←

sources.avar.me / av-be

буг

12 статей

→
Оглавление страницы (12)

бугеб

сообщить о неточности
{
  "word": "бугеб",
  "stress": 2,
  "stem": "буге",
  "forms": [
    "бугеб",
    "бугелъ",
    "бугеелъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тое, што ёсць, маецца",
      "examples": [
        {
          "av": "бугеелда гӏей гьабизе",
          "be": "задавальняцца тым, што ёсць"
        },
        {
          "av": "бугелда ракӏ рази гьабе",
          "be": "задавольвайся тым, што ёсць"
        },
        {
          "av": "бугелдаса бер гӏорцӏуларев чи",
          "be": "ненасытны чалавек"
        }
      ]
    },
    {
      "comment": "у спалучэнні з назоўнікамі ўтварае складаныя прыметнікі",
      "examples": [
        {
          "av": "рухӏ бугеб",
          "be": "адушаўлёны"
        },
        {
          "av": "тӏагӏам бугеб",
          "be": "смачны"
        },
        {
          "av": "шавкат бугеб",
          "be": "узброены"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "наяўны; які знаходзіцца",
      "labels": [
        "займеннік"
      ],
      "comment": "у спалучэнні з назоўнікамі, лічэбнікамі ў мясцовым склоне і прыслоўямі",
      "examples": [
        {
          "av": "аскӏоб бугеб",
          "be": "які знаходзіцца побач"
        },
        {
          "av": "гӏагарда бугеб",
          "be": "які знаходзіцца паблізу"
        },
        {
          "av": "кодоб бугеб",
          "be": "наяўны; які маецца пад рукой"
        },
        {
          "av": "кодоб бугеб гӏарац",
          "be": "наяўныя грошы"
        },
        {
          "av": "гъотӏокь бугеб",
          "be": "які знаходзіцца пад дрэвам"
        },
        {
          "av": "досухъ бугеб",
          "be": "які знаходзіцца ў яго"
        },
        {
          "av": "цоясухъ бугеб",
          "be": "які знаходзіцца ў каго-небудзь"
        },
        {
          "av": "шагьаралда вугев",
          "be": "які знаходзіцца ў горадзе",
          "comment": "пра чалавека"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "займеннік",
  "form": "назоўны"
}

бугедухъ

сообщить о неточности
{
  "word": "бугедухъ",
  "stress": 2,
  "stem": "б",
  "forms": [
    "бугедухъ"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "як ёсць",
      "labels": [
        "прыслоўе",
        "рэдка"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "бугедухъ те",
          "be": "пакінь(це) як ёсць"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыслоўе",
  "form": "—"
}

бугелъул

сообщить о неточности
{
  "word": "бугелъул",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "бугелъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бо так",
      "labels": [
        "прыслоўе"
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыслоўе",
  "form": "—"
}

буге-гьечӏеб

сообщить о неточности
{
  "word": "буге-гьечӏеб",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "буге-гьечӏеб"
  ],
  "gender_forms": [
    "буге-гьечӏеб",
    "буге-гьечӏев",
    "буге-гьечӏей"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "усё, усе",
      "comment": "даслоўна наяўнае — ненаяўнае",
      "labels": [
        "не скланяецца"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "буге-гьечӏеб гӏарац",
          "be": "усе грошы"
        },
        {
          "av": "буге-гьечӏеб къуват кьезе",
          "be": "аддаць, укласці ўсе сілы"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыметнік",
  "form": "—"
}

бугизего

сообщить о неточности
{
  "word": "бугизего",
  "stress": 2,
  "stem": "б",
  "forms": [
    "бугизего"
  ],
  "senses": [
    {
      "examples": [
        {
          "av": "бугизего бугеб",
          "be": "адно-адзінае"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў"
}

бугин

сообщить о неточности
{
  "word": "бугин",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "бугин"
  ],
  "senses": [
    {
      "examples": [
        {
          "av": "бугин кколеб",
          "be": "уяўнае; тое, што здаецца"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

бугнал

сообщить о неточности
{
  "word": "бугнал",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "бугнал"
  ],
  "senses": [
    {
      "genitivefrom": "бугун",
      "comment": "родны склон"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "бугун",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "родны"
}

бугнал

сообщить о неточности
{
  "word": "бугнал",
  "stress": 2,
  "stem": "бугна",
  "forms": [
    "бугнал",
    "бугназ",
    "бугназул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "множны лік"
      ],
      "pluralfor": "бугун"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "бугун",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "множны лік"
}

