{
"word": "yük",
"forms": [
"вьюк"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "юк, къайидул танг",
"comment": "чоца ва ц. мугъалда лъун баччулеб"
}
]
}
{
"word": "yük",
"stress": 3,
"stem": "ВЬЮЧН",
"forms": [
"вьючный",
"вьючная",
"вьючное"
],
"senses": [
{
"text": "юк баччулеб",
"examples": [
{
"tr": "yük beygiri",
"av": "юк баччулеб чу"
}
]
}
]
}
{
"word": "yük",
"stress": 7,
"forms": [
"грузовой",
"грузовая",
"грузовое"
],
"senses": [
{
"text": "юкалъулаб, къайидул, къайи-юкалда хурхараб",
"examples": [
{
"tr": "kargo uçağı",
"av": "юк баччулеб самолет"
},
{
"tr": "yük gemisi",
"av": "къайи баччулеб гама"
},
{
"tr": "yük taşımacılığı",
"av": "къайи (юк) баччи"
}
]
}
]
}
{
"word": "yük",
"forms": [
"кладь"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "къайи, юк",
"labels": [
"topluluk ismi"
]
}
]
}
{
"word": "yük",
"stress": 5,
"stem": "НАГРУЗК",
"forms": [
"нагрузка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "цӏей, лъей",
"precomment": "yüklemek fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "vagonetlerin kömürle yüklenmesi",
"av": "гӏисинал вагонал тӏорччол цӏей"
}
]
},
{
"labels": [
"teknik terim"
],
"examples": [
{
"tr": "makine tam kapasite çalışıyor",
"av": "машина тӏубараб, гьелъул бугеб къуваталда хӏалтӏулеб буго"
}
]
},
{
"text": "нагрузка",
"comment": "хӏалтӏи",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "bu yıl iş yüküm fazla",
"av": "дир исана кӏудияб нагрузка (хӏалтӏи) буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "yük",
"stress": 2,
"forms": [
"ноша"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "раччи, магь, кӏуштӏа",
"examples": [
{
"tr": "ağır yük",
"av": "бакӏаб раччи"
},
{
"tr": "kimseye kendi yükü ağır gelmez",
"av": "нилъерго раччи бакӏлъулареб",
"labels": [
"пословица"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "yük asansörü",
"forms": [
"грузоподъёмник"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "къайи борхулеб машина (домкрат, кран ва ц.)"
}
]
}
yük boşaltmak; indirmek
сообщить о неточности{
"word": "yük boşaltmak; indirmek",
"stress": 6,
"forms": [
"сгрузить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "сундасаниги къайи бахъизе, чӏехьезе",
"precomment": "kimi-ne (yükü indirmek)",
"examples": [
{
"tr": "malları gemiden tahliye etmek",
"av": "гамидаса къайи бахъизе, гъоркье босизе"
}
]
},
{
"text": "бахъулеб къайи кибниги лъезе"
}
]
}
yük devri; navlun cirosu
сообщить о неточности{
"word": "yük devri; navlun cirosu",
"stress": 10,
"forms": [
"грузооборот"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "цо хасаб, чӏезабураб заманалда жаниб баччулеб къайидул къадар"
}
]
}
{
"word": "yük olmak",
"stress": 6,
"forms": [
"тяготить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "лазатбахъиялъе, балагь-гӏакъубаялъе вукӏине",
"precomment": "birine yük olmak"
},
{
"text": "гӏакъуба кьезе, лазатбахъи гьабизе",
"precomment": "yük olmak; yüklemek; külfet getirmek",
"comment": "лъиениги"
}
]
}
yük olmak; yüklemek; külfet getirmek
сообщить о неточности{
"word": "yük olmak; yüklemek; külfet getirmek",
"stress": 8,
"forms": [
"обременять"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "обременить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "yük ve yolcu",
"stress": 14,
"forms": [
"товаро-пассажирский",
"товаро-пассажирская",
"товаро-пассажирское"
],
"senses": [
{
"text": "къайиги гӏадамалги раччулеб",
"examples": [
{
"tr": "yolcu ve yük treni",
"av": "къайиги гӏадамалги раччулеб поезд"
}
]
}
]
}
{
"word": "yük vurmak",
"stress": 3,
"forms": [
"вьючить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "юк лъезе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "deveyi yüklemek",
"av": "вараниялда юк лъезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "yük, kargo",
"forms": [
"груз"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏлъи, бакӏаб жо",
"precomment": "ağırlık",
"examples": [
{
"tr": "yükü asmak",
"av": "бакӏлъи (бакӏаб жо) гъоркь базе (дализабизе)"
},
{
"tr": "faydalı yük",
"av": "пайдаяб бакӏлъи"
},
{
"tr": "ölü yük",
"av": "пайда (хайир) гьечӏеб бакӏлъи"
}
]
},
{
"text": "къайи, юк",
"precomment": "mallar",
"examples": [
{
"tr": "yüklü vagonlar",
"av": "къайигун (къайидул цӏурал) вагонал"
}
]
}
]
}
{
"word": "yük; ağırlık",
"stress": 2,
"forms": [
