{
"word": "батагъ",
"stress": 4,
"forms": [
"батагъ",
"батагъалъ",
"батагъалъул",
"батагъал"
],
"senses": [
{
"text": "рыбныя промыслы",
"examples": [
{
"av": "батагъалде хӏалтӏизе ине",
"be": "адправіцца працаваць на рыбныя промыслы"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "батальон",
"stress": 7,
"forms": [
"батальон",
"батальоналъ",
"батальоналъул",
"батальонал"
],
"senses": [
{
"text": "батальён",
"examples": [
{
"av": "кьвагьдохъабазул батальон",
"be": "стралковы батальён"
},
{
"av": "хӏалтӏухъабазул батальон",
"be": "рабочы батальён"
},
{
"av": "батальоналъул командир",
"be": "камандзір батальёна"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "батальоналъул",
"stress": 7,
"forms": [
"батальоналъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "батальон",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "батальённы",
"examples": [
{
"av": "батальоналъул комиссар",
"be": "батальённы камісар"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "батальон",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "батарейка",
"stress": 6,
"forms": [
"батарейка",
"батарейкаялъ",
"батарейкаялъул",
"батарейкаби"
],
"senses": [
{
"text": "батарэйка",
"examples": [
{
"av": "транзисторалъе батарейка",
"be": "батарэйка для транзістара"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "батарея",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"батарея",
"батареялъ",
"батареялъул",
"батареял"
],
"senses": [
{
"text": "батарэя",
"labels": [
"ваенны тэрмін"
],
"comment": "гӏарадачагӏазул ва миномётчагӏазул къокъа",
"comment_lang": "av",
"examples": [
{
"av": "гӏарадачагӏазул батарея",
"be": "артылерыйская батарэя"
},
{
"av": "батареялъул командир",
"be": "камандзір батарэі"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "батарея",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"батарея",
"батареялъ",
"батареяялъул",
"батареяби"
],
"senses": [
{
"text": "батарэя",
"labels": [
"фізіка"
],
"examples": [
{
"av": "аккумулторазул батарея",
"be": "акумулятарная батарэя"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бата-батараб",
"stress": 2,
"forms": [
"бата-батараб"
],
"gender_forms": [
"бата-батараб",
"бата-батарав",
"бата-батарай"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "бата-батараб гьабулев чи",
"be": "прайдзісвет; галаварэз"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "бати",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бати"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "батизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "батизаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"батизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "батизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "батизабизе",
"stress": 2,
"stem": "батизаб",
"forms": [
"батизабизе",
"батизабула",
"батизабила",
"батизабуна",
"батизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"forceto": "батизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "батизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "батизе",
"stress": 2,
"stem": "бат",
"forms": [
"батизе",
"батула",
"батила",
"батана",
"бате"
],
"senses": [
{
"text": "знаходзіцца, знайсціся; адшуквацца, адшукаць; выяўляцца, выявіць; сустракацца, сустрэцца",
"examples": [
{
"av": "алжаналъув ватаяв кӏудадаца дие маргьаби рицунаан",
"be": "дзед, хай будзе ён у раі, расказваў мне казкі"
},
{
"av": "билараб жо хехго батана",
"be": "страта хутка знайшлася"
},
{
"av": "билараб цӏцӏе батана",
"be": "згубленая коза знайшлася"
},
{
"av": "Адам гьанже рокъов ватила",
"be": "Адам, напэўна, цяпер дома"
},
{
"av": "тӏехь хъурщиялъуб батана",
"be": "кніга знайшлася ў яшчыку стала"
}
]
},
{
"text": "існаваць; бытаваць; знаходзіцца; наяўнічаць",
"examples": [
{
"av": "нилъер умумузул кици батана",
"be": "у нашых продкаў была прымаўка"
},
{
"av": "нижер тухумалда батараб гӏадат",
"be": "звычай, які існуе ў нашым родзе"
}
]
},
{
"text": "аказацца",
"examples": [
{
"av": "доб хабар битӏараб батана",
"be": "тая вестка аказалася праўдзівай"
}
]
},
{
"text": "знаходзіць, знайсці; адшукваць, адшукаць; разыскаць; выяўляць, выявіць; сустракаць, сустрэць каго-небудзь, што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "гӏилла батизе",
"be": "знайсці прычыну"
},
{
"av": "гӏодоб батизе",
"be": "знайсці",
"comment": "напр. што-небудзь на вуліцы"
},
{
"av": "масъалаялъе жаваб батизе",
"be": "знайсці адказ на задачу"
},
{
"av": "сабаб батизе",
"be": "знайсці выйсце са становішча"
},
{
"av": "балагьарасда батула",
"be": "хто шукае, той і знаходзіць",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "хӏакъ батила",
"be": "грэх будзе, грэх настане"
},
{
"av": "Рахьдал хӏоринибе хӏавагӏечул гъветӏ, ХӀакъ батила дуе, дун рехун тани",
"be": "Айвовае дрэва ў малочнай сажалцы, Грэх насцігне цябе, калі пакінеш мяне",
"labels": [
"фальклор"
]
},
{
"av": "хӏакъ батиларищ?",
"be": "ці не грахоўна?"
