{
"word": "бадавияв",
"stress": 4,
"stem": "бадавия",
"forms": [
"бадавияв",
"бадавияс",
"бадавиясул"
],
"senses": [
{
"text": "бедуін"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бадавиязул",
"stress": 4,
"forms": [
"бадавиязул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "бадавиял",
"comment": "родны склон"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бадавиял",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "бадавияй",
"stress": 4,
"stem": "бадавия",
"forms": [
"бадавияй",
"бадавиялъ",
"бадавиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "бедуінка"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бадавиял",
"stress": 4,
"stem": "бадавия",
"forms": [
"бадавиял",
"бадавияз",
"бадавиязул"
],
"senses": [
{
"text": "бедуіны"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бадако",
"stress": 4,
"stem": "бадак",
"forms": [
"бадако",
"бадакоялъ",
"бадакоялъул",
"бадакаби",
"бадкал"
],
"senses": [
{
"text": "сетка",
"comment": "аддзел страўніка жуйнай жывёлы, горцы начыняюць яго фаршам і сушаць у запас",
"examples": [
{
"av": "бадако цӏезе",
"be": "начыняць сетку фаршам"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бадал",
"stress": 4,
"forms": [
"бадал"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "бадал гьабизе",
"be": "мяняць, замяняць",
"labels": [
"кніжнае"
],
"comment": "што-небудзь; чым-небудзь"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "—"
}
{
"word": "бадари",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"бадари"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бадаризе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бадаризе",
"stress": 4,
"stem": "бадар",
"forms": [
"бадаризе",
"бадарула",
"бадарила",
"бадарана",
"бадаре"
],
"senses": [
{
"text": "ісці часта — пра дождж, зарадзіць",
"examples": [
{
"av": "хасалихълъиялъул авалалда бадаризе лъугьана",
"be": "на пачатку вясны дажджы зарадзілі"
},
{
"av": "исана бадарулеб сон буго",
"be": "у гэтым годзе дажджы пачасціліся"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бада-гъудур",
"stress": 4,
"forms": [
"бада-гъудур",
"бада-гъудуралъ",
"бада-гъудуралъул"
],
"senses": [
{
"text": "бяспарадак; бязладдзе, блытаніна; кавардак; бардак",
"examples": [
{
"av": "гьаб бада-гъудур щиб?",
"be": "што за бардак?"
},
{
"av": "гьаби бацӏида хадур гӏунтӏидал, цо бада-гъудур ккана",
"be": "калі аўчаркі дагналі ваўка, учыніўся нейкі кавардак"
},
{
"av": "бада-гъудуралъул бетӏер тамихӏалде цӏана",
"be": "ватажка беспарадкаў пакаралі"
},
{
"av": "бада-гъудуралда гъорлъе лъугьунге",
"be": "не ўлазь у беспарадак"
},
{
"av": "бада-гъудуралда гьоркьове ккезе",
"be": "трапіць у складаную сітуацыю"
}
]
},
{
"text": "кашмар і кашмары",
"examples": [
{
"av": "досда макьилъ бада-гъудур бихьана",
"be": "ён у сне бачыў усякія кашмары"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бадиб",
"stress": 2,
"stem": "бади",
"forms": [
"бадиб",
"бадибе",
"бадиса",
"бадисан"
],
"gender_forms": [
"бадиб",
"бадив",
"бадий"
],
"senses": [
{
"text": "у воку, у вачах, на воку, на вачах",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "бадиб килищ тункизе",
"be": "тыкаць пальцам у вочы"
},
{
"av": "бадиб килищ тунканиги канлъи бихьулареб хӏал",
"be": "непраглядная цемра, ні згі не відаць",
"comment": "літ. стан, калі нічога не відаць, нават калі тыкнуць пальцам у вока"
},
{
"av": "бадиб къазабизе",
"be": "калоць вочы"
},
{
"av": "бадиб къараб гӏучӏ гӏадин",
"be": "як саломінка ў воку"
},
{
"av": "бадиб магӏу хулана (ччулана)",
"be": "слезы выступілі на вачах"
},
{
"av": "бадиб магӏу хутӏичӏо",
"be": "усе вочы выплакаў"
},
{
"av": "бадиб ссур-ссури лъугьине",
"be": "рабіць дробным, рабіць пярэстым у вочах"
},
{
"av": "бадиб хьухь лъугьана",
"be": "на воку ўтварылася більмо; пацямнела ў вачах"
},
{
"av": "бадибе абизе",
"be": "сказаць у вочы",
"comment": "букв. у вочы"
},
{
"av": "бадибе балагьизе",
"be": "глядзець у вочы"
},
{
"av": "бадибе ине",
"be": "трапляць у вочы",
"comment": "што-небудзь"
},
{
"av": "бадибе тузе",
"be": "плюнуць у твар",
"comment": "букв. у вочы"
},
{
"av": "бадибе цӏа бахине",
"be": "падняцца — пра тэмпературу",
"comment": "калі прыкметна па вачах"
},
{
"av": "бадиве багӏарлъизе",
"be": "пачырванець"
},
{
"av": "бадиве веццизе",
"be": "палясціць",
"comment": "літ. пахваліць у вочы"
},
{
"av": "бадиса канлъи ана",
"be": "перастаў бачыць, страціў зрок"
},
{
"av": "бадиса канлъи ана",
"be": "пацямнела ў вачах",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"comment": "напр. ад злосці"
},
{
"av": "бадисан валагье",
"be": "глядзі ў абодва"
},
{
"av": "бадиб зазлъун хӏунчизе",
