{
"word": "match",
"forms": [
"матч"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "матч",
"examples": [
{
"en": "football match for the world championship",
"av": "дунялалда тӏоцебесеб бакӏалъе гӏоло футболалъул матч",
"comment": "къец"
}
]
}
]
}
{
"word": "match",
"stress": 3,
"stem": "СПИЧЕЧН",
"forms": [
"спичечный",
"спичечная",
"спичечное"
],
"senses": [
{
"text": "спичкабазул, спичкадул",
"examples": [
{
"en": "matchbox",
"av": "спичкабазул къали"
},
{
"en": "match factory",
"av": "спичкаби гьарулеб фабрика"
}
]
}
]
}
{
"word": "match",
"stress": 3,
"forms": [
"спичка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "спичка",
"examples": [
{
"en": "thin as a rail",
"av": "спичкадул гӏучӏ гӏадав хӏалакъав"
}
]
}
]
}
{
"word": "matchmake",
"stress": 5,
"forms": [
"сосватать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "лъади абизе, чӏужулъун гьаризе",
"precomment": "whom"
}
]
}
{
"word": "matchmaker",
"forms": [
"сват"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "яс гьаризе, яс абизе витӏулев чи, ригьнакӏо",
"comment": "сватающий"
},
{
"text": "ригьнал гӏагарав чи",
"comment": "дандеязул вакьад",
"examples": [
{
"en": "neither kin nor kith",
"av": "я вац гурев, я вас гурев",
"comment": "чияр чи вуго, гӏахьалаб жо гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "matchmaker",
"stress": 3,
"forms": [
"сваха"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "ригьнакӏо",
"comment": "чӏужугӏадан"
}
]
}
{
"word": "matchmaker",
"stress": 3,
"forms": [
"сводник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьохъан"
}
]
}
{
"word": "matchmaker's wife",
"stress": 3,
"forms": [
"сватья"
],
"labels": [
"colloquial word",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "ригьнал рахъалъ гӏагарай гӏадан",
"comment": "дандеязул якьад",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "matchmaking; wooing",
"stress": 10,
"forms": [
"сватовство"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "лъади аби, яс аби, лъадилъун гьари",
"comment": "by the verbs \"svatat'\" and \"svatat'sya\"",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "match tournament",
"stress": 10,
"forms": [
"матч-турнир"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "матч–турнир",
"comment": "шахматал хӏалезул къецал"
}
]
}
{
"word": "material",
"stress": 7,
"forms": [
"материал"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "материал, къайи",
"examples": [
{
"en": "building materials",
"av": "ралел бакӏазе материал, къайи-къоно"
}
]
},
{
"text": "ххам",
"precomment": "tissue"
},
{
"text": "баянал",
"precomment": "information; data",
"examples": [
{
"en": "material for the report",
"av": "докладалъе (хӏажатал) баянал"
}
]
}
]
}
{
"word": "material",
"stress": 7,
"stem": "МАТЕРИАЛЬН",
"forms": [
"материальный",
"материальная",
"материальное"
],
"senses": [
{
"text": "материалияб, хӏакъикъияб",
"precomment": "material, physical",
"comment": "инсанасул пикруялда бачӏеб",
"labels": [
"philosophy"
],
"examples": [
{
"en": "material world",
"av": "хӏакъикъияб дунял"
}
]
},
{
"text": "гӏарцулаб",
"precomment": "monetary; financial",
"examples": [
{
"en": "financial situation",
"av": "гӏарцулаб рес"
}
]
}
]
}
{
"word": "materialism",
"stress": 9,
"forms": [
"материализм"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "материализм",
"labels": [
"philosophy"
],
"examples": [
{
"en": "historical materialism",
"av": "историялъулаб материализм"
},
{
"en": "dialectical materialism",
"av": "диалектизмалъулаб материализм"
}
]
}
]
}
{
"word": "materialist",
"stress": 9,
"forms": [
"материалист"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "материалист",
"comment": "материализмалъул рахъ кколев чи",
"labels": [
"philosophy"
]
},
{
"text": "материалист",
"precomment": "purely practical person",
"comment": "кинабго жоялъухъ гӏумруялъул мурадаздалъун балагьулев чи"
