{
"word": "devaluation",
"stress": 8,
"forms": [
"девальвация"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "девальвация",
"comment": "гӏарцул реформа; кагъатгӏарцул тӏад хъвараб багьа; базар къиматалда рекъон, гӏодобе бачин",
"labels": [
"economics"
]
}
]
}
{
"word": "devalue; depreciate",
"stress": 6,
"forms": [
"обесценивать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "обесценить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "devastated; drained",
"forms": [
"опустошённый",
"опустошённая",
"опустошённое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодоб чӏвараб, ракӏ чӏунтараб",
"precomment": "deprived of moral strength"
}
]
}
devastating; destructive
сообщить о неточности{
"word": "devastating; destructive",
"stress": 8,
"stem": "ОПУСТОШИТЕЛЬН",
"forms": [
"опустошительный",
"опустошительная",
"опустошительное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏунтизабулеб, пасалъи ккезабулеб, биххизабулеб",
"examples": [
{
"en": "devastating wars",
"av": "чӏунтизарулел рагъал",
"comment": "чӏунталил рагъал"
}
]
}
]
}
{
"word": "devastation",
"stress": 8,
"forms": [
"опустошение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "чӏобоголъизаби, пасат гьаби",
"precomment": "by the verb to desolate"
},
{
"text": "чӏунтизаби, биххизаби",
"precomment": "destruction"
},
{
"text": "ракӏчӏунти, гӏодовчӏвай",
"precomment": "moral"
}
]
}
{
"word": "devastation; ruin",
"stress": 5,
"forms": [
"разруха"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "магӏишаталъулъ, гӏуцӏиялъулъ кколеб биххи, хараблъи"
}
]
}
{
"word": "develop",
"stress": 7,
"forms": [
"развивать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "ине, цебе тӏезе"
},
{
"text": "цо хӏалалдаса цогиялде унеб (хисулеб) букӏине"
}
],
"see_also": [
{
"target": "развить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "develop",
"stress": 5,
"forms": [
"развиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бичун ине",
"precomment": "to unbraid; to come unplaited",
"examples": [
{
"en": "the rope came untwisted",
"av": "квар бичун ана"
}
]
},
{
"text": "къвакӏизе, щулалъизе, кӏодолъизе",
"precomment": "to grow up and get stronger",
"examples": [
{
"en": "muscles have developed",
"av": "ччорбал къвакӏана"
}
]
},
{
"text": "кутаклъизе, цебе тӏезе",
"precomment": "to intensify; to strengthen",
"examples": [
{
"en": "industry has developed",
"av": "промышленность цебе тӏуна"
}
]
},
{
"text": "лъаялъул рахъалъ цеве тӏезе",
"precomment": "to mature spiritually"
}
]
}
{
"word": "develop",
"stress": 7,
"forms": [
"разрабатывать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "разработать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "developed",
"stress": 7,
"forms": [
"развитой",
"развитая",
"развитое"
],
"senses": [
{
"text": "щвалде щвараб",
"precomment": "grown stronger; strengthened"
},
{
"text": "тӏадегӏанаб даражаялде бахараб, кутакалда цебе тӏураб",
"precomment": "having reached a high level"
},
{
"text": "рухӏияб рахъалъ балугълъиялде (тӏадегӏанаб даражаялде) вахарав",
"precomment": "spiritually mature"
}
]
}
{
"word": "developer",
"stress": 6,
"forms": [
"проявитель"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "проявитель",
"labels": [
"photography"
]
}
]
}
{
"word": "developer; builder",
"stress": 6,
"forms": [
"застройщик"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб мина балев (барав) чи (бихьизабураб участкаялда), мина базе ихтияр бугев чи"
}
]
}
{
"word": "development",
"stress": 5,
"stem": "РАЗВИТИ",
"forms": [
"развитие"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "кутак гьаби, къвакӏизаби, гӏатӏид гьаби, кӏодо гьаби, гъварид гьаби",
"precomment": "action according to the meaning of the verb to develop"
},
{
"text": "бижи, лъугьин, балугълъи, кӏодолъи",
"precomment": "action according to the meaning of the verb develop"
},
{
"text": "лъай буголъи, цебетӏей",
"examples": [
{
"en": "mental development",
"av": "гӏакълияб цебетӏей"
}
]
},
{
"precomment": "process",
"examples": [
{
"en": "course of historical development",
"av": "тарихияб цебетӏеялъул ин"
}
]
}
]
}
{
