{
"word": "бокь",
"forms": [
"бокь",
"бокьалъ",
"бокьалъул",
"бокьал"
],
"senses": [
{
"text": "хлеў",
"comment": "агульная назва цёплага памяшкання для жывёлы",
"examples": [
{
"av": "бачазул бокь",
"be": "цялятнік"
},
{
"av": "болъоназул бокь",
"be": "свінарнік"
},
{
"av": "гӏакдал (гӏачиязул) бокь",
"be": "кароўнік"
},
{
"av": "гӏиял бокь",
"be": "аўчарня"
},
{
"av": "чол (чуязул) бокь",
"be": "стайня"
},
{
"av": "бокь базе (гьабизе)",
"be": "пабудаваць хлеў"
},
{
"av": "бокьалъул нуцӏа",
"be": "дзверы ў хлеў"
},
{
"av": "бокьалъул тӏох",
"be": "дах хлява"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бокьаникълъи",
"stress": 5,
"forms": [
"бокьаникълъи",
"бокьаникълъиялъ",
"бокьаникълъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "нежаданне",
"examples": [
{
"av": "бокьаникълъи бихьизабуна",
"be": "выявіў нежаданне"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бокьараб",
"stress": 2,
"stem": "бокьара",
"forms": [
"бокьараб"
],
"senses": [
{
"labels": [
"дзеепрыметнік",
"дзеяслоў"
],
"participlefrom": "бокьизе"
},
{
"text": "любімы",
"examples": [
{
"av": "йокьарай яс",
"be": "каханая дзяўчына"
}
]
},
{
"text": "любы, які хочаш; які-небудзь",
"examples": [
{
"av": "бокьараб босе",
"be": "вазьмі любы"
},
{
"av": "бокьараб гьабе",
"be": "рабі што хочаш"
},
{
"av": "бокьараб хӏалтӏи гьабизе рази вуго",
"be": "згодзен на любую работу"
},
{
"av": "бокьарав вахъа гугаризе",
"be": "хай любы выходзіць змагацца",
"comment": "традыцыйная формула выкліку на барацьбу"
},
{
"av": "бокьарав ваче дида данде",
"be": "бяры любога супраць мяне"
},
{
"av": "бокьарас бокьараб абизе бегьила",
"be": "кожны можа сказаць тое, што яму заўгодна"
},
{
"av": "бокьарас бокьараб гьабизе бегьила",
"be": "любы можа зрабіць тое, што яму ўздумаецца"
},
{
"av": "бокьарасда гьикъе",
"be": "каго хочаш спытай"
},
{
"av": "бокьараб бахъа",
"be": "была не была; была ці не была; пан або прапаў"
},
{
"av": "бокьараб бахъа, хъвараб бихьа",
"be": "хай будзе што будзе і здзейсніцца тое, што наканавана",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "бокьараб кванан, бокьараб ретӏун",
"be": "прывольна, вольна",
"comment": "даслоў. чаго хачу, то і ем, і апрануся ў тое, што хачу"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бокьизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "дзеепрыметнік"
}
{
"word": "бокьарабахъ",
"stress": 2,
"forms": [
"бокьарабахъ",
"бокьарабахъица",
"бокьарабахъил",
"бокьарабахъал"
],
"senses": [
{
"text": "гарачая галава; адчайдух; рызыкант",
"examples": [
{
"av": "гӏолохъанаб мехалдаги дов бокьарабахъ вукӏана",
"be": "і ў юнацтве ён быў сарвігалавой"
},
{
"av": "гьадав бокьарабахъица иш хвезабизе гурин",
"be": "як бы гэты гарэза не сапсаваў справы"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бокьарабгӏан",
"forms": [
"бокьарабгӏан"
],
"senses": [
{
"text": "колькі хочаш",
"labels": [
"прыслоўе"
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "бокьаралъуб",
"stem": "бокьаралъу",
"forms": [
"бокьаралъуб",
"бокьаралъуе",
"бокьаралъуса",
"бокьаралъусан"
],
"senses": [
{
