хӏарпал цогидаб хъвай-хъвагӏаялъул хӏарпаз хиси",
      "labels": [
        "dil bilimi"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harf; matbaa harfi",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "литера"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "литера",
      "comment": "басмаханаялъул щибаб хӏарпалъул халип",
      "labels": [
        "matbaacılık"
      ]
    },
    {
      "text": "хӏарп",
      "precomment": "harf",
      "labels": [
        "eskimiş sözcük"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "haricen; dıştan",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "внешне"
  ],
  "labels": [
    "zarf"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏаде балагьун, тӏаде балагьухъе",
      "examples": [
        {
          "tr": "dıştan sakindir",
          "av": "тӏаде балагьухъе дов сабурго вуго"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "haricinde; dışında",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "помимо"
  ],
  "labels": [
    "edat",
    "ilgi durumuyla"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хутӏизегӏан",
      "precomment": "hariç",
      "examples": [
        {
          "tr": "diğerlerinin yanı sıra",
          "av": "цогидаб кинабго хутӏизегӏан"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хъатӏичӏого гьоркьоб биччан",
      "precomment": "atlayarak",
      "examples": [
        {
          "tr": "her şey benden habersiz gerçekleşti",
          "av": "кинабго рагӏалде бахъана (лъугӏана), дидаги хъатӏичӏого, дунги гьоркьов виччан"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harika",
  "stress": 2,
  "stem": "ДИВН",
  "forms": [
    "дивный",
    "дивная",
    "дивное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏажаибаб, тамашаяб",
      "examples": [
        {
          "tr": "harika olay",
          "av": "гӏажаибаб, тамашаяб лъугьа-бахъин"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гӏажаибго берцинаб, гьайбатаб, лъикӏаб",
      "precomment": "harika; güzel",
      "examples": [
        {
          "tr": "harika ses",
          "av": "гьайбатаб гьаракь"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harika",
  "stress": 6,
  "stem": "ЗАМЕЧАТЕЛЬН",
  "forms": [
    "замечательный",
    "замечательная",
    "замечательное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьайбатаб; машгьураб",
      "precomment": "seçkin; öne çıkan",
      "examples": [
        {
          "tr": "harika yazar",
          "av": "гьайбатав хъвадарухъан"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цӏакъ лъикӏаб",
      "precomment": "çok iyi",
      "labels": [
        "konuşma dili sözcüğü"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "harika tereyağı",
          "av": "цӏакъ лъикӏаб нах"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harika",
  "stress": 4,
  "stem": "ЧУДЕСН",
  "forms": [
    "чудесный",
    "чудесная",
    "чудесное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏаламатаб, гӏажаибаб, хӏикматаб",
      "precomment": "olağanüstü",
      "examples": [
        {
          "tr": "mucizevi kurtuluş",
          "av": "хӏикматаб хвасарлъи, гӏажаибаб хвасарлъи"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цӏакъ лъикӏаб, цӏакъ гьайбатаб, цӏакъ берцинаб, цӏакъаб, гьайбатаб",
      "precomment": "çok iyi",
      "examples": [
        {
          "tr": "harika gün",
          "av": "цӏакъаб къо"
        },
        {
          "tr": "harika çocuk",
          "av": "гьайбатаб лъимер"
        },
        {
          "tr": "harika şarkı söyleme",
          "av": "хӏайранаб кечӏ ахӏи"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harika bir şekilde",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "замечательно"
  ],
  "labels": [
    "zarf"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏакъ лъикӏ; гӏажаибго",
      "examples": [
        {
          "tr": "harika dans ediyor",
          "av": "дов цӏакъ лъикӏ кьурдула"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harika çocuk",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "вундеркинд"
  ],
  "labels": [
    "eril"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏакъ кутакаб пагьму-гьунар бугеб лъимер"
    }
  ]
}

{
  "word": "harika; garip",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "чудно"
  ],
  "labels": [
    "zarf",
    "konuşma dili sözcüğü"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тамашаго, гӏажаибго, гӏаламатго",
      "examples": [
        {
          "tr": "garip davranıyor",
          "av": "гъов гӏажаибго хьвада-чӏвадулев вуго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тамашалъи буго, гӏажаиблъи буго, гӏаламалъи буго",
      "labels": [
        "yüklem anlamında",
        "şahıssız"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "bu harika",
          "av": "гьеб тамашалъи буго; гьеб цӏакъ лъикӏ буго"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harika; güzel",
  "stress": 6,
  "stem": "ПРЕКРАСН",
  "forms": [
    "прекрасный",
    "прекрасная",
    "прекрасное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏакъ берцинаб",
      "examples": [
        {
          "tr": "güzel gözler",
          "av": "цӏакъ берцинал берал"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цӏакъ лъикӏаб",
      "precomment": "mükemmel",
      "examples": [
        {
          "tr": "harika cevap",
          "av": "цӏакъ лъикӏаб жаваб"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цӏакъ лъикӏаб жо, цӏакъ берцинаб, гьайбатаб жо",
      "precomment": "güzel",
      "labels": [
        "isim anlamında"
      ]
    },
    {
      "text": "цонухалъ, цокъоялъ",
      "precomment": "güzel günün birinde"
    }
  ]
}

