{
"word": "букӏаниги",
"stress": 2,
"forms": [
"букӏаниги"
],
"senses": [
{
"text": "нягледзячы на, хаця, усё ж, усё ж такі",
"comment": "частка уступ",
"examples": [
{
"av": "исана цӏад къанагӏат гурони бачӏо, букӏаниги бачӏин квешаб гьечӏо",
"be": "у гэтым годзе дажджы ішлі рэдка, усё ж ураджай нядрэнны"
},
{
"av": "букӏаниги кӏваричӏо",
"be": "нічога; хай так будзе"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "букӏа-букӏахъан",
"stress": 2,
"stem": "букӏа-б",
"forms": [
"букӏа-букӏахъан"
],
"senses": [
{
"text": "знячэўку; ні з таго ні з сяго",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "букӏа-букӏахъан гӏадамасул мацӏалда кӏалъанила чу васасда",
"be": "ні з таго ні з сяго конь загаварыў з юнаком чалавечай мовай",
"labels": [
"фальклор"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "букӏунбакӏалда",
"kind": "see"
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "букӏдиб",
"stem": "букӏди",
"forms": [
"букӏдиб",
"букӏдибе",
"букӏдиса",
"букӏдисан"
],
"gender_forms": [
"букӏдиб",
"букӏдив",
"букӏдий"
],
"senses": [
{
"text": "у месцы, дзе выказваюць спачуванне; у доме, дзе аплакваюць нябожчыка",
"labels": [
"дыялектызм"
],
"examples": [
{
"av": "руччаби букӏдире ракӏарун рукӏана",
"be": "жанчыны сабраліся ў доме, дзе аплаквалі пакойніка"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "букӏдул",
"stress": 2,
"stem": "букӏду",
"forms": [
"букӏдул",
"букӏдуз",
"букӏдузул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "бекӏ"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бекӏ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "букӏин",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"букӏин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "букӏине"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "букӏинаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"букӏинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "букӏинабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "букӏинабизе",
"stress": 2,
"stem": "букӏинаб",
"forms": [
"букӏинабизе",
"букӏинабула",
"букӏинабила",
"букӏинабуна",
"букӏинабе"
],
"senses": [
{
"text": "зрабіць так, каб што-небудзь было, існавала, з'явілася; тварыць, ствараць, стварыць што-небудзь; утварыць што-небудзь; забяспечыць чым-небудзь",
"comment": "або дабіцца",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "гӏадлу букӏинабизе",
"be": "забяспечыць дысцыпліну"
},
{
"av": "дуниялалда рекъел букӏинабизе",
"be": "дабіцца, каб у свеце быў мір"
},
{
"av": "гӏадан гӏадин вукӏинавизе кӏвечӏо дов",
"be": "не змаглі дабіцца таго, каб ён вёў сябе нармальна",
"comment": "літ. як чалавек"
},
{
"av": "тукада хӏажатаб къайи букӏинабизе",
"be": "зрабіць так, каб у краме былі неабходныя тавары"
},
{
"av": "хӏалтӏуе лъикӏал шартӏал рукӏинаризе",
"be": "ствараць добрыя ўмовы для працы"
},
{
"av": "цӏализе гъира букӏинабизе",
"be": "дабіцца, каб было жаданне вучыцца"
}
]
},
{
"text": "набываць, набыць каго-што-небудзь; абзаводзіцца, абзавесціся кім-чым-небудзь",
"examples": [
{
"av": "рекӏее бокьарабщинаб букӏинабуна дос",
"be": "ён набыў усё, чаго яго сэрца жадала"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "букӏине",
"stress": 2,
"stem": "букӏ",
"forms": [
"букӏине",
"букӏуна",
"букӏина",
"букӏбуго",
"букӏа"
],
"senses": [
{
"text": "быць, існаваць; бываць дзе-небудзь; знаходзіцца дзе-небудзь; адбывацца дзе-небудзь; вадзіцца",
"examples": [
{
"av": "гьаб рохьоб ци букӏуна",
"be": "у гэтым лесе мядзведзь водзіцца"
},
{
"av": "риидал гьаниб пихъ букӏуна",
"be": "летам тут бываюць фрукты"
},
{
"av": "сон кьерхараб къо букӏана",
"be": "учора быў пахмуры дзень"
},
{
"av": "рехъен магӏарда букӏана",
"be": "атара знаходзілася ў гарах"
},
{
"av": "букӏунарила берталъ кеп",
"be": "вяселле не без весялосці",
"labels": [
"прымаўка"
],
"comment": "літ. не без кайфу"
},
{
"av": "досул кидаго лъикӏаб чагъир букӏунарищха!",
"be": "бывае ж у яго заўсёды добрае віно!"
