{
"word": "natal",
"stress": 5,
"forms": [
"родной",
"родная",
"родное"
],
"labels": [
"pluriel"
],
"senses": [
{
"text": "чохьол, тӏул бикьарав",
"examples": [
{
"fr": "mère biologique",
"av": "чохьол эбел"
},
{
"fr": "frère germain",
"av": "тӏул бикьарав вац"
}
]
},
{
"text": "гӏагараб; жив вижараб, гьавураб, жанив гӏураб",
"precomment": "son propre",
"examples": [
{
"fr": "terre natale",
"av": "гӏагараб улка-ракь"
},
{
"fr": "usine natale",
"av": "гӏагараб (живго хӏалтӏараб) завод"
},
{
"fr": "ville natale",
"av": "(живго) вижараб шагьар"
},
{
"fr": "pays natal",
"av": "вижараб рахъ, гӏагараб улка"
}
]
},
{
"text": "хирияв",
"precomment": "cher, mon cher – en s'adressant"
},
{
"text": "гӏагарал чагӏи, гӏагарлъи",
"labels": [
"employé comme nom"
],
"examples": [
{
"fr": "il a beaucoup de parents",
"av": "досул гӏемераб гӏагарлъи буго, гӏемерал гӏагарал чагӏи руго"
}
]
},
{
"examples": [
{
"fr": "langue maternelle",
"av": "рахьдал мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "natal; cher",
"stress": 4,
"stem": "РОДИМ",
"forms": [
"родимый",
"родимая",
"родимое"
],
"senses": [
{
"text": "чохьол",
"precomment": "natal",
"comment": "лъимер",
"labels": [
"mot familier"
]
},
{
"text": "рекӏел дарман",
"labels": [
"affectueux"
]
},
{
"text": "хирияб, гӏагараб, рекӏее бокьулеб"
},
{
"precomment": "grain de beauté",
"examples": [
{
"fr": "tache de naissance",
"av": "лъимерлъудасанго тӏомода бугеб тӏанкӏ, цӏинкир"
}
]
}
]
}
{
"word": "natalité",
"stress": 5,
"forms": [
"рождаемость"
],
"labels": [
"féminin"
],
"senses": [
{
"text": "(цо ккураб заманалда) лъимал гьариялъул къадар"
}
]
}
{
"word": "natation",
"stress": 3,
"forms": [
"плавание"
],
"labels": [
"neutre"
],
"senses": [
{
"text": "лъедей, лъим ххай",
"precomment": "selon le verbe nager",
"examples": [
{
"fr": "grand navire, grande navigation",
"av": "кӏудияб гамие кӏудияб лъедей (сапар)"
}
]
},
{
"text": "гамида гьабулеб сапар, дуниял бихьизе гамида сапар гьаби",
"precomment": "voyage en bateau"
}
]
}
{
"word": "natif",
"stress": 5,
"forms": [
"уроженец"
],
"labels": [
"masculin"
],
"senses": [
{
"text": "гьавурав чи",
"comment": "кивниги",
"examples": [
{
"fr": "natif de Moscou",
"av": "Москваялда гьавурав чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "natif; naturel",
"stress": 6,
"stem": "САМОРОДН",
"forms": [
"самородный",
"самородная",
"самородное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏабигӏияб, жибго бижухъе бугеб",
"examples": [
{
"fr": "or natif",
"av": "тӏабигӏияб, бацӏцӏадаб месед"
}
]
}
]
}
{
"word": "nation",
"stress": 2,
"forms": [
"нация"
],
"labels": [
"féminin"
],
"senses": [
{
"text": "миллат",
"comment": "гӏаммаб мацӏалъул, ракьалъул, магӏишаталъул ва пикру гьабиялъул кьучӏалда тарихияб куцалъ лъугьараб гӏадамазул щулияб цолъи"
},
{
"text": "пачалихъ, улка",
"examples": [
{
"fr": "Organisation des Nations Unies",
"av": "Цолъарал Миллатазул организация",
"comment": "ООН"
}
]
}
]
}
{
"word": "national",
"stress": 7,
"stem": "ВСЕНАРОДН",
"forms": [
"всенародный",
"всенародная",
"всенародное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏолго халкъалъулаб, тӏолго халкъалъе гӏаммаб",
"examples": [
{
"fr": "mouvement national pour la défense de la paix",
"av": "рекъел цӏуниялъе тӏолго халкъалъулаб багъа-бачари"
}
]
}
]
}
{
"word": "national",
"stem": "НАЦИОНАЛЬН",
"forms": [
"национальный",
"национальная",
"национальное"