{
  "word": "harika; süper",
  "stress": 3,
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "здорово"
  ],
  "labels": [
    "zarf",
    "halk dili sözcüğü"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кутакалда",
      "precomment": "kuvvetle",
      "examples": [
        {
          "tr": "iyice yorulmuş",
          "av": "кутакалда свакана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цӏакъ лъикӏ",
      "precomment": "iyi",
      "examples": [
        {
          "tr": "iyi söyledi",
          "av": "цӏакъ лъикӏ абуна"
        },
        {
          "tr": "iyi eğlendik",
          "av": "цӏакъ лъикӏ тира-сверана"
        },
        {
          "tr": "harika yapılmış",
          "av": "цӏакъ лъикӏ гьабун буго"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harika; süper",
  "stress": 5,
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "здорово"
  ],
  "labels": [
    "ünlem",
    "halk dili sözcüğü"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ворчӏами! салам!"
    }
  ]
}

{
  "word": "harika; şahane",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "чудный",
    "чудная",
    "чудное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хӏикматаб, гӏажаибаб, цӏакъ лъикӏаб"
    },
    {
      "text": "цӏакъ берцинаб, гьайбатаб",
      "precomment": "çok güzel",
      "examples": [
        {
          "tr": "harika insan",
          "av": "гьайбатав чи"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harita",
  "stress": 2,
  "stem": "КАРТ",
  "forms": [
    "карта"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "карта",
      "labels": [
        "çeşitli anlamlarda"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "coğrafi harita",
          "av": "географиялъул карта"
        },
        {
          "tr": "sanatoryum kartı",
          "av": "санаториялъул карта",
          "comment": "санаториялда унтаразул чорхол хӏал хъвараб гьитӏинаб тӏехь"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "кагьат",
      "examples": [
        {
          "tr": "iskambil oynamak",
          "av": "кагътал хӏазе"
        },
        {
          "tr": "kartlarını açmak",
          "av": "ракӏалда бугеб жо бицине"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hariç",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "исключая"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хутӏун, хутӏизегӏан; малъичӏого, рикӏкӏинчӏого; гьоркьоса бахъун, рехун",
      "precomment": "ismin -i haliyle",
      "examples": [
        {
          "tr": "biri hariç hepsi",
          "av": "цо хутӏун, киналго"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hariç",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "кроме"
  ],
  "labels": [
    "edat",
    "ilgi durumuyla"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гурони, хутӏизегӏан",
      "precomment": "hariç",
      "examples": [
        {
          "tr": "ondan başka kimseyi tanımıyorum",
          "av": "гъов гурони тӏокӏав чи (щивниги) лъаларо"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тӏадеги, гуребги",
      "precomment": "ek olarak",
      "examples": [
        {
          "tr": "elma ağaçlarının yanı sıra birçok kayısı ağacı vardı",
          "av": "гӏечул гъутӏби гурелги гӏемерал куракул гъутӏ-биги рукӏана"
        },
        {
          "tr": "bunun dışında",
          "av": "гьелда тӏадеги"
        },
        {
          "tr": "şaka bir yana",
          "av": "махсара гуро"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hariç tutmak",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "исключать"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "исключить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "hariç tutmak; ihraç etmek",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "исключить"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьоркьоса бахъизе, нахъе хъвагӏазе",
      "precomment": "kimi-neyi (kadrodan)",
      "comment": "гьабизе, рехизе",
      "examples": [
        {
          "tr": "listeden çıkarmak",
          "av": "сияхӏалдаса нахъе хъвагӏазе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гьукъизе, биччангутӏизе",
      "precomment": "ne (önlemek)",
      "examples": [
        {
          "tr": "planın yerine getirilmemesi olasılığını dışlamak",
          "av": "план тӏубангутӏиялъе рес гьукъизе"
        },
        {
          "tr": "bu imkansız",
          "av": "гьеб миркалъ букӏунаро, гьеб букӏине рес гьечӏо"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "hariç tutulmak",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "исключаться"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "examples": [
        {
          "tr": "bu hariçtir",
          "av": "гьеб миркалъго букӏунаро, букӏине рес гьечӏо"
        },
        {
          "tr": "yangın olasılığı dışlanmıştır",
          "av": "цӏа ккезе рес гьечӏо"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harman",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "молотьба"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лали, лали гьаби",
      "precomment": "dövmek fiiline göre",
      "examples": [
        {
          "tr": "makine harmanı",
          "av": "машинабаз лал тӏами"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "лали гьабулеб заман",
      "precomment": "zaman",
      "comment": "лалал тӏамулеб заман"
    }
  ]
}