},
{
"av": "доба гӏазу букӏунадай?",
"be": "ці бывае там снег?"
},
{
"av": "цебе гьениб хъала букӏаналъила",
"be": "відавочна, мабыць, раней тут была крэпасць"
},
{
"av": "доба квачан букӏанищ?",
"be": "там было халодна?"
},
{
"av": "нужер росулъ мажгит бугищ?",
"be": "ці ёсць у вашым аўле мячэць?"
},
{
"av": "гьедин букӏиндал…",
"be": "паколькі так было…"
},
{
"av": "рес (санагӏат) букӏаго",
"be": "пакуль ёсць (пакуль існуе) магчымасць"
}
]
},
{
"text": "мецца, быць, бываць у каго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "изну букӏине",
"be": "мець дазвол"
},
{
"av": "ихтияр букӏине",
"be": "мець уладу"
},
{
"av": "лъай-хъвай букӏине",
"be": "набыць знаёмства"
},
{
"av": "хӏинкъи букӏине",
"be": "асцерагацца; чакаць з апасяэннем"
},
{
"av": "букӏине бегьула",
"be": "можа быць"
},
{
"av": "бокьухъе букӏа абе",
"be": "хай будзе як заўгодна"
},
{
"av": "гьединаб тӏехь дирги букӏиндал, дица эб босичӏо",
"be": "паколькі такая кніга ў мяне ёсць, я яе не купіў"
},
{
"av": "квачан букӏиндалин дица тӏимугъ ретӏараб",
"be": "шубу-то я надзеў, таму што было халодна"
},
{
"av": "досул кидаго лъикӏаб чӏагӏа букӏуна",
"be": "у яго заўсёды бывае добрая буза"
},
{
"av": "гьедин букӏаро",
"be": "так не бывае"
},
{
"av": "букӏахъе тезе",
"be": "пакінуць як было"
},
{
"av": "дур заман букӏинадай?",
"be": "будзе ў цябе час?"
},
{
"av": "духъ гӏарац букӏанищ?",
"be": "у цябе былі грошы?"
},
{
"av": "гӏарац букӏинчӏелъул, дица щибго босичӏо",
"be": "я нічога не купіў, бо ў мяне не было грошай"
},
{
"av": "ГӀалил чу букӏинчӏо",
"be": "у Алі не было каня"
}
]
},
{
"text": "станавіцца, стаць кім-небудзь, чым-небудзь",
"examples": [
{
"av": "дарслъун букӏине",
"be": "стаць урокам"
},
{
"av": "мисаллъун букӏине",
"be": "стаць прыкладам"
},
{
"av": "букӏине кколеб къагӏидаялъ",
"be": "належным чынам; у належным выглядзе; як трэба"
},
{
"av": "букӏине кколеб нухалда",
"be": "належным чынам"
},
{
"av": "букӏине рес гьечӏеб жоялда божуге",
"be": "не вер таму, чаго не можа здарыцца",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "букӏинего букӏунареб жо буго гьеб",
"be": "гэтага наогул не бывае"
},
{
"av": "квеш букӏине",
"be": "абражацца, абразіцца; крыўдзіцца, пакрыўдзіцца"
},
{
"av": "квеш букӏана",
"be": "крыўдна стала"
},
{
"av": "хӏажат букӏине",
"be": "спатрэбіцца"
},
{
"av": "букӏараб лъикӏ, ккараб квеш",
"be": "як было добра, як стала блага",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "букӏа абе!",
"be": "бог з ім!"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "буго",
"kind": "see"
},
{
"target": "буголъизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "букӏинесеб",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"букӏинесеб"
],
"senses": [
{
"labels": [
"дзеепрыметнік"
],
"participlefrom": "букӏине"
},
{
"text": "будучыня",
"examples": [
{
"av": "талихӏаб букӏинесеб",
"be": "шчаслівая будучыня"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "букӏине",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "дзеепрыметнік"
}
{