],
"senses": [
{
"text": "миллияб",
"examples": [
{
"fr": "question nationale",
"av": "миллияб суал"
},
{
"fr": "politique nationale",
"av": "миллияб политика"
},
{
"fr": "culture nationale",
"av": "миллияб маданият, культура"
}
]
},
{
"text": "пачалихъалъулаб",
"precomment": "d'État",
"examples": [
{
"fr": "drapeau national de la Russie",
"av": "Россиялъул пачалихъалъулаб байрахъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "national",
"stress": 10,
"stem": "ОБЩЕГОСУДАРСТВЕНН",
"forms": [
"общегосударственный",
"общегосударственная",
"общегосударственное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏолабго пачалихъалъе цогояб, гӏахьалаб",
"examples": [
{
"fr": "affaire d'État",
"av": "тӏолабго пачалихъалъе гӏаммаб иш"
}
]
}
]
}
{
"word": "national",
"stress": 11,
"stem": "ОБЩЕНАЦИОНАЛЬН",
"forms": [
"общенациональный",
"общенациональная",
"общенациональное"
],
"senses": [
{
"text": "миллаталъего гӏаммаб; гӏахьалаб",
"examples": [
{
"fr": "patrimoine national",
"av": "миллаталъего гӏахьалаб мулк, бечелъи"
}
]
}
]
}
national; de tout le peuple
сообщить о неточности{
"word": "national; de tout le peuple",
"stress": 8,
"stem": "ОБЩЕНАРОДН",
"forms": [
"общенародный",
"общенародная",
"общенародное"
],
"senses": [
{
"text": "халкъалъего гӏаммаб; гӏахьалаб",
"examples": [
{
"fr": "cause nationale",
"av": "тӏолго халкъалъулаб иш"
},
{
"fr": "fête nationale",
"av": "тӏолабго халкъалъул байрам"
},
{
"fr": "cause nationale",
"av": "тӏолго халкъалъулаб иш, тӏолабго халкъалъе гӏахьалаб иш"
}
]
}
]
}
national; patriotique
сообщить о неточности{
"word": "national; patriotique",
"stress": 3,
"stem": "ОТЕЧЕСТВЕНН",
"forms": [
"отечественный",
"отечественная",
"отечественное"
],
"senses": [
{
"text": "ватӏаналъул(аб), ватӏанияб, улкаялъул(аб)",
"examples": [
{
"fr": "produits de fabrication nationale",
"av": "улкаялда жаниб гьабураб къайи"
},
{
"fr": "science nationale",
"av": "ватӏаналъулаб гӏелму"
},
{
"fr": "Grande Guerre patriotique",
"av": "КӀудияб Ватӏанияб рагъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "nationalisation",
"stress": 11,
"forms": [
"национализация"
],
"labels": [
"féminin"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"fr": "nationalisation de la terre",
"av": "хасаб бетӏергьанлъиялда букӏараб ракь, рукъзал, банкал, заводал пачалихъалъул ихтияралде кьей; пачалихъ бетӏергьанаблъун гьаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "nationaliser",
"stress": 11,
"forms": [
"национализировать"
],
"labels": [
"aspect perfectif",
"aspect imperfectif"
],
"senses": [
{
"text": "пачалихъ бетӏергьанаблъун гьабизе",
"precomment": "que",
"examples": [
{
"fr": "nationaliser les moyens de production",
"av": "тӏолалго хӏалтӏул алатазул бетӏергьанлъун пачалихъ гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "nationalisme",
"stress": 9,
"forms": [
"национализм"
],
"labels": [
"masculin"
],
"senses": [
{
"text": "миллатчилъи",
"comment": "цо халкъ тӏадегӏанаблъун рикӏкӏунеб, цогидал хӏакъир гьарулеб идеология"
}
]
}
{
"word": "nationaliste",
"stress": 9,
"forms": [
"националист"
],
"labels": [
"masculin"
],
"senses": [
{
"text": "миллатчи",
"comment": "1. миллатчилъиялъул рахъ кколев чи 2. гӏелмуялда, культураялда миллатчилъиялъул вакил"
}
]
}
{
"word": "nationalité",
"stress": 4,
"stem": "НАРОДНОСТ",
"forms": [
"народность"
],
"labels": [
"féminin"
],
"senses": [
{
"text": "халкъ",