"тягость"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏлъи, захӏмалъи, лазатбахъи, авара, ракӏунти",
"examples": [
{
"tr": "savaşın ağırlığı",
"av": "рагъул захӏмалъи"
}
]
},
{
"text": "татухвей, свак, чӏунти",
"precomment": "yorgunluk",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "tüm vücutta ağırlık",
"av": "тӏолабго черх чӏунтун буго"
},
{
"tr": "birine yük olmak",
"av": "лъиениги гӏакъубаялъе, гӏазабалъе"
}
]
}
]
}
{
"word": "yük; bagaj",
"stress": 5,
"forms": [
"поклажа"
],
"labels": [
"dişil",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "юк, раччи, гьир",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "yük; bela",
"stress": 3,
"stem": "ОБУЗ",
"forms": [
"обуза"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "лазат бахъараб, квалквалаб, рокьукъаб борч, тӏадкъай",
"examples": [
{
"tr": "birine yük olmak",
"av": "лъиениги лазатбахъи гьабулев чилъун (бакӏаб гьирлъун) вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "yük; külfet",
"stress": 3,
"forms": [
"бремя"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏаб юк"
},
{
"text": "бакӏлъи",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "altından kalkamayacağı bir yükün altına girmek",
"av": "баччизе кӏолареб юк (бажарулареб иш) тӏаде босизе"
},
{
"tr": "doğurmak",
"av": "лъимер гьабизе, къинлъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüklem",
"stress": 5,
"forms": [
"сказуемое"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "сказуемое, хабар",
"comment": "предложениялъул член",
"labels": [
"dil bilgisi"
]
}
]
}
{
"word": "yüklem; övgü",
"stress": 7,
"forms": [
"предикат"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "сказуемое",
"labels": [
"dil bilgisi"
]
}
]
}
{
"word": "yükleme",
"stress": 5,
"forms": [
"загрузка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "цӏезаби (къайи-юкалъ)",
"precomment": "yüklemek fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "aracın kumla yüklenmesi",
"av": "машина салуца цӏезаби"
}
]
},
{
"text": "гӏураб къадаралда хӏалтӏи букӏин",
"precomment": "çalışma",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "yükleme",
"stress": 5,
"stem": "ЗАГРУЗОЧН",
"forms": [
"загрузочный",
"загрузочная",
"загрузочное"
],
"senses": [
{
"text": "жинца сунданиги къайи лъолеб",
"examples": [
{
"tr": "yükleme makinesi",
"av": "жинца сунданиги къайи лъолеб машина"
}
]
}
]
}
{
"word": "yükleme",
"stress": 5,
"forms": [
"погрузка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги тӏад къайи лъей",
"precomment": "yüklemek fiiline göre"
},
{
"text": "гъорлъе лъугьин, букъи; къайи-цӏагун цадахъ сунданиги рекӏин",
"precomment": "dalmak fiiline göre"
}
]
}
{
"word": "yükleme",
"stress": 5,
"stem": "ПОГРУЗОЧН",
"forms": [
"погрузочный",
"погрузочная",
"погрузочное"
],
"senses": [
{
"text": "къайи (юк) тӏад лъеялъе хӏалтӏизабулеб",
"examples": [
{
"tr": "yükleme makinesi",
"av": "къайи лъеялъе хӏалтӏизабулеб машина"
}
]
},
{
"text": "къайи (юк) тӏад лъеялда хурхараб"
}
]
}
{
"word": "yüklemek",
"stress": 5,
"forms": [
"вменять"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "вменить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "yüklemek",
"stress": 5,
"forms": [
"грузить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "юк (къайи) лъезе",
"precomment": "ne ile",
"examples": [
{
"tr": "vagonu unla yüklemek",
"av": "вагоналда ханжу лъезе"
},
{
"tr": "mavnaya sığır yüklemek",
"av": "боцӏи баржаялде бахинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüklemek",
"stress": 7,
"forms": [
"догрузить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "къайи лъун лъугӏизабизе",
"precomment": "yüklemeyi bitirmek",
"examples": [
{
"tr": "vagonu yüklemek",
"av": "вагоналда (лъуб) къайи лъун лъугӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "тӏадеги къайи лъезе, цӏезабизе",
"precomment": "neden, yüke eklemek",
"examples": [
{
"tr": "vagona ek patates yüklemek",
"av": "вагон цӏезеабизе дагьабги картошка лъезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüklemek",
"stress": 7,
"forms": [
"загружать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "загрузить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "yüklemek",
"stress": 7,
"forms": [
"загрузить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "юк (къайи) лъезе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "arabayı yüklemek",
