{
"word": "багъарахъди",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"багъарахъди"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "багъарахъдизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "багъарахъдизаби",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"багъарахъдизаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "багъарахъдизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "багъарахъдизабизе",
"stress": 5,
"stem": "багъарахъдизаб",
"forms": [
"багъарахъдизабизе",
"багъарахъдизабула",
"багъарахъдизабила",
"багъарахъдизабуна",
"багъарахъдизабе"
],
"senses": [
{
"text": "расхістваць, расхіснуць; разгойдваць, разгайдаць; калыхаць; раскалыхнуць",
"labels": [
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "хӏуби багъарахъдизабизе",
"be": "разгойдваць слуп"
},
{
"av": "гьороца огоб багъарахъдизабулеб буго",
"be": "вецер калыхае жыта"
},
{
"av": "карачалабаз раса багъарахъдизабулеб букӏана",
"be": "хвалі разгойдвалі лодку"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "багъарахъдизе",
"stress": 5,
"stem": "багъарахъд",
"forms": [
"багъарахъдизе",
"багъарахъдула",
"багъарахъдила",
"багъарахъдана",
"багъарахъде"
],
"senses": [
{
"text": "расхіствацца, хістацца; раскачвацца, качацца; калыхацца, варушыцца",
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "гъотӏол кар багъарахъдулеб буго",
"be": "верхавіна дрэва варушыцца"
}
]
},
{
"text": "ваўтузіцца, капашыцца"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
{
"word": "багъаргъи",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"багъаргъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "багъаргъизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "багъаргъизаби",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"багъаргъизаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "багъаргъизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "багъаргъизабизе",
"stress": 5,
"stem": "багъаргъизаб",
"forms": [
"багъаргъизабизе",
"багъаргъизабула",
"багъаргъизабила",
"багъаргъизабуна",
"багъаргъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "прымусіць рухацца, перамяшчацца; рухаць, перамяшчаць",
"labels": [
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "гӏачиязул рехьед гӏалахалде багъаргъизабе",
"be": "статак кароў гані(це) на лугі"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "багъаргъизе",
"stress": 5,
"stem": "багъаргъ",
"forms": [
"багъаргъизе",
"багъаргъула",
"багъаргъила",
"багъаргъана",
"багъаргъе"
],
"senses": [
{
"text": "рухацца, перамяшчацца, знаходзіцца ў руху",
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "багъаргъун ине",
"be": "рушыць; зрушыцца"
},
{
"av": "гӏанси багъаргъун ана",
"be": "лавіна рушыла"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
{
"word": "багъари",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"багъари",
"багъариялъ",
"багъариялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "багъаризе",
"examples": [
{
"av": "гъвари багъари",
"be": "мастыт",
"comment": "пра жывёл"
},
{
"av": "дуниял багъари",
"be": "землятрус"
},
{
"av": "керен багъари",
"be": "мастыт"
},
{
"av": "ралъад багъари",
"be": "хваляванне на моры"
},
{
"av": "ракь багъари",
"be": "землятрус"
},
{
"av": "унти багъари",
"be": "узнікненне хваробы, эпідэмія"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "багъаризаби",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"багъаризаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "багъаризабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "багъаризабизе",
"stress": 5,
"stem": "багъаризаб",
"forms": [
"багъаризабизе",
"багъаризабула",
"багъаризабила",
"багъаризабуна",
"багъаризабе"
],
"senses": [
{
"text": "прымусіць каго-небудзь рухацца, рухаць, перасоўваць што-небудзь чым-небудзь",
"examples": [
{
"av": "чирмакъали бугелъуса багъаризабизе кӏвечӏо нижеда",
"be": "мы не змаглі зрушыць бочку з месца"