"comment": "историялда лъугьараб, бижараб, цо мацӏалъул, ракьалъул гӏадамазул экономикиябгун культурияб миллаталда цебехунисеб жамгӏияб гӏаммлъи, цолъи",
"examples": [
{
"fr": "peuples du Nord",
"av": "севералъул миллатал"
}
]
},
{
"text": "миллияб хаслъи",
"precomment": "identité nationale"
},
{
"text": "халкъияблъи, халкъияб букӏин"
}
]
}
{
"word": "nationalité",
"stress": 7,
"stem": "НАЦИОНАЛЬНОСТ",
"forms": [
"национальность"
],
"labels": [
"féminin"
],
"senses": [
{
"text": "миллат",
"examples": [
{
"fr": "il est Avar de nationalité",
"av": "гьев авар миллаталъул чи вуго"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "народность",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "natte",
"stress": 4,
"forms": [
"рогожа"
],
"labels": [
"féminin"
],
"senses": [
{
"text": "турут, мущил турут"
}
]
}
{
"word": "natte; paillasson",
"stress": 4,
"forms": [
"циновка"
],
"labels": [
"féminin"
],
"senses": [
{
"text": "сумало, мущил турут"
}
]
}
{
"word": "natte; toile à sac",
"stress": 4,
"forms": [
"рогожина"
],
"labels": [
"féminin"
],
"senses": [
{
"text": "мущил туртил кесек"
}
]
}
{
"word": "nattes",
"stress": 4,
"forms": [
"рогожка"
],
"labels": [
"féminin"
],
"senses": [
{
"text": "мущил турут"
},
{
"text": "рогожка",
"comment": "тӏасанретӏел гьабулеб хӏебет"
}
]
}
{
"word": "naturalisme",
"stress": 8,
"forms": [
"натурализм"
],
"labels": [
"masculin"
],
"senses": [
{
"text": "натурализм",
"comment": "19 векалъул 60-абилел соназда буржуазияб литератураялда ва искусствоялда лъугьараб общество цебетӏеялъул законал тӏабигӏаталъулазда ращад гьарулеб, хӏакъикъаталъул сурат бахъулеб къагӏида"
}
]
}
{
"word": "naturaliste",
"stress": 10,
"forms": [
"естествовед"
],
"labels": [
"masculin"
],
"senses": [
{
"text": "тӏабигӏат гӏелмуялъул махщалилав, специалист"
}
]
}
{
"word": "naturaliste",
"stress": 14,
"forms": [
"естествоиспытатель"
],
"labels": [
"masculin"
],
"senses": [
{
"text": "тӏабигӏаталъул цӏех-рех гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "naturaliste",
"stress": 8,
"forms": [
"натуралист"
],
"labels": [
"masculin"
],
"senses": [
{
"text": "натуриалист",
"comment": "тӏабигӏат лъазабулев чи; тӏабигӏиял гӏелмабазул специалист"
}
]
}
{
"word": "nature",
"stress": 8,
"forms": [
"естество"
],
"labels": [
"neutre"
],
"senses": [
{
"text": "кьучӏ, магӏна, аслу",
"precomment": "essence",
"examples": [
{
"fr": "essence de la question",
"av": "суалалъул магӏна"
}
]
},
{
"text": "тӏабигӏат",
"precomment": "nature",
"labels": [
"mot vieilli"
]
}
]
}
{
"word": "nature",
"stress": 4,
"stem": "НАТУР",
"forms": [
"натура"
],
"labels": [
"féminin"
],
"senses": [
{
"text": "тӏабигӏат",
"precomment": "nature",
"labels": [
"mot vieilli"
]
},
{
"text": "гӏамал-хасият",
"precomment": "caractère",
"examples": [
{
"fr": "par nature il n'est pas méchant",
"av": "гӏамал-хасияталъул рахъалъ ццидалав чи гуро дов"
}
]
},
{
"text": "гӏарцул бакӏалда мухьалъе кьолеб къайи",
"labels": [
"économie"
],
"examples": [
{
"fr": "paiement en nature",
"av": "гӏарцул бакӏалда мухьдае къайи кьей"
}
]
},
{
"text": "жиндасан сурат бахъулеб тӏабигӏияб, чӏагояб мисал",
"labels": [
"art"
]
}
]
}
{
"word": "nature",
"stress": 5,
"stem": "ПРИРОД",
"forms": [
"природа"
],
"labels": [
"féminin"
],
"senses": [
{
"text": "тӏабигӏат",
"examples": [
{
"fr": "secrets de la nature",
"av": "тӏабигӏаталъул балъголъаби"
},
{
"fr": "admirer la nature",