"av": "машинаялда юк (къайи) лъезе"
}
]
},
{
"text": "цӏезабизе",
"precomment": "bir şeyi doldurmak",
"examples": [
{
"tr": "yüksek fırını doldurmak",
"av": "домна цӏезабизе"
}
]
},
{
"text": "кколеб къадар хӏалтӏул кьезе",
"precomment": "kimi-neyi",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "öğretmenleri görevlendirmek",
"av": "мугӏалимзабазе кколеб къадар хӏалтӏул кьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüklemek",
"stress": 5,
"forms": [
"навьючивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "навьючить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "yüklemek",
"stress": 5,
"forms": [
"навьючить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад лъезе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "eşeğe yük vurmak",
"av": "хӏамида гьир лъезе, къазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüklemek",
"stress": 7,
"forms": [
"нагрузить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цӏезабизе, тӏад лъезе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "vagonu yüklemek",
"av": "вагон къайидул цӏезабизе"
}
]
},
{
"text": "лъиениги хӏалтӏи, тӏадкъай кьезе",
"precomment": "kimi neyle",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "birine iş yüklemek",
"av": "лъиданиги кинаб бугониги хӏалтӏи тӏад къазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüklemek",
"stress": 8,
"forms": [
"обременить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏлъизабизе, захӏмалъизабизе, лазатбахъи гьабизе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "birini görevlerle yüklemek",
"av": "тӏадкъаяздалъун лъиениги лазатбахъи гьабизе, къагӏида хвезабизе"
}
]
}
]
}
yüklemek, ağırlaştırmak
сообщить о неточности{
"word": "yüklemek, ağırlaştırmak",
"stress": 7,
"forms": [
"отяготить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "захӏмалъи ккезабизе, ургъел чӏвазабизе",
"precomment": "kimi/neyi ne ile",
"examples": [
{
"tr": "birini bir ricayla yükümlü kılmak",
"av": "(гьарараб) гьариялъ лъиданиги ур-гъел чӏвазабизе"
}
]
}
]
}
yüklemek; ağırlaştırmak; külfet olmak
сообщить о неточности{
"word": "yüklemek; ağırlaştırmak; külfet olmak",
"stress": 7,
"forms": [
"отягощать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "отяготить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "yüklemek; batırmak",
"stress": 7,
"forms": [
"погрузить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги гъорлъе бичазе, бегьизе",
"precomment": "birini-bir şeyi, bir şeye daldırmak",
"examples": [
{
"tr": "ayaklarını kuma sokmak",
"av": "бохдул салулъе риччазе"
}
]
},
{
"text": "тӏад лъезе, юк лъезе",
"precomment": "mallar vb.",
"examples": [
{
"tr": "çuvalı arabaya yüklemek",
"av": "хъапал машинаялда лъезе",
"comment": "машинаялде рахинаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüklemek; sevketmek",
"stress": 7,
"forms": [
"отгрузить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "битӏизе",
"precomment": "ne ('t'adgi l'un, t'ade ban')",
"comment": "къайи ва гь.ц.",
"examples": [
{
"tr": "kömür yüklemek",
"av": "тӏурччи битӏизе"
}
]
}
]
}
yüklemek; sevkiyat yapmak
сообщить о неточности{
"word": "yüklemek; sevkiyat yapmak",
"stress": 7,
"forms": [
"отгружать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "отгрузить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "yüklemek; sırtlamak",
"stress": 4,
"forms": [
"взваливать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "взвалить",
"kind": "see"
}
]
}
yüklemek; tevdi etmek
сообщить о неточности{
"word": "yüklemek; tevdi etmek",
"stress": 7,
"forms": [
"возлагать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "birine ümit bağlamak",
"av": "лъидениги-сундениги хьул гьабизе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "возложить",
"kind": "see"
}
]
}
yüklemek; tevdi etmek
сообщить о неточности{
"word": "yüklemek; tevdi etmek",
"stress": 7,
"forms": [
"возложить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад лъезе",
"precomment": "neyi kime/neye; koymak",
"examples": [
{
"tr": "mezara çelenk koymak",
"av": "тӏугьдузул горал хабада (тӏад) лъезе",
"comment": "к могиле"
}
]
},
{
"text": "тӏад къазе",
"precomment": "görevlendirmek",
"examples": [
{
"tr": "yönetimi üstlenmek",
"av": "нухмалъи тӏад къазе"
},
{
"tr": "sorumluluk yüklemek",
"av": "жавабиявлъун гьавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüklemek; yüklenmek",