"word": "букӏкӏин",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"букӏкӏин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "букӏкӏине"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "букӏкӏинаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"букӏкӏинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "букӏкӏинабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "букӏкӏинабизе",
"stress": 2,
"stem": "букӏкӏинаб",
"forms": [
"букӏкӏинабизе",
"букӏкӏинабула",
"букӏкӏинабила",
"букӏкӏинабуна",
"букӏкӏинабе"
],
"senses": [
{
"text": "памяць, змяць, смяць што-небудзь",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "гурде букӏкӏинабизе",
"be": "памяць, змяць кашулю"
}
]
},
{
"text": "маршчыніць, намаршчыніць; хмурыць, нахмурыць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "унтиялъ гьумер букӏкӏинабизе",
"be": "маршчыніць твар ад болю"
}
]
},
{
"text": "прымушаць, прымусіць каго-небудзь скурчыцца",
"examples": [
{
"av": "квачараб гьорол карачелалъ Карим вукӏкӏинавуна",
"be": "парыў халоднага ветру прымусіў Карыма скурчыцца"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "букӏкӏине",
"stress": 2,
"stem": "букӏкӏ",
"forms": [
"букӏкӏине",
"букӏкӏуна",
"букӏкӏина",
"букӏкӏана",
"букӏкӏа"
],
"senses": [
{
"text": "памяцца, змяцца, сцярушыцца",
"examples": [
{
"av": "халгӏат букӏкӏун буго",
"be": "халат памяўся"
}
]
},
{
"text": "маршчыніцца, намаршчыніцца; утварыцца — аб маршчынах; хмурыцца",
"examples": [
{
"av": "тӏом букӏкӏун буго",
"be": "скура зморшчылася"
}
]
},
{
"text": "ежыцца, зябнуць; скурчыцца",
"examples": [
{
"av": "цӏорораб лъим тӏаде чвалхидал, Чакар юкӏкӏана",
"be": "калі пырснулі халоднай вадой, Чакар скурчылася"
}
]
},
{
"text": "намаршчыць",
"examples": [
{
"av": "нодо букӏкӏине",
"be": "насупіць лоб; нахмурыць лоб"
},
{
"av": "ГӀумарил цӏар бахъидал, долъул нодо букӏкӏана",
"be": "калі вымавілі імя Амара, яна нахмурыла бровы"
}
]
},
{
"text": "прыняць незадаволены выгляд; прыняць наведвальніка непрыязна",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"comment": "літ. насупіўшы лоб"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "букӏкӏуркӏахъди",
"stress": 7,
"stem": "б",
"forms": [
"букӏкӏуркӏахъди"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "букӏкӏуркӏахъдизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "букӏкӏуркӏахъдизаби",
"stress": 7,
"stem": "б",
"forms": [
"букӏкӏуркӏахъдизаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "букӏкӏуркӏахъдизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
букӏкӏуркӏахъдизабизе
сообщить о неточности{
"word": "букӏкӏуркӏахъдизабизе",
"stress": 7,
"stem": "букӏкӏуркӏахъдизаб",
"forms": [
"букӏкӏуркӏахъдизабизе",
"букӏкӏуркӏахъдизабула",
"букӏкӏуркӏахъдизабила",
"букӏкӏуркӏахъдизабуна",
"букӏкӏуркӏахъдизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"forceto": "букӏкӏуркӏахъдизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "букӏкӏуркӏахъдизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "букӏкӏуркӏахъдизе",
"stress": 7,
"stem": "букӏкӏуркӏахъд",
"forms": [
"букӏкӏуркӏахъдизе",
"букӏкӏуркӏахъдула",