"word": "development",
"stress": 7,
"forms": [
"разработка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏи, хӏалтӏун бахъи, тӏад хӏалтӏи гьаби",
"precomment": "by the verb to develop"
},
{
"text": "магӏдан бахъулеб бакӏ",
"precomment": "mining site",
"labels": [
"mining"
]
}
]
}
development; mastering
сообщить о неточности{
"word": "development; mastering",
"stress": 5,
"forms": [
"освоение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "лъазаби, пайда боси, хӏалтӏизаби",
"precomment": "by the verb to master",
"examples": [
{
"en": "mastering new equipment",
"av": "цӏияб техника лъазаби"
},
{
"en": "development of virgin lands",
"av": "гӏуру къарал ракьал хӏалтӏизари"
},
{
"en": "exploration of outer space",
"av": "космосалдаса (космосалъул гӏатӏилъиялдаса) пайда боси"
}
]
}
]
}
{
"word": "deviation",
"stress": 7,
"forms": [
"отклонение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "нахъе (цояб рахъалде) цуй, гьетӏизаби",
"precomment": "by the meaning of the verb to reject"
},
{
"text": "инкар гьабизе тӏами",
"precomment": "by the meaning of the verb to reject"
},
{
"text": "нахъчӏвай",
"precomment": "retreat",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "rejection of a request",
"av": "гьари нахъчӏвай"
}
]
},
{
"text": "гьетӏи, тари",
"precomment": "retreat",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "deviation from the norm",
"av": "нормаялдаса гьетӏи, кьури, рукӏел тей"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "отклонить",
"kind": "from",
"refwordnum": "1,2"
}
]
}
{
"word": "device",
"stress": 11,
"forms": [
"приспособление"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "рекъа-решезаби, ярагьунеблъун гьаби, сундулниги бакӏалда хӏалтӏизабизе бегьулеблъун гьаби",
"precomment": "by the verb to adapt"
},
{
"text": "рекъа-решей, рекъа-решон ккей",
"precomment": "by verb to adapt"
},
{
"text": "цо кинаб бугониги хӏалтӏиялъе, ишалъе бугеб алат, механизм",
"precomment": "device"
}
]
}
{
"word": "device",
"stress": 5,
"forms": [
"устройство"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏуцӏи, рекъе-решезаби",
"precomment": "by the verb to arrange"
},
{
"text": "тӏубай, тӏуба-гъубай, рекъа-решон ккей, паракъалъи",
"precomment": "by the verb to settle down"
},
{
"text": "гӏуцӏи",
"precomment": "system; order; structure; regime",
"examples": [
{
"en": "form of government",
"av": "пачалихъияб гӏуцӏи"
}
]
},
{
"text": "конструкция",
"precomment": "construction"
},
{
"text": "механизм, квегӏенлъи",
"precomment": "mechanism, device",
"examples": [
{
"en": "regulating device",
"av": "рекъезабулеб квегӏенлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "device, instrument",
"stress": 5,
"forms": [
"прибор"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "прибор, алат",
"examples": [
{
"en": "measuring device",
"av": "щибниги борцунеб алат"
}
]
},
{
"text": "тӏагӏел-гӏучӏ",
"precomment": "set, kit of items",
"examples": [
{
"en": "shaving kit",
"av": "магжил (мегеж кӏкӏвалеб) тӏагӏел-гӏучӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "devil",
"stress": 3,
"forms": [
"дьявол"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "шайтӏан, илбис"
}
]
}
{
"word": "devilishly",
"stress": 3,
"forms": [
"дьявольски"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "кутакалда, цӏакъ",
"examples": [
{
"en": "I am devilishly tired",
"av": "дун цӏакъ свакана"
},
{
"en": "devilishly sleepy",
"av": "кутакалда кьижизе бокьун буго"
}
]
},
{
"text": "сихӏирго",
"examples": [
{
"en": "smile diabolically",
"av": "сихӏирго гьимизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "devilishly; damn",
"stress": 5,
"forms": [
"чертовски"
],
"labels": [
"adverb",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ, гӏурхъи-рахъ тун",
"examples": [
{
"en": "I am damn tired",
"av": "дун цӏакъ свакана"
}
]
}
]
}
{
"word": "devilry; mischief",
"stress": 8,
"forms": [
"чертовщина"
],
"labels": [
"colloquial word",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бада-гъудур, гъалмагъир",
"examples": [
{
"en": "what the hell?; what on earth?",
"av": "гьаб щиб бада-гъудур?"