"stress": 7,
"forms": [
"нагружать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "нагрузить",
"kind": "see"
}
]
}
yüklemsel; predikatif
сообщить о неточности{
"word": "yüklemsel; predikatif",
"stress": 9,
"forms": [
"предикативный",
"предикативная",
"предикативное"
],
"senses": [
{
"text": "сказуемоялъул(аб)"
}
]
}
{
"word": "yüklenmek",
"stress": 5,
"forms": [
"грузиться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "къайи-матахӏ сокӏкӏине",
"comment": "сапаралде къачӏалаго",
"examples": [
{
"tr": "vapura yüklemek",
"av": "гамида тӏаде къайи бахинабизе (сапаралде унаго)"
}
]
}
]
}
yüklenmek; sarhoş olmak
сообщить о неточности{
"word": "yüklenmek; sarhoş olmak",
"stress": 7,
"forms": [
"нагрузиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "къайи тӏад лъезе, гӏемер къайи босизе; къайидул цӏезе",
"precomment": "neyle, ile"
}
]
}
{
"word": "yükleyici",
"stress": 5,
"forms": [
"погрузчик"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "погрузчик, къайи тӏад лъолеб (яги тӏаса бахъулеб) машина"
}
]
}
{
"word": "yüklü; yük taşıyan",
"stem": "ГРУЖЁН",
"forms": [
"гружёный",
"гружёная",
"гружёное"
],
"senses": [
{
"text": "къайидул (юк лъун) цӏураб",
"examples": [
{
"tr": "yüklü vagonlar",
"av": "къайидул цӏурал вагонал"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek",
"stress": 6,
"forms": [
"высоко"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "борхатго",
"examples": [
{
"tr": "pencereler yerden yüksekte",
"av": "гордал ракьалдаса рорхатго руго"
},
{
"tr": "gökyüzünde yüksekten uçmak",
"av": "зодобе боржине (зодил борхалъуде боржине)"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek ahlaklı",
"stress": 9,
"stem": "ВЫСОКОНРАВСТВЕНН",
"forms": [
"высоконравственный",
"высоконравственная",
"высоконравственное"
],
"senses": [
{
"text": "муруватаб; намус (яхӏ, адаб, гӏаданлъи) бугеб",
"examples": [
{
"tr": "ahlaklı insan",
"av": "муруватав (муруватлъи бугев) чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek dağlık",
"stress": 8,
"stem": "ВЫСОКОГОРН",
"forms": [
"высокогорный",
"высокогорная",
"высокогорное"
],
"senses": [
{
"text": "рорхатал мугӏрузул(аб)",
"examples": [
{
"tr": "yüksek dağ merası",
"av": "борхатаб мугӏрул гӏалах, мегӏер-гӏалах"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek eğitimli",
"stress": 12,
"forms": [
"высокообразованный",
"высокообразованная",
"высокообразованное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ цӏикӏкӏараб лъаялъул, тӏадегӏанаб даражаялъул лъай бугев",
"examples": [
{
"tr": "yüksek eğitimli insan",
"av": "цӏакъ цӏикӏкӏараб лъаялъул чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek fikirli",
"stress": 9,
"stem": "ВЫСОКОИДЕЙН",
"forms": [
"высокоидейный",
"высокоидейная",
"высокоидейное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадегӏанаб идеялъул",
"examples": [
{
"tr": "yüksek ideolojik eser",
"av": "тӏадегӏанаб идеялъул асар"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek frekanslı",
"stress": 11,
"stem": "ВЫСОКОЧАСТОТН",
"forms": [
"высокочастотный",
"высокочастотная",
"высокочастотное"
],
"senses": [
{
"text": "ризлъи (частота) цӏикӏкӏараб (токалъул)",
"labels": [
"elektronik"
],
"examples": [
{
"tr": "yüksek frekanslı cihazlar",
"av": "ризлъи цӏикӏкӏараб токалъул аппаратура"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek fırın",
"stress": 2,
"stem": "ДОМЕНН",
"forms": [
"доменный",
"доменная",
"доменное"
],
"senses": [
{
"text": "домнаялъул(аб)",
"examples": [
{
"tr": "yüksek fırın",
"av": "домна-печь (хъазан биунеб печь)"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek fırın",
"stress": 2,
"stem": "ДОМН",
"forms": [
"домна"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "домнапечь",
"comment": "хъазан биунеб печь"
}
]
}
{
"word": "yüksek fırın işçisi",
"stress": 2,
"forms": [
"доменщик"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "доменщик",
"comment": "домнаялъул хӏалтӏухъан"
}
]
}
{
"word": "yüksek hızlı",
"stress": 9,
"forms": [
"скоростной",
"скоростная",
"скоростное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ хехаб; цӏакъ гӏедегӏараб",
"examples": [
{
"tr": "hızlı uçak",
"av": "хехаб самолет"
}
]
},
{
"text": "хехаб, лъугӏел бугеб",
"examples": [
{
"tr": "hızlı yapım yöntemi",
"av": "минаби раялъул ишалда лъугӏел бугеб къагӏида, хехаб метод"