"букӏкӏуркӏахъдила",
"букӏкӏуркӏахъдана",
"букӏкӏуркӏахъде"
],
"senses": [
{
"text": "ламацца, крыўляцца",
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "налъи кьезе бокьуларого, юкӏкӏуркӏахъдулей йикӏана къоролай",
"be": "удава ламалася, не жадаючы вярнуць доўг"
}
]
},
{
"text": "ежыцца",
"examples": [
{
"av": "квачан вукӏкӏуркӏахъдулев вуго дов",
"be": "ён ежыцца ад марозу"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
{
"word": "букӏкӏ-букӏкӏин",
"stress": 9,
"stem": "букӏкӏ-б",
"forms": [
"букӏкӏ-букӏкӏин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "букӏкӏ-букӏкӏине"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "букӏкӏ-букӏкӏинаби",
"stress": 9,
"stem": "букӏкӏ-б",
"forms": [
"букӏкӏ-букӏкӏинаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "букӏкӏ-букӏкӏинабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "букӏкӏ-букӏкӏинабизе",
"stress": 9,
"stem": "букӏкӏ-букӏкӏинаб",
"forms": [
"букӏкӏ-букӏкӏинабизе",
"букӏкӏ-букӏкӏинабула",
"букӏкӏ-букӏкӏинабила",
"букӏкӏ-букӏкӏинабуна",
"букӏкӏ-букӏкӏинабе"
],
"senses": [
{
"text": "змяць, памяць што-небудзь",
"labels": [
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "ретӏел букӏкӏ-букӏкӏинабизе",
"be": "памяць адзенне"
},
{
"av": "кагъат букӏкӏ-букӏкӏинабуна",
"be": "памяў паперу"
}
]
},
{
"text": "рабіць маршчыністым, зрабіць маршчыністым",
"examples": [
{
"av": "соназги къварилъабазги инсул гьумер букӏкӏ-букӏкӏинабуна",
"be": "гады і беды зрабілі твар бацькі маршчыністым"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "букӏкӏ-букӏкӏине",
"stress": 9,
"stem": "букӏкӏ-букӏкӏ",
"forms": [
"букӏкӏ-букӏкӏине",
"букӏкӏ-букӏкӏуна",
"букӏкӏ-букӏкӏина",
"букӏкӏ-букӏкӏана"
],
"senses": [
{
"text": "(па)мяцца; змяцца; пакрывацца складкамі",
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "автобусалда жаниб къваридго букӏиналъ ретӏел букӏкӏ-букӏкӏана",
"be": "з-за цеснаты ў аўтобусе адзенне змялося"
}
]
},
{
"text": "маршчыніцца, пакрывацца маршчынамі; станавіцца маршчыністым",
"examples": [
{
"av": "дов вукӏкӏ-вукӏкӏун вуго",
"be": "ён увесь у маршчынах"
},
{
"av": "кӏодол гьумер букӏкӏ-букӏкӏун буго",
"be": "твар бабулі пакрыты маршчынамі"
},
{
"av": "букӏкӏ-букӏкӏараб габур",
"be": "маршчыністая шыя"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
букӏунареб-лъугьунареб
сообщить о неточности{
"word": "букӏунареб-лъугьунареб",
"stress": 17,
"stem": "б",
"forms": [
"букӏунареб-лъугьунареб"
],
"gender_forms": [
"букӏунареб-лъугьунареб",
"букӏунарев-лъугьунарев",
"букӏунарей-лъугьунарей"
],
"senses": [
{
"text": "немагчымае; няздзейснае",
"examples": [
{
"av": "букӏунареб-лъугьунареб жо бицунге",
"be": "не кажы немагчымых рэчаў"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "букӏунбакӏалда",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"букӏунбакӏалда"
],
"senses": [
{
"text": "знячэўку; ні з таго ні з сяго",
"examples": [
{
"av": "букӏунбакӏалда гьалаглъун ахӏдон виччан тана",
"be": "ні з таго ні з сяго пачаў дзіка крычаць"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}