}
]
}
{
"word": "materialist",
"stress": 9,
"forms": [
"материалистка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "материалистка"
}
],
"see_also": [
{
"target": "материалист",
"kind": "see",
"comment": "1"
}
]
}
{
"word": "materialistic",
"stress": 12,
"stem": "МАТЕРИАЛИСТИЧЕСК",
"forms": [
"материалистический",
"материалистическая",
"материалистическое"
],
"senses": [
{
"text": "материализмалъул, материалистияб",
"examples": [
{
"en": "materialistic philosophy",
"av": "материалистияб философия"
}
]
}
]
}
{
"word": "materiality",
"stress": 7,
"forms": [
"материальность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "материалияблъи, хӏакъикъатлъи",
"comment": "ритӏухъаб, хӏакъикъияб куцалъ пикру гьаби",
"labels": [
"philosophy"
],
"examples": [
{
"en": "materiality of the world",
"av": "дунялалъул хӏакъикъатлъи",
"comment": "хӏакъикъияб букӏин"
}
]
}
]
}
{
"word": "material; corporeal",
"stress": 4,
"stem": "ВЕЩЕСТВЕНН",
"forms": [
"вещественный",
"вещественная",
"вещественное"
],
"senses": [
{
"text": "материалияб",
"labels": [
"philosophy"
],
"examples": [
{
"en": "material world",
"av": "материалияб дунял"
}
]
},
{
"text": "предметияб, материалияб",
"examples": [
{
"en": "material damage",
"av": "материалияб зарар"
},
{
"en": "material evidence",
"av": "хӏужжалъун чӏолеб предмет"
}
]
}
]
}
{
"word": "maternal",
"stress": 6,
"stem": "МАТЕРИНСК",
"forms": [
"материнский",
"материнская",
"материнское"
],
"senses": [
{
"text": "эбелалъул",
"examples": [
{
"en": "maternal love",
"av": "эбелалъулаб рокьи"
},
{
"en": "mother's milk",
"av": "эбелалъул рахь"
}
]
}
]
}
{
"word": "maternity",
"stress": 5,
"forms": [
"декретный",
"декретная",
"декретное"
],
"senses": [
{
"text": "декретияб, декреталда хурхараб",
"examples": [
{
"en": "maternity leave",
"av": "декретияб отпуск",
"comment": "лъимаде йигей гӏаданалъе кьолеб"
}
]
}
]
}
{
"word": "maternity",
"stress": 4,
"forms": [
"родильный",
"родильная",
"родильное"
],
"senses": [
{
"text": "лъимер гьабиялъулаб, лъимер гьабулаго кумекалъе бугеб",
"examples": [
{
"en": "childbed fever",
"av": "лъимер гьабун хадуб кколеб захӏматаб унти"
}
]
},
{
"text": "лъимал гьарулеб",
"examples": [
{
"en": "maternity hospital",
"av": "лъимал гьарулеб рукъ"
}
]
}
]
}
maternity; motherhood
сообщить о неточности{
"word": "maternity; motherhood",
"stress": 6,
"stem": "МАТЕРИНСТВ",
"forms": [
"материнство"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "эбеллъи",
"comment": "лъимаде йигей, гьеб гьабулей, лъимадуе керен кьолей эбелалъул хӏал",
"examples": [
{
"en": "maternity protection",
"av": "эбеллъи цӏуни"
}
]
},
{
"text": "эбелалъул лъималаздехун бугеб рокьи; эбеллъун йикӏине бокьи"
}
]
}
{
"word": "mathematical",
"stress": 8,
"stem": "МАТЕМАТИЧЕСК",
"forms": [
"математический",
"математическая",
"математическое"
],
"senses": [
{
"text": "математикаялъул",
"examples": [
{
"en": "math problem",
"av": "математикаялъул масъала"
}
]
},
{
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "mathematical mind",
"av": "математикаялъулаб гӏакълу; мухӏканаб, дурусаб пикру"
}
]
}
]
}
{
"word": "mathematician",
"stress": 6,
"forms": [
"математик"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "математик"
}
]
}
{
"word": "mathematics",
"stress": 6,
"forms": [
"математика"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "математика"
}
]
}
{
"word": "matinee",
"stress": 1,
"forms": [
"утренник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "утренник",
"precomment": "morning performance"
},
{
"text": "рогьалил квач, гьогьен",
"precomment": "morning frost",
"comment": "ихдал, хасалихъе"
}
]
}
{
"word": "mating",
"stress": 3,
"forms": [
"случка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде биччай",
"precomment": "by the verb to mate",
"comment": "куй чахъдаде, бугъа гӏакдаде, барти гӏалаялде ва ц."