"be": "стаяць косткай у горле, калоць вочы, прыносіць непрыемнасці",
"comment": "каму-небудзь"
},
{
"av": "бадиб чӏвазе",
"be": "паракаць, дакараць; папікаць"
},
{
"av": "бадибе балагьараб",
"be": "круты",
"comment": "напр. пад'ём"
},
{
"av": "бадибе гьури",
"be": "вецер у твар",
"comment": "букв. у вочы"
},
{
"av": "бадибе рецц",
"be": "лесць"
},
{
"av": "бадибе рецц гьабизе",
"be": "пальсціць, падлясціць"
},
{
"av": "гьорода бадибе",
"be": "супраць ветру"
},
{
"av": "бадибе цӏамул лъим тӏезе",
"be": "моцна лаяць"
},
{
"av": "сордо бадибе рогьана",
"be": "усю ноч не спаў",
"comment": "вока не самкнуў"
},
{
"av": "бадиса тӏатӏи бахъизе",
"be": "прыставаць, надакучваць; прыставаць з нажом да горла",
"labels": [
"адпавядае рускаму"
],
"comment": "букв. выцягваць тлушч з вачэй"
},
{
"av": "бадиса цӏа пирхизе",
"be": "моцна раззлавацца, раз'юшыцца; астравянець"
},
{
"av": "бадисан раккизе",
"be": "астачерціць"
},
{
"av": "бадисан балагьизе",
"be": "глядзець чыімі-небудзь вачыма",
"comment": "г. зн. у кожнага свой густ"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "бадибигъ",
"stress": 2,
"forms": [
"бадибигъ",
"бадибигъалъ",
"бадибигъалъул",
"бадибигъал"
],
"senses": [
{
"text": "вуаль, чадра; шоры"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бадибчӏвазе",
"stress": 2,
"stem": "бадибчӏва",
"forms": [
"бадибчӏвазе",
"бадибчӏвала",
"бадибчӏвана",
"бадибчӏвай"
],
"senses": [
{
"text": "папракаць, папікнуць, дакараць, дакорнуць каго-небудзь у чым-небудзь",
"examples": [
{
"av": "хӏалтӏуде кватӏунилан бадибчӏвазе",
"be": "папракнуць у спазненні на працу"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бадибчӏвай",
"stress": 2,
"stem": "бадибчӏва",
"forms": [
"бадибчӏвай",
"бадибчӏваялъ",
"бадибчӏваялъул",
"бадибчӏваял"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бадибчӏвазе"
},
{
"text": "дакор, закід; папрок",
"examples": [
{
"av": "бадибчӏвай гьабизе",
"be": "дакарыць, дакараць; укараць, укорваць; папракнуць, папрокваць"
},
{
"av": "хӏинкъарав чи вугилан бадибчӏвай гьабизе",
"be": "папракнуць у баязлівасці"
},
{
"av": "бадибчӏвай къулчӏизе",
"be": "праглынуць папрок, сцерпець крыўду"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бадиржан",
"stress": 4,
"forms": [
"бадиржан",
"бадиржаналъ",
"бадиржаналъул",
"бадиржанал"
],
"senses": [
{
"text": "баклажан"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бадис",
"stress": 4,
"forms": [
"бадис",
"бадисалъ",
"бадисалъул"
],
"senses": [
{
"text": "батыст",
"comment": "ххам",
"comment_lang": "av"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бадисалъул",
"stress": 4,
"forms": [
"бадисалъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "бадис",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "батыставы",
"examples": [
{
"av": "бадисалъул гурде",
"be": "батыставая сукенка"
},
{
"av": "бадисалъул кверлъин",
"be": "батыставая хустка"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бадис",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "бадиса-бадибе",
"stress": 2,
"forms": [
"бадиса-бадибе"
],
"senses": [
{
"text": "сам-насам, тэт-а-тэт, тварам да твару",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "бадиса-бадибе гаргадизе",
"be": "размаўляць твар у твар"
}
]
},
{
"text": "прама, не завуалявана; наўпрост",
"examples": [
{
"av": "ракӏалда бугеб жо бадиса-бадибе абизе",
"be": "гаварыць наўпрост тое, што на душы"
},
{
"av": "бадиса-бадибе бетӏербахъи гьабизе",
"be": "зводзіць канцы з канцамі"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "бади-кӏалдиса",
"stress": 2,
"forms": [
"бади-кӏалдиса"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "бади-кӏалдиса чагӏи",
"be": "блізкія сваякі"
},
{
"av": "бади-кӏалдиса чагӏи гурони ахӏун рукӏинчӏо берталъе",
"be": "на вяселле былі запрошаны толькі блізкія сваякі"
},
{
"av": "ханасда аскӏор ругоан гьесул бади-кӏалдиса чагӏазул лъабгояв",
"be": "каля хана былі трое з яго блізкіх сваякоў",
"labels": [
"фальклор"
]
},
{
"av": "бади-кӏалдиса вахъун вуго",
"be": "пахудзеў"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "бадкал",
"stress": 2,
"stem": "бадка",
"forms": [
"бадкал",
"бадказ",
"бадказул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "бадако"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бадако",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "бадригунал",
"stress": 5,
"stem": "бадригуна",
"forms": [
"бадригунал",
"бадригуназ",
"бадригуназул"
],
"senses": [
{
"text": "талісман, кніжачка-абярэг са святым пісаннем",
"comment": "напрыклад, кладуць у люльку пад падушку дзіцяці",
"labels": [
"рэлігія"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}