{
"word": "out",
"homonym": 1,
"forms": [
"вон"
],
"labels": [
"adverb",
"interjection",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏииве, нахъе",
"precomment": "away",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "get out",
"av": "къватӏиве ине"
}
]
},
{
"text": "тӏагӏа, рикӏкӏалъе, тӏерхьа, вила, хазабе, ракь те",
"labels": [
"used as an interjection"
],
"examples": [
{
"en": "get out of here!",
"av": "тӏагӏа (тӏерхьа, хазабе, вила, ракь те) гьаниса!"
}
]
},
{
"precomment": "bend over backwards",
"text": "цӏакъ (кӏвараб) яхӏ бахъизе"
},
{
"precomment": "abysmally; extremely badly",
"text": "кигӏан кӏваниги ярагьунаредухъ, квеш"
}
]
}
{
"word": "out",
"homonym": 2,
"forms": [
"вон"
],
"labels": [
"particle"
],
"senses": [
{
"text": "доле, гъоле, гьадале",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "there he goes",
"av": "доле дов вачӏунев вуго"
},
{
"en": "that's where one needs to go",
"av": "доле дове ине ккола"
}
]
},
{
"precomment": "so that's what you are!",
"text": "балагьеха духъ! гьединав вукӏун вугоха мун! гьелеха мун!"
},
{
"precomment": "so that's how it is!",
"text": "вахӏ, гьебищха (гьединищха) букӏараб!"
}
]
}
{
"word": "outcast",
"stress": 4,
"forms": [
"отверженный",
"отверженная",
"отверженное"
],
"senses": [
{
"text": "махӏрум гьавурав, нахъе гъурав, киназдаго рихарав"
},
{
"text": "махӏрум гьавурав чи",
"precomment": "as a noun, masculine gender"
}
]
}
{
"word": "outcome",
"stress": 4,
"forms": [
"исход"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏибе нух, къватӏире унеб бакӏ",
"comment": "нух, кӏалтӏу",
"labels": [
"archaic word"
]
},
{
"text": "хӏасил",
"precomment": "result",
"examples": [
{
"en": "happy outcome of the matter",
"av": "ишалъул талихӏаб хӏасил"
}
]
},
{
"text": "ахир, лъугӏел; тӏубай",
"precomment": "end",
"examples": [
{
"en": "at day's end",
"av": "къо бакъанида"
},
{
"en": "towards the end of the month",
"av": "моцӏрол ахиралде"
},
{
"en": "money is running out",
"av": "гӏарац лъугӏулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "outcome; solution",
"stress": 5,
"stem": "РАЗВЯЗК",
"forms": [
"развязка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бичи",
"precomment": "per verb to untie",
"comment": "бухьараб жо"
},
{
"text": "ахир, лъугӏел",
"precomment": "end",
"examples": [
{
"en": "matters are coming to a head",
"av": "иш ахиралде щолеб буго"
}
]
},
{
"text": "развязка",
"comment": "лъугӏел, ахир",
"labels": [
"literature, literary studies"
]
}
]
}
{
"word": "outcry",
"stress": 2,
"forms": [
"возглас"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь",
"examples": [
{
"en": "cry of joy",
"av": "рохалил гьаракь"
}
]
}
]
}
{
"word": "outcry, shout",
"stress": 2,
"forms": [
"выкрик"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏи, гьаракь",
"comment": "цо нухалъ гьабураб, бахъараб гьаракь"
}
]
}
outdated; unfashionable
сообщить о неточности{
"word": "outdated; unfashionable",
"stress": 9,
"forms": [
"несовременный",
"несовременная",
"несовременное"
],
"senses": [
{
"text": "жиндир заманалъул тӏалабазда данде кколареб, рекъолареб, басрияб, нахъе ккараб"
}
]
}
{
"word": "outdoor; courtyard",
"stress": 5,
"stem": "НАДВОРН",
"forms": [
"надворный",
"надворная",
"надворное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "outbuildings",
"av": "азбаралда рарал бакӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "outer; external",
"stress": 4,
"stem": "НАРУЖН",
"forms": [
"наружный",
"наружная",