}
]
},
{
"text": "сунуць, накіраваць, адправіць каго-што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "аскар тушманасда тӏаде багъаризабизе",
"be": "рухаць войска на ворага"
}
]
},
{
"text": "ссоўваць, ссунуць, зрушваць што-небудзь",
"comment": "з месца",
"examples": [
{
"av": "гьаб гамачӏ багъаризабизецин кӏвечӏо дида",
"be": "я не змог гэты камень нават з месца зрушыць"
}
]
},
{
"text": "(па)варушыць што-небудзь чым-небудзь",
"examples": [
{
"av": "квер багъаризабизецин кӏолеб гьечӏо",
"be": "не магу нават паварушыць рукой"
}
]
},
{
"text": "прыводзіць, прывесці каго-што-небудзь ва ўзрушэнне, падымаць, падняць хваляванне",
"examples": [
{
"av": "кутакаб гьороца ралъад багъаризабуна",
"be": "моцны вецер падняў шторм на моры"
},
{
"av": "халкъ багъаризабизе",
"be": "падняць народ"
}
]
},
{
"text": "пачынаць, зачынаць, завязваць; утвараць",
"examples": [
{
"av": "питна багъаризабизе",
"be": "заводзіць сварку"
},
{
"av": "цӏадаца нухазда хӏарщ багъаризабуна",
"be": "дождж утварыў на дарогах бруд"
},
{
"av": "гъалмагъал багъаризабизе",
"be": "падымаць скандал"
},
{
"av": "хӏур багъаризабизе",
"be": "падымаць пыл"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "багъаризе",
"stress": 5,
"stem": "багъар",
"forms": [
"багъаризе",
"багъарула",
"багъарила",
"багъаруна",
"багъаре"
],
"senses": [
{
"text": "рухацца, перамяшчацца; прыходзіць, прыйсці ў рух",
"examples": [
{
"av": "вагъаричӏого вахъун чӏезе",
"be": "стаяць не рухаючыся"
}
]
},
{
"text": "рухацца, рушыцца; кранацца, крануцца; адпраўляцца, адправіцца",
"examples": [
{
"av": "гӏиял рехъен магӏарде багъарана",
"be": "атара авечак рушыла ў горы"
},
{
"av": "дов хъутаналде вагъарана",
"be": "ён паехаў на зімовыя пашы"
}
]
},
{
"text": "зрушвацца, зрушыцца, кранацца",
"comment": "з месца",
"examples": [
{
"av": "вагъаруге!",
"be": "ні з месца!",
"comment": "да мужчыны"
},
{
"av": "поезд багъарана",
"be": "цягнік рушыў",
"comment": "з месца"
},
{
"av": "унтарасда вагъаризе кӏолеб гьечӏо",
"be": "хворы не ў стане рухацца",
"comment": "літ. не можа рухацца"
},
{
"av": "чӏаралъуса ягъаричӏо яс",
"be": "дзеўка не зрушылася з месца"
},
{
"av": "кирего рагъаруге, гьанир чӏа",
"be": "не хадзіце нікуды, заставайцеся тут"
}
]
},
{
"text": "варушыцца, паварушыцца; трэсціся, калыхацца, хістацца",
"examples": [
{
"av": "багъарараб гӏосое дару — бахъи",
"be": "хісткаму зубу адно лекаства — выдраць яго",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "мугъ унтун вагъаризе виччалев гьечо",
"be": "боль у спіне не дае нават варухнуцца"
},
{
"av": "лъелъ килищ багъаричӏо долъ",
"be": "палец аб палец не ўдарыла; нават пальцам у вадзе не паварушыла",
"comment": "літ. хаця б мыць посуд"
}
]
},
{
"text": "хвалявацца, прыходзіць, прыйсці ў хваляванне",
"examples": [
{
"av": "ралъад багъарана",
"be": "мора хвалюецца"
}
]
},
{
"text": "з'яўляцца, з'явіцца; узнікаць, узнікнуць",
"examples": [
{
"av": "гьури багъарана",
"be": "падняўся вецер"
},
{
"av": "некӏо мех-мехалда вабаъ багъарулаан",
"be": "у даўніну перыядычна ўзнікала халера"
}
]
},
{
"text": "прыходзіць, прыйсці ў стан цячкі; быць у перыядзе цячкі",
"comment": "пра жывёлу"
},
{
"text": "памешваць, памешаць, перамешваць што-небудзь; варушыць; балбатаць",
"comment": "напрыклад збожжа пры падсмажванні на памол",
"examples": [
{
"av": "карш багъаризе",
"be": "мешаць кашу"
},
{
"av": "лажбар багъаризе",
"be": "мешаць фарбу"
},
{
"av": "хӏарщ багъаризе",
"be": "мешаць раствор"
},
{
"av": "дуниял (ракь) багъарана",
"be": "адбылося землетрасенне"
},
{
"av": "рагъ-кьал багъарана",
"be": "выбухнула вайна"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "багъарунбарщ",
"stress": 5,
"forms": [
"багъарунбарщ",
"багъарунбарщалъ",
"багъарунбарщалъул"
],
"senses": [
{
"text": "гатунак груш"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "багъа-бакари",
"stress": 5,
"stem": "багъа-б",
"forms": [
"багъа-бакари",