"av": "тӏабигӏаталдасан кеп босизе"
}
]
},
{
"text": "хасият, аслияб рахъ",
"precomment": "propriété, essence",
"labels": [
"au sens figuré"
]
},
{
"text": "вижи, гӏамал-хасият",
"precomment": "nature, caractère",
"examples": [
{
"fr": "c'est un homme bon par nature",
"av": "гӏамал-хасиятго гьесул ракӏ лъикӏав чиясул буго",
"comment": "вижиго гьесул ракӏ лъикӏав чиясул буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "nature morte",
"stress": 7,
"forms": [
"натюрморт"
],
"labels": [
"masculin"
],
"senses": [
{
"text": "натюрморт",
"comment": "чӏагоял гурел предметал жинда рахъараб сурат, гьединго жидедасан художникас сурат бахъулел предметал"
}
]
}
{
"word": "naturel",
"stress": 4,
"stem": "ЕСТЕСТВЕНН",
"forms": [
"естественный",
"естественная",
"естественное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏабигӏияб, тӏабигӏаталъул",
"precomment": "relatif à la nature",
"examples": [
{
"fr": "richesses naturelles",
"av": "тӏабигӏаталъул бечелъаби"
},
{
"fr": "sciences naturelles",
"av": "тӏабигӏаталъул гӏелмаби"
}
]
},
{
"text": "тӏабигӏияб",
"precomment": "naturel",
"examples": [
{
"fr": "teint naturel",
"av": "гьурмал тӏабигӏияб кьер"
}
]
},
{
"text": "букӏине, лъугьине бегьулеб, гӏадатияб",
"precomment": "normal",
"examples": [
{
"fr": "cours naturel des choses",
"av": "лъугьине бегьулеб куцалъ иш ккей"
}
]
},
{
"text": "тӏабигӏияб",
"precomment": "déterminé par les lois de la nature",
"examples": [
{
"fr": "mort naturelle",
"av": "тӏабигӏияб хвел"
}
]
}
]
}
{
"word": "naturel",
"stress": 6,
"stem": "НАТУРАЛЬН",
"forms": [
"натуральный",
"натуральная",
"натуральное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏабигӏияб",
"examples": [
{
"fr": "soie naturelle",
"av": "тӏабигӏияб (бацӏцӏадаб) чиллай"
}
]
},
{
"text": "хӏакъикъаталъе ритӏухъаб, хӏакъикъияб",
"examples": [
{
"fr": "portrait grandeur nature",
"av": "хӏакъикъияб кӏодолъиялда бахъараб сурат"
}
]
},
{
"text": "гӏарцул бакӏалда къайиялдалъун мухь кьолеб",
"labels": [
"économie"
],
"examples": [
{
"fr": "économie de subsistance",
"av": "гьарурал продуктаби гьел гьарулез хӏалтӏизарулеб, ричулареб магӏишат"
},
{
"fr": "suite des nombres entiers naturels",
"av": "цоцазда хадур рачӏунел тарихазул мухъ: 1, 2, 3, 4, 5 ва гь.ц."
}
]
}
]
}
{
"word": "naturel",
"stress": 5,
"stem": "ПРИРОДН",
"forms": [
"природный",
"природная",
"природное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏабигӏияб, тӏабигӏаталъул",
"precomment": "naturel",
"examples": [
{
"fr": "richesses naturelles",
"av": "тӏабигӏаталъул бечелъаби"
}
]
},
{
"text": "тӏабигӏаталъго кьураб",
"precomment": "inné",
"examples": [
{
"fr": "talent naturel",
"av": "тӏабигӏаталъго кьураб махщел-гьунар"
}
]
}
]
}
{
"word": "naturellement",
"stress": 4,
"forms": [
"естественно"
],
"labels": [
"adverbe"
],
"senses": [
{
"text": "тӏабигӏаталда рекъон, букӏине кколеб куцалда"
},
{
"text": "гьайгьай, узухъда, лъалеб жо буго",
"precomment": "bien sûr",
"labels": [
"mot incident"
],
"examples": [
{
"fr": "naturellement, il a accepté",
"av": "гьайгьай, дов разилъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "naturellement",
"forms": [
"непринуждённо"
],
"labels": [
"adverbe"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадатго, эркенго, сундаго бачӏого, тӏабигӏияб куцалъ",
"examples": [
{
"fr": "se comporter naturellement",
"av": "гӏадатияб куцалъ хьвада-чӏвадизе"
}
]
}
]
}