}
]
}
]
}
{
"word": "devil's",
"forms": [
"чёртов",
"чёртова",
"чёртово"
],
"labels": [
"colloquial (vernacular) word"
],
"senses": [
{
"text": "щайтӏадул"
},
{
"precomment": "used to denote a large quantity of something",
"examples": [
{
"en": "hell of a lot of work",
"av": "цӏакъ гӏемераб хӏалтӏи"
}
]
},
{
"text": "анцӏила лъабго",
"precomment": "baker's dozen"
}
]
}
{
"word": "devil; fiend",
"forms": [
"чёрт"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "щайтӏан, илбис",
"examples": [
{
"en": "to hell",
"av": "яризабун те"
},
{
"en": "damn it",
"av": "гьай, къулгьу"
},
{
"en": "gone to hell",
"av": "жужахӏалъубе а"
},
{
"en": "a hell of a lot",
"av": "цӏакъ кутакалда"
},
{
"en": "damn all; sweet fuck all",
"av": "щибниги, расги"
},
{
"en": "God knows what!",
"av": "щиб, гъарин, лъалеб щибали!"
},
{
"en": "in the middle of nowhere",
"av": "цӏакъ рикӏкӏаде"
},
{
"en": "what the hell; why on earth",
"av": "щибизе, щай"
},
{
"en": "heaven knows",
"av": "щиб лъалеб, лъаларо"
},
{
"en": "you'll get nothing",
"av": "щибниги щоларо",
"comment": "бачӏунаро"
}
]
}
]
}
devoid of ideas; ideologically vapid
сообщить о неточности{
"word": "devoid of ideas; ideologically vapid",
"stress": 6,
"stem": "БЕЗЫДЕЙН",
"forms": [
"безыдейный",
"безыдейная",
"безыдейное"
],
"senses": [
{
"text": "идея гьечӏеб",
"examples": [
{
"en": "idealless work",
"av": "идея гьечӏеб асар"
}
]
}
]
}
{
"word": "devoted",
"stress": 3,
"forms": [
"преданный",
"преданная",
"преданное"
],
"senses": [
{
"text": "ритӏухъав; ракӏ-ракӏалъ мутӏигӏав",
"examples": [
{
"en": "devoted friend",
"av": "ритӏухъав, чӏара-хьарав гьудул"
}
]
}
]
}
{
"word": "devoted; loyal",
"stress": 5,
"forms": [
"приверженный",
"приверженная",
"приверженное"
],
"senses": [
{
"text": "хисичӏого лъилниги-сундулниги рахъ ккурав, хадув вилълъарав, ритӏухъав"
}
]
}
{
"word": "devote oneself",
"stress": 4,
"forms": [
"отдаться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "мутӏигӏлъун чӏезе",
"precomment": "to whom/what, for what",
"examples": [
{
"en": "to submit to the will of the victor",
"av": "бергьарасе мутӏигӏлъун чӏезе"
}
]
},
{
"text": "тӏолабго гӏумру кьезе",
"precomment": "to dedicate oneself to someone",
"examples": [
{
"en": "devote oneself to science",
"av": "гӏелмуялъе тӏолабго гӏумру кьезе"
}
]
},
{
"text": "кьезе",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "pain echoed in the back",
"av": "унти мугъзалъеги кьуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "devote; allocate",
"stress": 5,
"forms": [
"уделять"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "уделить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "devotion",
"stress": 3,
"forms": [
"преданность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "ритӏухълъи, ракӏ-ракӏалъ мутӏигӏлъи",
"examples": [
{
"en": "devotion to the motherland",
"av": "ватӏаналъе ритӏухълъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "devour; eat up",
"stress": 5,
"forms": [
"поедать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "поесть",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "2, 3"
}
]
}
{
"word": "devour; gorge",
"forms": [
"жрать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "квине, кваназе, гӏемер къулчӏизе, кӏкӏвине",
"precomment": "what",
"comment": "хъантӏун",
"labels": [
"coarse word"
]
}
]
}
{
"word": "devout; pious",
"stress": 6,
"forms": [
"богомольный",
"богомольная",
"богомольное"
],
"senses": [
{
"text": "Аллагьасе хӏелулев, Аллагьасде вуссарав"
},
{
"text": "тӏад чӏун гӏемерал какал ралев"
}
]
}