}
]
}
{
"word": "matriarch",
"stress": 8,
"forms": [
"родоначальница"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тухумалъул бетӏер, кьолбол бетӏер"
},
{
"text": "(сундуениги) кьучӏ лъурай гӏадан, кьучӏ тӏамурай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "matriarchy",
"stress": 9,
"forms": [
"матриархат"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "матриархат",
"comment": "чӏужугӏаданалъул гӏагарлъиялъул кьучӏалда тухум гӏуцӏулеб ва гьениб чӏужугӏаданалъул кверщелги аслияб букӏараб инсанияталъул цӏакъго некӏсияб гӏадат",
"labels": [
"related to history",
"historical term"
]
}
]
}
{
"word": "matrix",
"stress": 2,
"forms": [
"матрица"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "матрица",
"comment": "типографиялда хӏарпал гьаризе биараб металл жанибе тӏолеб халип"
}
]
}
{
"word": "matryoshka",
"forms": [
"матрёшка"
],
"labels": [
"colloquial word",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏулаясикӏо",
"comment": "цоцада жанир лъолел цӏулал ясикӏабазул цояб"
}
]
}
{
"word": "matte",
"stress": 2,
"stem": "МАТОВ",
"forms": [
"матовый",
"матовая",
"матовое"
],
"senses": [
{
"text": "кьерукъаб, кунчӏи гьечӏеб",
"precomment": "dull, dim"
},
{
"text": "гъорлъан канлъи бихьулареб",
"precomment": "opaque",
"examples": [
{
"en": "frosted glass",
"av": "гъорлъан канлъи бихьулареб рахьдакьераб цӏер"
}
]
}
]
}
{
"word": "matter",
"stress": 4,
"stem": "МАТЕРИ",
"forms": [
"материя"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "материя",
"comment": "инсанасул пикруялда бачӏого, жиб бугеб хӏакъикъат",
"labels": [
"philosophy"
]
},
{
"text": "материя",
"precomment": "substance",
"comment": "жиндасан кинабго…гӏуцӏараб",
"labels": [
"physics"
]
},
{
"text": "ххам",
"precomment": "tissue"
}
]
}
{
"word": "matting",
"stress": 4,
"forms": [
"рогожа"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "турут, мущил турут"
}
]
}
{
"word": "matting",
"stress": 4,
"forms": [
"рогожка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "мущил турут"
},
{
"text": "рогожка",
"comment": "тӏасанретӏел гьабулеб хӏебет"
}
]
}
{
"word": "matting",
"stress": 4,
"forms": [
"циновочный",
"циновочная",
"циновочное"
],
"senses": [
{
"text": "сумалоялъул, мущил туртилаб"
}
]
}
{
"word": "matting; burlap",
"stress": 4,
"forms": [
"рогожина"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "мущил туртил кесек"
}
]
}
{
"word": "mattress",
"stress": 5,
"forms": [
"матрас",
"матрац"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бусен, ургу"
}
]
}
{
"word": "mattress; pallet",
"stress": 4,
"forms": [
"тюфяк"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "ургу",
"examples": [
{
"en": "straw mattress",
"av": "сумал ургу, хьутӏил ургу"
}
]
},
{
"text": "бечӏак, вагъарун вахъунарев чи, чӏанкӏгьечӏ",
"precomment": "spineless person",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "mature",
"stress": 7,
"stem": "ВОЗМУЖА",
"forms": [
"возмужать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "балугълъизе; гӏолохъанлъизе; чорхолъ щулалъизе",
"examples": [
{
"en": "the son has matured",
"av": "вас балугълъана (балугълъуде вахана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "mature",
"stress": 2,
"stem": "ВЫДЕРЖАНН",
"forms": [
"выдержанный",
"выдержанная",
"выдержанное"
],
"senses": [
{
"text": "мухӏканаб, дурусаб, тартиб бугеб, логикаялда рекъараб",
"precomment": "consistent",
"examples": [
{
"en": "ideologically sound",
"av": "идеологияб рахъалъ дурусаб (мухӏканаб)"
}
]
},
{
"text": "сабурав, мухӏканав, щулияв, ккураб нухалдаса кьуруларев",
"precomment": "self-possessed"
},
{
"text": "мех бараб",
"precomment": "improved by long storage",
"examples": [
{
"en": "aged wine",
"av": "мех бараб чагъир"
}
]
}
]
}
{
"word": "mature, grown-up",
"stress": 7,
"stem": "ВОЗМУЖАЛ",
"forms": [
"возмужалый",
"возмужалая",
"возмужалое"
],
"senses": [
{
"text": "балугълъарав",
"examples": [
{
"en": "to become mature",
"av": "балугълъаравлъун лъугьине, балугълъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "maturity",
"stress": 3,
"stem": "ЗРЕЛОСТ",
"forms": [
"зрелость"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "барщи, цӏубай",
"examples": [
{
"en": "ripeness of grapes",
"av": "цӏибил барщи"
}
]
},
{
"text": "балугълъи",
"precomment": "maturation",
"examples": [
{
"en": "reach maturity",
"av": "балугълъиялде вахине, балугълъизе"
},
{
"en": "certificate of maturity",
"av": "балугълъиялъул аттестат",
"comment": "гьоркьохъеб школа лъугӏиялъул аттестат"
}
]
},
{
"text": "камиллъи, щвалде щвей",
"precomment": "high degree of development",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "mat; matting",
"stress": 4,
"forms": [
"циновка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "сумало, мущил турут"
}
]
}