"наружное"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏисеб",
"precomment": "external",
"examples": [
{
"en": "external wall",
"av": "къватӏисеб къед"
},
{
"en": "outdoor lighting",
"av": "къватӏисеб канлъи"
}
]
},
{
"text": "къватӏисан бихьулеб",
"precomment": "ostentatious",
"examples": [
{
"en": "outward calmness",
"av": "бихьулеб гӏодове виччай"
}
]
},
{
"text": "тӏасан бахунеб",
"comment": "дару",
"labels": [
"medicine"
],
"examples": [
{
"en": "medicine for external use",
"av": "тӏасан (гьабулеб) бахунеб дару"
}
]
},
{
"text": "черхалда бахунеб дару",
"labels": [
"used as a noun",
"neuter gender"
]
}
]
}
{
"word": "outfit; attire",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"наряд"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "ретӏел",
"precomment": "clothing",
"comment": "къачӏа-кӏатӏалелъул ретӏунеб"
},
{
"text": "ретӏел",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "trees in winter attire",
"av": "гъутӏби хасалил ратӏлилъ руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "outfit; attire",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"наряд"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "наряд",
"comment": "1. кинаб букӏаниги хӏалтӏи тӏубазабизе каламалдалъун яги хъван кьолеб буюрухъ 2. жиндие гӏоло гӏарац кьолеб хӏалтӏи бихьизабулеб документ, гьединго къайи кьезе, босизе букӏунеб документ 3. рагъухъабаз тӏубазабулеб тӏадкъай, хӏалтӏи; гьединаб тӏадкъай тӏубазабулеб рагъухъабазул къукъа"
}
]
}
{
"word": "outgoing",
"stress": 6,
"stem": "ИСХОДЯЩ",
"forms": [
"исходящий",
"исходящая",
"исходящее"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏибе унеб (битӏулеб)",
"precomment": "about correspondence",
"examples": [
{
"en": "outgoing mail",
"av": "къватӏибе унеб почта"
}
]
}
]
}
{
"word": "outgrow",
"stress": 9,
"forms": [
"перерастать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "перерасти",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "outgrow",
"stress": 9,
"forms": [
"перерасти"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодолъизе, халалъизе",
"precomment": "whom-what, to grow taller",
"examples": [
{
"en": "the son has outgrown his father",
"av": "вас инсудаса халалъун вуго"
}
]
},
{
"text": "цеве тӏезе, цеве ккезе",
"precomment": "whom-what, outpace in development",
"comment": "гӏакълуялъулъ, культураялъулъ, хвада-чӏвадиялъулъ",
"labels": [
"figuratively"
]
},
{
"text": "сверизе",
"precomment": "into what, to turn into",
"labels": [
"figuratively"
]
},
{
"text": "кколелдаса кӏодолъизе"
}
]
}
{
"word": "outline",
"stress": 2,
"forms": [
"вырисовать(ся)"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "вырисовывать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "outline",
"stress": 6,
"forms": [
"конспект"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "конспект",
"comment": "хъвараб къокъаб хӏасил",
"examples": [
{
"en": "lecture notes",
"av": "лекциялъул конспект"
}
]
}
]
}
{
"word": "outline",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"наметить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏужизе босизе",
"precomment": "something (to mark)"
},
{
"text": "щибниги гьабилалде, аслиял бутӏаби, мухъал цере чӏезаризе",
"precomment": "what (to toss)",
"examples": [
{
"en": "to outline the house",
"av": "букӏинесеб минаялъул сурат гьабизе, чертёж гьабизе, чертеж бахъизе"
}
]
},
{
"text": "цебеккунго чӏезабизе, хӏисабалде босизе",
"precomment": "something (to work out preliminarily)",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "outline a plan",