"text": "дзе заўгодна, дзе хочаш",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "бокьаралъуб лъе",
"be": "пакладзі, дзе хочаш"
},
{
"av": "бокьаралъубе босе",
"be": "бяры куды хочаш"
},
{
"av": "бокьаралъуса бахъе",
"be": "дастань, дзе хочаш"
},
{
"av": "бокьаралъусан а, амма къалъилалде колохъе щва",
"be": "ідзі, адкуль хочаш, але да абеду дабярыся да хутара"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "бокьи",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бокьи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бокьизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бокьи",
"stress": 5,
"forms": [
"бокьи",
"бокьиялъ",
"бокьиялъул"
],
"see_also": [
{
"target": "рокьи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бокьизаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бокьизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "бокьизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бокьизабизе",
"stress": 2,
"stem": "бокьизаб",
"forms": [
"бокьизабизе",
"бокьизабула",
"бокьизабила",
"бокьизабуна",
"бокьизабе"
],
"senses": [
{
"text": "узбуджаць, узбудзіць якое-небудзь жаданне",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "квен бокьизабизе",
"be": "выклікаць апетыт"
}
]
},
{
"text": "выклікаць сімпатыю, любоў да каго-небудзь; унушаць, унушыць каму-небудзь любоў, страсць",
"examples": [
{
"av": "спорт бокьизабизе",
"be": "выклікаць любоў да спорту"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бокьизе",
"stress": 2,
"stem": "бокь",
"forms": [
"бокьизе",
"бокьула",
"бокьила",
"бокьана",
"бокье",
"бокьа"
],
"senses": [
{
"text": "захацець каго-чаго-небудзь, пажадаць чаго-небудзь",
"comment": "або з нявызначаным займеннікам",
"examples": [
{
"av": "квешлъи бокьизе",
"be": "жадаць зла, дрэннага"
},
{
"av": "кьижизе бокьун буго",
"be": "хацецца спаць"
},
{
"av": "Рашид вихьизе бокьун букӏана",
"be": "было жаданне ўбачыць Рашыда"
}
]
},
{
"text": "намервацца, збірацца што-небудзь рабіць",
"examples": [
{
"av": "дие шагьаралде вахъине бокьун буго",
"be": "я збіраюся перасяліцца ў горад"
},
{
"av": "дургун лъай-хъвай гьабизе бокьун досие",
"be": "ён збіраецца пазнаёміцца з табой"
}
]
},
{
"text": "(па)любіць каго-небудзь, што-небудзь",
"comment": "або з нявызначаным займеннікам",
"examples": [
{
"av": "Ватӏан бокьизе",
"be": "любіць Радзіму"
},
{
"av": "вехь вокьулесе гьойги бокьула",
"be": "хто любіць чабана, той і сабаку любіць",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "вихьаравго вокьичӏо дие дов",
"be": "мне ён адразу не спадабаўся"
},
{
"av": "Зугьрае ТӀагьир вокьана",
"be": "Зухра палюбіла Тахіра"
},
{
"av": "ракӏ-ракӏалъ бокьизе",
"be": "кахаць усёй душой"
},
{
"av": "гӏанкӏазе лъабгӏин бокьула",
"be": "крулікі любяць клевер"
},
{
"av": "катие тӏорахьгӏан бокьула",
"be": "любіць, як кот смятану",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "катиеги бокьула тӏад квер бахъизе",
"be": "і котцы падабаецца, калі яе гладзяць",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "нилъ рокьуларесе ракьулъ хоб щваги",
"be": "хай зароюць у зямлю таго, хто нас не любіць",
"labels": [
"лаянкавае слова",
"выраз"
]
},
{