},
{
"tr": "hızlı ergitme",
"av": "хехаб махх биин"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek kaliteli",
"stress": 8,
"stem": "ВЫСОКОКАЧЕСТВЕНН",
"forms": [
"высококачественный",
"высококачественная",
"высококачественное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадегӏанаб качествоялъул(аб)",
"examples": [
{
"tr": "yüksek kaliteli mallar",
"av": "тӏадегӏанаб качествоялъул къайи"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek kaliteli",
"stress": 9,
"forms": [
"высокопробный",
"высокопробная",
"высокопробное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадегӏанаб пробаялъул, бацӏцӏалъи цӏикӏкӏараб",
"precomment": "altın, gümüş hakkında"
}
]
}
{
"word": "yüksek kaliteli",
"stress": 8,
"stem": "ВЫСОКОСОРТН",
"forms": [
"высокосортный",
"высокосортная",
"высокосортное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадегӏанаб сорталъул",
"examples": [
{
"tr": "yüksek kaliteli tohumlar",
"av": "тӏадегӏанал сортазул хьонал"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek kaliteli",
"stress": 10,
"stem": "ВЫСОКОТОВАРН",
"forms": [
"высокотоварный",
"высокотоварная",
"высокотоварное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер къайи кьолеб (гьабулеб, къватӏибе биччалеб)",
"examples": [
{
"tr": "yüksek ticari değere sahip işletme",
"av": "гӏемер къайи кьолеб магӏишат"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek kat işçisi",
"stress": 7,
"forms": [
"верхолаз"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "верхолаз",
"comment": "борхалъуда хӏалтӏулев специалист"
}
]
}
{
"word": "yüksek katlı; yüksek",
"stress": 4,
"stem": "ВЫСОТН",
"forms": [
"высотный",
"высотная",
"высотное"
],
"senses": [
{
"text": "борхатаб",
"examples": [
{
"tr": "gökdelenler",
"av": "рорхатал минаби"
}
]
},
{
"text": "борхалъудасан бугеб",
"labels": [
"havacılık"
],
"examples": [
{
"tr": "yüksek irtifa uçuşu",
"av": "борхалъудасан боржин",
"comment": "самолет"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek lisans",
"stress": 4,
"forms": [
"магистр"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "магистр",
"comment": "цо-цо къватӏисел пачалихъазда гӏелмияб цӏар"
}
]
}
{
"word": "yüksek moleküllü",
"stress": 14,
"stem": "ВЫСОКОМОЛЕКУЛЯРН",
"forms": [
"высокомолекулярный",
"высокомолекулярная",
"высокомолекулярное"
],
"senses": [
{
"text": "молекулал гӏемераб",
"labels": [
"kimya",
"fizik"
],
"examples": [
{
"tr": "yüksek moleküllü bileşikler",
"av": "молекулал гӏемерал цолъаби (полимерал)"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek nitelikli",
"stress": 15,
"stem": "ВЫСОКОКВАЛИФИЦИРОВАНН",
"forms": [
"высококвалифицированный",
"высококвалифицированная",
"высококвалифицированное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадегӏанаб махщелалъул",
"examples": [
{
"tr": "yüksek nitelikli işçiler",
"av": "тӏадегӏанаб махщелалъул хӏалтӏухъаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek rakım işçisi",
"stress": 4,
"forms": [
"высотник"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "высотник",
"precomment": "inşaatçı",
"comment": "рорхатал минаби ралев чи"
},
{
"text": "высотник",
"precomment": "pilot",
"comment": "цӏакъ эхедегӏанисан воржунев летчик"
}
]
}
{
"word": "yüksek sesle",
"stress": 3,
"forms": [
"громко"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏун, рагӏун, гьаракь биччан (борхун), кутакалда",
"examples": [
{
"tr": "yüksek sesle bağırmak",
"av": "кутакалда ахӏдезе"
},
{
"tr": "sesli gülmek",
"av": "гӏагӏадизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek sesle",
"stress": 8,
"forms": [
"громогласно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб гьаракьалъ, киназдаго рагӏуледухъ, ахӏун, гьаракь биччан"
}
]
}
{
"word": "yüksek teknik okul",
"forms": [
"втуз"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "втуз",
"precomment": "yüksek teknik eğitim kurumu",
"comment": "тӏадегӏанаб техникияб цӏалул заведение"
}
]
}
{
"word": "yüksek tirajlı",
"stress": 9,
"stem": "МНОГОТИРАЖН",
"forms": [
"многотиражный",
"многотиражная",
"многотиражное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "yüksek tirajlı gazete",
"av": "гӏемер тираж бугеб (кӏудияб тиражалда биччалеб) газета"
}
]
}
]
}
yüksek tutmak; abartmak
сообщить о неточности{
"word": "yüksek tutmak; abartmak",
"stress": 4,
"forms": [