"av": "цебеккунго план гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "outline",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"наметить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун баян гьабизе, тӏаса бищизе",
"precomment": "someone/something (choose)",
"examples": [
{
"en": "nominate a candidate",
"av": "цебеккунго кандидатура тӏаса бищизе"
},
{
"en": "schedule the day of departure",
"av": "унеб къо цебеккунго баян гьабизе, чӏезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "outlines",
"stress": 6,
"stem": "ОЧЕРТАНИ",
"forms": [
"очертания"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "сипат-сурат, бералда бихьун, лъазе кӏолеб сундулниги сипат",
"examples": [
{
"en": "contours of the mountains",
"av": "мугӏрузул сипат-сурат"
}
]
}
]
}
{
"word": "outline; circle",
"stress": 6,
"forms": [
"обводить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "обвести",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "outline; delineate",
"stress": 6,
"forms": [
"очертить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сверун мухъ цӏан, жанибе бачине",
"precomment": "what (to circle)",
"examples": [
{
"en": "to outline an article in a newspaper",
"av": "газеталда макъалаялда сверун мухъ цӏазе"
}
]
},
{
"text": "гӏаммаб къагӏидаялда сурат цебе чӏезабизе",
"precomment": "whom-what (describe)",
"examples": [
{
"en": "all the characters of the novel are vividly outlined",
"av": "къисаялъул киналго персонажазул сурат лъикӏ цебе чӏезабун буго"
},
{
"en": "headlong",
"av": "ургъичӏого, кколеб жоялъул хӏисаб гьабичӏого"
}
]
}
]
}
{
"word": "outlook",
"stress": 7,
"forms": [
"кругозор"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "берда бихьизе кӏолебгӏанасеб сверухълъи"
},
{
"text": "бичӏчӏиялъул (лъаялъул) къадар, даража",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "broaden one's horizons",
"av": "жиндирго лъай борхизабизе (гӏатӏид гьабизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "outlying settlement",
"stress": 2,
"forms": [
"выселок"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏи бараб росу",
"comment": "гочун рачӏаразул росу"
}
]
}
{
"word": "outpatient",
"stress": 8,
"forms": [
"амбулаторный",
"амбулаторная",
"амбулаторное"
],
"senses": [
{
"text": "амбулаториялъулаб",
"examples": [
{
"en": "outpatient",
"av": "амбулаториялъулав унтарав, сахлъизавизе амбулаториялде хьвадулев унтарав"
}
]
}
]
}
outpatient clinic; dispensary
сообщить о неточности{
"word": "outpatient clinic; dispensary",
"stress": 8,
"forms": [
"амбулатория"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "амбулатория",
"comment": "рачӏарал унтаразе ва рокъор (ругел) унтаразе дару гьабулеб учреждение"
}
]
}
{
"word": "outpost",
"stress": 6,
"forms": [
"аванпост"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "аванпост"
},
{
"text": "цебесеб пост"
}
]
}
{
"word": "outpost",
"stress": 5,
"forms": [
"форпост"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "форпост",
"comment": "гӏорхъода бараб щулалъи; рещтӏараб аскар цӏунизе цебехун тӏамураб пост",
"labels": [
"military term"
]
}
]
}
outpost, border guard post
сообщить о неточности{
"word": "outpost, border guard post",
"stress": 5,
"forms": [
"застава"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъапу, кӏалтӏу",
"comment": "цебе заманалда шагьаралде рачӏунел гӏадамазул ва къайидул хал гьабулеб букӏараб бакӏ",
"labels": [
"related to history",