"av": "цӏакъ рокьула дие магӏарул макънал",
"be": "мне вельмі падабаюцца аварскія мелодыі"
},
{
"av": "бокьанщинаб бицарасда бокьичӏебги рагӏула",
"be": "хто кажа ўсё, што хоча, пачуе і тое, чаго не захоча",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "бокьани божа, бокьани божуге",
"be": "хаціце — верце, хаціце — не"
},
{
"av": "бокьаниги бокьичӏониги",
"be": "хочаш не хочаш; воляй-няволяй"
},
{
"av": "бокьа-бокьараб гьабизе",
"be": "рабіць, што хочаш"
},
{
"av": "бокьа-бокьараб гьабизе тезе",
"be": "папесціць",
"comment": "каго-небудзь"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бокьи-бокьунгутӏи",
"stress": 2,
"forms": [
"бокьи-бокьунгутӏи"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "бокьи-бокьунгутӏиялъухъ балагьичӏого",
"be": "нягледзячы на тое, хоча ці не хоча"
}
]
}
],
"pos": "выраз",
"form": "—"
}
{
"word": "бокьоб",
"stress": 5,
"stem": "бокьо",
"forms": [
"бокьоб",
"бокьое",
"бокьоса",
"бокьосан"
],
"gender_forms": [
"бокьоб",
"бокьов",
"бокьой"
],
"senses": [
{
"text": "у хляве; у хлеў",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "бокьоб тӏамизе",
"be": "зачыніць у хлеў"
},
{
"av": "бокьор гьунарел оцал гӏадин руго",
"be": "водзяць сябе, быццам быкі, якім цесна ў хляве",
"labels": [
"прымаўка"
],
"comment": "пра няўжыўлівых людзей"
},
{
"av": "бокьобе гӏазу байги дур",
"be": "хай снег пасыплецца ў хлеў твой",
"labels": [
"лаянкавае слова",
"выраз"
],
"comment": "г. зн. да застанешся без быдла і разбурыцца хлеў"
},
{
"av": "боцӏуе хер базе бокьое ана дой",
"be": "яна зайшла ў хлеў пакласці сена для жывёлы"
},
{
"av": "гӏачи бокьоре гъезе",
"be": "загнаць кароў у кароўнік"
},
{
"av": "гӏанкӏуял бокьоса къватӏире риччазе",
"be": "выганяць курэй з куратніка"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "бокьулеб",
"stress": 2,
"stem": "бокьуле",
"forms": [
"бокьулеб"
],
"senses": [
{
"labels": [
"дзеепрыметнік",
"дзеяслоў"
]
},
{
"text": "мілы, дарагі; любімы",
"examples": [
{
"av": "бокьулеб кьер",
"be": "любімы колер"
},
{
"av": "бокьулеб тӏегь",
"be": "любімая кветка"
},
{
"av": "дир вокьулев гьудул",
"be": "мой мілы сябар"
},
{
"av": "бокьулев чи",
"be": "аматар",
"comment": "чаго-небудзь"
},
{
"av": "гьаби рокьулев чи",
"be": "аматар сабак"
},
{
"av": "гьекъезе бокьулев чи",
"be": "аматар выпіць"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бокьизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "дзеепрыметнік"
}
{
"word": "бокьухъе",
"stress": 2,
"forms": [
"бокьухъе"
],
"senses": [
{
"text": "як хочаш, як заўгодна; па жаданні",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "бокьухъе тезе",
"be": "папесціць",
"comment": "каго-небудзь"
},
{
"av": "бокьухъе вукӏаян абе",
"be": "хай жыве як хоча"
},
{
"av": "дуего бокьухъе гьабе",
"be": "зрабі як хочаш"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "бокьухъин",
"stress": 2,
"forms": [
"бокьухъин"
],
"senses": [
{
"text": "колькі заўгодна",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "квана-гьекъезе жо нижехъ бокьухъин буго",
"be": "прадуктаў харчавання ў нас колькі заўгодна"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}