},
{
"av": "дида доба щибниги батичӏо",
"be": "я там нічога не знайшоў"
},
{
"av": "батараб гӏарац",
"be": "знойдзеныя грошы"
},
{
"av": "баталъуб лъе",
"be": "пакладзі там, дзе знайшоў"
},
{
"av": "батулареб рагӏи бицунге",
"be": "не абяцай таго, чаго не зробіш",
"comment": "літ. не кажы слова, якога не стрымаеш"
},
{
"av": "батизе бегьула",
"be": "можа быць"
},
{
"av": "батиларо, гъарин",
"be": "не можа быць, дружок"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "батрак",
"stress": 5,
"forms": [
"батрак",
"батракас",
"батракасул",
"батракал"
],
"senses": [
{
"text": "найміт, батрак",
"examples": [
{
"av": "батраклъун хӏалтӏизе",
"be": "працаваць батраком"
},
{
"av": "батракасул гӏумру",
"be": "жыццё батрака"
},
{
"av": "батраказул комитет",
"be": "батрацкі камітэт",
"labels": [
"гістарычны тэрмін"
]
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "батраклъи",
"stress": 5,
"forms": [
"батраклъи",
"батраклъиялъ",
"батраклъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "батрацтва, жыццё батрака",
"examples": [
{
"av": "батраклъи гьабизе",
"be": "батрачыць, працаваць батраком"
},
{
"av": "дица дуе батраклъи гьабиларо",
"be": "я не буду батрачыць на цябе"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "батрачка",
"stress": 5,
"forms": [
"батрачка",
"батрачкаялъ",
"батрачкаялъул",
"батрачкаби"
],
"senses": [
{
"text": "наймічка"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "батухъе",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"батухъе"
],
"senses": [
{
"text": "як ёсць",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "батухъе те",
"be": "пакінь, як ёсць"
}
]
},
{
"text": "з маху, з размаху; з усёй сілы",
"examples": [
{
"av": "батухъе бан биччан тана гъванщилъ зар",
"be": "з усёй сілы ўдарыў кулаком у патыліцу"
},
{
"av": "батухъе кьабун биччан тана",
"be": "з размаху ўдарыў"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "бат-бати",
"stress": 6,
"stem": "бат-б",
"forms": [
"бат-бати"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бат-батизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бат-батизе",
"stress": 6,
"stem": "бат-бат",
"forms": [
"бат-батизе",
"бат-батула",
"бат-батила",
"бат-батана",
"бат-бате"
],
"senses": [
{
"text": "знаходзіць (часта); здарацца, сустракацца",
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "гьеб дуца балагьулеб жо бат-батула",
"be": "тое, што ты шукаеш, [часам] трапляецца"
},
{
"av": "доб кӏкалахъ магӏдан гъорлъ бугел ганчӏал рат-ратула",
"be": "у той цясніне сустракаюцца камяні, якія змяшчаюць руду"
},
{
"av": "нижер росда нахъа некӏсиял хабал рат-ратула",
"be": "за нашым аулам часта знаходзім старажытныя пахаванні"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}