"завысить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цӏикӏкӏинабизе (нормаялдаса), кколелдаса эхеде бахинабизе",
"examples": [
{
"tr": "fiyatları yükseltmek",
"av": "багьаби эхеде рахинаризе (кколелдаса)"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek verimli",
"stress": 14,
"stem": "ВЫСОКОПРОДУКТИВН",
"forms": [
"высокопродуктивный",
"высокопродуктивная",
"высокопродуктивное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏикӏкӏун продукция кьолеб",
"examples": [
{
"tr": "yüksek verimli hayvan ırkları",
"av": "продукция (гьан, рахь) цӏикӏкӏун кьолел боцӏул тайпаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek verimli",
"stress": 15,
"stem": "ВЫСОКОПРОИЗВОДИТЕЛЬН",
"forms": [
"высокопроизводительный",
"высокопроизводительная",
"высокопроизводительное"
],
"senses": [
{
"text": "рахъи цӏикӏкӏараб",
"precomment": "x'alt'ul",
"examples": [
{
"tr": "yüksek verimli çalışma",
"av": "рахъи цӏикӏкӏараб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek verimli",
"stress": 9,
"stem": "ВЫСОКОУДОЙН",
"forms": [
"высокоудойный",
"высокоудойная",
"высокоудойное"
],
"senses": [
{
"text": "рахь цӏикӏкӏун кьолеб; (жиндаса) цӏикӏкӏун рахь бечӏчӏулеб",
"examples": [
{
"tr": "yüksek verimli inek",
"av": "(жиндаса) цӏикӏкӏун рахь бечӏчӏулеб гӏака"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek verimli",
"stress": 11,
"stem": "ВЫСОКОУРОЖАЙН",
"forms": [
"высокоурожайный",
"высокоурожайная",
"высокоурожайное"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏин ццӏикӏкӏараб",
"examples": [
{
"tr": "yüksek verimli çeşitler",
"av": "бачӏин цӏикӏкӏарал сортал",
"comment": "тайпаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek voltajlı",
"stress": 8,
"stem": "ВЫСОКОВОЛЬТН",
"forms": [
"высоковольтный",
"высоковольтная",
"высоковольтное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадегӏанал вольтазул, вольтал цӏикӏкӏараб",
"examples": [
{
"tr": "yüksek gerilim hattı",
"av": "тӏадегӏанал вольтазул квар(ал) (линия)"
}
]
}
]
}
{
"word": "yüksek; uzun",
"stress": 4,
"stem": "ВЫСОК",
"forms": [
"высокий",
"высокая",
"высокое"
],
"senses": [
{
"text": "борхатаб",
"examples": [
{
"tr": "yüksek dağlar",
"av": "рорхатал мугӏрул"
},
{
"tr": "uzun boylu insan",
"av": "ворхатав чи"
},
{
"tr": "yüksek çizmeler",
"av": "рорхатал чакмаби"
}
]
},
{
"text": "гӏураб къадаралъул, гӏезегӏанасеб",
"precomment": "önemli; hatırı sayılır",
"examples": [
{
"tr": "yüksek verim",
"av": "гӏураб къадаралъул бачӏин"
}
]
},
{
"text": "тӏадегӏанаб",
"precomment": "mükemmel",
"examples": [
{
"tr": "yüksek kültür",
"av": "тӏадегӏанаб культура"
}
]
},
{
"text": "хӏурматияб, тӏадегӏанаб",
"precomment": "onurlu; önemli",
"examples": [
{
"tr": "yüksek konuk",
"av": "хӏурматияв гьобол"
},
{
"tr": "yüksek ödül",
"av": "хӏурматияб шапакъат"
}
]
},
{
"text": "зирараб",
"precomment": "sesler hakkında",
"examples": [
{
"tr": "ince ses",
"av": "зирараб гьаракь"
}
]
},
{
"text": "тӏадегӏанаб",
"precomment": "üslup hakkında",
"comment": "каламалъул стиль",
"examples": [
{
"tr": "yüksek üslup",
"av": "тӏадегӏанаб стиль"
}
]
}
]
}
{
"word": "yükseklik",
"stress": 6,
"forms": [
"высота"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "борхалъи",
"comment": "сундулниги",
"examples": [
{
"tr": "evin yüksekliği on metre",
"av": "минаялъул борхалъи анцӏго метр буго"
}
]
},
{
"text": "борхалъи",
"precomment": "yükseklik",
"comment": "ракьалдаса цӏакъ тӏадегӏанаб, зодихъе араб бакӏ"
},
{
"text": "борхалъи, гохӏ, мегӏер, борхатаб бакӏ",
"precomment": "yükseklik; tepe"
},
{
"text": "зири",
"labels": [
"müzik"
]
},
{
"text": "даража, кӏодолъи-гьитӏинлъи",
"precomment": "büyüklük, seviye",
"examples": [
{
"tr": "basınç yüksekliği",
"av": "тӏадецуялъул даража"
}
]
},
{
"text": "высота, борхалъи",
"labels": [
"matematik"
],
"examples": [
{
"tr": "üçgenin yüksekliği",
"av": "лъабокӏоналъул высота (борхалъи)"
}
]
},
{
"text": "къо борхизе (хӏехьезе), къо хӏехьолевлъун (иш бажарулевлъун) вукӏине, щвалде щваравлъун вукӏине",
"precomment": "seviyesinde olmak"
}
]
}
{
"word": "yükseklik",
"stem": "ВЫС",
"forms": [
"высь"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "зоб, зодихъбакӏ",
"precomment": "gökyüzü"
},
{
"text": "борхалъаби, тӏогьал",
"examples": [
{
"tr": "dağ zirveleri",
"av": "мугӏрузул рорхалъаби, тӏогьал"
}
]
}
]
}
{
"word": "yükseklik",
"stress": 6,