"historical term"
]
},
{
"text": "хъаравуллъи, застава",
"labels": [
"military term"
],
"examples": [
{
"en": "border outpost",
"av": "гӏорхъода бугеб застава"
}
]
}
]
}
{
"word": "outpourings",
"stress": 5,
"stem": "ИЗЛИЯНИ",
"forms": [
"излияния"
],
"labels": [
"plural",
"singular",
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ чучи, ургъел бикьи",
"examples": [
{
"en": "friendly effusions",
"av": "гьудуллъиялъулаб ургъел бикьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "output; production",
"stress": 2,
"stem": "ВЫРАБОТК",
"forms": [
"выработка"
],
"labels": [
"feminine gender",
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "гьабураб хӏалтӏи, хӏалтӏул рахъи",
"precomment": "by the verb to elaborate",
"examples": [
{
"en": "to raise the output quota",
"av": "хӏалтӏул норма цӏикӏкӏинабизе"
},
{
"en": "production output",
"av": "продукция гьаби"
}
]
},
{
"text": "тӏубаялъул качество",
"precomment": "quality of execution"
},
{
"text": "магӏдан бахъулеб бакӏ",
"precomment": "workings; excavation",
"labels": [
"mining"
]
}
]
}
{
"word": "outrage",
"stress": 5,
"forms": [
"бесчинство"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадлу-низам биххизаби, гъалмагъир"
}
]
}
{
"word": "outrage",
"forms": [
"буйство"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъалмагъир (хъуй, рагъ-кьал, питна) багъаризаби"
}
]
}
{
"word": "outrageous",
"stress": 7,
"forms": [
"возмутительный",
"возмутительная",
"возмутительное"
],
"senses": [
{
"text": "ццин бахъинабулеб; ракӏ гъанцӏизабулеб",
"examples": [
{
"en": "outrageous act",
"av": "ццин бахъинабулеб (ракӏ гъанцӏизабулеб) иш"
}
]
}
]
}
{
"word": "outrage; anger",
"stress": 7,
"stem": "ВОЗМУТИ",
"forms": [
"возмутить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "ццин бахъинабизе; ццидахинавизе",
"precomment": "whom; drive crazy",
"examples": [
{
"en": "this act outraged me",
"av": "гьеб пишаялъ дир ццин бахъинабуна"
}
]
},
{
"text": "гъалмагъир, питна багъаризабизе",
"precomment": "to incite to rebellion",
"labels": [
"archaic word"
]
}
]
}
{
"word": "outrage; disgrace",
"stress": 7,
"forms": [
"безобразие"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "сурукълъи, коцокълъи, жонсокълъи, бегӏукълъи",
"precomment": "ugliness"
},
{
"text": "квешаб иш, гъалмагъир",
"precomment": "ugly deed",
"examples": [
{
"en": "what an outrage!",
"av": "гьаб щиб гъалмагъир!"
}
]
}
]
}
{
"word": "outside",
"stress": 5,
"forms": [
"снаружи"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "тӏасан, къватӏисан"
}
]
}
{
"word": "outsider",
"stress": 6,
"forms": [
"чужанин"
],
"labels": [
"masculine gender",
"archaic word"
],
"see_also": [
{
"target": "чужак",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "outside; beyond",
"forms": [
"вне"
],
"labels": [
"preposition"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏибехун",
"precomment": "with genitive outside",
"examples": [
{
"en": "out of town",
"av": "шагьар тун къватӏибехун"
}
]
},
{
"text": "гьечӏого",
"precomment": "with the genitive case without",
"examples": [
{
"en": "out of competition",
"av": "конкурс (къец) гьечӏого"
},
{
"en": "go out of turn",
"av": "ирга (очередь) гьечӏого, ине"
}
]
},
{
"text": "тӏадеги, тӏасан борчӏун",
"precomment": "with the genitive case in excess of something",
"examples": [
{
"en": "off-plan",
"av": "планалде тӏадеги, планалда тӏасан борчӏун"
}
]
},
{
"text": "ццидахиналъ гьабулеб жо лъалареб хӏалалда вукӏине",
"precomment": "be beside oneself with anger"