"багъа-бялъ",
"багъа-бялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "багъа-бакаризе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "багъа-бачари",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "багъа-бакаризаби",
"stress": 5,
"stem": "багъа-б",
"forms": [
"багъа-бакаризаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "багъа-бакаризабизе",
"kind": "see"
},
{
"target": "бачаризаби",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "багъа-бакаризабизе",
"stress": 5,
"stem": "багъа-бакаризаб",
"forms": [
"багъа-бакаризабизе",
"багъа-бакаризабула",
"багъа-бакаризабила",
"багъа-бакаризабуна",
"багъа-бакаризабе"
],
"labels": [
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма"
],
"see_also": [
{
"target": "багъа-бачаризабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "багъа-бакаризе",
"stress": 5,
"stem": "багъа-бакар",
"forms": [
"багъа-бакаризе",
"багъа-бакарула",
"багъа-бакарила",
"багъа-бакарана",
"багъа-бакаре"
],
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"see_also": [
{
"target": "багъа-бачаризе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
{
"word": "багъа-бачари",
"stress": 5,
"stem": "багъа-б",
"forms": [
"багъа-бачари",
"багъа-бялъ",
"багъа-бялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "багъа-бачаризе"
},
{
"text": "хітанне, гайданне; калыханне, ваганне; трэсенне"
},
{
"text": "рух, перамяшчэнне",
"examples": [
{
"av": "багъа-бачари гьечӏеб",
"be": "нерухомы, ацэпянелы"
}
]
},
{
"text": "адпраўленне"
},
{
"text": "выступленне, рух, паўстанне",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"av": "стахановасулаб багъа-бачари",
"be": "стаханаўскі рух"
},
{
"av": "халкъалъул революционнияб багъа-бачари",
"be": "рэвалюцыйны рух мас"
}
]
},
{
"text": "зрух",
"comment": "з месца"
},
{
"text": "варушэнне"
},
{
"text": "пастрывожаны стан"
},
{
"text": "змяненне — пра надвор'е",
"examples": [
{
"av": "цо багъа-бачари ккана, кьерхаде батичӏони",
"be": "надвор'е змянілася, напэўна да непагоды"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "багъа-бачаризаби",
"stress": 5,
"stem": "багъа-б",
"forms": [
"багъа-бачаризаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "багъа-бачаризабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "багъа-бачаризабизе",
"stress": 5,
"stem": "багъа-бачаризаб",
"forms": [
"багъа-бачаризабизе",
"багъа-бачаризабула",
"багъа-бачаризабила",
"багъа-бачаризабуна",
"багъа-бачаризабе"
],
"senses": [
{
"text": "хістаць, расхістваць; раскачайваць, раскачваць; калыхаць, вагаць што-небудзь",
"labels": [
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма"
]
},
{
"text": "прымусіць каго-небудзь рухацца, прывесці ў рух",
"examples": [
{
"av": "рехъен багъа-бачаризабизе",
"be": "прымусіць чараду рухацца"
}
]
},
{
"text": "адпраўляць, адправіць каго-небудзь, што-небудзь куды-небудзь"
},
{
"text": "ссоўваць, рухаць што-небудзь чым-небудзь; зрушыць што-небудзь (з месца), зрушыць",
"comment": "з месца"
},
{
"text": "бударажыць; падбухторваць да выступлення, да паўстання",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"av": "халкъ багъа-бачаризабизе",
"be": "бурдаваць народ"
}
]
},
{
"text": "варушыць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "гьороца хер багъа-бачаризабуна",
"be": "вецер варушыў траву"
}
]
},
{
"text": "пастрывожыць, турбаваць каго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "гьев вагъа-вачаризавуге",
"be": "не патрывож яго"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "багъа-бачаризе",
"stress": 5,
"stem": "багъа-бачар",
"forms": [
"багъа-бачаризе",
"багъа-бачарула",
"багъа-бачарила",
"багъа-бачарана",
"багъа-бачаре"
],
"senses": [
{
"text": "хістацца, гайдацца; калыхацца, вагацца",
"labels": [
"шматразовая форма"
]
},
{
"text": "прыходзіць у рух; перамяшчацца",
"examples": [
{
"av": "вагъа-вачаричӏого гӏодов чӏезе",
"be": "сядзець нерухома"
},
{