{
  "word": "harman",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "обмолот"
  ],
  "labels": [
    "eril"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лал тӏами, лалдей",
      "precomment": "harman etmek fiiline göre"
    },
    {
      "text": "лал тӏамун бахъараб, щвараб тӏорщел",
      "precomment": "harmanlanmış tahıl miktarı"
    }
  ]
}

{
  "word": "harman dövmek",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "молотить"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лал тӏамизе",
      "precomment": "ne",
      "examples": [
        {
          "tr": "yulaf dövmek",
          "av": "нехдал лал тӏамизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "бухизе, кьабизе",
      "precomment": "kimi-neyi neye göre, neye",
      "comment": "заруца нуцӏа бухизе",
      "labels": [
        "konuşma dili sözcüğü"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harman etmek",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "вымолачивать"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "вымолотить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "harman etmek",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "намолачивать"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "намолотить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "harman etmek",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "намолотить"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лал тӏамизе",
      "precomment": "ne, neyin",
      "examples": [
        {
          "tr": "buğday harmanlamak",
          "av": "ролъул лал тӏамизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harman etmek",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "обмолачивать"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "обмолотить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "harman etmek",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "смолотить"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лал тӏамизе",
      "precomment": "ne"
    }
  ]
}

{
  "word": "harman makinesi",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "молотилка"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лал тӏамулеб машина, молотилка"
    }
  ]
}

{
  "word": "harman yeri",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "гумно"
  ],
  "labels": [
    "nötr"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьоцӏу"
    }
  ]
}

{
  "word": "harman yeri; ambar",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "рига"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏорщалил гулал ракъвазарулеб ва лал тӏамулеб бакӏ, гьоцӏу"
    }
  ]
}

{
  "word": "harmanlamak",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "обмолотить"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лал тӏамизе",
      "precomment": "ne",
      "examples": [
        {
          "tr": "buğdayı patoslamak",
          "av": "ролъул лал тӏамизе",
          "comment": "лал тӏамун, сумалдаса ролъ батӏа гьабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harmanı bitirmek",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "домолачивать"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "домолотить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "harmonik",
  "stress": 7,
  "stem": "ГАРМОНИЧЕСК",
  "forms": [
    "гармонический",
    "гармоническая",
    "гармоническое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏокӏалаб, рекъон ккараб",
      "labels": [
        "müzik"
      ]
    },
    {
      "text": "зама-заманалдасан такрарлъулеб",
      "precomment": "periyodik olarak tekrarlanan",
      "examples": [
        {
          "tr": "harmonik salınımlar",
          "av": "зама-заманалдасан такрарлъулеб сороди, гьаргьади"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harmonyum",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "фисгармония"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "фисгармония",
      "comment": "музыкалияб алат"
    }
  ]
}

{
  "word": "harp başlığı, muharebe yükü",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "боезаряд"
  ],
  "labels": [
    "eril"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "боезаряд",
      "comment": "рагъулаб заряд"
    }
  ]
}

{
  "word": "harç; solüsyon",
  "stress": 6,
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "раствор"
  ],
  "labels": [
    "eril"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "нуцӏил къирараб бакӏ, къири",
      "examples": [
        {
          "tr": "pencere açıklığı",
          "av": "гордул къири"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "кӏикӏвекьаб жоялъул гьоркьоб манзил, гӏатӏилъи",
      "examples": [
        {
          "tr": "pergelin geniş açılması",
          "av": "гьаргавалъул гӏагазда гьоркьоб кӏудияб гӏатӏилъи"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harç; solüsyon",
  "stress": 6,
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "раствор"
  ],
  "labels": [
    "eril"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "раствор",
      "comment": "щибниги жо гъорлъ биинабун, билъун лъугьараб лъамалъи, билъараб жо",
      "examples": [
        {
          "tr": "kireç harcı",
          "av": "гачил раствор",
          "comment": "билъараб гач"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "harçlar; kesintiler",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "поборы"
  ],
  "labels": [
    "çoğul"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бакӏал (кӏудиял) магъалаби",
      "examples": [
        {
          "tr": "yasa dışı kesintiler",
          "av": "законниял гурел (законалда данде кколарел) магъалаби"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "побор",
      "kind": "from",
      "comment": "единственное число",
      "comment_lang": "ru"
    }
  ]
}