},
{
"text": "кинабгӏаги щаклъи (ишкал) гьечӏого",
"precomment": "beyond any doubt"
}
]
}
{
"word": "outside; out",
"stress": 4,
"forms": [
"наружу"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏибехун, тӏадехун",
"examples": [
{
"en": "the door opens outward",
"av": "нуцӏа къватӏибе рагьула"
},
{
"en": "put on fur coat fur-side out",
"av": "тӏимугъ, расги къватӏибехун гьабун, ретӏине"
},
{
"en": "someone's heart is on their sleeve",
"av": "кинабго рагьун, щибго бахчичӏого буго (лъилниги)"
}
]
}
]
}
{
"word": "outskirts",
"stress": 3,
"stem": "ОКОЛИЦ",
"forms": [
"околица"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "росу сверун гьабураб чали, галан, буцур; гьениса къватӏире унеб каву, нух",
"precomment": "fence, hedge",
"examples": [
{
"en": "go beyond the village outskirts",
"av": "росулъа къватӏире ине"
}
]
},
{
"text": "росдал сверухълъи, росда сверунбакӏ",
"precomment": "district; surrounding area"
},
{
"text": "росурагӏал"
},
{
"text": "сверун унеб нух",
"comment": "халатаб"
}
]
}
{
"word": "outskirts",
"stress": 4,
"stem": "ОКРАИН",
"forms": [
"окраина"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏал",
"examples": [
{
"en": "outskirts of the city",
"av": "шагьаралъул рагӏал"
},
{
"en": "on the outskirts of the village",
"av": "росдал рагӏалда",
"comment": "росурагӏалда"
}
]
},
{
"text": "рикӏкӏадаб бакӏ",
"precomment": "remote area",
"examples": [
{
"en": "outskirts of the country",
"av": "улкаялъул рагӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "outstanding",
"stress": 7,
"stem": "НЕЗАУРЯДН",
"forms": [
"незаурядный",
"незаурядная",
"незаурядное"
],
"senses": [
{
"text": "цогидазда гьоркьоб батӏалъулеб, хехго цебе рехулеб, гӏадатияб гуреб; бергьараб, цӏакъ кӏудияб",
"examples": [
{
"en": "remarkable abilities",
"av": "цогидазул гьечӏеб, цӏакъ кӏудияб бажари"
}
]
}
]
}
{
"word": "outstretched; spread",
"stem": "РАСПРОСТЁРТ",
"forms": [
"распростёртый",
"распростёртая",
"распростёртое"
],
"senses": [
{
"text": "квералги гӏебеде ритӏун кӏалагъоркье (чехьатӏаде) ккарав",
"examples": [
{
"en": "welcome with open arms",
"av": "цӏакъ кӏудияб рохалида, рохуца холаго дандчӏвай гьабизе"
}
]
}
]
}
outstrip, get ahead of
сообщить о неточности{
"word": "outstrip, get ahead of",
"stress": 7,
"forms": [
"опережать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "опередить",
"kind": "see"
}
]
}
outstrip; get ahead of
сообщить о неточности{
"word": "outstrip; get ahead of",
"stress": 7,
"forms": [
"опередить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "лъидасаниги-сундасаниги цере ккезе, цере ине",
"precomment": "whom-what",
"labels": [
"in the direct and figurative sense"
],
"examples": [
{
"en": "outrun someone in running",
"av": "векерун лъидасаниги цеве ккезе"
},
{
"en": "to outpace in technical development",
"av": "техникияб цебетӏеялда лъидасаниги цере ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "outward",
"stress": 5,
"forms": [
"вовне"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏибехун"
}
]
}
outweigh; tip the scale
сообщить о неточности{
"word": "outweigh; tip the scale",
"stress": 6,
"forms": [
"перевешиваться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "перевеситься",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "out of spite",
"stress": 5,
"forms": [
"назло"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "квешезего",
"examples": [
{
"en": "as ill luck would have it",
"av": "квешезего гӏадин"
}
]
}
]
}