"av": "цӏакъ вагъа-вачарун вахъунарев чи вуго дов",
"be": "ён вельмі маларухомы чалавек"
},
{
"av": "йигелъуса ягъа-ячаричӏо дой",
"be": "яна не зрушылася з месца"
}
]
},
{
"text": "адпраўляцца куды-небудзь"
},
{
"text": "падымацца, выступаць, паўставаць; узбунтавацца"
},
{
"text": "зрушвацца",
"comment": "з месца"
},
{
"text": "варушыцца",
"examples": [
{
"av": "бусада цо щивалиго вагъа-вачарулев вугоан",
"be": "хтосьці варушыўся ў пасцелі"
}
]
},
{
"text": "(пас)трывожыцца"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
{
"word": "багъи",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"багъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "багъизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "багъизаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"багъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "багъизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "багъизабизе",
"stress": 2,
"stem": "багъизаб",
"forms": [
"багъизабизе",
"багъизабула",
"багъизабила",
"багъизабуна",
"багъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "нацкоўваць, нацкаваць каго-небудзь на каго-небудзь; стравіць каго-небудзь; пасеяць разлад; прымушаць, прымусіць змагацца, драцца",
"examples": [
{
"av": "кӏиго тухум цоцалъ багъизабизе",
"be": "пасеяць разлад паміж двума тухумамі"
},
{
"av": "гьаби рагъизаризе",
"be": "учыніць сабачы бой"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "багъизе",
"stress": 2,
"stem": "багъ",
"forms": [
"багъизе",
"багъула",
"багъила",
"багъана",
"багъе"
],
"senses": [
{
"text": "біцца",
"examples": [
{
"av": "лъимер багъизе ругьун гьабуге",
"be": "не прывучай дзіця драцца"
},
{
"av": "багъизе тӏамизе",
"be": "патраўляць у бойку; нацкаваць"
},
{
"av": "хӏелеко багъизе тӏамизе",
"be": "пусціць пеўня драцца",
"comment": "падчас пеўневых баёў"
},
{
"av": "багъулеб гьой камугеги, бекерулеб чу тӏагӏунгеги",
"be": "хай заўсёды будзе сабака-баяц і конь-скакун",
"labels": [
"прыказка"
],
"comment": "літ. хай не адсутнічаюць сабака, які б'ецца, і конь, які скача"
},
{
"av": "заруца вагъизе",
"be": "біцца кулакамі"
},
{
"av": "бацӏги циги багъулди, цараца би чӏикӏулди",
"be": "воўк з мядзведзем падраліся, а лісіца [іх] кроў палізала",
"labels": [
"прыказка"
]
}
]
},
{
"text": "змагацца, ваяваць з кім-небудзь, чым-небудзь",
"examples": [
{
"av": "тушбабигун рагъизе",
"be": "ваяваць з ворагамі"
},
{
"av": "фронталда нилъер рагъухъаби бахӏарчилъиялда рагъана",
"be": "на фронце нашы салдаты гераічна змагаліся"
}
]
},
{
"text": "бадацца",
"examples": [
{
"av": "куйдул рагъулел руго",
"be": "бараны буцаюцца",
"comment": "адзін з адным"
}
]
},
{
"text": "біцца, ударацца",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"comment": "пра вецер, пра хвылю; аб перашкоду",
"examples": [
{
"av": "гьури горда багъулеб буго",
"be": "вецер б'ецца аб акно"
}
]
},
{
"text": "ныць, адчуваць моцныя болі",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"av": "басрияб ругъун багъизе лъугьана",
"be": "старая рана пачала ныць"
},
{
"av": "гӏинзуниб багъизе",
"be": "завінець у вушах",
"comment": "пра гучны, аглушальны гук"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "багъилаб",
"stress": 5,
"forms": [
"багъилаб"
],
"gender_forms": [
"багъилаб",
"багъилав",
"багъилай"
],
"senses": [
{
"text": "зручны, прыдатны; добры, дабратны",
"examples": [
{
"av": "гьаб буго къаси рещтӏине багъилаб бакӏ",
"be": "гэта месца зручна для начлегу"
},
{
"av": "кӏиабизе нилъ щвелелде гьаниб багъилаб хер гӏун батила",
"be": "калі мы вернемся сюды, тут будзе добрая трава"
}
]
},
{
"text": "добра складзены",
"examples": [
{
"av": "багъилаб къаркъала",
"be": "добра складзеная фігура"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "багъир",
"stress": 5,
"forms": [
"багъир",
"багъиралъ",
"багъирал"
],
"senses": [
{
"text": "таз",
"labels": [
"дыялектызм"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}