"forms": [
"вышина"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "борхалъи",
"examples": [
{
"tr": "kırk metre yüksekliğinde kule",
"av": "кӏикъого метр борхалъи бугеб си"
}
]
},
{
"text": "борхатаб (зодихъе араб) бакӏ; зодихъбакӏ; борхалъи",
"precomment": "yükseklik",
"examples": [
{
"tr": "kartal yükseklerde süzülüyor",
"av": "цӏум зодихъ тӏавагьунеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "yükseklik; tepe",
"stress": 5,
"forms": [
"возвышенность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "борхалъи, борхатаб бакӏ; гохӏал, щобал ругеб бакӏ",
"labels": [
"coğrafya"
]
},
{
"text": "тӏадегӏанлъи (пикрабазул, рекӏел асар-хӏалалъул ва ц.)",
"precomment": "düşüncelerin, duyguların",
"examples": [
{
"tr": "fikirlerin yüceliği",
"av": "идеябазул тӏадегӏанлъи"
}
]
}
]
}
yüksekokul; üniversite
сообщить о неточности{
"word": "yüksekokul; üniversite",
"forms": [
"вуз"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "вуз",
"precomment": "yüksek öğrenim kurumu",
"comment": "тӏадегӏанаб цӏалул заведение"
}
]
}
yükselecek; havalanacak
сообщить о неточности{
"word": "yükselecek; havalanacak",
"forms": [
"взовьётся"
],
"see_also": [
{
"target": "взвиться",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "yükselen",
"stress": 7,
"forms": [
"восходящий",
"восходящая",
"восходящее"
],
"senses": [
{
"text": "эхеде бахунеб, гъоркьа тӏаде бахунеб, баккулеб, баккун бачӏунеб",
"examples": [
{
"tr": "yükselen yıldız",
"av": "эхеде вахун унев, цеве тӏолев, цӏар загьирлъулев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "yükseliş",
"forms": [
"подъём"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "борхи, боси",
"precomment": "kaldırmak fiiline göre"
},
{
"text": "эхеде бахин",
"precomment": "kalkmak fiiline göre"
},
{
"text": "цебетӏей",
"precomment": "büyüme, gelişme",
"examples": [
{
"tr": "milli ekonominin yükselişi",
"av": "халкъияб магӏишат цебетӏей"
}
]
},
{
"text": "шавкъ, гъира",
"precomment": "coşku; heyecan",
"examples": [
{
"tr": "coşkuyla konuşmak",
"av": "шавкъалда кӏалъазе"
}
]
},
{
"text": "эхедерай",
"precomment": "yol kesimi",
"examples": [
{
"tr": "dik yokuş",
"av": "цӏакъ эхетараб эхедерай"
}
]
},
{
"text": "къоно",
"precomment": "ayak, ayakkabı",
"examples": [
{
"tr": "ayakkabı üst kısımdan sıktı",
"av": "чакма къанилъан къан буго"
}
]
},
{
"text": "тӏаде рахъине кьолеб сигнал",
"precomment": "uyandırma"
}
]
}
{
"word": "yükselmek",
"stress": 6,
"forms": [
"вздыматься"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "эхеде бахъине"
}
]
}
{
"word": "yükselmek",
"stress": 6,
"forms": [
"взмывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "взмыть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "yükselmek",
"stress": 5,
"forms": [
"возвыситься"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадегӏанлъизе, тӏадегӏан бахине, цӏикӏкӏине",
"labels": [
"gerçek anlam",
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "su seviyesi yükseldi",
"av": "лъадал гьумер тӏадегӏан бахана"
},
{
"tr": "makamda yükselmek",
"av": "хъулухъалда тӏадегӏанлъизе (тӏадегӏан вахине), эхеде вахине"
}
]
}
]
}
{
"word": "yükselmek",
"stress": 7,
"forms": [
"возвышать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "возвысить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "yükselmek",
"stress": 8,
"forms": [
"вознестись"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "эхеде (борхалъуде) бахине",
"precomment": "yükseklere çıkmak"
},
{
"text": "чӏухӏизе, гӏамал кӏодолъизе",
"precomment": "kibirlenmek",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "yükselmek",
"stress": 7,
"forms": [
"восходить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде бахине",
"examples": [
{
"tr": "dağa tırmanmak",
"av": "магӏарде (тӏаде) вахине"
}
]
},
{
"text": "баккизе",
"examples": [
{
"tr": "ay yükseliyor",
"av": "моцӏ баккулеб буго"
}
]
},
{
"text": "жиндир байбихьилъун букӏине",
"precomment": "neye (başlangıcı olmak)",
"examples": [
{
"tr": "birçok gelenek ilk çağa dayanır",
"av": "гӏемерал гӏадатал раккун руго цӏакъ церего"
}
]
}
]
}
{
"word": "yükselmek",
"stress": 2,
"forms": [
"выситься"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "борхатго букӏине",
"examples": [
{
"tr": "uzakta bir kule yükseliyor",
"av": "рикӏкӏада борхатго чӏун (бихьулеб) буго си"
}
]
}
]
}
{
"word": "yükselmek; artmak",