буго

сообщить о неточности
{
  "word": "буго",
  "stress": 2,
  "stem": "б",
  "forms": [
    "буго"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ёсць, маецца; прысутнічае, існуе",
      "comment": "цяперашні час дзеяслова 'букӏине'",
      "examples": [
        {
          "av": "гьединаб гӏелму буго",
          "be": "існуе такая навука"
        },
        {
          "av": "дихъ гӏарац буго",
          "be": "у мяне ёсць грошы"
        },
        {
          "av": "досул кӏиго вац вуго",
          "be": "у яго два браты"
        },
        {
          "av": "нижер росулъ мажгит буго",
          "be": "у нашым авуле ёсць мячэць"
        },
        {
          "av": "магӏарда гъваридаб хӏор буго",
          "be": "у гарах ёсць глыбокае возера"
        },
        {
          "av": "рукъалда цебе кӏудияб ах буго",
          "be": "перад домам маецца вялікі сад"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "знаходзіцца, размясціцца дзе-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "вацасул хъизан росулъ буго",
          "be": "сям'я брата знаходзіцца ў авуле"
        },
        {
          "av": "чу бокьоб буго",
          "be": "конь знаходзіцца ў стайні"
        },
        {
          "av": "Ахӏмад армиялда вуго",
          "be": "Ахмед служыць у войску"
        },
        {
          "av": "яц колотӏа йиго",
          "be": "сястра знаходзіцца на хутары"
        },
        {
          "av": "нижер минаби росурагӏалда руго",
          "be": "нашы дамы размешчаны на ўскраіне авула"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "служыць звязкай у іменным складовым выказніку",
      "examples": [
        {
          "av": "гьаб дир чу буго",
          "be": "гэта мой конь"
        },
        {
          "av": "гьаб вехьасул тӏил буго",
          "be": "гэтая чабанская палка"
        },
        {
          "av": "гьав дир вас вуго",
          "be": "гэта мой сын"
        },
        {
          "av": "дой дир яц йиго",
          "be": "яна мая сястра"
        },
        {
          "av": "дол нижер росулъа руго",
          "be": "яны з нашага авула"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "служыць звязкай у дзеяслоўным складовым выказніку",
      "examples": [
        {
          "av": "кету гӏорцӏун буго",
          "be": "котка сытая"
        },
        {
          "av": "вац вакъун вуго",
          "be": "брат галодны"
        },
        {
          "av": "яц унтун йиго",
          "be": "сястра хварэе"
        },
        {
          "av": "лъимал кьижун руго",
          "be": "дзеці спяць"
        }
      ]
    },
    {
      "comment": "у якасці звязкі, што далучаецца да дзеяпрыметніка цяперашняга часу, служыць для ўтварэння цяперашняга часу дзеяслова",
      "examples": [
        {
          "av": "гьури пулеб буго",
          "be": "вецер дме"
        },
        {
          "av": "гӏазу балеб буго",
          "be": "снег ідзе"
        },
        {
          "av": "ГӀали цӏалулев вуго",
          "be": "Алі вучыцца"
        },
        {
          "av": "ГӀашура кечӏ ахӏулей йиго",
          "be": "Ашура спявае"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏухъаби хӏухьбахъулел руго",
          "be": "рабочыя адпачываюць"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "букӏине",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "—"
}

буголъи

сообщить о неточности
{
  "word": "буголъи",
  "stress": 2,
  "stem": "б",
  "forms": [
    "буголъи",
    "буголъиялъ",
    "буголъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarfrom": "буголъизе"
    },
    {
      "text": "маёмасць, стан; дастатак; здабытак; багацце; дабрабыт",
      "examples": [
        {
          "av": "буголъи кьуркьудулеб, гьечӏолъи бахчарулеб",
          "be": "дастатак кічыцца сабой, а беднасць хаваецца",
          "labels": [
            "прыказка"
          ]
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

буголъизе

сообщить о неточности
{
  "word": "буголъизе",
  "stress": 2,
  "stem": "буголъ",
  "forms": [
    "буголъизе",
    "буголъула",
    "буголъила",
    "буголъана",
    "буголъе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "быць, існаваць",
      "examples": [
        {
          "av": "буголъана",
          "be": "аказалася"
        },
        {
          "av": "доб чӏегӏерлъи бегараб оц буголъила",
          "be": "тое (тое чорнае), здаецца, ляжачы бык",
          "comment": "літ."
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў"
}

бугун

сообщить о неточности
{
  "word": "бугун",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "бугун",
    "бугуналъ",
    "бугуналъул",
    "бугнал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "доля; частка",
      "comment": "мяса зарэзанай жывёлы",
      "examples": [
        {
          "av": "бугнал чӏвазе",
          "be": "падзяліць (мяса) на долі"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}