"stress": 4,
"forms": [
"повыситься"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "эхеде ине, борхалъизе, лъикӏлъизе, бахине",
"examples": [
{
"tr": "su seviyesi yükseldi",
"av": "лъел гьумер эхеде бахана (лъим эхеде бахана)"
},
{
"tr": "ürün kalitesi arttı",
"av": "къайиялъул качество лъикӏлъана"
}
]
}
]
}
yükselteç; amplifikatör
сообщить о неточности{
"word": "yükselteç; amplifikatör",
"stress": 5,
"forms": [
"усилитель"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "усилитель",
"comment": "щибниги кутаклъизабулеб, цӏикӏкӏинабулеб алат",
"labels": [
"teknik"
]
}
]
}
{
"word": "yükselti",
"stress": 7,
"forms": [
"возвышение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодо гьаби, цӏикӏкӏинаби, борхизаби",
"precomment": "yükseltmek fiiline göre"
},
{
"text": "эхеде (тӏадегӏан) бахин, цӏикӏкӏин; тӏадегӏанлъи щвей (хъулухъ)",
"precomment": "fiile göre yükselmek"
},
{
"text": "борхалъи, борхатаб бакӏ",
"precomment": "yüksek yer"
}
]
}
{
"word": "yükseltme; kaldırma",
"stress": 5,
"forms": [
"поднятие"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "борхи, борхизаби, кодобе боси, эхеде боси",
"precomment": "kaldırmak fiiline göre"
},
{
"text": "борхи, эхеде бахъин, тӏаде ин, эхеде ин",
"precomment": "kalkmak fiiline göre"
}
]
}
{
"word": "yükseltmek",
"stress": 5,
"forms": [
"возвысить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодолъизабизе, цӏикӏкӏинабизе",
"precomment": "birini/şeyi (büyütmek)"
},
{
"text": "кӏодо гьавизе, даража борхизабизе, тӏадегӏанаб даражаялде вахинавизе",
"precomment": "soylulaştırmak, güzelleştirmek",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "birini başkalarının gözünde yükseltmek",
"av": "цогидазда цеве щивниги кӏодо гьавизе (тӏадегӏанаб даражаялде вахинавизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "yükseltmek; artırmak",
"stress": 4,
"forms": [
"повысить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадегӏан борхизабизе, бахинабизе; цӏикӏкӏинабизе; лъикӏлъизабизе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "su seviyesini yükseltmek",
"av": "лъел гьумер (лъим) эхеде бахинабизе"
},
{
"tr": "emek verimliliğini artırmak",
"av": "хӏалтӏул рахъи борхизабизе"
},
{
"tr": "ürün kalitesini artırmak",
"av": "къайиялъул лъикӏлъи (качество) цӏикӏкӏинабизе (лъикӏлъизабизе)"
},
{
"tr": "terfi ettirmek",
"av": "хъулухъалда тӏадегӏан вахинавизе"
},
{
"tr": "sesini yükseltmek",
"av": "гьаракь борхун кӏалъазе"
}
]
}
]
}
yükseltmek; yükselmek
сообщить о неточности{
"word": "yükseltmek; yükselmek",
"stress": 6,
"forms": [
"повышать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "повысить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "yüksük",
"forms": [
"напёрсток"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "сурдалъел",
"examples": [
{
"tr": "yüksükle dikmek",
"av": "сурдалъелги ххун, букъизе"
},
{
"tr": "yüksük kadar",
"av": "сурдалъелгӏанасев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "yükümlü kılmak",
"stress": 3,
"forms": [
"обязывать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "обязать",
"kind": "see"
}
]
}
yükümlü kılmak; mecbur etmek
сообщить о неточности{
"word": "yükümlü kılmak; mecbur etmek",
"stress": 3,
"stem": "ОБЯЗЫВА",
"forms": [
"обязывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадаблъун гьабизе",
"precomment": "birini bir şeye (yükümlülük yüklemek)",
"examples": [
{
"tr": "bu beni hiçbir şeye yükümlü kılmaz",
"av": "гьелъ дида щибниги тӏадаблъун гьабуларо"
},
{
"tr": "bu sizi daha iyi çalışmaya mecbur eder",
"av": "гьелъ дуда дагьавги лъикӏ хӏалтӏизе тӏадаблъун гьабула"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "обязать",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "yükünü boşaltmak",
"stress": 8,
"forms": [
"разгрузиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "юкалдаса эркенлъизе"
},
{
"text": "тӏад ругел цӏикӏкӏарал борчаздаса эркенлъизе; хӏалтӏи дагьлъизе",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "yükünü indirmek",
"stress": 6,
"forms": [
"развьючивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "развьючить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "yükünü indirmek",
"stress": 6,
"forms": [
"развьючить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гьир тӏаса босизе, гьир тӏаса бахъизе",
"precomment": "kimi-neyi"
}
]
}